५. ञातिकसुत्तवण्णना
४५. पञ्चमे ञातिकेति द्विन्नं ञातकानं गामे. गिञ्जकावसथेति इट्ठकाहि कते महापासादे. धम्मपरियायन्ति धम्मकारणं. उपस्सुतीति उपस्सुतिट्ठानं, यं ठानं उपगतेन सक्का होति भगवतो सद्दं सोतुं, तत्थ ठितोति अत्थो. सो किर गन्धकुटिपरिवेणसम्मज्जनत्थं आगतो अत्तनो कम्मं पहाय भगवतो धम्मघोसं सुणन्तो अट्ठासि. अद्दसाति तदा किर भगवतो आदितोव पच्चयाकारं मनसिकरोन्तस्स ‘‘इदं इमिना पच्चयेन होति, इदं इमिना’’ति आवज्जतो याव भवग्गा एकङ्गणं अहोसि, सत्था मनसिकारं पहाय वचसा सज्झायं करोन्तो यथानुसन्धिना देसनं निट्ठपेत्वा, ‘‘अपि नु खो इमं धम्मपरियायं कोचि अस्सोसी’’ति आवज्जेन्तो तं भिक्खुमद्दस. तेन वुत्तं ‘‘अद्दसा खो भगवा’’ति.
अस्सोसि नोति अस्सोसि नु. अथ वा अस्सोसि नोति अम्हाकं भासन्तानं अस्सोसीति. उग्गण्हाहीतिआदीसु सुत्वा तुण्हीभूतोव पगुणं करोन्तो उग्गण्हाति नाम. पदानुपदं घटेत्वा वाचाय परिचितं करोन्तो परियापुणाति नाम. उभयथापि पगुणं आधारप्पत्तं करोन्तो धारेति नाम. अत्थसंहितोति कारणनिस्सितो. आदिब्रह्मचरियकोति मग्गब्रह्मचरियस्स आदि पतिट्ठानभूतो. इति तीसुपि इमेसु सुत्तेसु वट्टविवट्टमेव कथितं. पञ्चमं.