नवमगाथावण्णना
९. एवं मेत्ताभावनाय वड्ढनं दस्सेत्वा इदानि तं भावनमनुयुत्तस्स विहरतो इरियापथनियमाभावं दस्सेन्तो आह ‘‘तिट्ठं चरं…पे… अधिट्ठेय्या’’ति.
तस्सत्थो – एवमेतं मेत्तं मानसं भावेन्तो सो ‘‘निसीदति पल्लङ्कं आभुजित्वा उजुं कायं पणिधाया’’तिआदीसु विय इरियापथनियमं अकत्वा यथासुखं अञ्ञतरञ्ञतरइरियापथबाधनविनोदनं करोन्तो तिट्ठं वा चरं वा निसिन्नो वा सयानो वा यावता विगतमिद्धो अस्स, अथ एतं मेत्ताझानसतिं अधिट्ठेय्य.
अथ वा एवं मेत्ताभावनाय वड्ढनं दस्सेत्वा इदानि वसीभावं दस्सेन्तो आह ‘‘तिट्ठं चर’’न्ति. वसिप्पत्तो हि तिट्ठं वा चरं वा निसिन्नो वा सयानो वा यावता इरियापथेन एतं मेत्ताझानसतिं अधिट्ठातुकामो होति, अथ वा तिट्ठं वा चरं वा…पे… सयानो वाति न तस्स ठानादीनि अन्तरायकरानि होन्ति, अपिच खो यावता एतं मेत्ताझानसतिं अधिट्ठातुकामो होति, तावता विगतमिद्धो हुत्वा अधिट्ठाति, नत्थि तस्स तत्थ दन्धायितत्तं. तेनाह ‘‘तिट्ठं चरं निसिन्नो व, सयानो यावतास्स वितमिद्धो. एतं सतिं अधिट्ठेय्या’’ति.
तस्सायमधिप्पायो – यं तं ‘‘मेत्तञ्च सब्बलोकस्मि, मानसं भावये’’ति वुत्तं, तं यथा भावेय्य, यथा ठानादीसु यावता इरियापथेन ठानादीनि वा अनादियित्वा यावता एतं मेत्ताझानसतिं अधिट्ठातुकामो अस्स, तावता विगतमिद्धोव हुत्वा एतं सतिं अधिट्ठेय्याति.
एवं मेत्ताभावनाय वसीभावं दस्सेन्तो ‘‘एतं सतिं अधिट्ठेय्या’’ति तस्मिं मेत्ताविहारे नियोजेत्वा इदानि तं विहारं थुनन्तो आह ‘‘ब्रह्ममेतं विहारमिधमाहू’’ति.
तस्सत्थो – य्वायं ‘‘सुखिनो वा खेमिनो वा होन्तू’’तिआदि कत्वा याव ‘‘एतं सतिं अधिट्ठेय्या’’ति वण्णितो मेत्ताविहारो. एतं चतूसु दिब्बब्रह्मअरियइरियापथविहारेसु निद्दोसत्ता अत्तनोपि परेसम्पि अत्थकरत्ता च इध अरियस्स धम्मविनये ब्रह्मविहारमाहु सेट्ठविहारमाहूति, यतो सततं समितं अब्बोकिण्णं तिट्ठं चरं निसिन्नो वा सयानो वा यावतास्स विगतमिद्धो, एतं सतिं अधिट्ठेय्याति.