१. मनुस्सलोककथावण्णना

८०२-८०३. इदानि मनुस्सलोककथा नाम होति. तत्थ ‘‘तथागतो लोके, जातो लोके संवड्ढो, लोकं अभिभुय्य विहरति अनुपलित्तो लोकेना’’ति (सं. नि. ३.९४) सुत्तं अयोनिसो गहेत्वा ‘‘भगवा तुसितभवने निब्बत्तो तत्थेव वसति, न मनुस्सलोकं आगच्छति, निम्मितरूपमत्तकं पनेत्थ दस्सेती’’ति येसं लद्धि, सेय्यथापि एतरहि वेतुल्लकानंयेव, ते सन्धाय पुच्छा सकवादिस्स, पटिञ्ञा इतरस्स. अथ नं पुट्ठोकासेन चेव सुत्तसाधनेन च सञ्ञापेतुं ननु अत्थीतिआदिमाह. लोके जातोति परवादी तुसितपुरं सन्धाय वदति. सत्थारा पनेतं मनुस्सलोकञ्ञेव सन्धाय लोकं वुत्तं. लोकं अभिभुय्याति परवादी मनुस्सलोकं अभिभवित्वाति दिट्ठिया वदति, सत्था पन आरम्मणलोकं अभिभवित्वा विहासि. अनुपलित्तो लोकेनाति परवादी मनुस्सलोकेन अनुपलित्ततंव सन्धाय वदति, सत्था पन लोकधम्मेसु किलेसेहि अनुपलित्तो विहासि. तस्मा असाधकमेतन्ति.

मनुस्सलोककथावण्णना.