२५. पिलिन्दवच्छत्थेरवत्थु
अकक्कसन्ति इमं धम्मदेसनं सत्था वेळुवने विहरन्तो पिलिन्दवच्छत्थेरं आरब्भ कथेसि.
सो किरायस्मा ‘‘एहि, वसलि, याहि, वसली’’तिआदीनि वदन्तो गिहीपि पब्बजितेपि वसलिवादेनेव समुदाचरति. अथेकदिवसं सम्बहुला भिक्खू सत्थु आरोचेसुं – ‘‘आयस्मा, भन्ते, पिलिन्दवच्छो भिक्खू वसलिवादेन समुदाचरती’’ति. सत्था तं पक्कोसापेत्वा ‘‘सच्चं किर त्वं पिलिन्दवच्छ भिक्खू वसलिवादेन समुदाचरसी’’ति पुच्छित्वा ‘‘एवं, भन्ते’’ति वुत्ते तस्सायस्मतो पुब्बेनिवासं मनसिकरित्वा ‘‘मा खो तुम्हे, भिक्खवे, वच्छस्स भिक्खुनो उज्झायित्थ, न, भिक्खवे, वच्छो दोसन्तरो भिक्खू वसलिवादेन समुदाचरति, वच्छस्स, भिक्खवे, भिक्खुनो पञ्च जातिसतानि अब्बोकिण्णानि सब्बानि तानि ब्राह्मणकुले पच्चाजातानि, सो तस्स दीघरत्तं वसलिवादो समुदाचिण्णो, खीणासवस्स नाम कक्कसं फरुसं परेसं मम्मघट्टनवचनमेव नत्थि. आचिण्णवसेन हि मम पुत्तो एवं कथेती’’ति वत्वा इमं गाथमाह –
४०८. ‘‘अकक्कसं विञ्ञापनिं, गिरं सच्चमुदीरये;
याय नाभिसजे कञ्चि, तमहं ब्रूमि ब्राह्मण’’न्ति.
तत्थ अकक्कसन्ति अफरुसं. विञ्ञापनिन्ति अत्थविञ्ञापनिं. सच्चन्ति भूतत्थं. नाभिसजेति याय गिराय अञ्ञं कुज्झापनवसेन न लग्गापेय्य, खीणासवो नाम एवरूपमेव गिरं भासेय्य, तस्मा तमहं ब्राह्मणं वदामीति अत्थो.
देसनावसाने बहू सोतापत्तिफलादीनि पापुणिंसूति.
पिलिन्दवच्छत्थेरवत्थु पञ्चवीसतिमं.