२. सानुसयवारवण्णना

६६-१३१. सानुसयवारे पन यो कामरागानुसयेन सानुसयोति यथा एकन्तरिकजरादिरोगेन आबाधिको याव तम्हा रोगा न मुच्चति, ताव तस्स रोगस्स अनुप्पत्तिक्खणेपि सरोगोयेव नाम होति. एवं ससंकिलेसस्स वट्टगामिसत्तस्स याव अरियमग्गेन अनुसया समुग्घातं न गच्छन्ति, ताव तेसं अनुसयानं अनुप्पत्तिक्खणेपि सानुसयोयेव नाम होति. एवरूपं सानुसयतं सन्धाय ‘आमन्ता’ति वुत्तं. सेसमेत्थ अनुसयवारसदिसमेव.

ओकासवारे पन ‘‘रूपधातुया अरूपधातुया एत्थ मानानुसयेन सानुसयो’’ति वुत्ते तासु धातूसु पुग्गलस्स सानुसयता पञ्ञायेय्य, अनुसयस्स उप्पत्तिट्ठानं न पञ्ञायेय्य. अनुसयस्स च उप्पत्तिट्ठानदस्सनत्थं अयं वारो आरद्धो, तस्मा ततो मानानुसयेन सानुसयोति वुत्तं. एवञ्हि सति ततो धातुद्वयतो उप्पन्नेन मानानुसयेन सानुसयोति अनुसयस्स उप्पत्तिट्ठानं दस्सितं होति. इमस्स पन पञ्हस्स अत्थे अवुत्ते आदिपञ्हस्स अत्थो पाकटो न होतीति पठमं न वुत्तो, तस्मा सो एवं वेदितब्बो. यतो कामरागानुसयेनाति यतो उप्पन्नेन कामरागानुसयेन सानुसयो, किं सो ततो उप्पन्नेन पटिघानुसयेनपि सानुसयोति? यस्मा पनेते द्वे एकस्मा ठाना नुप्पज्जन्ति; तस्मा ‘‘नो’’ति पटिसेधो कतो. अरहा सब्बत्थाति अरहा सब्बधम्मेसु उप्पज्जनकेन केनचि अनुसयेन निरानुसयोति. इमिना अत्थवसेन निप्पदेसट्ठानेसु भुम्मवचनमेव कतन्ति. इमिना उपायेन सब्बत्थ अत्थविनिच्छयो वेदितब्बोति.

सानुसयवारवण्णना.