(७) सत्त दिट्ठियो

९५१. (क) तत्थ कतमा सत्त दिट्ठियो? इधेकच्चो समणो वा ब्राह्मणो वा एवंवादी होति एवंदिट्ठि – ‘‘यतो खो, भो, अयं अत्ता रूपी चातुमहाभूतिको [चातुम्महाभूतिको (सी. स्या.)] मातापेत्तिकसम्भवो कायस्स भेदा उच्छिज्जति विनस्सति न होति परं मरणा, एत्तावता खो भो, अयं अत्ता सम्मा समुच्छिन्नो होती’’ति. इत्थेके सतो सत्तस्स उच्छेदं विनासं विभवं पञ्ञपेन्ति.

(ख) तमञ्ञो एवमाह – ‘‘अत्थि खो, भो, एसो अत्ता यं त्वं वदेसि. ‘नेसो नत्थी’ति वदामि. नो च खो, भो, अयं अत्ता एत्तावता सम्मा समुच्छिन्नो होति. अत्थि खो भो अञ्ञो अत्ता दिब्बो रूपी कामावचरो कबळीकारभक्खो. तं त्वं न जानासि न पस्ससि. तमहं जानामि पस्सामि. सो खो, भो, अत्ता यतो कायस्स भेदा उच्छिज्जति विनस्सति न होति परं मरणा, एत्तावता खो, भो, अयं अत्ता सम्मासमुच्छिन्नो होती’’ति. इत्थेके सतो सत्तस्स उच्छेदं विनासं विभवं पञ्ञपेन्ति.

(ग) तमञ्ञो एवमाह – ‘‘अत्थि खो, भो, एसो अत्ता यं त्वं वदेसि. ‘नेसो नत्थी’ति वदामि. नो च खो, भो, अयं अत्ता एत्तावता सम्मा समुच्छिन्नो होति. अत्थि खो, भो, अञ्ञो अत्ता दिब्बो रूपी मनोमयो सब्बङ्गपच्चङ्गी अहीनिन्द्रियो. तं त्वं न जानासि न पस्ससि. तमहं जानामि पस्सामि. सो खो, भो, अत्ता यतो कायस्स भेदा उच्छिज्जति विनस्सति न होति परं मरणा, एत्तावता खो, भो, अयं अत्ता सम्मा समुच्छिन्नो होती’’ति. इत्थेके सतो सत्तस्स उच्छेदं विनासं विभवं पञ्ञपेन्ति.

(घ) तमञ्ञो एवमाह – ‘‘अत्थि खो, भो, एसो अत्ता यं त्वं वदेसि. ‘नेसो नत्थी’ति वदामि. नो च खो, भो, अयं अत्ता एत्तावता सम्मा समुच्छिन्नो होति. अत्थि खो, भो, अञ्ञो अत्ता सब्बसो रूपसञ्ञानं समतिक्कमा पटिघसञ्ञानं अत्थङ्गमा नानत्तसञ्ञानं अमनसिकारा अनन्तो आकासोति आकासानञ्चायतनूपगो. तं त्वं न जानासि न पस्ससि. तमहं जानामि पस्सामि. सो खो, भो, अत्ता यतो कायस्स भेदा उच्छिज्जति विनस्सति न होति परं मरणा, एत्तावता खो, भो, अयं अत्ता सम्मा समुच्छिन्नो होती’’ति. इत्थेके सतो सत्तस्स उच्छेदं विनासं विभवं पञ्ञपेन्ति.

(ङ) तमञ्ञो एवमाह – ‘‘अत्थि खो, भो, एसो अत्ता यं त्वं वदेसि. ‘नेसो नत्थी’ति वदामि. नो च खो, भो, अयं अत्ता एत्तावता सम्मा समुच्छिन्नो होति. अत्थि खो, भो, अञ्ञो अत्ता सब्बसो आकासानञ्चायतनं समतिक्कम्म अनन्तं विञ्ञाणन्ति विञ्ञाणञ्चायतनूपगो. तं त्वं न जानासि न पस्ससि. तमहं जानामि पस्सामि. सो खो, भो, अत्ता यतो कायस्स भेदा उच्छिज्जति विनस्सति न होति परं मरणा, एत्तावता खो, भो, अयं अत्ता सम्मा समुच्छिन्नो होती’’ति. इत्थेके सतो सत्तस्स उच्छेदं विनासं विभवं पञ्ञपेन्ति.

(च) तमञ्ञो एवमाह – ‘‘अत्थि खो, भो, एसो अत्ता यं त्वं वदेसि. ‘नेसो नत्थी’ति वदामि. नो च खो, भो, अयं अत्ता एत्तावता सम्मा समुच्छिन्नो होति. अत्थि खो, भो, अञ्ञो अत्ता सब्बसो विञ्ञाणञ्चायतनं समतिक्कम्म नत्थि किञ्चीति आकिञ्चञ्ञायतनूपगो. तं त्वं न जानासि न पस्ससि. तमहं जानामि पस्सामि. सो खो, भो, अत्ता यतो कायस्स भेदा उच्छिज्जति विनस्सति न होति परं मरणा, एत्तावता खो, भो, अयं अत्ता सम्मा समुच्छिन्नो होती’’ति. इत्थेके सतो सत्तस्स उच्छेदं विनासं विभवं पञ्ञपेन्ति.

(छ) तमञ्ञो एवमाह – ‘‘अत्थि खो पन एसो अत्ता यं त्वं वदेसि. ‘नेसो नत्थी’ति वदामि. नो च खो, भो, अयं अत्ता एत्तावता सम्मा समुच्छिन्नो होति. अत्थि खो, भो, अञ्ञो अत्ता सब्बसो आकिञ्चञ्ञायतनं समतिक्कम्म नेवसञ्ञानासञ्ञायतनूपगो. तं त्वं न जानासि न पस्ससि. तमहं जानामि पस्सामि. सो खो, भो, अत्ता यतो कायस्स भेदा उच्छिज्जति विनस्सति न होति परं मरणा, एत्तावता खो, भो, अयं अत्ता सम्मा समुच्छिन्नो होती’’ति. इत्थेके सतो सत्तस्स उच्छेदं विनासं विभवं पञ्ञपेन्ति. इमा सत्त दिट्ठियो.

सत्तकं.