५. नन्दुत्तराथेरीगाथावण्णना

अग्गिं चन्दञ्चातिआदिका नन्दुत्तराय थेरिया गाथा. अयम्पि पुरिमबुद्धेसु कताधिकारा तत्थ तत्थ भवे विवट्टूपनिस्सयं कुसलं उपचिनित्वा इमस्मिं बुद्धुप्पादे कुरुरट्ठे कम्मासधम्मनिगमे ब्राह्मणकुले निब्बत्तित्वा, एकच्चानि विज्जाट्ठानानि सिप्पायतनानि च उग्गहेत्वा निगण्ठपब्बज्जं उपगन्त्वा, वादप्पसुता जम्बुसाखं गहेत्वा भद्दाकुण्डलकेसा विय जम्बुदीपतले विचरन्ती महामोग्गल्लानत्थेरं उपसङ्कमित्वा पञ्हं पुच्छित्वा पराजयं पत्ता थेरस्स ओवादे ठत्वा सासने पब्बजित्वा समणधम्मं करोन्ती न चिरस्सेव सह पटिसम्भिदाहि अरहत्तं पत्वा अत्तनो पटिपत्तिं पच्चवेक्खित्वा उदानवसेन –

८७. ‘‘अग्गिं चन्दञ्च सूरियञ्च, देवता च नमस्सिहं;

नदीतित्थानि गन्त्वान, उदकं ओरुहामिहं.

८८. ‘‘बहूवतसमादाना, अड्ढं सीसस्स ओलिखिं;

छमाय सेय्यं कप्पेमि, रत्तिं भत्तं न भुञ्जहं.

८९. ‘‘विभूसामण्डनरता, न्हापनुच्छादनेहि च;

उपकासिं इमं कायं, कामरागेन अट्टिता.

९०. ‘‘ततो सद्धं लभित्वान, पब्बजिं अनगारियं;

दिस्वा कायं यथाभूतं, कामरागो समूहतो.

९१. ‘‘सब्बे भवा समुच्छिन्ना, इच्छा च पत्थनापि च;

सब्बयोगविसंयुत्ता, सन्तिं पापुणि चेतसो’’ति. –

इमा पञ्च गाथा अभासि.

तत्थ अग्गिं चन्दञ्च सूरियञ्च, देवता च नमस्सिहन्ति अग्गिप्पमुखा देवाति इन्दानं देवानं आराधनत्थं आहुतिं पग्गहेत्वा अग्गिञ्च, मासे मासे सुक्कपक्खस्स दुतियाय चन्दञ्च, दिवसे दिवसे सायं पातं सूरियञ्च, अञ्ञा च बाहिरा हिरञ्ञगब्भादयो देवता च, विसुद्धिमग्गं गवेसन्ती नमस्सिहं नमक्कारं अहं अकासिं. नदीतित्थानि गन्त्वान, उदकं ओरुहामिहन्ति गङ्गादीनं नदीनं पूजातित्थानि उपगन्त्वा सायं पातं उदकं ओतरामि उदके निमुज्जित्वा अङ्गसिञ्चनं करोमि.

बहूवतसमादानाति पञ्चातपतप्पनादि बहुविधवतसमादाना. गाथासुखत्थं बहूति दीघकरणं. अड्ढं सीसस्स ओलिखिन्ति मय्हं सीसस्स अड्ढमेव मुण्डेमि. केचि ‘‘अड्ढं सीसस्स ओलिखिन्ति केसकलापस्स अड्ढं जटाबन्धनवसेन बन्धित्वा अड्ढं विस्सज्जेसि’’न्ति अत्थं वदन्ति. छमाय सेय्यं कप्पेमीति थण्डिलसायिनी हुत्वा अनन्तरहिताय भूमिया सयामि. रत्तिं भत्तं न भुञ्जहन्ति रत्तूपरता हुत्वा रत्तियं भोजनं न भुञ्जिं.

विभूसामण्डनरताति चिरकालं अत्तकिलमथानुयोगेन किलन्तकाया ‘‘एवं सरीरस्स किलमनेन नत्थि पञ्ञासुद्धि. सचे पन इन्द्रियानं तोसनवसेन सरीरस्स तप्पनेन सुद्धि सिया’’ति मन्त्वा इमं कायं अनुग्गण्हन्ती विभूसायं मण्डने च रता वत्थालङ्कारेहि अलङ्करणे गन्धमालादीहि मण्डने च अभिरता. न्हापनुच्छादनेहि चाति सम्बाहनादीनि कारेत्वा न्हापनेन उच्छादनेन च. उपकासिं इमं कायन्ति इमं मम कायं अनुग्गण्हिं सन्तप्पेसिं. कामरागेन अट्टिताति एवं कायदळ्हीबहुला हुत्वा अयोनिसोमनसिकारपच्चया परियुट्ठितेन कामरागेन अट्टिता अभिण्हं उपद्दुता अहोसिं.

ततो सद्धं लभित्वानाति एवं समादिन्नवतानि भिन्दित्वा कायदळ्हीबहुला वादप्पसुता हुत्वा तत्थ तत्थ विचरन्ती ततो पच्छा अपरभागे महामोग्गल्लानत्थेरस्स सन्तिके लद्धोवादानुसासना सद्धं पटिलभित्वा. दिस्वा कायं यथाभूतन्ति सह विपस्सनाय मग्गपञ्ञाय इमं मम कायं यथाभूतं दिस्वा अनागामिमग्गेन सब्बसो कामरागो समूहतो. ततो परं अग्गमग्गेन सब्बे भवा समुच्छिन्ना, इच्छा च पत्थनापि चाति पच्चुप्पन्नविसयाभिलाससङ्खाता इच्छा च आयतिभवाभिलाससङ्खाता पत्थनापि सब्बे भवापि समुच्छिन्नाति योजना. सन्तिं पापुणि चेतसोति अच्चन्तं सन्तिं अरहत्तफलं पापुणिं अधिगच्छिन्ति अत्थो.

नन्दुत्तराथेरीगाथावण्णना निट्ठिता.