२. भयसुत्तवण्णना

६३. दुतिये अमातापुत्तिकानीति माता च पुत्तो च मातापुत्तं, परित्तातुं समत्थभावेन नत्थि एत्थ मातापुत्तन्ति अमातापुत्तिकानि. यन्ति यस्मिं समये. तत्थ मातापि पुत्तं नप्पटिलभतीति तस्मिं अग्गिभये उप्पन्ने मातापि पुत्तं पस्सितुं न लभति, पुत्तोपि मातरं पस्सितुं न लभतीति अत्थो. भयं होतीति चित्तुत्रासभयं होति. अटविसङ्कोपोति अटविया सङ्कोपो. अटवीति चेत्थ अटविवासिनो चोरा वेदितब्बा. यदा हि ते अटवितो जनपदं ओतरित्वा गामनिगमराजधानियो पहरित्वा विलुम्पन्ति, तदा अटविसङ्कोपो नाम होति, तं सन्धायेतं वुत्तं. चक्कसमारूळ्हाति एत्थ इरियापथचक्कम्पि वट्टति यानचक्कम्पि. भयस्मिं हि सम्पत्ते येसं यानकानि अत्थि, ते अत्तनो परिक्खारभण्डं तेसु आरोपेत्वा पलायन्ति. येसं नत्थि, ते काजेन वा आदाय सीसेन वा उक्खिपित्वा पलायन्तियेव. ते चक्कसमारूळ्हा नाम होन्ति. परियायन्तीति इतो चितो च गच्छन्ति. कदाचीति किस्मिञ्चिदेव काले. करहचीति तस्सेव वेवचनं. मातापि पुत्तं पटिलभतीति आगच्छन्तं वा गच्छन्तं वा एकस्मिं ठाने निलीनं वा पस्सितुं लभति. उदकवाहकोति नदीपूरो. मातापि पुत्तं पटिलभतीति कुल्ले वा उळुम्पे वा मत्तिकाभाजने वा दारुक्खण्डे वा लग्गं वुय्हमानं पस्सितुं पटिलभति, सोत्थिना वा पुन उत्तरित्वा गामे वा अरञ्ञे वा ठितं पस्सितुं लभतीति.

एवं परियायतो अमातापुत्तिकानि भयानि दस्सेत्वा इदानि निप्परियायेन दस्सेन्तो तीणिमानीतिआदिमाह. तत्थ जराभयन्ति जरं पटिच्च उप्पज्जनकभयं. इतरेसुपि एसेव नयो. वुत्तम्पि चेतं – ‘‘जरं पटिच्च उप्पज्जति भयं भयानकं छम्भितत्तं लोमहंसो चेतसो उत्रासो. ब्याधिं पटिच्च, मरणं पटिच्च उप्पज्जति भयं भयानकं छम्भितत्तं लोमहंसो चेतसो उत्रासो’’ति (विभ. ९२१). सेसं सब्बत्थ उत्तानमेवाति.