१. एककनिद्देसो
(१) जातिमदो
८४३. तत्थ कतमो जातिमदो? जातिं पटिच्च मदो मज्जना मज्जितत्तं मानो मञ्ञना मञ्ञितत्तं उन्नति उन्नामो [उण्णति उण्णामो (स्या. क.) ध. स. ११२१] धजो सम्पग्गाहो केतुकम्यता चित्तस्स – अयं वुच्चति ‘‘जातिमदो’’.
(२-२७) गोत्तमदादी
८४४. तत्थ कतमो गोत्तमदो? गोत्तं पटिच्च…पे… आरोग्यं पटिच्च…पे… योब्बनं पटिच्च…पे… जीवितं पटिच्च…पे… लाभं पटिच्च…पे… सक्कारं पटिच्च…पे… गरुकारं पटिच्च…पे… पुरेक्खारं पटिच्च…पे… परिवारं पटिच्च…पे… भोगं पटिच्च…पे… वण्णं पटिच्च…पे… सुतं पटिच्च…पे… पटिभानं पटिच्च…पे… रत्तञ्ञुतं पटिच्च…पे… पिण्डपातिकत्तं पटिच्च…पे… अनवञ्ञातं पटिच्च…पे… इरियापथं पटिच्च…पे… इद्धिं पटिच्च…पे… यसं पटिच्च…पे… सीलं पटिच्च…पे… झानं पटिच्च…पे… सिप्पं पटिच्च…पे… आरोहं पटिच्च…पे… परिणाहं पटिच्च…पे… सण्ठानं पटिच्च…पे… पारिपूरिं पटिच्च मदो मज्जना मज्जितत्तं मानो मञ्ञना मञ्ञितत्तं उन्नति उन्नामो धजो सम्पग्गाहो केतुकम्यता चित्तस्स – अयं वुच्चति ‘‘पारिपूरिमदो’’.
(२८) मदो
८४५. तत्थ कतमो मदो? यो मदो मज्जना मज्जितत्तं मानो मञ्ञना मञ्ञितत्तं उन्नति उन्नामो धजो सम्पग्गाहो केतुकम्यता चित्तस्स – अयं वुच्चति ‘‘मदो’’.
(२९) पमादो
८४६. तत्थ कतमो पमादो? कायदुच्चरिते वा वचीदुच्चरिते वा मनोदुच्चरिते वा पञ्चसु वा कामगुणेसु चित्तस्स वोस्सग्गो वोस्सग्गानुप्पदानं कुसलानं वा धम्मानं भावनाय असक्कच्चकिरियता असातच्चकिरियता अनट्ठितकिरियता ओलीनवुत्तिता निक्खित्तछन्दता निक्खित्तधुरता अनासेवना अभावना अबहुलीकम्मं अनधिट्ठानं अननुयोगो पमादो, यो एवरूपो पमादो पमज्जना पमज्जितत्तं – अयं वुच्चति ‘‘पमादो’’.
(३०) थम्भो
८४७. तत्थ कतमो थम्भो? यो थम्भो थम्भना थम्भितत्तं कक्खळियं फारुसियं उजुचित्तता अमुदुता – अयं वुच्चति ‘‘थम्भो’’.
(३१) सारम्भो
८४८. तत्थ कतमो सारम्भो? यो सारम्भो पटिसारम्भो सारम्भना पटिसारम्भना पटिसारम्भितत्तं – अयं वुच्चति ‘‘सारम्भो’’.
(३२) अत्रिच्छता
८४९. तत्थ कतमा अत्रिच्छता? इतरीतरचीवरपिण्डपातसेनासनगिलानप्पच्चयभेसज्जपरिक्खारेहि पञ्चहि वा कामगुणेहि असन्तुट्ठस्स भिय्योकम्यता, या एवरूपा इच्छा इच्छागता अत्रिच्छता रागो सारागो चित्तस्स सारागो – अयं वुच्चति ‘‘अत्रिच्छता’’.
(३३) महिच्छता
८५०. तत्थ कतमा महिच्छता? इतरीतरचीवरपिण्डपातसेनासनगिलानप्पच्चयभेसज्जपरिक्खारेहि पञ्चहि वा कामगुणेहि असन्तुट्ठस्स भिय्योकम्यता, या एवरूपा इच्छा इच्छागता महिच्छता रागो सारागो चित्तस्स सारागो – अयं वुच्चति ‘‘महिच्छता’’.
(३४) पापिच्छता
८५१. तत्थ कतमा पापिच्छता? इधेकच्चो अस्सद्धो समानो ‘‘सद्धोति मं जनो जानातू’’ति इच्छति, दुस्सीलो समानो ‘‘सीलवाति मं जनो जानातू’’ति इच्छति, अप्पस्सुतो समानो ‘‘बहुस्सुतोति मं जनो जानातू’’ति इच्छति, सङ्गणिकारामो समानो ‘‘पविवित्तोति मं जनो जानातू’’ति इच्छति, कुसीतो समानो ‘‘आरद्धवीरियोति मं जनो जानातू’’ति इच्छति, मुट्ठस्सती समानो ‘‘उपट्ठितस्सतीति मं जनो जानातू’’ति इच्छति, असमाहितो समानो ‘‘समाहितोति मं जनो जानातू’’ति इच्छति, दुप्पञ्ञो समानो ‘‘पञ्ञवाति मं जनो जानातू’’ति इच्छति, अखीणासवो समानो ‘‘खीणासवोति मं जनो जानातू’’ति इच्छति – या एवरूपा इच्छा इच्छागता पापिच्छता रागो सारागो चित्तस्स सारागो – अयं वुच्चति ‘‘पापिच्छता’’.
(३५) सिङ्गं
८५२. तत्थ कतमं सिङ्गं? यं सिङ्गं सिङ्गारता चातुरता चातुरियं परिक्खत्तता पारिक्खत्तियं – इदं वुच्चति ‘‘सिङ्गं’’.
(३६) तिन्तिणं
८५३. तत्थ कतमं तिन्तिणं? यं तिन्तिणं तिन्तिणायना तिन्तिणायितत्तं लोलुप्पं लोलुप्पायना लोलुप्पायितत्तं पुच्छञ्जिकता साधुकम्यता – इदं वुच्चति ‘‘तिन्तिणं’’.
(३७) चापल्यं
८५४. तत्थ कतमं चापल्यं? चीवरमण्डना पत्तमण्डना सेनासनमण्डना इमस्स वा पूतिकायस्स बाहिरानं वा परिक्खारानं मण्डना विभूसना केळना परिकेळना गिद्धिकता गिद्धिकत्तं चपलता चापल्यं – इदं वुच्चति ‘‘चापल्यं’’.
(३८) असभागवुत्ति
८५५. तत्थ कतमं असभागवुत्ति? मातरि वा पितरि वा जेट्ठे वा भातरि वा आचरियेसु वा उपज्झाये वा बुद्धे वा सावकेसु वा अञ्ञतरञ्ञतरेसु गरुट्ठानियेसु विप्पटिकूलग्गाहिता विपच्चनीकसातता अनादरियं अनादरियता अगारवता अप्पतिस्सवता – अयं वुच्चति ‘‘असभागवुत्ति’’.
(३९) अरति
८५६. तत्थ कतमा अरति? पन्तेसु वा सेनासनेसु अञ्ञतरञ्ञतरेसु वा अधिकुसलेसु धम्मेसु अरति अरतिता अनभिरति अनभिरमणा उक्कण्ठिता परितस्सिता – अयं वुच्चति ‘‘अरति’’.
(४०) तन्दी
८५७. तत्थ कतमा तन्दी? या तन्दी तन्दियना तन्दिमनकता आलस्यं आलस्यायना आलस्यायितत्तं – अयं वुच्चति ‘‘तन्दी’’.
(४१) विजम्भिता
८५८. तत्थ कतमा विजम्भिता? या कायस्स जम्भना विजम्भना आनमना विनमना सन्नमना पणमना ब्याधियकं – अयं वुच्चति ‘‘विजम्भिता’’.
(४२) भत्तसम्मदो
८५९. तत्थ कतमो भत्तसम्मदो? या भुत्ताविस्स भत्तमुच्छा भत्तकिलमथो भत्तपरिळाहो कायदुट्ठुल्लं – अयं वुच्चति ‘‘भत्तसम्मदो’’.
(४३) चेतसो च लीनत्तं
८६०. तत्थ कतमं चेतसो च लीनत्तं? या चित्तस्स अकल्यता अकम्मञ्ञता ओलीयना सल्लीयना लीनं लीयना लीयितत्तं थिनं थीयना थीयितत्तं चित्तस्स – इदं वुच्चति ‘‘चेतसो च लीनत्तं’’.
(४४) कुहना
८६१. तत्थ कतमा कुहना? लाभसक्कारसिलोकसन्निस्सितस्स पापिच्छस्स इच्छापकतस्स पच्चयपटिसेवनसङ्खातेन [पच्चयपटिसेधनसङ्खातेन (सी.)] वा सामन्तजप्पितेन वा इरियापथस्स वा अठपना [आठपना (क.)] ठपना सण्ठपना भाकुटिता भाकुटियं कुहना कुहायना कुहितत्तं – अयं वुच्चति ‘‘कुहना’’.
(४५) लपना
८६२. तत्थ कतमा लपना? लाभसक्कारसिलोकसन्निस्सितस्स पापिच्छस्स इच्छापकतस्स या परेसं आलपना लपना सल्लपना उल्लपना समुल्लपना उन्नहना समुन्नहना उक्काचना समुक्काचना अनुप्पियभाणिता चाटुकम्यता मुग्गसूप्यता पारिभटयता – अयं वुच्चति ‘‘लपना’’.
(४६) नेमित्तिकता
८६३. तत्थ कतमा नेमित्तिकता? लाभसक्कारसिलोकसन्निस्सितस्स पापिच्छस्स इच्छापकतस्स यं परेसं निमित्तं निमित्तकम्मं ओभासो ओभासकम्मं सामन्तजप्पा परिकथा – अयं वुच्चति ‘‘नेमित्तिकता’’.
(४७) निप्पेसिकता
८६४. तत्थ कतमा निप्पेसिकता? लाभसक्कारसिलोकसन्निस्सितस्स पापिच्छस्स इच्छापकतस्स या परेसं अक्कोसना वम्भना गरहणा उक्खेपना समुक्खेपना खिपना सङ्खिपना पापना सम्पापना अवण्णहारिका परपिट्ठिमंसिकता – अयं वुच्चति ‘‘निप्पेसिकता’’.
(४८) लाभेन लाभं निजिगीसनता
८६५. तत्थ कतमा लाभेन लाभं निजिगीसनता? लाभसक्कारसिलोकसन्निस्सितो पापिच्छो इच्छापकतो इतो लद्धं आमिसं अमुत्र हरति अमुत्र वा लद्धं आमिसं इध आहरति, या एवरूपा आमिसस्स एट्ठि गवेट्ठि परियेट्ठि एसना गवेसना परियेसना – अयं वुच्चति ‘‘लाभेन लाभं निजिगीसनता’’.
(४९) सेय्योहमस्मीति मानो
८६६. तत्थ कतमो सेय्योहमस्मीति मानो? इधेकच्चो जातिया वा गोत्तेन वा कोलपुत्तियेन वा वण्णपोक्खरताय वा धनेन वा अज्झेनेन वा कम्मायतनेन वा सिप्पायतनेन वा विज्जाट्ठानेन [विज्जट्ठानेन (स्या.)] वा सुतेन वा पटिभानेन वा अञ्ञतरञ्ञतरेन वत्थुना मानं जप्पेति, यो एवरूपो मानो मञ्ञना मञ्ञितत्तं उन्नति उन्नामो धजो सम्पग्गाहो केतुकम्यता चित्तस्स – अयं वुच्चति ‘‘सेय्योहमस्मीति मानो’’.
(५०) सदिसोहमस्मीति मानो
८६७. तत्थ कतमो सदिसोहमस्मीति मानो? इधेकच्चो जातिया वा गोत्तेन वा कोलपुत्तियेन वा वण्णपोक्खरताय वा धनेन वा अज्झेनेन वा कम्मायतनेन वा सिप्पायतनेन वा विज्जाट्ठानेन वा सुतेन वा पटिभानेन वा अञ्ञतरञ्ञतरेन वत्थुना मानं जप्पेति, यो एवरूपो मानो मञ्ञना मञ्ञितत्तं उन्नति उन्नामो धजो सम्पग्गाहो केतुकम्यता चित्तस्स – अयं वुच्चति ‘‘सदिसोहमस्मीति मानो’’.
(५१) हीनोहमस्मीति मानो
८६८. तत्थ कतमो हीनोहमस्मीति मानो? इधेकच्चो जातिया वा गोत्तेन वा कोलपुत्तियेन वा वण्णपोक्खरताय वा धनेन वा अज्झेनेन वा कम्मायतनेन वा सिप्पायतनेन वा विज्जाट्ठानेन वा सुतेन वा पटिभानेन वा अञ्ञतरञ्ञतरेन वत्थुना ओमानं जप्पेति, यो एवरूपो ओमानो ओमञ्ञना ओमञ्ञितत्तं हीळना ओहीळना ओहीळितत्तं अत्तुञ्ञा अत्तवञ्ञा अत्तपरिभवो – अयं वुच्चति ‘‘हीनोहमस्मीति मानो’’.
(५२) सेय्यस्स सेय्योहमस्मीति मानो
८६९. तत्थ कतमो सेय्यस्स सेय्योहमस्मीति मानो? इधेकच्चो सेय्यो होति जातिया वा गोत्तेन वा कोलपुत्तियेन वा वण्णपोक्खरताय वा धनेन वा अज्झेनेन वा कम्मायतनेन वा सिप्पायतनेन वा विज्जाट्ठानेन वा सुतेन वा पटिभानेन वा अञ्ञतरञ्ञतरेन वत्थुना परेहि सेय्यं अत्तानं दहति; सो तं निस्साय मानं जप्पेति. यो एवरूपो मानो मञ्ञना मञ्ञितत्तं उन्नति उन्नामो धजो सम्पग्गाहो केतुकम्यता चित्तस्स – अयं वुच्चति ‘‘सेय्यस्स सेय्योहमस्मीति मानो’’.
(५३) सेय्यस्स सदिसोहमस्मीति मानो
८७०. तत्थ कतमो सेय्यस्स सदिसोहमस्मीति मानो? इधेकच्चो सेय्यो होति जातिया वा गोत्तेन वा कोलपुत्तियेन वा वण्णपोक्खरताय वा धनेन वा अज्झेनेन वा कम्मायतनेन वा सिप्पायतनेन वा विज्जाट्ठानेन वा सुतेन वा पटिभानेन वा अञ्ञतरञ्ञतरेन वत्थुना परेहि सदिसं अत्तानं दहति; सो तं निस्साय मानं जप्पेति. यो एवरूपो मानो मञ्ञना मञ्ञितत्तं उन्नति उन्नामो धजो सम्पग्गाहो केतुकम्यता चित्तस्स – अयं वुच्चति ‘‘सेय्यस्स सदिसोहमस्मीति मानो’’.
(५४) सेय्यस्स हीनोहमस्मीति मानो
८७१. तत्थ कतमो सेय्यस्स हीनोहमस्मीति मानो? इधेकच्चो सेय्यो होति जातिया वा गोत्तेन वा कोलपुत्तियेन वा वण्णपोक्खरताय वा धनेन वा अज्झेनेन वा कम्मायतनेन वा सिप्पायतनेन वा विज्जाट्ठानेन वा सुतेन वा पटिभानेन वा अञ्ञतरञ्ञतरेन वत्थुना परेहि हीनं अत्तानं दहति; सो तं निस्साय ओमानं जप्पेति. यो एवरूपो ओमानो ओमञ्ञना ओमञ्ञितत्तं हीळना ओहीळना ओहीळितत्तं अत्तुञ्ञा अत्तवञ्ञा अत्तपरिभवो – अयं वुच्चति ‘‘सेय्यस्स हीनोहमस्मीति मानो’’.
(५५) सदिसस्स सेय्योहमस्मीति मानो
८७२. तत्थ कतमो सदिसस्स सेय्योहमस्मीति मानो? इधेकच्चो सदिसो होति जातिया वा गोत्तेन वा कोलपुत्तियेन वा…पे… अञ्ञतरञ्ञतरेन वत्थुना परेहि सेय्यं अत्तानं दहति; सो तं निस्साय मानं जप्पेति. यो एवरूपो मानो मञ्ञना मञ्ञितत्तं…पे… केतुकम्यता चित्तस्स – अयं वुच्चति ‘‘सदिसस्स सेय्योहमस्मीति मानो’’.
(५६) सदिसस्स सदिसोहमस्मीति मानो
८७३. तत्थ कतमो सदिसस्स सदिसोहमस्मीति मानो? इधेकच्चो सदिसो होति जातिया वा गोत्तेन वा कोलपुत्तियेन वा…पे… अञ्ञतरञ्ञतरेन वत्थुना परेहि सदिसं अत्तानं दहति; सो तं निस्साय मानं जप्पेति. यो एवरूपो मानो मञ्ञना मञ्ञितत्तं उन्नति उन्नामो धजो सम्पग्गाहो केतुकम्यता चित्तस्स – अयं वुच्चति ‘‘सदिसस्स सदिसोहमस्मीति मानो’’.
(५७) सदिसस्स हीनोहमस्मीति मानो
८७४. तत्थ कतमो सदिसस्स हीनोहमस्मीति मानो? इधेकच्चो सदिसो होति जातिया वा गोत्तेन वा कोलपुत्तियेन वा…पे… अञ्ञतरञ्ञतरेन वत्थुना परेहि हीनं अत्तानं दहति; सो तं निस्साय ओमानं जप्पेति. यो एवरूपो ओमानो ओमञ्ञना ओमञ्ञितत्तं हीळना ओहीळना ओहीळितत्तं अत्तुञ्ञा अत्तवञ्ञा अत्तपरिभवो – अयं वुच्चति ‘‘सदिसस्स हीनोहमस्मीति मानो’’.
(५८) हीनस्स सेय्योहमस्मीति मानो
८७५. तत्थ कतमो हीनस्स सेय्योहमस्मीति मानो? इधेकच्चो हीनो होति जातिया वा गोत्तेन वा कोलपुत्तियेन वा…पे… अञ्ञतरञ्ञतरेन वत्थुना परेहि सेय्यं अत्तानं दहति; सो तं निस्साय मानं जप्पेति. यो एवरूपो मानो मञ्ञना मञ्ञितत्तं उन्नति उन्नामो धजो सम्पग्गाहो केतुकम्यता चित्तस्स – अयं वुच्चति ‘‘हीनस्स सेय्योहमस्मीति मानो’’.
(५९) हीनस्स सदिसोहमस्मीति मानो
८७६. तत्थ कतमो हीनस्स सदिसोहमस्मीति मानो? इधेकच्चो हीनो होति जातिया वा गोत्तेन वा कोलपुत्तियेन वा…पे… अञ्ञतरञ्ञतरेन वत्थुना परेहि सदिसं अत्तानं दहति; सो तं निस्साय मानं जप्पेति. यो एवरूपो मानो मञ्ञना मञ्ञितत्तं उन्नति उन्नामो धजो सम्पग्गाहो केतुकम्यता चित्तस्स – अयं वुच्चति ‘‘हीनस्स सदिसोहमस्मीति मानो’’.
(६०) हीनस्स हीनोहमस्मीति मानो
८७७. तत्थ कतमो हीनस्स हीनोहमस्मीति मानो? इधेकच्चो हीनो होति जातिया वा गोत्तेन वा कोलपुत्तियेन वा…पे… अञ्ञतरञ्ञतरेन वत्थुना परेहि सदिसं अत्तानं दहति; सो तं निस्साय ओमानं जप्पेति. यो एवरूपो ओमानो ओमञ्ञना ओमञ्ञितत्तं हीळना ओहीळना ओहीळितत्तं अत्तुञ्ञा अत्तवञ्ञा अत्तपरिभवो – अयं वुच्चति ‘‘हीनस्स हीनोहमस्मीति मानो’’.
(६१) मानो
८७८. तत्थ कतमो मानो? यो मानो मञ्ञना मञ्ञितत्तं उन्नति उन्नामो धजो सम्पग्गाहो केतुकम्यता चित्तस्स – अयं वुच्चति ‘‘मानो’’.
(६२) अतिमानो
८७९. तत्थ कतमो अतिमानो? इधेकच्चो जातिया वा गोत्तेन वा कोलपुत्तियेन वा…पे… अञ्ञतरञ्ञतरेन वत्थुना परेहि अत्तानं अतिमञ्ञति. यो एवरूपो मानो मञ्ञना मञ्ञितत्तं उन्नति उन्नामो धजो सम्पग्गाहो केतुकम्यता चित्तस्स – अयं वुच्चति ‘‘अतिमानो’’.
(६३) मानातिमानो
८८०. तत्थ कतमो मानातिमानो? इधेकच्चो जातिया वा गोत्तेन वा कोलपुत्तियेन वा…पे… अञ्ञतरञ्ञतरेन वत्थुना पुब्बकालं परेहि सदिसं अत्तानं दहति, अपरकालं अत्तानं सेय्यं दहति. यो एवरूपो मानो मञ्ञना मञ्ञितत्तं उन्नति उन्नामो धजो सम्पग्गाहो केतुकम्यता चित्तस्स – अयं वुच्चति ‘‘मानातिमानो’’.
(६४) ओमानो
८८१. तत्थ कतमो ओमानो? इधेकच्चो जातिया वा गोत्तेन वा कोलपुत्तियेन वा वण्णपोक्खरताय वा धनेन वा अज्झेनेन वा कम्मायतनेन वा सिप्पायतनेन वा विज्जाट्ठानेन वा सुतेन वा पटिभानेन वा अञ्ञतरञ्ञतरेन वत्थुना ओमानं जप्पेति. यो एवरूपो ओमानो ओमञ्ञना ओमञ्ञितत्तं हीळना ओहीळना ओहीळितत्तं अत्तुञ्ञा अत्तवञ्ञा अत्तपरिभवो – अयं वुच्चति ‘‘ओमानो’’.
(६५) अधिमानो
८८२. तत्थ कतमो अधिमानो? अप्पत्ते पत्तसञ्ञिता, अकते कतसञ्ञिता, अनधिगते अधिगतसञ्ञिता, असच्छिकते सच्छिकतसञ्ञिता, यो एवरूपो मानो मञ्ञना मञ्ञितत्तं उन्नति उन्नामो धजो सम्पग्गाहो केतुकम्यता चित्तस्स – अयं वुच्चति ‘‘अधिमानो’’.
(६६) अस्मिमानो
८८३. तत्थ कतमो अस्मिमानो? रूपं अस्मीति मानो, अस्मीति छन्दो, अस्मीति अनुसयो, वेदना…पे… सञ्ञा…पे… सङ्खारा…पे… विञ्ञाणं अस्मीति मानो, अस्मीति छन्दो, अस्मीति अनुसयो, यो एवरूपो मानो मञ्ञना मञ्ञितत्तं उन्नति उन्नामो धजो सम्पग्गाहो केतुकम्यता चित्तस्स – अयं वुच्चति ‘‘अस्मिमानो’’.
(६७) मिच्छामानो
८८४. तत्थ कतमो मिच्छामानो? इधेकच्चो पापकेन वा कम्मायतनेन पापकेन वा सिप्पायतनेन पापकेन वा विज्जाट्ठानेन पापकेन वा सुतेन पापकेन वा पटिभानेन पापकेन वा सीलेन पापकेन वा वतेन पापकेन वा सीलब्बतेन पापिकाय वा दिट्ठिया अञ्ञतरञ्ञतरेन वत्थुना मानं जप्पेति, यो एवरूपो मानो मञ्ञना मञ्ञितत्तं उन्नति उन्नामो धजो सम्पग्गाहो केतुकम्यता चित्तस्स – अयं वुच्चति ‘‘मिच्छामानो’’.
(६८) ञातिवितक्को
८८५. तत्थ कतमो ञातिवितक्को? ञातके आरब्भ गेहसितो तक्को वितक्को मिच्छासङ्कप्पो – अयं वुच्चति ‘‘ञातिवितक्को’’.
(६९) जनपदवितक्को
८८६. तत्थ कतमो जनपदवितक्को? जनपदं आरब्भ गेहसितो तक्को वितक्को मिच्छासङ्कप्पो – अयं वुच्चति ‘‘जनपदवितक्को’’.
(७०) अमरवितक्को
८८७. तत्थ कतमो अमरवितक्को? दुक्करकारितापटिसंयुत्तो वा दिट्ठिगतपटिसंयुत्तो वा गेहसितो तक्को वितक्को मिच्छासङ्कप्पो – अयं वुच्चति ‘‘अमरवितक्को’’.
(७१) परानुद्दयतापटिसंयुत्तो वितक्को
८८८. तत्थ कतमो परानुद्दयतापटिसंयुत्तो वितक्को? इधेकच्चो गिहीहि संसट्ठो विहरति सहनन्दी सहसोकी, सुखितेसु सुखितो, दुक्खितेसु दुक्खितो, उप्पन्नेसु किच्चकरणीयेसु अत्तना वा योगं आपज्जति. यो तत्थ गेहसितो तक्को वितक्को मिच्छासङ्कप्पो – अयं वुच्चति ‘‘परानुद्दयतापटिसंयुत्तो वितक्को’’.
(७२) लाभादिपटिसंयुत्तो वितक्को
८८९. तत्थ कतमो लाभसक्कारसिलोकपटिसंयुत्तो वितक्को? लाभसक्कारसिलोकं आरब्भ गेहसितो तक्को वितक्को मिच्छासङ्कप्पो – अयं वुच्चति ‘‘लाभसक्कारसिलोकपटिसंयुत्तो वितक्को’’.
(७३) अनवञ्ञत्तिपटिसंयुत्तो वितक्को
८९०. तत्थ कतमो अनवञ्ञत्तिपटिसंयुत्तो वितक्को? इधेकच्चो जातिया वा गोत्तेन वा कोलपुत्तियेन वा वण्णपोक्खरताय वा धनेन वा अज्झेनेन वा कम्मायतनेन वा सिप्पायतनेन वा विज्जाट्ठानेन वा सुतेन वा पटिभानेन वा अञ्ञतरञ्ञतरेन वत्थुना मा मं परे अवजानिंसूति. यो तत्थ गेहसितो तक्को वितक्को मिच्छासङ्कप्पो – अयं वुच्चति ‘‘अनवञ्ञत्तिपटिसंयुत्तो वितक्को’’.
एककं.