५. गुत्तिलविमानवण्णना

सत्ततन्तिं सुमधुरन्ति गुत्तिलविमानं. तस्स का उप्पत्ति? भगवति राजगहे विहरन्ते आयस्मा महामोग्गल्लानो हेट्ठा वुत्तनयेनेव देवचारिकं चरन्तो तावतिंसभवनं गन्त्वा तत्थ पटिपाटिया ठितेसु छत्तिंसाय विमानेसु छत्तिंस देवधीतरो पच्चेकं अच्छरासहस्सपरिवारा महतिं दिब्बसम्पत्तिं अनुभवन्तियो दिस्वा ताहि पुब्बे कतकम्मं ‘‘अभिक्कन्तेन वण्णेना’’तिआदीहि तीहि गाथाहि पटिपाटिया पुच्छि. तापि तस्स पुच्छानन्तरं ‘‘वत्थुत्तमदायिका नारी’’तिआदिना ब्याकरिंसु. अथ थेरो ततो मनुस्सलोकं आगन्त्वा भगवतो एतमत्थं आरोचेसि. तं सुत्वा भगवा ‘‘मोग्गल्लान, ता देवता न केवलं तया एव पुच्छिता एवं ब्याकरिंसु, अथ खो पुब्बे मयापि पुच्छिता एवमेव ब्याकरिंसू’’ति वत्वा थेरेन याचितो अतीतं अत्तनो गुत्तिलाचरियं कथेसि.

अतीते बाराणसियं ब्रह्मदत्ते रज्जं कारेन्ते बोधिसत्तो गन्धब्बकुले निब्बत्तित्वा गन्धब्बसिप्पे परियोदातसिप्पताय तिम्बरुनारदसदिसो सब्बदिसासु पाकटो पञ्ञाता आचरियो अहोसि नामेन गुत्तिलो नाम. सो अन्धे जिण्णे मातापितरो पोसेसि. तस्स सिप्पनिप्फत्तिं सुत्वा उज्जेनिवासी मुसिलो नाम गन्धब्बो उपगन्त्वा तं वन्दित्वा एकमन्तं ठितो ‘‘कस्मा आगतोसी’’ति च वुत्ते ‘‘तुम्हाकं सन्तिके सिप्पं उग्गण्हितु’’न्ति आह. गुत्तिलाचरियो तं ओलोकेत्वा लक्खणकुसलताय ‘‘अयं पुरिसो विसमज्झासयो कक्खळो फरुसो अकतञ्ञू भविस्सति, न सङ्गहेतब्बो’’ति सिप्पुग्गहणत्थं ओकासं नाकासि. सो तस्स मातापितरो पयिरुपासित्वा तेहि याचापेसि. गुत्तिलाचरियो मातापितूहि निप्पीळियमानो ‘‘गरुवचनं अलङ्घनीय’’न्ति तस्स सिप्पं पट्ठपेत्वा विगतमच्छरियताय कारुणिकताय च आचरियमुट्ठिं अकत्वा अनवसेसतो सिप्पं सिक्खापेसि.

सोपि मेधाविताय पुब्बेकतपरिचयताय अकुसीतताय च न चिरस्सेव परियोदातसिप्पो हुत्वा चिन्तेसि ‘‘अयं बाराणसी जम्बुदीपे अग्गनगरं, यंनूनाहं इध सराजिकाय परिसाय सिप्पं दस्सेय्यं, एवाहं आचरियतोपि जम्बुदीपे पाकटो पञ्ञातो भविस्सामी’’ति. सो आचरियस्स आरोचेसि ‘‘अहं रञ्ञो पुरतो सिप्पं दस्सेतुकामो, राजानं मं दस्सेथा’’ति. महासत्तो ‘‘अयं मम सन्तिके उग्गहितसिप्पो पतिट्ठं लभतू’’ति करुणायमानो तं रञ्ञो सन्तिकं नेत्वा ‘‘महाराज इमस्स मे अन्तेवासिकस्स वीणाय पगुणतं पस्सथा’’ति आह. राजा ‘‘साधू’’ति पटिस्सुणित्वा तस्स वीणावादनं सुत्वा परितुट्ठो तं गन्तुकामं निवारेत्वा ‘‘ममेव सन्तिके वस, आचरियस्स दिन्नकोट्ठासतो उपड्ढं दस्सामी’’ति आह. मुसिलो ‘‘नाहं आचरियतो हायामि, सममेव देथा’’ति वत्वा रञ्ञा ‘‘मा एवं भणि, आचरियो नाम महन्तो, उपड्ढमेव तुय्हं दस्सामी’’ति वुत्ते ‘‘मम च आचरियस्स च सिप्पं पस्सथा’’ति वत्वा राजगेहतो निक्खमित्वा ‘‘इतो सत्तमे दिवसे मम च गुत्तिलाचरियस्स च राजङ्गणे सिप्पदस्सनं भविस्सति, तं पस्सितुकामा पस्सन्तू’’ति तत्थ तत्थ आहिण्डन्तो उग्घोसेसि.

महासत्तो तं सुत्वा ‘‘अयं तरुणो थामवा, अहं पन जिण्णो दुब्बलो, यदि पन मे पराजयो भवेय्य, मतं मे जीविता सेय्यं, तस्मा अरञ्ञं पविसित्वा उब्बन्धित्वा मरिस्सामी’’ति अरञ्ञं गतो मरणभयतज्जितो पटिनिवत्ति. पुन मरितुकामो हुत्वा गन्त्वा पुनपि मरणभयेन पटिनिवत्ति. एवं गमनागमनं करोन्तस्स तं ठानं विगततिणं अहोसि. अथ देवराजा महासत्तं उपसङ्कमित्वा दिस्समानरूपो आकासे ठत्वा एवमाह ‘‘आचरिय, किं करोसी’’ति. महासत्तो –

३२७. ‘‘सत्ततन्तिं सुमधुरं, रामणेय्यं अवाचयिं;

सो मं रङ्गम्हि अव्हेति, सरणं मे होहि कोसिया’’ति. –

अत्तनो चित्तदुक्खं पवेदेसि.

तस्सत्थो – अहं देवराज मुसिलं नाम अन्तेवासिकं सत्तन्नं तन्तीनं अत्थिताय छज्जादिसत्तविधसरदीपनतो च सत्ततन्तिं, तं विसयं कत्वा यथारहं द्वावीसतिया सुतिभेदानं अहापनतो सुट्ठु मधुरन्ति सुमधुरं, यथाधिगतानं समपञ्ञासाय मुच्छनानं परिब्यत्तताय सरस्स च वीणाय च अञ्ञमञ्ञसंसन्दनेन सुणन्तानं अतिविय मनोरमभावतो रामणेय्यं, सरगतादिविभागतो छज्जादिचतुब्बिधं गन्धब्बं अहापेत्वा गन्धब्बसिप्पं अवाचयिन्ति वाचेसिं उग्गण्हापेसिं सिक्खापेसिं. सो मुसिलो अन्तेवासी समानो मं अत्तनो आचरियं रङ्गम्हि रङ्गमण्डले अव्हेति सारम्भवसेन अत्तनो विसेसं दस्सेतुं सङ्घट्टियति, ‘‘एहि सिप्पं दस्सेही’’ति मं आचिक्खि, तस्स मे त्वं कोसिय देवराज सरणं अवस्सयो होहीति.

तं सुत्वा सक्को देवराजा ‘‘मा भायि आचरिय, अहं ते सरणं परायण’’न्ति दस्सेन्तो –

३२८. ‘‘अहं ते सरणं होमि, अहमाचरियपूजको;

न तं जयिस्सति सिस्सो, सिस्समाचरिय जेस्ससी’’ति. –

आह. सक्कस्स किर देवरञ्ञो पुरिमत्तभावे महासत्तो आचरियो अहोसि. तेनाह ‘‘अहमाचरियपूजको’’ति. अहं आचरियानं पूजको, न मुसिलो विय युगग्गाही, मादिसेसु अन्तेवासिकेसु ठितेसु तादिसस्स आचरियस्स कथं पराजयो, तस्मा न तं जयिस्सति सिस्सो, अञ्ञदत्थु सिस्सं मुसिलं आचरिय त्वमेव जयिस्ससि, सो पन पराजितो विनासं पापुणिस्सतीति अधिप्पायो. एवञ्च पन वत्वा ‘‘अहं सत्तमे दिवसे साकच्छामण्डलं आगमिस्सामि, तुम्हे विस्सत्था वादेथा’’ति समस्सासेत्वा गतो.

सत्तमे पन दिवसे राजा सपरिवारो राजसभायं निसीदि. गुत्तिलाचरियो च मुसिलो च सिप्पदस्सनत्थं सज्जा हुत्वा उपसङ्कमित्वा राजानं वन्दित्वा अत्तनो अत्तनो लद्धासने निसीदित्वा वीणा वादयिंसु. सक्को आगन्त्वा अन्तलिक्खे अट्ठासि. तं महासत्तोव पस्सति, इतरे पन न पस्सन्ति. परिसा द्विन्नम्पि वादने समचित्ता अहोसि. सक्को गुत्तिलं ‘‘एकं तन्तिं छिन्दा’’ति आह. छिन्नायपि तन्तिया वीणा तथेव मधुरनिग्घोसा अहोसि. एवं ‘‘दुतियं, ततियं, चतुत्थं, पञ्चमं, छट्ठं, सत्तमं छिन्दा’’ति आह, तासु छिन्नासुपि वीणा मधुरनिग्घोसाव अहोसि. तं दिस्वा मुसिलो पराजितभूतरूपो पत्तक्खन्धो अहोसि, परिसा हट्ठतुट्ठा चेलुक्खेपे करोन्ती गुत्तिलस्स साधुकारमदासि. राजा मुसिलं सभाय नीहरापेसि, महाजनो लेड्डुदण्डादीहि पहरन्तो मुसिलं तत्थेव जीवितक्खयं पापेसि.

सक्को देवानमिन्दो महापुरिसेन सद्धिं सम्मोदनीयं कत्वा देवलोकमेव गतो. तं देवता ‘‘महाराज, कुहिं गतत्था’’ति पुच्छित्वा तं पवत्तिं सुत्वा ‘‘महाराज, मयं गुत्तिलाचरियं पस्सिस्साम, साधु नो तं इधानेत्वा दस्सेही’’ति आहंसु. सक्को देवानं वचनं सुत्वा मातलिं आणापेसि ‘‘गच्छ वेजयन्तरथेन अम्हाकं गुत्तिलाचरियं आनेहि, देवता तं दस्सनकामा’’ति, सो तथा अकासि. सक्को महासत्तेन सद्धिं सम्मोदनीयं कत्वा एवमाह ‘‘आचरिय, वीणं वादय, देवता सोतुकामा’’ति. ‘‘मयं सिप्पूपजीविनो, वेतनेन विना सिप्पं न दस्सेमा’’ति. ‘‘कीदिसं पन वेतनं इच्छसी’’ति. ‘‘नाञ्ञेन मे वेतनेन किच्चं अत्थि, इमासं पन देवतानं अत्तना अत्तना पुब्बेकतकुसलकथनमेव मे वेतनं होतू’’ति आह. ता ‘‘साधू’’ति सम्पटिच्छिंसु. अथ महासत्तो पाटेक्कं ताहि तदा पटिलद्धसम्पत्तिकित्तनमुखेन तस्सा हेतुभूतं पुरिमत्तभावे कतं सुचरितं आयस्मा महामोग्गल्लानो विय पुच्छन्तो ‘‘अभिक्कन्तेन वण्णेना’’तिआदिगाथाहि पुच्छि. तापि ‘‘वत्थुत्तमदायिका नारी’’तिआदिना यथा एतरहि थेरस्स, एवमेव तस्स ब्याकरिंसु. तेन वुत्तं ‘‘मोग्गल्लान ता देवता न केवलं तया एव पुच्छिता एवं ब्याकरिंसु, अथ खो पुब्बे मयापि पुच्छिता एवमेव ब्याकरिंसू’’ति.

ता किर इत्थियो कस्सपसम्मासम्बुद्धकाले मनुस्सत्तभावे ठिता तं तं पुञ्ञं अकंसु. तत्थ एका इत्थी वत्थं अदासि, एका सुमनमालं, एका गन्धं, एका उळारानि फलानि, एका उच्छुरसं, एका भगवतो चेतिये गन्धपञ्चङ्गुलिकं अदासि, एका उपोसथं उपवसि, एका उपकट्ठाय वेलाय नावाय भुञ्जन्तस्स भिक्खुनो उदकं अदासि, एका कोधनानं सस्सुससुरानं अक्कोधना उपट्ठानं अकासि, एका दासी हुत्वा अतन्दिताचारा अहोसि, एको पिण्डचारिकस्स भिक्खुनो खीरभत्तं अदासि, एका फाणितं अदासि, एका उच्छुखण्डं अदासि, एका तिम्बरुसकं अदासि, एका कक्कारिकं अदासि, एका एळालुकं अदासि, एका वल्लिफलं अदासि, एका फारुसकं अदासि, एका अङ्गारकपल्लं अदासि, एका साकमुट्ठिं अदासि, एका पुप्फकमुट्ठिं अदासि, एका मूलकलापं अदासि, एका निम्बमुट्ठिं अदासि, एका कञ्जिकं अदासि, एका तिलपिञ्ञाकं अदासि, एका कायबन्धनं अदासि, एका अंसबद्धकं अदासि, एका आयोगपट्टं अदासि, एका विधूपनं, एका तालवण्टं, एका मोरहत्थं, एका छत्तं, एका उपाहनं, एका पूवं, एका मोदकं, एका सक्खलिकं अदासि. ता एकेका अच्छरासहस्सपरिवारा पहतिया देविद्धिया विराजमाना तावतिंसभवने सक्कस्स देवराजस्स परिचारिका हुत्वा निब्बत्ता गुत्तिलाचरियेन पुच्छिता ‘‘वत्थुत्तमदायिका नारी’’तिआदिना अत्तना अत्तना कतकुसलं पटिपाटिया ब्याकरिंसु.

३२९. ‘‘अभिक्कन्तेन वण्णेन, या त्वं तिट्ठसि देवते;

ओभासेन्ती दिसा सब्बा, ओसधी विय तारका.

३३०. ‘‘केन तेतादिसो वण्णो, केन ते इध मिज्झति;

उप्पज्जन्ति च ते भोगा, ये केचि मनसो पिया.

३३१. ‘‘पुच्छामि तं देवि महानुभावे, मनुस्सभूता किमकासि पुञ्ञं;

केनासि एवं जलितानुभावा, वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति.

३३२. ‘‘सा देवता अत्तमना, मोग्गल्लानेन पुच्छिता;

पञ्हं पुट्ठा वियाकासि, यस्स कम्मस्सिदं फलं’’.

३३३. ‘‘वत्थुत्तमदायिका नारी, पवरा होति नरेसु नारीसु;

एवं पियरूपदायिका मनापं, दिब्बं सा लभते उपेच्च ठानं.

३३४. ‘‘तस्सा मे पस्स विमानं, अच्छरा कामवण्णिनीहमस्मि;

अच्छरासहस्सस्साहं, पवरा पस्स पुञ्ञानं विपाकं.

३३५. ‘‘तेन मेतादिसो वण्णो, तेन मे इध मिज्झति;

उप्पज्जन्ति च मे भोगा, ये केचि मनसो पिया.

३३६. ‘‘अक्खामि ते भिक्खु महानुभाव, मनुस्सभूता यमकासि पुञ्ञं;

तेनम्हि एवं जलितानुभावा, वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति.

(यथा च एत्थ, एवं उपरि सब्बविमानेसु वित्थारेतब्बं.)

३४१. ‘‘पुप्फुत्तमदायिका नारी, पवरा होति नरेसु नारीसु…पे….

३४९. ‘‘गन्धुत्तमदायिका नारी, पवरा होति नरेसु नारीसु…पे….

३५७. ‘‘फलुत्तमदायिका नारी…पे….

३६५. ‘‘रसुत्तमदायिका नारी…पे….

३७३. ‘‘गन्धपञ्चङ्गुलिकं अहमदासिं,कस्सपस्स भगवतो थूपम्हि…पे….

३८१. ‘‘भिक्खू च अहं भिक्खुनियो च, अद्दसासिं पन्थपटिपन्ने;

तेसाहं धम्मं सुत्वान, एकूपोसथं उपवसिस्सं.

३८२. ‘‘तस्सा मे पस्स विमानं…पे….

३८९. ‘‘उदके ठिता उदकमदासिं, भिक्खुनो चित्तेन विप्पसन्नेन…पे….

३९७. ‘‘सस्सुञ्चाहं ससुरञ्च, चण्डिके कोधने च फरुसे च;

अनुसूयिका उपट्ठासिं, अप्पमत्ता सकेन सीलेन…पे….

४०५. ‘‘परकम्मकरी आसिं, अत्थेनातन्दिता दासी;

अक्कोधनानतिमानिनी, संविभागिनी ककस्स भागस्स…पे….

४१३. ‘‘खीरोदनं अहमदासिं, भिक्खुनो पिण्डाय चरन्तस्स;

एवं करित्वा कम्मं, सुगतिं उपपज्ज मोदामि…पे….

४२१. ‘‘फाणितं अहमदासिं…पे….

४२९. ‘‘उच्छुखण्डिकं अहमदासिं…पे….

४३७. ‘‘तिम्बरुसकं अहमदासिं…पे….

४४५. ‘‘कक्कारिकं अहमदासिं…पे….

४५३. ‘‘एळालुकं अहमदासिं…पे….

४६१. ‘‘वल्लिफलं अहमदासिं…पे….

४६९. ‘‘फारुसकं अहमदासिं…पे….

४७७. ‘‘हत्थप्पतापकं अहमदासिं…पे….

४८५. ‘‘साकमुट्ठिं अहमदासिं…पे….

४९३. ‘‘पुप्फकमुट्ठिं अहमदासिं…पे….

५०१. ‘‘मूलकं अहमदासिं…पे….

५०९. ‘‘निम्बमुट्ठिं अहमदासिं…पे….

५१७. ‘‘अम्बकञ्जिकं अहमदासिं…पे….

५२५. ‘‘दोणिनिम्मज्जनिं अहमदासिं…पे….

५३३. ‘‘कायबन्धनं अहमदासिं…पे….

५४१. ‘‘अंसबद्धकं अहमदासिं…पे….

५४९. ‘‘आयोगपट्टं अहमदासिं…पे….

५५७. ‘‘विधूपनं अहमदासिं…पे….

५६५. ‘‘तालवण्टं अहमदासिं…पे….

५७३. ‘‘मोरहत्थं अहमदासिं…पे….

५८१. ‘‘छत्तं अहमदासिं…पे….

५८९. ‘‘उपाहनं अहमदासिं…पे….

५९७. ‘‘पूवं अहमदासिं…पे….

६०५. ‘‘मोदकं अहमदासिं…पे….

६१३. ‘‘सक्खलिकं अहमदासिं, भिक्खुनो पिण्डाय चरन्तस्स…पे….

६१४. ‘‘तस्सा मे पस्स विमानं, अच्छरा कामवण्णिनीहमस्मिं;

अच्छरासहस्सस्साहं, पवरा पस्स पुञ्ञानं विपाकं.

६१५. ‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे… वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति.

एवं महासत्तो ताहि देवताहि कतसुचरिते ब्याकते तुट्ठमानसो सम्मोदनं करोन्तो अत्तनो च सुचरितचरणे युत्तपयुत्ततं विवट्टज्झासयतञ्च पवेदेन्तो आह –

६१७. ‘‘स्वागतं वत मे अज्ज, सुप्पभातं सुहुट्ठितं;

यं अद्दसामि देवतायो, अच्छरा कामवण्णिनियो.

६१८. ‘‘इमासाहं धम्मं सुत्वा, काहामि कुसलं बहुं;

दानेन समचरियाय, सञ्ञमेन दमेन च;

स्वाहं तत्थ गमिस्सामि, यत्थ गन्त्वा न सोचरे’’ति.

३३३. तत्थ वत्थुत्तमदायिकाति वत्थानं उत्तमं सेट्ठं, वत्थेसु वा बहूसु उच्चिनित्वा गहितं उक्कंसगतं पवरं कोटिभूतं वत्थं वत्थुत्तमं, तस्स दायिका. ‘‘पुप्फुत्तमदायिका’’तिआदीसुपि एसेव नयो. पियरूपदायिकाति पियसभावस्स पियजातिकस्स च वत्थुनो दायिका. मनापन्ति मनवड्ढनकं. दिब्बन्ति दिवि भवत्ता दिब्बं. उपेच्चाति उपगन्त्वा चेतेत्वा, ‘‘एदिसं लभेय्य’’न्ति पकप्पेत्वाति अत्थो. ठानन्ति विमानादिकं ठानं, इस्सरियं वा. ‘‘मनापा’’तिपि पाठो, अञ्ञेसं मनवड्ढनका हुत्वाति अत्थो.

३३४. पस्स पुञ्ञानं विपाकन्ति वत्थुत्तमदानस्स नाम इदमीदिसं फलं पस्साति अत्तना लद्धसम्पत्तिं सम्भावेन्ती वदति.

३४१. पुप्फुत्तमदायिकाति रतनत्तयपूजावसेन पुप्फुत्तमदायिका, तथा गन्धुत्तमदायिकाति दट्ठब्बा. तत्थ पुप्फुत्तमं सुमनपुप्फादि, गन्धुत्तमं चन्दनगन्धादि, फलुत्तमं पनसफलादि, रसुत्तमं गोरससप्पिआदि वेदितब्बं.

३७३. गन्धपञ्चङ्गुलिकन्ति गन्धेन पञ्चङ्गुलिकदानं. कस्सपस्स भगवतो थूपम्हीति कस्सपसम्मासम्बुद्धस्स योजनिके कनकथूपे.

३८१. पन्थपटिपन्नेति मग्गं गच्छन्ते. एकूपोसथन्ति एकदिवसं उपोसथवासं.

३८९. उदकमदासिन्ति मुखविक्खालनत्थं पिवनत्थञ्च उदकं पानीयं अदासिं.

३९७. चण्डिकेति चण्डे. अनुसूयिकाति उसूया रहिता.

४०५. परकम्मकरीति परेसं वेय्यावच्चकारिनी. अत्थेनाति अत्थकिच्चेन. संविभागिनी सकस्स भागस्साति अत्थिकानं अत्तना पटिलद्धभागस्स संविभजनसीला.

४१३. खीरोदनन्ति खीरसम्मिस्सं ओदनं, खीरेन सद्धिं ओदनं वा.

४३७. तिम्बरुसकन्ति तिण्डुकफलं. तिपुससदिसा एका वल्लिजाति तिम्बरुसं, तस्स फलं तिम्बरुसकन्ति वदन्ति.

४४५. कक्कारिकन्ति खुद्दकेळालुकं, तिपुसन्ति च वदन्ति.

४७७. हत्थप्पतापकन्ति मन्दामुखिं.

५१७. अम्बकञ्जिकन्ति अम्बिलकञ्जिकं.

५२५. दोणिनिम्मज्जनिन्ति सतेलं तिलपिञ्ञाकं.

५५७. विधूपनन्ति चतुरस्सबीजनिं.

५६५. तालवण्टन्ति तालपत्तेहि कतमण्डलबीजनिं.

५७३. मोरहत्थन्ति मयूरपिञ्छे हि कतं मकसबीजनिं.

६१७. स्वागतं वत मेति मय्हं इधागमनं सोभनं वत अहो सुन्दरं. अज्ज सुप्पभातं सुहुट्ठितन्ति अज्ज मय्हं रत्तिया सुट्ठु पभातं सम्मदेव विभायनं जातं, सयनतो उट्ठानम्पि सुहुट्ठितं सुट्ठु उट्ठितं. किं कारणाति आह ‘‘यं अद्दसामि देवतायो’’तिआदि.

६१८. धम्मं सुत्वाति कम्मफलस्स पच्चक्खकरणवसेन तुम्हेहि कतं कुसलं धम्मं सुत्वा. काहामीति करिस्सामि. समचरियायाति कायसमाचारिकस्स सुचरितस्स चरणेन. सञ्ञमेनाति सीलसंवरेन. दमेनाति मनच्छट्ठानं इन्द्रियानं दमेन. इदानि तस्स कुसलस्स अत्तनो लोकस्स च विवट्टूपनिस्सयतं दस्सेतुं ‘‘स्वाहं तत्थ गमिस्सामि, यत्थ गन्त्वा न सोचरे’’ति वुत्तं.

एवमयं यदिपि वत्थुत्तमदायिकाविमानादिवसेन छत्तिंसविमानसङ्गहा देसना आयस्मतो महामोग्गल्लानस्स विय गुत्तिलाचरियस्सापि विभावनवसेन पवत्ताति ‘‘गुत्तिलविमान’’न्त्वेव सङ्गहं आरुळ्हा, विमानानि पन इत्थिपटिबद्धानीति इत्थिविमानेयेव सङ्गहितानि. ता पन इत्थियो कस्सपस्स दसबलस्स काले यथावुत्तधम्मचरणे अपरापरुप्पन्नचेतनावसेन दुतियत्तभावतो पट्ठाय एकं बुद्धन्तरं देवलोके एव संसरन्तियो अम्हाकम्पि भगवतो काले तावतिंसभवनेयेव निब्बत्ता, आयस्मता महामोग्गल्लानेन पुच्छिता कम्मसरिक्खताय गुत्तिलाचरियेन पुच्छितकाले विय ब्याकरिंसूति दट्ठब्बा.

गुत्तिलविमानवण्णना निट्ठिता.