(२-५) चत्तारो गन्थादी

९३८. तत्थ कतमे चत्तारो गन्था …पे… चत्तारो ओघा…पे… चत्तारो योगा…पे… चत्तारि उपादानानि? कामुपादानं, दिट्ठुपादानं, सीलब्बतुपादानं, अत्तवादुपादानं.

(क) कामुपादानं

तत्थ कतमं कामुपादानं? यो कामेसु कामच्छन्दो…पे… कामज्झोसानं – इदं वुच्चति ‘‘कामुपादानं’’.

(ख) दिट्ठुपादानं

तत्थ कतमं दिट्ठुपादानं? ‘‘नत्थि दिन्नं, नत्थि यिट्ठं…पे… ये इमञ्च लोकं परञ्च लोकं सयं अभिञ्ञा सच्छिकत्वा पवेदेन्ती’’ति. या एवरूपा दिट्ठि दिट्ठिगतं…पे… विपरियासग्गाहो – इदं वुच्चति ‘‘दिट्ठुपादानं’’. ठपेत्वा सीलब्बतुपादानञ्च अत्तवादुपादानञ्च सब्बापि मिच्छादिट्ठि दिट्ठुपादानं.

(ग) सीलब्बतुपादानं

तत्थ कतमं सीलब्बतुपादानं? इतो बहिद्धा समणब्राह्मणानं सीलेन सुद्धि वतेन सुद्धि सीलब्बतेन सुद्धीति. या एवरूपा दिट्ठि दिट्ठिगतं…पे… विपरियासग्गाहो – इदं वुच्चति ‘‘सीलब्बतुपादानं’’.

(घ) अत्तवादुपादानं

तत्थ कतमं अत्तवादुपादानं? इध अस्सुतवा पुथुज्जनो अरियानं अदस्सावी अरियधम्मस्स अकोविदो अरियधम्मे अविनीतो, सप्पुरिसानं अदस्सावी सप्पुरिसधम्मस्स अकोविदो सप्पुरिसधम्मे अविनीतो – रूपं अत्ततो समनुपस्सति रूपवन्तं वा अत्तानं अत्तनि वा रूपं रूपस्मिं वा अत्तानं. वेदनं…पे… सञ्ञं…पे… सङ्खारे…पे… विञ्ञाणं अत्ततो समनुपस्सति विञ्ञाणवन्तं वा अत्तानं अत्तनि वा विञ्ञाणं विञ्ञाणस्मिं वा अत्तानं. या एवरूपा दिट्ठि दिट्ठिगतं…पे… विपरियासग्गाहो – इदं वुच्चति ‘‘अत्तवादुपादानं’’. इमानि चत्तारि उपादानानि.