महाकस्सपत्थेरवत्थुवण्णना

२३१. पावाय कुसिनारन्ति पावानगरे पिण्डाय चरित्वा ‘‘कुसिनारं गमिस्सामी’’ति अद्धानमग्गप्पटिपन्नो होति. रुक्खमूले निसीदीति एत्थ कस्मा दिवाविहारन्ति न वुत्तं? दिवाविहारत्थाय अनिसिन्नत्ता. थेरस्स हि परिवारा भिक्खू सब्बे सुखसंवद्धिता महापुञ्ञा. ते मज्झन्हिकसमये तत्तपासाणसदिसाय भूमिया पदसा गच्छन्ता किलमिंसु. थेरो ते दिस्वा – ‘‘भिक्खू किलमन्ति, गन्तब्बट्ठानञ्च न दूरं, थोकं विस्समित्वा दरथं पटिप्पस्सम्भेत्वा सायन्हसमये कुसिनारं गन्त्वा दसबलं पस्सिस्सामी’’ति मग्गा ओक्कम्म अञ्ञतरस्मिं रुक्खमूले सङ्घाटिं पञ्ञपेत्वा उदकतुम्बतो उदकेन हत्थपादे सीतले कत्वा निसीदि. परिवारभिक्खूपिस्स रुक्खमूले निसीदित्वा योनिसो मनसिकारे कम्मं कुरुमाना तिण्णं रतनानं वण्णं भणमाना निसीदिंसु. इति दरथविनोदनत्थाय निसिन्नत्ता ‘‘दिवाविहार’’न्ति न वुत्तं.

मन्दारवपुप्फं गहेत्वाति महापातिप्पमाणं पुप्फं आगन्तुकदण्डके ठपेत्वा छत्तं विय गहेत्वा. अद्दस खोति आगच्छन्तं दूरतो अद्दस. दिस्वा च पन चिन्तेसि –

‘‘एतं आजीवकस्स हत्थे मन्दारवपुप्फं पञ्ञायति, एतञ्च न सब्बदा मनुस्सपथे पञ्ञायति, यदा पन कोचि इद्धिमा इद्धिं विकुब्बति, तदा सब्बञ्ञुबोधिसत्तस्स च मातुकुच्छिओक्कमनादीसु होति. न खो पन अज्ज केनचि इद्धिविकुब्बनं कतं, न मे सत्था मातुकुच्छिं ओक्कन्तो, न कुच्छितो निक्खमन्तो, नापिस्स अज्ज अभिसम्बोधि, न धम्मचक्कप्पवत्तनं, न यमकपाटिहारियं, न देवोरोहणं, न आयुसङ्खारोस्सज्जनं. महल्लको पन मे सत्था धुवं परिनिब्बुतो भविस्सती’’ति.

ततो – ‘‘पुच्छामि न’’न्ति चित्तं उप्पादेत्वा – ‘‘सचे खो पन निसिन्नकोव पुच्छामि, सत्थरि अगारवो कतो भविस्सती’’ति उट्ठहित्वा ठितट्ठानतो अपक्कम्म छद्दन्तो नागराजा मणिचम्मं विय दसबलदत्तियं मेघवण्णं पंसुकूलचीवरं पारुपित्वा दसनखसमोधानसमुज्जलं अञ्जलिं सिरस्मिं पतिट्ठपेत्वा सत्थरि कतेन गारवेन आजीवकस्स अभिमुखो हुत्वा – ‘‘आवुसो, अम्हाकं सत्थारं जानासी’’ति आह. किं पन सत्थु परिनिब्बानं जानन्तो पुच्छि अजानन्तोति? आवज्जनपटिबद्धं खीणासवानं जाननं, अनावज्जितत्ता पनेस अजानन्तो पुच्छीति एके. थेरो समापत्तिबहुलो, रत्तिट्ठानदिवाट्ठानलेणमण्डपादीसु निच्चं समापत्तिबलेनेव यापेति, कुलसन्तकम्पि गामं पविसित्वा द्वारे समापत्तिं समापज्जित्वा समापत्तितो वुट्ठितोव भिक्खं गण्हाति. थेरो किर इमिना पच्छिमेन अत्तभावेन महाजनानुग्गहं करिस्सामि – ‘‘ये मय्हं भिक्खं वा देन्ति गन्धमालादीहि वा सक्कारं करोन्ति, तेसं तं महप्फलं होतू’’ति एवं करोति. तस्मा समापत्तिबहुलताय न जानाति. इति अजानन्तोव पुच्छतीति वदन्ति, तं न गहेतब्बं.

न हेत्थ अजाननकारणं अत्थि. अभिलक्खितं सत्थु परिनिब्बानं अहोसि, दससहस्सिलोकधातुकम्पनादीहि निमित्तेहि. थेरस्स पन परिसाय केहिचि भिक्खूहि भगवा दिट्ठपुब्बो, केहिचि न दिट्ठपुब्बो, तत्थ येहिपि दिट्ठपुब्बो, तेपि पस्सितुकामाव, येहिपि अदिट्ठपुब्बो, तेपि पस्सितुकामाव. तत्थ येहि न दिट्ठपुब्बो, ते अतिदस्सनकामताय गन्त्वा ‘‘कुहिं भगवा’’ति पुच्छन्ता ‘‘परिनिब्बुतो’’ति सुत्वा सन्धारेतुं नासक्खिस्सन्ति. चीवरञ्च पत्तञ्च छड्डेत्वा एकवत्था वा दुन्निवत्था वा दुप्पारुता वा उरानि पटिपिसन्ता परोदिस्सन्ति. तत्थ मनुस्सा – ‘‘महाकस्सपत्थेरेन सद्धिं आगता पंसुकूलिका सयम्पि इत्थियो विय परोदन्ति, ते किं अम्हे समस्सासेस्सन्ती’’ति मय्हं दोसं दस्सन्ति. इदं पन सुञ्ञं महाअरञ्ञं, इध यथा तथा रोदन्तेसु दोसो नत्थि. पुरिमतरं सुत्वा नाम सोकोपि तनुको होतीति भिक्खूनं सतुप्पादनत्थाय जानन्तोव पुच्छि.

अज्ज सत्ताहपरिनिब्बुतो समणो गोतमोति अज्ज समणो गोतमो सत्ताहपरिनिब्बुतो. ततो मे इदन्ति ततो समणस्स गोतमस्स परिनिब्बुतट्ठानतो.

२३२. सुभद्दो नाम वुड्ढपब्बजितोति ‘‘सुभद्दो’’ति तस्स नामं. वुड्ढकाले पन पब्बजितत्ता ‘‘वुड्ढपब्बजितो’’ति वुच्चति. कस्मा पन सो एवमाह? भगवति आघातेन. अयं किरेसो खन्धके आगते आतुमावत्थुस्मिं नहापितपुब्बको वुड्ढपब्बजितो भगवति कुसिनारतो निक्खमित्वा अड्ढतेळसेहि भिक्खुसतेहि सद्धिं आतुमं आगच्छन्ते भगवा आगच्छतीति सुत्वा – ‘‘आगतकाले यागुपानं करिस्सामी’’ति सामणेरभूमियं ठिते द्वे पुत्ते एतदवोच – ‘‘भगवा किर, ताता, आतुमं आगच्छति महता भिक्खुसङ्घेन सद्धिं अड्ढतेळसेहि भिक्खुसतेहि; गच्छथ तुम्हे, ताता, खुरभण्डं आदाय नाळियावापकेन अनुघरकं अनुघरकं आहिण्डथ लोणम्पि तेलम्पि तण्डुलम्पि खादनीयम्पि संहरथ भगवतो आगतस्स यागुपानं करिस्सामा’’ति (महाव. ३०३). ते तथा अकंसु.

मनुस्सा ते दारके मञ्जुके पटिभानेय्यके दिस्वा कारेतुकामापि अकारेतुकामापि कारेन्तियेव. कतकाले – ‘‘किं गण्हिस्सथ ताता’’ति पुच्छन्ति. ते वदन्ति – ‘‘न अम्हाकं अञ्ञेन केनचि अत्थो, पिता पन नो भगवतो, आगतकाले यागुदानं दातुकामो’’ति. तं सुत्वा मनुस्सा अपरिगणेत्वाव यं ते सक्कोन्ति आहरितुं, सब्बं देन्ति. यम्पि न सक्कोन्ति, मनुस्सेहि पेसेन्ति. अथ भगवति आतुमं आगन्त्वा भुसागारं पविट्ठे सुभद्दो सायन्हसमयं गामद्वारं गन्त्वा मनुस्से आमन्तेसि – ‘‘उपासका, नाहं तुम्हाकं सन्तिका अञ्ञं किञ्चि पच्चासीसामि, मय्हं दारकेहि आभतानि तण्डुलादीनियेव सङ्घस्स पहोन्ति. यं हत्थकम्मं, तं मे देथा’’ति. ‘‘इदञ्चिदञ्च गण्हथा’’ति सब्बूपकरणानि गाहेत्वा विहारे उद्धनानि कारेत्वा एकं काळकं कासावं निवासेत्वा तादिसमेव पारुपित्वा – ‘‘इदं करोथ, इदं करोथा’’ति सब्बरत्तिं विचारेन्तो सतसहस्सं विस्सज्जेत्वा भोज्जयागुञ्च मधुगोळकञ्च पटियादापेसि. भोज्जयागु नाम भुञ्जित्वा पातब्बयागु, तत्थ सप्पिमधुफाणितमच्छमंसपुप्फफलरसादि यं किञ्चि खादनीयं नाम सब्बं पक्खिपति कीळितुकामानं सीसमक्खनयोग्गा होति सुगन्धगन्धा.

अथ भगवा कालस्सेव सरीरपटिजग्गनं कत्वा भिक्खुसङ्घपरिवुतो पिण्डाय चरितुं आतुमनगराभिमुखो पायासि. मनुस्सा तस्स आरोचेसुं – ‘‘भगवा पिण्डाय गामं पविसति, तया कस्स यागु पटियादिता’’ति. सो यथानिवत्थपारुतेहेव तेहि काळककासावेहि एकेन हत्थेन दब्बिञ्च कटच्छुञ्च गहेत्वा ब्रह्मा विय दक्खिणजाणुमण्डलं भूमियं पतिट्ठपेत्वा वन्दित्वा – ‘‘पटिग्गण्हातु मे, भन्ते, भगवा यागु’’न्ति आह.

ततो ‘‘जानन्तापि तथागता पुच्छन्ती’’ति खन्धके आगतनयेन भगवा पुच्छित्वा च सुत्वा च तं वुड्ढपब्बजितं विगरहित्वा तस्मिं वत्थुस्मिं अकप्पियसमादानसिक्खापदञ्च, खुरभण्डपरिहरणसिक्खापदञ्चाति द्वे सिक्खापदानि पञ्ञपेत्वा – ‘‘भिक्खवे, अनेककप्पकोटियो भोजनं परियेसन्तेहेव वीतिनामिता, इदं पन तुम्हाकं अकप्पियं अधम्मेन उप्पन्नं भोजनं, इमं परिभुत्तानं अनेकानि अत्तभावसहस्सानि अपायेस्वेव निब्बत्तिस्सन्ति, अपेथ मा गण्हथा’’ति भिक्खाचाराभिमुखो अगमासि. एकभिक्खुनापि न किञ्चि गहितं.

सुभद्दो अनत्तमनो हुत्वा अयं ‘‘सब्बं जानामी’’ति आहिण्डति. सचे न गहितुकामो, पेसेत्वा आरोचेतब्बं. अयं पक्काहारो नाम सब्बचिरं तिट्ठन्तो सत्ताहमत्तं तिट्ठेय्य. इदञ्हि मम यावजीवं परियत्तं अस्स. सब्बं तेन नासितं, अहितकामो अयं मय्हन्ति भगवति आघातं बन्धित्वा दसबले धरन्ते किञ्चि वत्तुं नासक्खि. एवं किरस्स अहोसि – ‘‘अयं उच्चा कुला पब्बजितो महापुरिसो, सचे किञ्चि वक्खामि, मंयेव सन्तज्जेस्सती’’ति. स्वायं अज्ज ‘‘परिनिब्बुतो भगवा’’ति सुत्वा लद्धस्सासो विय हट्ठतुट्ठो एवमाह.

थेरो तं सुत्वा हदये पहारदानं विय मत्थके पतितसुक्खासनि विय मञ्ञि, धम्मसंवेगो चस्स उप्पज्जि – ‘‘सत्ताहमत्तपरिनिब्बुतो भगवा, अज्जापिस्स सुवण्णवण्णं सरीरं धरतियेव, दुक्खेन भगवता आराधितसासने नाम एवं लहु महन्तं पापकसटं कण्टको उप्पन्नो, अलं खो पनेस पापो वड्ढमानो अञ्ञेपि एवरूपे सहाये लभित्वा सक्का सासनं ओसक्कापेतु’’न्ति. ततो थेरो चिन्तेसि –

‘‘सचे खो पनाहं इमं महल्लकं इधेव पिलोतिकं निवासापेत्वा छारिकाय ओकिरापेत्वा नीहरापेस्सामि, मनुस्सा ‘समणस्स गोतमस्स सरीरे धरमानेयेव सावका विवदन्ती’ति अम्हाकं दोसं दस्सेस्सन्ति अधिवासेमि ताव.

भगवता हि देसितो धम्मो असङ्गहितपुप्फरासिसदिसो. तत्थ यथा वातेन पहटपुप्फानि यतो वा ततो वा गच्छन्ति, एवमेव एवरूपानं पापपुग्गलानं वसेन गच्छन्ते गच्छन्ते काले विनये एकं द्वे सिक्खापदानि नस्सिस्सन्ति, सुत्ते एको द्वे पञ्हावारा नस्सिस्सन्ति, अभिधम्मे एकं द्वे भूमन्तरानि नस्सिस्सन्ति, एवं अनुक्कमेन मूले नट्ठे पिसाचसदिसा भविस्साम; तस्मा धम्मविनयसङ्गहं करिस्साम. एवञ्हि सति दळ्हं सुत्तेन सङ्गहितानि पुप्फानि विय अयं धम्मविनयो निच्चलो भविस्सति.

एतदत्थञ्हि भगवा मय्हं तीणि गावुतानि पच्चुग्गमनं अकासि, तीहि ओवादेहि उपसम्पदं अदासि, कायतो अपनेत्वा काये चीवरपरिवत्तनं अकासि, आकासे पाणिं चालेत्वा चन्दूपमं पटिपदं कथेन्तो मं कायसक्खिं कत्वा कथेसि, तिक्खत्तुं सकलसासनदायज्जं पटिच्छापेसि. मादिसे भिक्खुम्हि तिट्ठमाने अयं पापो सासने वुड्ढिं मा अलत्थ. याव अधम्मो न दिप्पति, धम्मो न पटिबाहियति. अविनयो न दिप्पति विनयो न पटिबाहियति. अधम्मवादिनो न बलवन्तो होन्ति, धम्मवादिनो न दुब्बला होन्ति; अविनयवादिनो न बलवन्तो होन्ति, विनयवादिनो न दुब्बला होन्ति. ताव धम्मञ्च विनयञ्च सङ्गायिस्सामि. ततो भिक्खू अत्तनो अत्तनो पहोनकं गहेत्वा कप्पियाकप्पियं कथेस्सन्ति. अथायं पापो सयमेव निग्गहं पापुणिस्सति, पुन सीसं उक्खिपितुं न सक्खिस्सति, सासनं इद्धञ्चेव फीतञ्च भविस्सती’’ति.

सो एवं नाम मय्हं चित्तं उप्पन्नन्ति कस्सचि अनारोचेत्वा भिक्खुसङ्घं समस्सासेसि. तेन वुत्तं – ‘‘अथ खो आयस्मा महाकस्सपो…पे… नेतं ठानं विज्जती’’ति.

२३३. चितकन्ति वीसरतनसतिकं चन्दनचितकं. आळिम्पेस्सामाति अग्गिं गाहापेस्साम. न सक्कोन्ति आळिम्पेतुन्ति अट्ठपि सोळसपि द्वत्तिंसपि जना जालनत्थाय यमकयमकउक्कायो गहेत्वा तालवण्टेहि बीजन्ता भस्ताहि धमन्ता तानि तानि कारणानि करोन्तापि न सक्कोन्तियेव अग्गिं गाहापेतुं. देवतानं अधिप्पायोति एत्थ ता किर देवता थेरस्स उपट्ठाकदेवताव. असीतिमहासावकेसु हि चित्तानि पसादेत्वा तेसं उपट्ठाकानि असीतिकुलसहस्सानि सग्गे निब्बत्तानि. तत्थ थेरे चित्तं पसादेत्वा सग्गे निब्बत्ता देवता तस्मिं समागमे थेरं अदिस्वा – ‘‘कुहिं नु खो अम्हाकं कुलूपकत्थेरो’’ति अन्तरामग्गे पटिपन्नं दिस्वा ‘‘अम्हाकं कुलूपकत्थेरेन अवन्दिते चितको मा पज्जलित्था’’ति अधिट्ठहिंसु.

मनुस्सा तं सुत्वा – ‘‘महाकस्सपो किर नाम भो भिक्खु पञ्चहि भिक्खुसतेहि सद्धिं ‘दसबलस्स पादे वन्दिस्सामी’ति आगच्छति. तस्मिं किर अनागते चितको न पज्जलिस्सति. कीदिसो भो सो भिक्खु काळो ओदातो दीघो रस्सो, एवरूपे नाम भो भिक्खुम्हि ठिते किं दसबलस्स परिनिब्बानं नामा’’ति केचि गन्धमालादिहत्था पटिपथं गच्छिंसु. केचि वीथियो विचित्ता कत्वा आगमनमग्गं ओलोकयमाना अट्ठंसु.

२३४. अथ खो आयस्मा महाकस्सपो येन कुसिनारा…पे… सिरसा वन्दीति थेरो किर चितकं पदक्खिणं कत्वा आवज्जन्तोव सल्लक्खेसि – ‘‘इमस्मिं ठाने सीसं, इमस्मिं ठाने पादा’’ति. ततो पादानं समीपे ठत्वा अभिञ्ञापादकं चतुत्थज्झानं समापज्जित्वा वुट्ठाय – ‘‘अरासहस्सपटिमण्डितचक्कलक्खणपतिट्ठिता दसबलस्स पादा सद्धिं कप्पासपटलेहि पञ्च दुस्सयुगसतानि सुवण्णदोणिं चन्दनचितकञ्च द्वेधा कत्वा मय्हं उत्तमङ्गे सिरस्मिं पतिट्ठहन्तू’’ति अधिट्ठासि. सह अधिट्ठानचित्तेन तानि पञ्च दुस्सयुगसतानि द्वेधा कत्वा वलाहकन्तरा पुण्णचन्दो विय पादा निक्खमिंसु. थेरो विकसितरत्तपदुमसदिसे हत्थे पसारेत्वा सुवण्णवण्णे सत्थुपादे याव गोप्फका दळ्हं गहेत्वा अत्तनो सिरवरे पतिट्ठपेसि. तेन वुत्तं – ‘‘भगवतो पादे सिरसा वन्दी’’ति.

महाजनो तं अच्छरियं दिस्वा एकप्पहारेनेव महानादं नदि, गन्धमालादीहि पूजेत्वा यथारुचि वन्दि. एवं पन थेरेन च महाजनेन च तेहि च पञ्चहि भिक्खुसतेहि वन्दितमत्ते पुन अधिट्ठानकिच्चं नत्थि. पकतिअधिट्ठानवसेनेव थेरस्स हत्थतो मुच्चित्वा अलत्तकवण्णानि भगवतो पादतलानि चन्दनदारुआदीसु किञ्चि अचालेत्वाव यथाठाने पतिट्ठहिंसु, यथाठाने ठितानेव अहेसुं. भगवतो हि पादेसु निक्खमन्तेसु वा पविसन्तेसु वा कप्पासअंसु वा दसिकतन्तं वा तेलबिन्दु वा दारुक्खन्धं वा ठाना चलितं नाम नाहोसि. सब्बं यथाठाने ठितमेव अहोसि. उट्ठहित्वा पन अत्थङ्गते चन्दे विय सूरिये विय च तथागतस्स पादेसु अन्तरहितेसु महाजनो महाकन्दितं कन्दि. परिनिब्बानकालतो अधिकतरं कारुञ्ञं अहोसि.

सयमेव भगवतो चितको पज्जलीति इदं पन कस्सचि पज्जलापेतुं वायमन्तस्स अदस्सनवसेन वुत्तं. देवतानुभावेन पनेस समन्ततो एकप्पहारेनेव पज्जलि.

२३५. सरीरानेव अवसिस्सिंसूति पुब्बे एकग्घनेन ठितत्ता सरीरं नाम अहोसि. इदानि विप्पकिण्णत्ता सरीरानीति वुत्तं सुमनमकुळसदिसा च धोतमुत्तसदिसा च सुवण्णसदिसा च धातुयो अवसिस्सिंसूति अत्थो. दीघायुकबुद्धानञ्हि सरीरं सुवण्णक्खन्धसदिसं एकमेव होति. भगवा पन – ‘‘अहं न चिरं ठत्वा परिनिब्बायामि, मय्हं सासनं ताव सब्बत्थ न वित्थारितं, तस्मा परिनिब्बुतस्सापि मे सासपमत्तम्पि धातुं गहेत्वा अत्तनो अत्तनो वसनट्ठाने चेतियं कत्वा परिचरन्तो महाजनो सग्गपरायणो होतू’’ति धातूनं विकिरणं अधिट्ठासि. कति, पनस्स धातुयो विप्पकिण्णा, कति न विप्पकिण्णाति. चतस्सो दाठा, द्वे अक्खका, उण्हीसन्ति इमा सत्त धातुयो न विप्पकिरिंसु, सेसा विप्पकिरिंसूति. तत्थ सब्बखुद्दका धातु सासपबीजमत्ता अहोसि, महाधातु मज्झे भिन्नतण्डुलमत्ता, अतिमहती मज्झे भिन्नमुग्गमत्ताति.

उदकधाराति अग्गबाहुमत्तापि जङ्घमत्तापि तालक्खन्धमत्तापि उदकधारा आकासतो पतित्वा निब्बापेसि. उदकसालतोति परिवारेत्वा ठितसालरुक्खे सन्धायेतं वुत्तं, तेसम्पि हि खन्धन्तरविटपन्तरेहि उदकधारा निक्खमित्वा निब्बापेसुं. भगवतो चितको महन्तो. समन्ता पथविं भिन्दित्वापि नङ्गलसीसमत्ता उदकवट्टि फलिकवटंसकसदिसा उग्गन्त्वा चितकमेव गण्हन्ति. गन्धोदकेनाति सुवण्णघटे रजतघटे च पूरेत्वा आभतनानागन्धोदकेन. निब्बापेसुन्ति सुवण्णमयरजतमयेहि अट्ठदण्डकेहि विकिरित्वा चन्दनचितकं निब्बापेसुं.

एत्थ च चितके झायमाने परिवारेत्वा ठितसालरुक्खानं साखन्तरेहि विटपन्तरेहि पत्तन्तरेहि जाला उग्गच्छन्ति, पत्तं वा साखा वा पुप्फं वा दड्ढा नाम नत्थि, किपिल्लिकापि मक्कटकापि जालानं अन्तरेनेव विचरन्ति. आकासतो पतितउदकधारासुपि सालरुक्खेहि निक्खन्तउदकधारासुपि पथविं भिन्दित्वा निक्खन्तउदकधारासुपि धम्मकथाव पमाणं. एवं चितकं निब्बापेत्वा पन मल्लराजानो सन्थागारे चतुज्जातियगन्धपरिभण्डं कारेत्वा लाजपञ्चमानि पुप्फानि विकिरित्वा उपरि चेलवितानं बन्धित्वा सुवण्णतारकादीहि खचित्वा तत्थ गन्धदाममालादामरतनदामानि ओलम्बेत्वा सन्थागारतो याव मकुटबन्धनसङ्खाता सीसपसाधनमङ्गलसाला, ताव उभोहि पस्सेहि साणिकिलञ्जपरिक्खेपं कारेत्वा उपरि चेलवितानं बन्धापेत्वा सुवण्णतारकादीहि खचित्वा तत्थपि गन्धदाममालादामरतनदामानि ओलम्बेत्वा मणिदण्डवण्णेहि वेणूहि च पञ्चवण्णद्धजे उस्सापेत्वा समन्ता वातपटाका परिक्खिपित्वा सुसम्मट्ठासु वीथीसु कदलियो च पुण्णघटे च ठपेत्वा दण्डकदीपिका जालेत्वा अलङ्कतहत्थिक्खन्धे सह धातूहि सुवण्णदोणिं ठपेत्वा मालागन्धादीहि पूजेन्ता साधुकीळितं कीळन्ता अन्तोनगरं पवेसेत्वा सन्थागारे सरभमयपल्लङ्के ठपेत्वा उपरि सेतच्छत्तं धारेसुं. एवं कत्वा – ‘‘अथ खो कोसिनारका मल्ला भगवतो सरीरानि सत्ताहं सन्थागारे सत्तिपञ्जरं करित्वा’’ति सब्बं वेदितब्बं.

तत्थ सत्तिपञ्जरं करित्वाति सत्तिहत्थेहि पुरिसेहि परिक्खिपापेत्वा. धनुपाकारन्ति पठमं ताव हत्थिकुम्भेन कुम्भं पहरन्ते परिक्खिपापेसुं, ततो अस्से गीवाय गीवं पहरन्ते, ततो रथे आणिकोटिया आणिकोटिं पहरन्ते, ततो योधे बाहुना बाहुं पहरन्ते. तेसं परियन्ते कोटिया कोटिं पहरमानानि धनूनि परिक्खिपापेसुं. इति समन्ता योजनप्पमाणं ठानं सत्ताहं सन्नाहगवच्छिकं विय कत्वा आरक्खं संविदहिंसु. तं सन्धाय वुत्तं – ‘‘धनुपाकारं परिक्खिपापेत्वा’’ति.

कस्मा पनेते एवमकंसूति? इतो पुरिमेसु हि द्वीसु सत्ताहेसु ते भिक्खुसङ्घस्स ठाननिसज्जोकासं करोन्ता खादनीयं भोजनीयं संविदहन्ता साधुकीळिकाय ओकासं न लभिंसु. ततो नेसं अहोसि – ‘‘इमं सत्ताहं साधुकीळितं कीळिस्साम, ठानं खो पनेतं विज्जति यं अम्हाकं पमत्तभावं ञत्वा कोचिदेव आगन्त्वा धातुयो गण्हेय्य, तस्मा आरक्खं ठपेत्वा कीळिस्सामा’’ति. ते तथा एवमकंसु.