दसमगाथावण्णना

१०. एवं भगवा तेसं भिक्खूनं नानप्पकारतो मेत्ताभावनं दस्सेत्वा इदानि यस्मा मेत्ता सत्तारम्मणत्ता अत्तदिट्ठिया आसन्ना होति, तस्मा दिट्ठिगहननिसेधनमुखेन तेसं भिक्खूनं तदेव मेत्ताझानं पादकं कत्वा अरियभूमिप्पत्तिं दस्सेन्तो ‘‘दिट्ठिञ्च अनुपग्गम्मा’’ति इमाय गाथाय देसनं समापेसि.

तस्सत्थो – य्वायं ‘‘ब्रह्ममेतं विहारमिधमाहू’’ति संवण्णितो मेत्ताझानविहारो, ततो वुट्ठाय ये तत्थ वितक्कविचारादयो धम्मा, ते तेसञ्च वत्थादिअनुसारेन रूपधम्मे परिग्गहेत्वा इमिना नामरूपपरिच्छेदेन ‘‘सुद्धसङ्खारपुञ्जोयं, नयिध सत्तूपलब्भती’’ति (सं. नि. १.१७१; महानि. १८६) एवं दिट्ठिञ्च अनुपग्गम्म अनुपुब्बेन लोकुत्तरसीलेन सीलवा हुत्वा लोकुत्तरसीलसम्पयुत्तेनेव सोतापत्तिमग्गसम्मादिट्ठिसञ्ञितेन दस्सनेन सम्पन्नो, ततो परं योपायं वत्थुकामेसु गेधो किलेसकामो अप्पहीनो होति, तम्पि सकदागामिअनागामिमग्गेहि तनुभावेन अनवसेसप्पहानेन च कामेसु गेधं विनेय्य विनयित्वा वूपसमेत्वा न हि जातु गब्भसेय्यं पुन रेति एकंसेनेव पुन गब्भसेय्यं न एति. सुद्धावासेसु निब्बत्तित्वा तत्थेव अरहत्तं पापुणित्वा परिनिब्बातीति.

एवं भगवा देसनं समापेत्वा ते भिक्खू आह – ‘‘गच्छथ, भिक्खवे, तस्मिंयेव वनसण्डे विहरथ, इमञ्च सुत्तं मासस्स अट्ठसु धम्मस्सवनदिवसेसु घण्डिं आकोटेत्वा उस्सारेथ, धम्मकथं करोथ साकच्छथ अनुमोदथ, इदमेव कम्मट्ठानं आसेवथ भावेथ बहुलीकरोथ, तेपि वो अमनुस्सा तं भेरवारम्मणं न दस्सेस्सन्ति, अञ्ञदत्थु अत्थकामा हितकामा भविस्सन्ती’’ति. ते ‘‘साधू’’ति भगवतो पटिस्सुणित्वा उट्ठायासना भगवन्तं अभिवादेत्वा पदक्खिणं कत्वा तत्थ गन्त्वा तथा अकंसु. देवतायो च ‘‘भदन्ता अम्हाकं अत्थकामा हितकामा’’ति पीतिसोमनस्सजाता हुत्वा सयमेव सेनासनं सम्मज्जन्ति, उण्होदकं पटियादेन्ति, पिट्ठिपरिकम्मं पादपरिकम्मं करोन्ति, आरक्खं संविदहन्ति. तेपि भिक्खू तमेव मेत्तं भावेत्वा तमेव च पादकं कत्वा विपस्सनं आरभित्वा सब्बे तस्मिंयेव अन्तोतेमासे अग्गफलं अरहत्तं पापुणित्वा महापवारणाय विसुद्धिपवारणं पवारेसुन्ति.

एवम्पि अत्थकुसलेन तथागतेन,

धम्मिस्सरेन कथितं करणीयमत्थं;

कत्वानुभुय्य परमं हदयस्स सन्तिं,

सन्तं पदं अभिसमेन्ति समत्तपञ्ञा.

तस्मा हि तं अमतमब्भुतमरियकन्तं,

सन्तं पदं अभिसमेच्च विहरितुकामो;

विञ्ञू जनो विमलसीलसमाधिपञ्ञा-

भेदं करेय्य सततं करणीयमत्थन्ति.

परमत्थजोतिकाय खुद्दकपाठ-अट्ठकथाय

मेत्तसुत्तवण्णना निट्ठिता.