२. अरियपुग्गलसंसन्दनपरिहानिवण्णना

२४०. इदानि अरियपुग्गलसंसन्दना आरद्धा. तत्थ यस्मा केचि अरहतोव परिहानिं इच्छन्ति, केचि अनागामिनोपि, केचि सकदागामिस्सपि. सोतापन्नस्स पन सब्बेपि न इच्छन्तियेव. ये अरहत्ता परिहायित्वा अनागामिसकदागामिभावे ठिता, तेसं परिहानिं इच्छन्ति, न इतरेसं अनागामिसकदागामीनं. सोतापन्नस्स पन तेपि सब्बथापि न इच्छन्तियेव, तस्मा पेय्यालमुखेन पुच्छा कता. तत्थ तेसं लद्धिवसेन पटिञ्ञा च पटिक्खेपो च वेदितब्बा. ‘‘परिहायति अनागामी अनागामिफला’’ति हि पञ्हस्मिं ये अनागामिनो परिहानिं न इच्छन्ति, तेसं वसेन पटिक्खेपो. ये पकतिअनागामिनो वा अरहत्ता परिहायित्वा ठितअनागामिनो वा परिहानिं इच्छन्ति, तेसं वसेन पटिञ्ञाति इदमेत्थ नयमुखं. तस्सानुसारेन सब्बपेय्याला अत्थतो वेदितब्बा.

२४१. यं पनेत्थ ‘‘सोतापत्तिफलस्स अनन्तरा अरहत्तंयेव सच्छिकरोती’’ति वुत्तं, तं परिहीनस्स पुन वायमतो अरहत्तप्पत्तिं सन्धाय वुत्तं. इतरो सोतापत्तिफलानन्तरं अरहत्तस्स अभावा पटिक्खिपति.

२४२. ततो परं ‘‘परिहानि नामेसा किलेसप्पहानस्स वा मन्दताय भवेय्य, मग्गभावनादीनं वा अनधिमत्तताय, सच्चानं वा अदस्सनेना’’ति एवमादीनं वसेन अनुयुञ्जितुं कस्स बहुतरा किलेसा पहीनातिआदि वुत्तं. तं सब्बं उत्तानाधिप्पायमेव सुत्तानं पनत्थो आगमट्ठकथासु वुत्तनयेनेव वेदितब्बो.

२६२. समयविमुत्तो अरहा अरहत्ता परिहायतीति एत्थ मुदिन्द्रियो समयविमुत्तो, तिक्खिन्द्रियो असमयविमुत्तोति तेसं लद्धि. सकसमये पन अवसिप्पत्तो झानलाभी समयविमुत्तो, वसिप्पत्तो झानलाभी चेव सब्बे च अरियपुग्गला अरिये विमोक्खे असमयविमुत्ताति सन्निट्ठानं. सो पन तं अत्तनो लद्धिं गहेत्वा समयविमुत्तो परिहायति, इतरो न परिहायती’’ति आह. सेसमेत्थ उत्तानत्थमेव.

अरियपुग्गलसंसन्दनपरिहानिवण्णना.