१. विभङ्गवारो

हेतुपच्चयो

४०१. कुसलो धम्मो कुसलस्स धम्मस्स हेतुपच्चयेन पच्चयो – कुसला हेतू सम्पयुत्तकानं खन्धानं हेतुपच्चयेन पच्चयो. कुसलो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स हेतुपच्चयेन पच्चयो – कुसला हेतू चित्तसमुट्ठानानं रूपानं हेतुपच्चयेन पच्चयो. कुसलो धम्मो कुसलस्स च अब्याकतस्स च धम्मस्स हेतुपच्चयेन पच्चयो – कुसला हेतू सम्पयुत्तकानं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं हेतुपच्चयेन पच्चयो. (३)

४०२. अकुसलो धम्मो अकुसलस्स धम्मस्स हेतुपच्चयेन पच्चयो – अकुसला हेतू सम्पयुत्तकानं खन्धानं हेतुपच्चयेन पच्चयो. अकुसलो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स हेतुपच्चयेन पच्चयो – अकुसला हेतू चित्तसमुट्ठानानं रूपानं हेतुपच्चयेन पच्चयो. अकुसलो धम्मो अकुसलस्स च अब्याकतस्स च धम्मस्स हेतुपच्चयेन पच्चयो – अकुसला हेतू सम्पयुत्तकानं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं हेतुपच्चयेन पच्चयो. (३)

४०३. अब्याकतो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स हेतुपच्चयेन पच्चयो – विपाकाब्याकता किरियाब्याकता हेतू सम्पयुत्तकानं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं हेतुपच्चयेन पच्चयो; पटिसन्धिक्खणे विपाकाब्याकता हेतू सम्पयुत्तकानं खन्धानं कटत्ता च रूपानं हेतुपच्चयेन पच्चयो. (१)

आरम्मणपच्चयो

४०४. कुसलो धम्मो कुसलस्स धम्मस्स आरम्मणपच्चयेन पच्चयो – दानं दत्वा सीलं समादियित्वा उपोसथकम्मं कत्वा तं पच्चवेक्खति, पुब्बे सुचिण्णानि पच्चवेक्खति, झाना वुट्ठहित्वा झानं पच्चवेक्खति, सेक्खा गोत्रभुं पच्चवेक्खन्ति, वोदानं पच्चवेक्खन्ति, सेक्खा मग्गा वुट्ठहित्वा मग्गं पच्चवेक्खन्ति, सेक्खा वा पुथुज्जना वा कुसलं अनिच्चतो दुक्खतो अनत्ततो विपस्सन्ति, चेतोपरियञाणेन कुसलचित्तसमङ्गिस्स चित्तं जानन्ति. आकासानञ्चायतनकुसलं विञ्ञाणञ्चायतनकुसलस्स आरम्मणपच्चयेन पच्चयो. आकिञ्चञ्ञायतनकुसलं नेवसञ्ञानासञ्ञायतनकुसलस्स आरम्मणपच्चयेन पच्चयो. कुसला खन्धा इद्धिविधञाणस्स चेतोपरियञाणस्स पुब्बेनिवासानुस्सतिञाणस्स यथाकम्मूपगञाणस्स अनागतंसञाणस्स आरम्मणपच्चयेन पच्चयो. (१)

४०५. कुसलो धम्मो अकुसलस्स धम्मस्स आरम्मणपच्चयेन पच्चयो – दानं दत्वा सीलं समादियित्वा उपोसथकम्मं कत्वा तं अस्सादेति अभिनन्दति; तं आरब्भ रागो उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति, विचिकिच्छा उप्पज्जति, उद्धच्चं उप्पज्जति, दोमनस्सं उप्पज्जति. पुब्बे सुचिण्णानि अस्सादेति अभिनन्दति; तं आरब्भ रागो उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति, विचिकिच्छा उप्पज्जति, उद्धच्चं उप्पज्जति, दोमनस्सं उप्पज्जति. झाना वुट्ठहित्वा झानं अस्सादेति अभिनन्दति; तं आरब्भ रागो उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति, विचिकिच्छा उप्पज्जति, उद्धच्चं उप्पज्जति. झाने परिहीने विप्पटिसारिस्स दोमनस्सं उप्पज्जति. (२)

४०६. कुसलो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स आरम्मणपच्चयेन पच्चयो – अरहा मग्गा वुट्ठहित्वा मग्गं पच्चवेक्खति; पुब्बे सुचिण्णानि पच्चवेक्खति; कुसलं अनिच्चतो दुक्खतो अनत्ततो विप्पस्सति; चेतोपरियञाणेन कुसलचित्तसमङ्गिस्स चित्तं जानाति. सेक्खा वा पुथुज्जना वा कुसलं अनिच्चतो दुक्खतो अनत्ततो विपस्सन्ति, कुसले निरुद्धे विपाको तदारम्मणता उप्पज्जति. कुसलं अस्सादेति अभिनन्दति; तं आरब्भ रागो उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति, विचिकिच्छा उप्पज्जति, उद्धच्चं उप्पज्जति, दोमनस्सं उप्पज्जति, अकुसले निरुद्धे विपाको तदारम्मणता उप्पज्जति. आकासानञ्चायतनकुसलं विञ्ञाणञ्चायतनविपाकस्स च, किरियस्स च आरम्मणपच्चयेन पच्चयो. आकिञ्चञ्ञायतनकुसलं नेवसञ्ञानासञ्ञायतनविपाकस्स च, किरियस्स च आरम्मणपच्चयेन पच्चयो. कुसला खन्धा चेतोपरियञाणस्स, पुब्बेनिवासानुस्सतिञाणस्स, यथाकम्मूपगञाणस्स, अनागतंसञाणस्स, आवज्जनाय आरम्मणपच्चयेन पच्चयो. (३)

४०७. अकुसलो धम्मो अकुसलस्स धम्मस्स आरम्मणपच्चयेन पच्चयो – रागं अस्सादेति अभिनन्दति; तं आरब्भ रागो उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति, विचिकिच्छा उप्पज्जति, उद्धच्चं उप्पज्जति, दोमनस्सं उप्पज्जति. दिट्ठिं अस्सादेति अभिनन्दति; तं आरब्भ रागो उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति, विचिकिच्छा उप्पज्जति, उद्धच्चं उप्पज्जति, दोमनस्सं उप्पज्जति. विचिकिच्छं आरब्भ विचिकिच्छा उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति, उद्धच्चं उप्पज्जति, दोमनस्सं उप्पज्जति. उद्धच्चं आरब्भ उद्धच्चं उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति, विचिकिच्छा उप्पज्जति, दोमनस्सं उप्पज्जति. दोमनस्सं आरब्भ दोमनस्सं उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति, विचिकिच्छा उप्पज्जति, उद्धच्चं उप्पज्जति. (१)

४०८. अकुसलो धम्मो कुसलस्स धम्मस्स आरम्मणपच्चयेन पच्चयो – सेक्खा पहीने किलेसे [पहीनकिलेसे (स्या.)] पच्चवेक्खन्ति, विक्खम्भिते किलेसे [विक्खम्भितकिलेसे (स्या.)] पच्चवेक्खन्ति, पुब्बे समुदाचिण्णे किलेसे जानन्ति, सेक्खा वा पुथुज्जना वा अकुसलं अनिच्चतो दुक्खतो अनत्ततो विपस्सन्ति, चेतोपरियञाणेन अकुसलचित्तसमङ्गिस्स चित्तं जानन्ति. अकुसला खन्धा चेतोपरियञाणस्स, पुब्बेनिवासानुस्सतिञाणस्स, यथाकम्मूपगञाणस्स अनागतंसञाणस्स आरम्मणपच्चयेन पच्चयो. (२)

४०९. अकुसलो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स आरम्मणपच्चयेन पच्चयो – अरहा पहीने किलेसे पच्चवेक्खति, पुब्बे समुदाचिण्णे किलेसे जानाति, अकुसलं अनिच्चतो दुक्खतो अनत्ततो विपस्सति, चेतोपरियञाणेन अकुसलचित्तसमङ्गिस्स चित्तं जानाति, सेक्खा वा पुथुज्जना वा अकुसलं अनिच्चतो दुक्खतो अनत्ततो विपस्सन्ति, कुसले निरुद्धे विपाको तदारम्मणता उप्पज्जति. अकुसलं अस्सादेति अभिनन्दति; तं आरब्भ रागो उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति, विचिकिच्छा उप्पज्जति, उद्धच्चं उप्पज्जति, दोमनस्सं उप्पज्जति. अकुसले निरुद्धे विपाको तदारम्मणता उप्पज्जति. अकुसला खन्धा चेतोपरियञाणस्स पुब्बेनिवासानुस्सतिञाणस्स यथाकम्मूपगञाणस्स अनागतंसञाणस्स आवज्जनाय आरम्मणपच्चयेन पच्चयो. (३)

४१०. अब्याकतो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स आरम्मणपच्चयेन पच्चयो – अरहा फलं पच्चवेक्खति, निब्बानं पच्चवेक्खति. निब्बानं फलस्स आवज्जनाय आरम्मणपच्चयेन पच्चयो. अरहा चक्खुं अनिच्चतो दुक्खतो अनत्ततो विपस्सति. सोतं… घानं… जिव्हं… कायं… रूपे… सद्दे… गन्धे… रसे… फोट्ठब्बे… वत्थुं… विपाकाब्याकते किरियाब्याकते खन्धे अनिच्चतो दुक्खतो अनत्ततो विपस्सति, दिब्बेन चक्खुना रूपं पस्सति, दिब्बाय सोतधातुया सद्दं सुणाति, चेतोपरियञाणेन विपाकाब्याकतकिरियाब्याकतचित्तसमङ्गिस्स चित्तं जानाति. आकासानञ्चायतनकिरियं विञ्ञाणञ्चायतनकिरियस्स आरम्मणपच्चयेन पच्चयो. आकिञ्चञ्ञायतनकिरियं नेवसञ्ञानासञ्ञायतनकिरियस्स आरम्मणपच्चयेन पच्चयो. रूपायतनं चक्खुविञ्ञाणस्स आरम्मणपच्चयेन पच्चयो. सद्दायतनं सोतविञ्ञाणस्स… गन्धायतनं घानविञ्ञाणस्स… रसायतनं जिव्हाविञ्ञाणस्स … फोट्ठब्बायतनं कायविञ्ञाणस्स आरम्मणपच्चयेन पच्चयो. अब्याकता खन्धा इद्धिविधञाणस्स, चेतोपरियञाणस्स, पुब्बेनिवासानुस्सतिञाणस्स, अनागतंसञाणस्स, आवज्जनाय आरम्मणपच्चयेन पच्चयो. (१)

४११. अब्याकतो धम्मो कुसलस्स धम्मस्स आरम्मणपच्चयेन पच्चयो – सेक्खा फलं पच्चवेक्खन्ति, निब्बानं पच्चवेक्खन्ति. निब्बानं गोत्रभुस्स वोदानस्स मग्गस्स आरम्मणपच्चयेन पच्चयो. सेक्खा वा पुथुज्जना वा चक्खुं अनिच्चतो दुक्खतो अनत्ततो विप्पस्सन्ति. सोतं… घानं… जिव्हं… कायं… रूपे… सद्दे… गन्धे… रसे… फोट्ठब्बे… वत्थुं… विपाकाब्याकते किरियाब्याकते खन्धे अनिच्चतो दुक्खतो अनत्ततो विपस्सन्ति, दिब्बेन चक्खुना रूपं पस्सन्ति, दिब्बाय सोतधातुया सद्दं सुणन्ति, चेतोपरियञाणेन विपाकाब्याकतकिरियाब्याकतचित्तसमङ्गिस्स चित्तं जानन्ति. अब्याकता खन्धा इद्धिविधञाणस्स चेतोपरियञाणस्स पुब्बेनिवासानुस्सतिञाणस्स अनागतंसञाणस्स आरम्मणपच्चयेन पच्चयो.

४१२. अब्याकतो धम्मो अकुसलस्स धम्मस्स आरम्मणपच्चयेन पच्चयो – चक्खुं अस्सादेति अभिनन्दति; तं आरब्भ रागो उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति, विचिकिच्छा उप्पज्जति, उद्धच्चं उप्पज्जति, दोमनस्सं उप्पज्जति. सोतं… घानं… जिव्हं… कायं… रूपे… सद्दे… गन्धे… रसे… फोट्ठब्बे… वत्थुं… विपाकाब्याकते किरियाब्याकते खन्धे अस्सादेति अभिनन्दति; तं आरब्भ रागो उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति, विचिकिच्छा उप्पज्जति, उद्धच्चं उप्पज्जति, दोमनस्सं उप्पज्जति. (३)

अधिपतिपच्चयो

४१३. कुसलो धम्मो कुसलस्स धम्मस्स अधिपतिपच्चयेन पच्चयो. आरम्मणाधिपति, सहजाताधिपति. आरम्मणाधिपति – दानं दत्वा सीलं समादियित्वा उपोसथकम्मं कत्वा, तं गरुं कत्वा पच्चवेक्खति, पुब्बे सुचिण्णानि गरुं कत्वा पच्चवेक्खति, झाना वुट्ठहित्वा झानं गरुं कत्वा पच्चवेक्खति. सेक्खा गोत्रभुं गरुं कत्वा पच्चवेक्खन्ति, वोदानं गरुं कत्वा पच्चवेक्खन्ति. सेक्खा मग्गा वुट्ठहित्वा मग्गं गरुं कत्वा पच्चवेक्खन्ति. सहजाताधिपति – कुसलाधिपति सम्पयुत्तकानं खन्धानं अधिपतिपच्चयेन पच्चयो. (१)

४१४. कुसलो धम्मो अकुसलस्स धम्मस्स अधिपतिपच्चयेन पच्चयो. आरम्मणाधिपति – दानं दत्वा सीलं समादियित्वा उपोसथकम्मं कत्वा, तं गरुं कत्वा अस्सादेति अभिनन्दति; तं गरुं कत्वा रागो उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति, पुब्बे सुचिण्णानि गरुं कत्वा अस्सादेति अभिनन्दति; तं गरुं कत्वा रागो उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति. झाना वुट्ठहित्वा झानं गरुं कत्वा अस्सादेति अभिनन्दति; तं गरुं कत्वा रागो उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति.

कुसलो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स अधिपतिपच्चयेन पच्चयो. आरम्मणाधिपति, सहजाताधिपति. आरम्मणाधिपति – अरहा मग्गा वुट्ठहित्वा मग्गं गरुं कत्वा पच्चवेक्खति. सहजाताधिपति – कुसलाधिपति चित्तसमुट्ठानानं रूपानं अधिपतिपच्चयेन पच्चयो. (३)

कुसलो धम्मो कुसलस्स च अब्याकतस्स च धम्मस्स अधिपतिपच्चयेन पच्चयो. सहजाताधिपति – कुसलाधिपति सम्पयुत्तकानं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं अधिपतिपच्चयेन पच्चयो. (४)

४१५. अकुसलो धम्मो अकुसलस्स धम्मस्स अधिपतिपच्चयेन पच्चयो. आरम्मणाधिपति, सहजाताधिपति. आरम्मणाधिपति – रागं गरुं कत्वा अस्सादेति अभिनन्दति; तं गरुं कत्वा रागो उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति. दिट्ठिं गरुं कत्वा अस्सादेति अभिनन्दति; तं गरुं कत्वा रागो उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति. सहजाताधिपति – अकुसलाधिपति सम्पयुत्तकानं खन्धानं अधिपतिपच्चयेन पच्चयो. (१)

अकुसलो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स अधिपतिपच्चयेन पच्चयो. सहजाताधिपति – अकुसलाधिपति चित्तसमुट्ठानानं रूपानं अधिपतिपच्चयेन पच्चयो. (२)

अकुसलो धम्मो अकुसलस्स च अब्याकतस्स च धम्मस्स अधिपति पच्चयेन पच्चयो. सहजाताधिपति – अकुसलाधिपति सम्पयुत्तकानं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं अधिपतिपच्चयेन पच्चयो. (३)

४१६. अब्याकतो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स अधिपतिपच्चयेन पच्चयो. आरम्मणाधिपति, सहजाताधिपति. आरम्मणाधिपति – अरहा फलं गरुं कत्वा पच्चवेक्खति, निब्बानं गरुं कत्वा पच्चवेक्खति. निब्बानं फलस्स अधिपतिपच्चयेन पच्चयो. सहजाताधिपति – विपाकाब्याकतकिरियाब्याकताधिपति सम्पयुत्तकानं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं अधिपतिपच्चयेन पच्चयो. (१)

अब्याकतो धम्मो कुसलस्स धम्मस्स अधिपतिपच्चयेन पच्चयो. आरम्मणाधिपति – सेक्खा फलं गरुं कत्वा पच्चवेक्खन्ति, निब्बानं गरुं कत्वा पच्चवेक्खन्ति. निब्बानं गोत्रभुस्स, वोदानस्स, मग्गस्स अधिपतिपच्चयेन पच्चयो. (२)

अब्याकतो धम्मो अकुसलस्स धम्मस्स अधिपतिपच्चयेन पच्चयो. आरम्मणाधिपति – चक्खुं गरुं कत्वा अस्सादेति अभिनन्दति; तं गरुं कत्वा रागो उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति. सोतं… घानं… जिव्हं… कायं… रूपे… सद्दे… गन्धे… रसे… फोट्ठब्बे… वत्थुं… विपाकाब्याकते किरियाब्याकते खन्धे गरुं कत्वा अस्सादेति अभिनन्दति; तं गरुं कत्वा रागो उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति. (३)

अनन्तरपच्चयो

४१७. कुसलो धम्मो कुसलस्स धम्मस्स अनन्तरपच्चयेन पच्चयो – पुरिमा पुरिमा कुसला खन्धा पच्छिमानं पच्छिमानं कुसलानं खन्धानं अनन्तरपच्चयेन पच्चयो. अनुलोमं गोत्रभुस्स… अनुलोमं वोदानस्स… गोत्रभु मग्गस्स… वोदानं मग्गस्स अनन्तरपच्चयेन पच्चयो. (१)

कुसलो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स अनन्तरपच्चयेन पच्चयो. कुसलं वुट्ठानस्स… मग्गो फलस्स… अनुलोमं सेक्खाय फलसमापत्तिया… निरोधा वुट्ठहन्तस्स नेवसञ्ञानासञ्ञायतनकुसलं फलसमापत्तिया अनन्तरपच्चयेन पच्चयो. (२)

अकुसलो धम्मो अकुसलस्स धम्मस्स अनन्तरपच्चयेन पच्चयो – पुरिमा पुरिमा अकुसला खन्धा पच्छिमानं पच्छिमानं अकुसलानं खन्धानं अनन्तरपच्चयेन पच्चयो. (१)

अकुसलो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स अनन्तरपच्चयेन पच्चयो. अकुसलं वुट्ठानस्स अनन्तरपच्चयेन पच्चयो. (२)

अब्याकतो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स अनन्तरपच्चयेन पच्चयो – पुरिमा पुरिमा विपाकाब्याकता किरियाब्याकता खन्धा पच्छिमानं पच्छिमानं विपाकाब्याकतानं किरियाब्याकतानं खन्धानं अनन्तरपच्चयेन पच्चयो. भवङ्गं आवज्जनाय… किरियं वुट्ठानस्स… अरहतो अनुलोमं फलसमापत्तिया… निरोधा वुट्ठहन्तस्स नेवसञ्ञानासञ्ञायतनकिरियं फलसमापत्तिया अनन्तरपच्चयेन पच्चयो. (१)

अब्याकतो धम्मो कुसलस्स धम्मस्स अनन्तरपच्चयेन पच्चयो – आवज्जना कुसलानं खन्धानं अनन्तरपच्चयेन पच्चयो. (२)

अब्याकतो धम्मो अकुसलस्स धम्मस्स अनन्तरपच्चयेन पच्चयो – आवज्जना अकुसलानं खन्धानं अनन्तरपच्चयेन पच्चयो. (३)

समनन्तरपच्चयो

४१८. कुसलो धम्मो कुसलस्स धम्मस्स समनन्तरपच्चयेन पच्चयो – पुरिमा पुरिमा कुसला खन्धा पच्छिमानं पच्छिमानं कुसलानं खन्धानं समनन्तरपच्चयेन पच्चयो. अनुलोमं गोत्रभुस्स… अनुलोमं वोदानस्स… गोत्रभु मग्गस्स… वोदानं मग्गस्स समनन्तरपच्चयेन पच्चयो.

कुसलो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स समनन्तरपच्चयेन पच्चयो. कुसलं वुट्ठानस्स… मग्गो फलस्स… अनुलोमं सेक्खाय फलसमापत्तिया… निरोधा वुट्ठहन्तस्स नेवसञ्ञानासञ्ञायतनकुसलं फलसमापत्तिया समनन्तरपच्चयेन पच्चयो. (२)

अकुसलो धम्मो अकुसलस्स धम्मस्स समनन्तरपच्चयेन पच्चयो – पुरिमा पुरिमा अकुसला खन्धा पच्छिमानं पच्छिमानं अकुसलानं खन्धानं समनन्तरपच्चयेन पच्चयो. (१)

अकुसलो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स समनन्तरपच्चयेन पच्चयो – अकुसलं वुट्ठानस्स समनन्तरपच्चयेन पच्चयो. (२)

अब्याकतो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स समनन्तरपच्चयेन पच्चयो – पुरिमा पुरिमा विपाकाब्याकता किरियाब्याकता खन्धा पच्छिमानं पच्छिमानं विपाकाब्याकतानं किरियाब्याकतानं खन्धानं समनन्तरपच्चयेन पच्चयो. भवङ्गं आवज्जनाय… किरियं वुट्ठानस्स… अरहतो अनुलोमं फलसमापत्तिया… निरोधा वुट्ठहन्तस्स नेवसञ्ञानासञ्ञायतनकिरियं फलसमापत्तिया समनन्तरपच्चयेन पच्चयो. (१)

अब्याकतो धम्मो कुसलस्स धम्मस्स समनन्तरपच्चयेन पच्चयो – आवज्जना कुसलानं खन्धानं समनन्तरपच्चयेन पच्चयो. (२)

अब्याकतो धम्मो अकुसलस्स धम्मस्स समनन्तरपच्चयेन पच्चयो – आवज्जना अकुसलानं खन्धानं समनन्तरपच्चयेन पच्चयो. (३)

सहजातपच्चयो

४१९. कुसलो धम्मो कुसलस्स धम्मस्स सहजातपच्चयेन पच्चयो – कुसलो एको खन्धो तिण्णन्नं खन्धानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. तयो खन्धा एकस्स खन्धस्स सहजातपच्चयेन पच्चयो. द्वे खन्धा द्विन्नं खन्धानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. (१)

कुसलो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स सहजातपच्चयेन पच्चयो – कुसला खन्धा चित्तसमुट्ठानानं रूपानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. (२)

कुसलो धम्मो कुसलस्स च अब्याकतस्स च धम्मस्स सहजातपच्चयेन पच्चयो – कुसलो एको खन्धो तिण्णन्नं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. तयो खन्धा एकस्स खन्धस्स चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. द्वे खन्धा द्विन्नं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. (३)

अकुसलो धम्मो अकुसलस्स धम्मस्स सहजातपच्चयेन पच्चयो – अकुसलो एको खन्धो तिण्णन्नं खन्धानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. तयो खन्धा एकस्स खन्धस्स सहजातपच्चयेन पच्चयो. द्वे खन्धा द्विन्नं खन्धानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. (१)

अकुसलो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स सहजातपच्चयेन पच्चयो – अकुसला खन्धा चित्तसमुट्ठानानं रूपानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. (२)

अकुसलो धम्मो अकुसलस्स च अब्याकतस्स च धम्मस्स सहजातपच्चयेन पच्चयो – अकुसलो एको खन्धो तिण्णन्नं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. तयो खन्धा एकस्स खन्धस्स चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. द्वे खन्धा द्विन्नं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. (३)

अब्याकतो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स सहजातपच्चयेन पच्चयो – विपाकाब्याकतो किरियाब्याकतो एको खन्धो तिण्णन्नं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. तयो खन्धा एकस्स खन्धस्स चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. द्वे खन्धा द्विन्नं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. पटिसन्धिक्खणे विपाकाब्याकतो एको खन्धो तिण्णन्नं खन्धानं कटत्ता च रूपानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. तयो खन्धा एकस्स खन्धस्स कटत्ता च रूपानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. द्वे खन्धा द्विन्नं खन्धानं कटत्ता च रूपानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. खन्धा वत्थुस्स सहजातपच्चयेन पच्चयो. वत्थु खन्धानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. एकं महाभूतं तिण्णन्नं महाभूतानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. तयो महाभूता एकस्स महाभूतस्स सहजातपच्चयेन पच्चयो. द्वे महाभूता द्विन्नं महाभूतानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. महाभूता चित्तसमुट्ठानानं रूपानं कटत्तारूपानं उपादारूपानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. बाहिरं एकं महाभूतं तिण्णन्नं महाभूतानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. तयो महाभूता एकस्स महाभूतस्स सहजातपच्चयेन पच्चयो. द्वे महाभूता द्विन्नं महाभूतानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. महाभूता उपादारूपानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. आहारसमुट्ठानं एकं महाभूतं तिण्णन्नं महाभूतानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. तयो महाभूता एकस्स महाभूतस्स सहजातपच्चयेन पच्चयो. द्वे महाभूता द्विन्नं महाभूतानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. महाभूता उपादारूपानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. उतुसमुट्ठानं एकं महाभूतं तिण्णन्नं महाभूतानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. तयो महाभूता एकस्स महाभूतस्स सहजातपच्चयेन पच्चयो. द्वे महाभूता द्विन्नं महाभूतानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. महाभूता उपादारूपानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. असञ्ञसत्तानं एकं महाभूतं तिण्णन्नं महाभूतानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. तयो महाभूता एकस्स महाभूतस्स सहजातपच्चयेन पच्चयो. द्वे महाभूता द्विन्नं महाभूतानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. महाभूता कटत्तारूपानं उपादारूपानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. (१)

कुसलो च अब्याकतो च धम्मा अब्याकतस्स धम्मस्स सहजातपच्चयेन पच्चयो – कुसला खन्धा च महाभूता च चित्तसमुट्ठानानं रूपानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. (१)

अकुसलो च अब्याकतो च धम्मा अब्याकतस्स धम्मस्स सहजातपच्चयेन पच्चयो – अकुसला खन्धा च महाभूता च चित्तसमुट्ठानानं रूपानं सहजातपच्चयेन पच्चयो. (१)

अञ्ञमञ्ञपच्चयो

४२०. कुसलो धम्मो कुसलस्स धम्मस्स अञ्ञमञ्ञपच्चयेन पच्चयो – कुसलो एको खन्धो तिण्णन्नं खन्धानं अञ्ञमञ्ञपच्चयेन पच्चयो. तयो खन्धा एकस्स खन्धस्स अञ्ञमञ्ञपच्चयेन पच्चयो. द्वे खन्धा द्विन्नं खन्धानं अञ्ञमञ्ञपच्चयेन पच्चयो. (१)

अकुसलो धम्मो अकुसलस्स धम्मस्स अञ्ञमञ्ञपच्चयेन पच्चयो – अकुसलो एको खन्धो तिण्णन्नं खन्धानं अञ्ञमञ्ञपच्चयेन पच्चयो. तयो खन्धा एकस्स खन्धस्स अञ्ञमञ्ञपच्चयेन पच्चयो. द्वे खन्धा द्विन्नं खन्धानं अञ्ञमञ्ञपच्चयेन पच्चयो. (१)

अब्याकतो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स अञ्ञमञ्ञपच्चयेन पच्चयो – विपाकाब्याकतो किरियाब्याकतो एको खन्धो तिण्णन्नं खन्धानं अञ्ञमञ्ञपच्चयेन पच्चयो. तयो खन्धा एकस्स खन्धस्स अञ्ञमञ्ञपच्चयेन पच्चयो. द्वे खन्धा द्विन्नं खन्धानं अञ्ञमञ्ञपच्चयेन पच्चयो. पटिसन्धिक्खणे विपाकाब्याकतो एको खन्धो तिण्णन्नं खन्धानं वत्थुस्स च अञ्ञमञ्ञपच्चयेन पच्चयो. तयो खन्धा एकस्स खन्धस्स वत्थुस्स च अञ्ञमञ्ञपच्चयेन पच्चयो. द्वे खन्धा द्विन्नं खन्धानं वत्थुस्स च अञ्ञमञ्ञपच्चयेन पच्चयो. खन्धा वत्थुस्स अञ्ञमञ्ञपच्चयेन पच्चयो. वत्थु खन्धानं अञ्ञमञ्ञपच्चयेन पच्चयो. एकं महाभूतं तिण्णन्नं महाभूतानं अञ्ञमञ्ञपच्चयेन पच्चयो. तयो महाभूता एकस्स महाभूतस्स अञ्ञमञ्ञपच्चयेन पच्चयो. द्वे महाभूता द्विन्नं महाभूतानं अञ्ञमञ्ञपच्चयेन पच्चयो; बाहिरं… आहारसमुट्ठानं… उतुसमुट्ठानं… असञ्ञसत्तानं एकं महाभूतं तिण्णन्नं महाभूतानं अञ्ञमञ्ञपच्चयेन पच्चयो…पे… द्वे महाभूता द्विन्नं महाभूतानं अञ्ञमञ्ञपच्चयेन पच्चयो. (१)

निस्सयपच्चयो

४२१. कुसलो धम्मो कुसलस्स धम्मस्स निस्सयपच्चयेन पच्चयो – कुसलो एको खन्धो तिण्णन्नं खन्धानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. तयो खन्धा एकस्स खन्धस्स निस्सयपच्चयेन पच्चयो. द्वे खन्धा द्विन्नं खन्धानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. (१)

कुसलो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स निस्सयपच्चयेन पच्चयो – कुसला खन्धा चित्तसमुट्ठानानं रूपानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. (२)

कुसलो धम्मो कुसलस्स च अब्याकतस्स च धम्मस्स निस्सयपच्चयेन पच्चयो – कुसलो एको खन्धो तिण्णन्नं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. तयो खन्धा एकस्स खन्धस्स चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. द्वे खन्धा द्विन्नं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. (३)

अकुसलो धम्मो अकुसलस्स धम्मस्स निस्सयपच्चयेन पच्चयो – अकुसलो एको खन्धो तिण्णन्नं खन्धानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. तयो खन्धा एकस्स खन्धस्स निस्सयपच्चयेन पच्चयो. द्वे खन्धा द्विन्नं खन्धानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. (१)

अकुसलो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स निस्सयपच्चयेन पच्चयो – अकुसला खन्धा चित्तसमुट्ठानानं रूपानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. (२)

अकुसलो धम्मो अकुसलस्स च अब्याकतस्स च धम्मस्स निस्सयपच्चयेन पच्चयो – अकुसलो एको खन्धो तिण्णन्नं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. तयो खन्धा एकस्स खन्धस्स चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. द्वे खन्धा द्विन्नं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. (३)

अब्याकतो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स निस्सयपच्चयेन पच्चयो – विपाकाब्याकतो किरियाब्याकतो एको खन्धो तिण्णन्नं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. तयो खन्धा एकस्स खन्धस्स चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. द्वे खन्धा द्विन्नं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. पटिसन्धिक्खणे विपाकाब्याकतो एको खन्धो तिण्णन्नं खन्धानं कटत्ता च रूपानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. तयो खन्धा एकस्स खन्धस्स कटत्ता च रूपानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. द्वे खन्धा द्विन्नं खन्धानं कटत्ता च रूपानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. खन्धा वत्थुस्स निस्सयपच्चयेन पच्चयो. वत्थु खन्धानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. एकं महाभूतं तिण्णन्नं महाभूतानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. तयो महाभूता एकस्स महाभूतस्स निस्सयपच्चयेन पच्चयो. द्वे महाभूता द्विन्नं महाभूतानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. महाभूता चित्तसमुट्ठानानं रूपानं, कटत्तारूपानं, उपादारूपानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो; बाहिरं… आहारसमुट्ठानं… उतुसमुट्ठानं… असञ्ञसत्तानं एकं महाभूतं तिण्णन्नं महाभूतानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. तयो महाभूता एकस्स महाभूतस्स निस्सयपच्चयेन पच्चयो. द्वे महाभूता द्विन्नं महाभूतानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. महाभूता कटत्तारूपानं, उपादारूपानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. चक्खायतनं चक्खुविञ्ञाणस्स निस्सयपच्चयेन पच्चयो. सोतायतनं…पे… घानायतनं…पे… जिव्हायतनं …पे… कायायतनं कायविञ्ञाणस्स निस्सयपच्चयेन पच्चयो. वत्थु विपाकाब्याकतानं किरियाब्याकतानं खन्धानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो.

अब्याकतो धम्मो कुसलस्स धम्मस्स निस्सयपच्चयेन पच्चयो – वत्थु कुसलानं खन्धानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. (२)

अब्याकतो धम्मो अकुसलस्स धम्मस्स निस्सयपच्चयेन पच्चयो – वत्थु अकुसलानं खन्धानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. (३)

४२२. कुसलो च अब्याकतो च धम्मा कुसलस्स धम्मस्स निस्सयपच्चयेन पच्चयो – कुसलो एको खन्धो च वत्थु च तिण्णन्नं खन्धानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. तयो खन्धा च वत्थु च एकस्स खन्धस्स निस्सयपच्चयेन पच्चयो. द्वे खन्धा च वत्थु च द्विन्नं खन्धानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. (१)

कुसलो च अब्याकतो च धम्मा अब्याकतस्स धम्मस्स निस्सयपच्चयेन पच्चयो – कुसला खन्धा च महाभूता च चित्तसमुट्ठानानं रूपानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. (२)

अकुसलो च अब्याकतो च धम्मा अकुसलस्स धम्मस्स निस्सयपच्चयेन पच्चयो – अकुसलो एको खन्धो च वत्थु च तिण्णन्नं खन्धानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. तयो खन्धा च वत्थु च एकस्स खन्धस्स निस्सयपच्चयेन पच्चयो. द्वे खन्धा च वत्थु च द्विन्नं खन्धानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. (१)

अकुसलो च अब्याकतो च धम्मा अब्याकतस्स धम्मस्स निस्सयपच्चयेन पच्चयो – अकुसला खन्धा च महाभूता च चित्तसमुट्ठानानं रूपानं निस्सयपच्चयेन पच्चयो. (२)

उपनिस्सयपच्चयो

४२३. कुसलो धम्मो कुसलस्स धम्मस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो – आरम्मणूपनिस्सयो, अनन्तरूपनिस्सयो, पकतूपनिस्सयो.

आरम्मणूपनिस्सयो – दानं दत्वा सीलं समादियित्वा उपोसथकम्मं कत्वा, तं गरुं कत्वा पच्चवेक्खति, पुब्बे सुचिण्णानि गरुं कत्वा पच्चवेक्खति, झाना वुट्ठहित्वा झानं गरुं कत्वा पच्चवेक्खति, सेक्खा गोत्रभुं गरुं कत्वा पच्चवेक्खन्ति, वोदानं गरुं कत्वा पच्चवेक्खन्ति, सेक्खा मग्गा वुट्ठहित्वा मग्गं गरुं कत्वा पच्चवेक्खन्ति.

अनन्तरूपनिस्सयो – पुरिमा पुरिमा कुसला खन्धा पच्छिमानं पच्छिमानं कुसलानं खन्धानं उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. अनुलोमं गोत्रभुस्स… अनुलोमं वोदानस्स… गोत्रभु मग्गस्स… वोदानं मग्गस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो.

पकतूपनिस्सयो – सद्धं उपनिस्साय दानं देति, सीलं समादियति, उपोसथकम्मं करोति, झानं उप्पादेति, विपस्सनं उप्पादेति, मग्गं उप्पादेति, अभिञ्ञं उप्पादेति, समापत्तिं उप्पादेति. सीलं…पे… सुतं…पे… चागं…पे… पञ्ञं उपनिस्सय दानं देति, सीलं समादियति, उपोसथकम्मं करोति, झानं उप्पादेति, विपस्सनं उप्पादेति, मग्गं उप्पादेति, अभिञ्ञं उप्पादेति, समापत्तिं उप्पादेति. सद्धा… सीलं… सुतं… चागो… पञ्ञा … सद्धाय… सीलस्स… सुतस्स… चागस्स… पञ्ञाय उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो.

पठमस्स झानस्स परिकम्मं पठमस्स झानस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. दुतियस्स झानस्स परिकम्मं दुतियस्स झानस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. ततियस्स झानस्स परिकम्मं ततियस्स झानस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. चतुत्थस्स झानस्स परिकम्मं चतुत्थस्स झानस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. आकासानञ्चायतनस्स परिकम्मं आकासानञ्चायतनस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. विञ्ञाणञ्चायतनस्स परिकम्मं विञ्ञाणञ्चायतनस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. आकिञ्चञ्ञायतनस्स परिकम्मं आकिञ्चञ्ञायतनस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. नेवसञ्ञानासञ्ञायतनस्स परिकम्मं नेवसञ्ञानासञ्ञायतनस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. पठमं झानं दुतियस्स झानस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. दुतियं झानं ततियस्स झानस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. ततियं झानं चतुत्थस्स झानस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. चतुत्थं झानं आकासानञ्चायतनस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. आकासानञ्चायतनं विञ्ञाणञ्चायतनस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. विञ्ञाणञ्चायतनं आकिञ्चञ्ञायतनस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. आकिञ्चञ्ञायतनं नेवसञ्ञानासञ्ञायतनस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. दिब्बस्स चक्खुस्स परिकम्मं दिब्बस्स चक्खुस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. दिब्बाय सोतधातुया परिकम्मं दिब्बाय सोतधातुया उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. इद्धिविधञाणस्स परिकम्मं इद्धिविधञाणस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. चेतोपरियञाणस्स परिकम्मं चेतोपरियञाणस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. पुब्बेनिवासानुस्सतिञाणस्स परिकम्मं पुब्बेनिवासानुस्सतिञाणस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. यथाकम्मूपगञाणस्स परिकम्मं यथाकम्मूपगञाणस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. अनागतंसञाणस्स परिकम्मं अनागतंसञाणस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. दिब्बचक्खु दिब्बाय सोतधातुया उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. दिब्बसोतधातु इद्धिविधञाणस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. इद्धिविधञाणं चेतोपरियञाणस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. चेतोपरियञाणं पुब्बेनिवासानुस्सतिञाणस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. पुब्बेनिवासानुस्सतिञाणं यथाकम्मूपगञाणस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. यथाकम्मूपगञाणं अनागतंसञाणस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. पठमस्स मग्गस्स परिकम्मं पठमस्स मग्गस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. दुतियस्स मग्गस्स परिकम्मं दुतियस्स मग्गस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. ततियस्स मग्गस्स परिकम्मं ततियस्स मग्गस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. चतुत्थस्स मग्गस्स परिकम्मं चतुत्थस्स मग्गस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. पठमो मग्गो दुतियस्स मग्गस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. दुतियो मग्गो ततियस्स मग्गस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. ततियो मग्गो चतुत्थस्स मग्गस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. सेक्खा मग्गं उपनिस्साय अनुप्पन्नं समापत्तिं उप्पादेन्ति, उप्पन्नं समापज्जन्ति, सङ्खारे अनिच्चतो दुक्खतो अनत्ततो विपस्सन्ति. मग्गो सेक्खानं अत्थप्पटिसम्भिदाय, धम्मप्पटिसम्भिदाय, निरुत्तिप्पटिसम्भिदाय, पटिभानप्पटिसम्भिदाय, ठानाठानकोसल्लस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. (१)

कुसलो धम्मो अकुसलस्स धम्मस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो – आरम्मणूपनिस्सयो, पकतूपनिस्सयो.

आरम्मणूपनिस्सयो – दानं दत्वा सीलं समादियित्वा उपोसथकम्मं कत्वा तं गरुं कत्वा अस्सादेति अभिनन्दति, तं गरुं कत्वा रागो उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति. पुब्बे सुचिण्णानि गरुं कत्वा अस्सादेति अभिनन्दति, तं गरुं कत्वा रागो उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति. झाना वुट्ठहित्वा झानं गरुं कत्वा अस्सादेति अभिनन्दति, तं गरुं कत्वा रागो उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति.

पकतूपनिस्सयो – सद्धं उपनिस्साय मानं जप्पेति, दिट्ठिं गण्हाति. सीलं…पे… सुतं…पे… चागं…पे… पञ्ञं उपनिस्साय मानं जप्पेति, दिट्ठिं गण्हाति. सद्धा… सीलं… सुतं… चागो… पञ्ञा रागस्स… दोसस्स… मोहस्स… मानस्स… दिट्ठिया… पत्थनाय उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. (२)

कुसलो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो – आरम्मणूपनिस्सयो, अनन्तरूपनिस्सयो, पकतूपनिस्सयो.

आरम्मणूपनिस्सयो – अरहा मग्गा वुट्ठहित्वा मग्गं गरुं कत्वा पच्चवेक्खति.

अनन्तरूपनिस्सयो – कुसलं वुट्ठानस्स… मग्गो फलस्स… अनुलोमं सेक्खाय फलसमापत्तिया… निरोधा वुट्ठहन्तस्स नेवसञ्ञानासञ्ञायतनकुसलं फलसमापत्तिया उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो.

पकतूपनिस्सयो – सद्धं उपनिस्साय अत्तानं आतापेति परितापेति, परियिट्ठिमूलकं दुक्खं पच्चनुभोति. सीलं…पे… सुतं…पे… चागं…पे… पञ्ञं उपनिस्साय अत्तानं आतापेति परितापेति, परियिट्ठिमूलकं दुक्खं पच्चनुभोति. सद्धा… सीलं… सुतं… चागो… पञ्ञा कायिकस्स सुखस्स… कायिकस्स दुक्खस्स… फलसमापत्तिया उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. कुसलं कम्मं विपाकस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. अरहा मग्गं उपनिस्साय अनुप्पन्नं किरियसमापत्तिं उप्पादेति, उप्पन्नं समापज्जति, सङ्खारे अनिच्चतो दुक्खतो अनत्ततो विपस्सति. मग्गो अरहतो अत्थप्पटिसम्भिदाय, धम्मप्पटिसम्भिदाय, निरुत्तिप्पटिसम्भिदाय, पटिभानप्पटिसम्भिदाय, ठानाठानकोसल्लस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. मग्गो फलसमापत्तिया उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. (३)

अकुसलो धम्मो अकुसलस्स धम्मस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो – आरम्मणूपनिस्सयो, अनन्तरूपनिस्सयो, पकतूपनिस्सयो.

आरम्मणूपनिस्सयो – रागं गरुं कत्वा अस्सादेति अभिनन्दति, तं गरुं कत्वा रागो उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति. दिट्ठिं गरुं कत्वा अस्सादेति अभिनन्दति, तं गरुं कत्वा रागो उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति.

अनन्तरूपनिस्सयो – पुरिमा पुरिमा अकुसला खन्धा पच्छिमानं पच्छिमानं अकुसलानं खन्धानं उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो.

पकतूपनिस्सयो – रागं उपनिस्साय पाणं हनति, अदिन्नं आदियति, मुसा भणति, पिसुणं भणति, फरुसं भणति, सम्फं पलपति, सन्धिं छिन्दति, निल्लोपं हरति, एकागारिकं करोति, परिपन्थे तिट्ठति, परदारं गच्छति, गामघातं करोति, निगमघातं करोति, मातरं जीविता वोरोपेति, पितरं जीविता वोरोपेति, अरहन्तं जीविता वोरोपेति, दुट्ठेन चित्तेन तथागतस्स लोहितं उप्पादेति, सङ्घं भिन्दति. दोसं उपनिस्साय…पे… मोहं उपनिस्साय…पे… मानं उपनिस्साय…पे… दिट्ठिं उपनिस्साय…पे… पत्थनं उपनिस्साय पाणं हनति…पे… सङ्घं भिन्दति. रागो… दोसो… मोहो… मानो… दिट्ठि… पत्थना रागस्स… दोसस्स… मोहस्स… मानस्स… दिट्ठिया… पत्थनाय उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. पाणातिपातो पाणातिपातस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. पाणातिपातो अदिन्नादानस्स…पे… कामेसुमिच्छाचारस्स…पे… मुसावादस्स…पे… पिसुणाय वाचाय…पे… फरुसाय वाचाय…पे… सम्फप्पलापस्स…पे… अभिज्झाय…पे… ब्यापादस्स…पे… मिच्छादिट्ठिया उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. अदिन्नादानं अदिन्नादानस्स… कामेसुमिच्छाचारस्स… मुसावादस्स… (संखित्तं) मिच्छादिट्ठिया… पाणातिपातस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. (चक्कं बन्धितब्बं.) कामेसुमिच्छाचारो…पे… मुसावादो…पे… पिसुणवाचा…पे… फरुसवाचा…पे… सम्फप्पलापो…पे… अभिज्झा…पे… ब्यापादो…पे… मिच्छादिट्ठि मिच्छादिट्ठिया उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. मिच्छादिट्ठि पाणातिपातस्स… अदिन्नादानस्स… कामेसुमिच्छाचारस्स… मुसावादस्स… पिसुणाय वाचाय… फरुसाय वाचाय… सम्फप्पलापस्स… अभिज्झाय… ब्यापादस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. मातुघातिकम्मं मातुघातिकम्मस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. मातुघातिकम्मं पितुघातिकम्मस्स उपनिस्सय…पे… अरहन्तघातिकम्मस्स… रुहिरुप्पादकम्मस्स… सङ्घभेदकम्मस्स… नियतमिच्छादिट्ठिया उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. पितुघातिकम्मं पितुघातिकम्मस्स… अरहन्तघातिकम्मस्स… रुहिरुप्पादकम्मस्स… सङ्घभेदकम्मस्स… नियतमिच्छादिट्ठिया… मातुघातिकम्मस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. अरहन्तघातिकम्मं अरहन्तघातिकम्मस्स… रुहिरुप्पादकम्मस्स…पे… रुहिरुप्पादकम्मं रुहिरुप्पादकम्मस्स…पे… सङ्घभेदकम्मं सङ्घभेदकम्मस्स…पे… नियतमिच्छादिट्ठि नियतमिच्छादिट्ठिया उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. नियतमिच्छादिट्ठि मातुघातिकम्मस्स उपनिस्सय…पे… अरहन्तघातिकम्मस्स… रुहिरुप्पादकम्मस्स… सङ्घभेदकम्मस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. (चक्कं कातब्बं.) (१)

अकुसलो धम्मो कुसलस्स धम्मस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. पकतूपनिस्सयो – रागं उपनिस्साय दानं देति, सीलं समादियति, उपोसथकम्मं करोति, झानं उप्पादेति, विपस्सनं उप्पादेति, मग्गं उप्पादेति, अभिञ्ञं उप्पादेति, समापत्तिं उप्पादेति. दोसं…पे… मोहं…पे… मानं…पे… दिट्ठिं…पे… पत्थनं उपनिस्साय दानं देति, सीलं समादियति, उपोसथकम्मं करोति, झानं उप्पादेति, विपस्सनं उप्पादेति, मग्गं उप्पादेति, अभिञ्ञं उप्पादेति, समापत्तिं उप्पादेति. रागो… दोसो… मोहो… मानो… दिट्ठि… पत्थना सद्धाय… सीलस्स… सुतस्स… चागस्स … पञ्ञाय उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. पाणं हन्त्वा तस्स पटिघातत्थाय दानं देति, सीलं समादियति, उपोसथकम्मं करोति, झानं उप्पादेति, विपस्सनं उप्पादेति, मग्गं उप्पादेति, अभिञ्ञं उप्पादेति, समापत्तिं उप्पादेति. अदिन्नं आदियित्वा…पे… मुसा भणित्वा…पे… पिसुणं भणित्वा…पे… फरुसं भणित्वा…पे… सम्फं पलपित्वा…पे… सन्धिं छिन्दित्वा…पे… निल्लोपं हरित्वा…पे… एकागारिकं करित्वा…पे… परिपन्थे ठत्वा…पे… परदारं गन्त्वा…पे… गामघातं करित्वा…पे… निगमघातं करित्वा तस्स पटिघातत्थाय दानं देति, सीलं समादियति, उपोसथकम्मं करोति, झानं उप्पादेति, विपस्सनं उप्पादेति, मग्गं उप्पादेति, अभिञ्ञं उप्पादेति, समापत्तिं उप्पादेति. मातरं जीविता वोरोपेत्वा तस्स पटिघातत्थाय दानं देति, सीलं समादियति, उपोसथकम्मं करोति. पितरं जीविता वोरोपेत्वा…पे… अरहन्तं जीविता वोरोपेत्वा…पे… दुट्ठेन चित्तेन तथागतस्स लोहितं उप्पादेत्वा…पे… सङ्घं भिन्दित्वा तस्स पटिघातत्थाय दानं देति, सीलं समादियति, उपोसथकम्मं करोति. (२)

अकुसलो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो – अनन्तरूपनिस्सयो, पकतूपनिस्सयो.

अनन्तरूपनिस्सयो – अकुसलं वुट्ठानस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो.

पकतूपनिस्सयो – रागं उपनिस्साय अत्तानं आतापेति परितापेति, परियिट्ठिमूलकं दुक्खं पच्चनुभोति. दोसं…पे… मोहं…पे… मानं …पे… दिट्ठिं…पे… पत्थनं उपनिस्साय अत्तानं आतापेति परितापेति, परियिट्ठिमूलकं दुक्खं पच्चनुभोति. रागो… दोसो … मोहो… मानो… दिट्ठि… पत्थना कायिकस्स सुखस्स… कायिकस्स दुक्खस्स… फलसमापत्तिया उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. अकुसलं कम्मं विपाकस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. (३)

अब्याकतो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो – आरम्मणूपनिस्सयो, अनन्तरूपनिस्सयो, पकतूपनिस्सयो.

आरम्मणूपनिस्सयो – अरहा फलं गरुं कत्वा पच्चवेक्खति, निब्बानं गरुं कत्वा पच्चवेक्खति, निब्बानं फलस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो.

अनन्तरूपनिस्सयो – पुरिमा पुरिमा विपाकाब्याकता, किरियाब्याकता खन्धा पच्छिमानं पच्छिमानं विपाकाब्याकतानं किरियाब्याकतानं खन्धानं उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. भवङ्गं आवज्जनाय… किरियं वुट्ठानस्स… अरहतो अनुलोमं फलसमापत्तिया… निरोधा वुट्ठहन्तस्स नेवसञ्ञानासञ्ञायतनकिरियं फलसमापत्तिया उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो.

पकतूपनिस्सयो – कायिकं सुखं कायिकस्स सुखस्स, कायिकस्स दुक्खस्स, फलसमापत्तिया उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. कायिकं दुक्खं कायिकस्स सुखस्स, कायिकस्स दुक्खस्स, फलसमापत्तिया उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. उतु कायिकस्स सुखस्स, कायिकस्स दुक्खस्स, फलसमापत्तिया उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. भोजनं कायिकस्स सुखस्स, कायिकस्स दुक्खस्स, फलसमापत्तिया उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. सेनासनं कायिकस्स सुखस्स, कायिकस्स दुक्खस्स, फलसमापत्तिया उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. कायिकं सुखं… कायिकं दुक्खं… उतु… भोजनं… सेनासनं कायिकस्स सुखस्स, कायिकस्स दुक्खस्स, फलसमापत्तिया उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. फलसमापत्ति कायिकस्स सुखस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो.

अरहा कायिकं सुखं उपनिस्साय अनुप्पन्नं किरियसमापत्तिं उप्पादेति, उप्पन्नं समापज्जति, सङ्खारे अनिच्चतो दुक्खतो अनत्ततो विपस्सति. कायिकं दुक्खं… उतुं… भोजनं … सेनासनं उपनिस्साय अनुप्पन्नं किरियसमापत्तिं उप्पादेति, उप्पन्नं समापज्जति, सङ्खारे अनिच्चतो दुक्खतो अनत्ततो विपस्सति. (१)

अब्याकतो धम्मो कुसलस्स धम्मस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो – आरम्मणूपनिस्सयो, अनन्तरूपनिस्सयो, पकतूपनिस्सयो.

आरम्मणूपनिस्सयो – सेक्खा फलं गरुं कत्वा पच्चवेक्खन्ति, निब्बानं गरुं कत्वा पच्चवेक्खन्ति. निब्बानं गोत्रभुस्स… वोदानस्स… मग्गस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो.

अनन्तरूपनिस्सयो – आवज्जना कुसलानं खन्धानं उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो.

पकतूपनिस्सयो – कायिकं सुखं उपनिस्साय दानं देति, सीलं समादियति, उपोसथकम्मं करोति, झानं उप्पादेति, विपस्सनं उप्पादेति, मग्गं उप्पादेति, अभिञ्ञं उप्पादेति, समापत्तिं उप्पादेति. कायिकं दुक्खं… उतुं… भोजनं… सेनासनं उपनिस्साय दानं देति, सीलं समादियति, उपोसथकम्मं करोति, झानं उप्पादेति, विपस्सनं उप्पादेति, मग्गं उप्पादेति, अभिञ्ञं उप्पादेति, समापत्तिं उप्पादेति. कायिकं सुखं… कायिकं दुक्खं… उतु… भोजनं… सेनासनं सद्धाय… सीलस्स… सुतस्स… चागस्स… पञ्ञाय उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. (२)

अब्याकतो धम्मो अकुसलस्स धम्मस्स उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो – आरम्मणूपनिस्सयो, अनन्तरूपनिस्सयो, पकतूपनिस्सयो.

आरम्मणूपनिस्सयो – चक्खुं गरुं कत्वा अस्सादेति अभिनन्दति, तं गरुं कत्वा रागो उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति. सोतं…पे… घानं…पे… जिव्हं…पे… कायं…पे… रूपे…पे… सद्दे…पे… गन्धे…पे… रसे…पे… फोट्ठब्बे…पे… वत्थुं…पे… विपाकाब्याकते किरियाब्याकते खन्धे गरुं कत्वा अस्सादेति अभिनन्दति, तं गरुं कत्वा रागो उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति.

अनन्तरूपनिस्सयो – आवज्जना अकुसलानं खन्धानं उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो.

पकतूपनिस्सयो – कायिकं सुखं उपनिस्साय पाणं हनति, अदिन्नं आदियति, मुसा भणति, पिसुणं भणति, फरुसं भणति, सम्फं पलपति, सन्धिं छिन्दति, निल्लोपं हरति, एकागारिकं करोति, परिपन्थे तिट्ठति, परदारं गच्छति, गामघातं करोति, निगमघातं करोति, मातरं जीविता वोरोपेति, पितरं जीविता वोरोपेति, अरहन्तं जीविता वोरोपेति, दुट्ठेन चित्तेन तथागतस्स लोहितं उप्पादेति, सङ्घं भिन्दति.

कायिकं दुक्खं…पे… उतुं…पे… भोजनं…पे… सेनासनं उपनिस्साय पाणं हनति… (संखित्तं.) सङ्घं भिन्दति.

कायिकं सुखं… कायिकं दुक्खं… उतु… भोजनं… सेनासनं रागस्स… दोसस्स… मोहस्स… मानस्स… दिट्ठिया… पत्थनाय उपनिस्सयपच्चयेन पच्चयो. (३)

पुरेजातपच्चयो

४२४. अब्याकतो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स पुरेजातपच्चयेन पच्चयो – आरम्मणपुरेजातं, वत्थुपुरेजातं.

आरम्मणपुरेजातं – अरहा चक्खुं अनिच्चतो दुक्खतो अनत्ततो विपस्सति. सोतं…पे… घानं…पे… जिव्हं…पे… कायं…पे… रूपे…पे… सद्दे…पे… गन्धे…पे… रसे…पे… फोट्ठब्बे…पे… वत्थुं अनिच्चतो दुक्खतो अनत्ततो विपस्सति, दिब्बेन चक्खुना रूपं पस्सति, दिब्बाय सोतधातुया सद्दं सुणाति. रूपायतनं चक्खुविञ्ञाणस्स पुरेजातपच्चयेन पच्चयो. सद्दायतनं सोतविञ्ञाणस्स…पे… गन्धायतनं घानविञ्ञाणस्स…पे… रसायतनं जिव्हाविञ्ञाणस्स…पे… फोट्ठब्बायतनं कायविञ्ञाणस्स पुरेजातपच्चयेन पच्चयो.

वत्थुपुरेजातं – चक्खायतनं चक्खुविञ्ञाणस्स पुरेजातपच्चयेन पच्चयो. सोतायतनं सोतविञ्ञाणस्स …पे… घानायतनं घानविञ्ञाणस्स…पे… जिव्हायतनं जिव्हाविञ्ञाणस्स…पे… कायायतनं कायविञ्ञाणस्स पुरेजातपच्चयेन पच्चयो. वत्थु विपाकाब्याकतानं किरियाब्याकतानं खन्धानं पुरेजातपच्चयेन पच्चयो. (१)

अब्याकतो धम्मो कुसलस्स धम्मस्स पुरेजातपच्चयेन पच्चयो – आरम्मणपुरेजातं, वत्थुपुरेजातं.

आरम्मणपुरेजातं – सेक्खा वा पुथुज्जना वा चक्खुं अनिच्चतो दुक्खतो अनत्ततो विपस्सन्ति. सोतं…पे… घानं…पे… जिव्हं…पे… कायं…पे… रूपे…पे… सद्दे…पे… गन्धे…पे… रसे…पे… फोट्ठब्बे…पे… वत्थुं अनिच्चतो दुक्खतो अनत्ततो विपस्सन्ति. दिब्बेन चक्खुना रूपं पस्सन्ति. दिब्बाय सोतधातुया सद्दं सुणन्ति.

वत्थुपुरेजातं – वत्थु कुसलानं खन्धानं पुरेजातपच्चयेन पच्चयो. (२)

अब्याकतो धम्मो अकुसलस्स धम्मस्स पुरेजातपच्चयेन पच्चयो – आरम्मणपुरेजातं, वत्थुपुरेजातं. आरम्मणपुरेजातं – चक्खुं अस्सादेति अभिनन्दति, तं आरब्भ रागो उप्पज्जति, दिट्ठि उप्पज्जति, विचिकिच्छा उप्पज्जति, उद्धच्चं उप्पज्जति, दोमनस्सं उप्पज्जति. सोतं…पे… घानं…पे… जिव्हं…पे… कायं…पे… रूपे…पे… सद्दे…पे… गन्धे…पे… रसे…पे… फोट्ठब्बे…पे… वत्थुं अस्सादेति अभिनन्दति, तं आरब्भ रागो उप्पज्जति…पे… दोमनस्सं उप्पज्जति.

वत्थुपुरेजातं – वत्थु अकुसलानं खन्धानं पुरेजातपच्चयेन पच्चयो. (३)

पच्छाजातपच्चयो

४२५. कुसलो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स पच्छाजातपच्चयेन पच्चयो – पच्छाजाता कुसला खन्धा पुरेजातस्स इमस्स कायस्स पच्छाजातपच्चयेन पच्चयो. (१)

अकुसलो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स पच्छाजातपच्चयेन पच्चयो – पच्छाजाता अकुसला खन्धा पुरेजातस्स इमस्स कायस्स पच्छाजातपच्चयेन पच्चयो. (१)

अब्याकतो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स पच्छाजातपच्चयेन पच्चयो – पच्छाजाता विपाकाब्याकता किरियाब्याकता खन्धा पुरेजातस्स इमस्स कायस्स पच्छाजातपच्चयेन पच्चयो. (१)

आसेवनपच्चयो

४२६. कुसलो धम्मो कुसलस्स धम्मस्स आसेवनपच्चयेन पच्चयो – पुरिमा पुरिमा कुसला खन्धा पच्छिमानं पच्छिमानं कुसलानं खन्धानं आसेवनपच्चयेन पच्चयो. अनुलोमं गोत्रभुस्स… अनुलोमं वोदानस्स… गोत्रभु मग्गस्स… वोदानं मग्गस्स आसेवनपच्चयेन पच्चयो. (१)

अकुसलो धम्मो अकुसलस्स धम्मस्स आसेवनपच्चयेन पच्चयो – पुरिमा पुरिमा अकुसला खन्धा पच्छिमानं पच्छिमानं अकुसलानं खन्धानं आसेवनपच्चयेन पच्चयो. (१)

अब्याकतो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स आसेवनपच्चयेन पच्चयो – पुरिमा पुरिमा किरियाब्याकता खन्धा पच्छिमानं पच्छिमानं किरियाब्याकतानं खन्धानं आसेवनपच्चयेन पच्चयो. (१)

कम्मपच्चयो

४२७. कुसलो धम्मो कुसलस्स धम्मस्स कम्मपच्चयेन पच्चयो – कुसला चेतना सम्पयुत्तकानं खन्धानं कम्मपच्चयेन पच्चयो. (१)

कुसलो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स कम्मपच्चयेन पच्चयो – सहजाता, नानाक्खणिका [नानाखणिका (क.)]. सहजाता – कुसला चेतना चित्तसमुट्ठानानं रूपानं कम्मपच्चयेन पच्चयो.

नानाक्खणिका – कुसला चेतना विपाकानं खन्धानं कटत्ता च रूपानं कम्मपच्चयेन पच्चयो. (२)

कुसलो धम्मो कुसलस्स च अब्याकतस्स च धम्मस्स कम्मपच्चयेन पच्चयो – कुसला चेतना सम्पयुत्तकानं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं कम्मपच्चयेन पच्चयो. (३)

अकुसलो धम्मो अकुसलस्स धम्मस्स कम्मपच्चयेन पच्चयो – अकुसला चेतना सम्पयुत्तकानं खन्धानं कम्मपच्चयेन पच्चयो. (१)

अकुसलो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स कम्मपच्चयेन पच्चयो – सहजाता, नानाक्खणिका. सहजाता – अकुसला चेतना चित्तसमुट्ठानानं रूपानं कम्मपच्चयेन पच्चयो. नानाक्खणिका – अकुसला चेतना विपाकानं खन्धानं कटत्ता च रूपानं कम्मपच्चयेन पच्चयो. (२)

अकुसलो धम्मो अकुसलस्स च अब्याकतस्स च धम्मस्स कम्मपच्चयेन पच्चयो – अकुसला चेतना सम्पयुत्तकानं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं कम्मपच्चयेन पच्चयो. (३)

अब्याकतो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स कम्मपच्चयेन पच्चयो – विपाकाब्याकता किरियाब्याकता चेतना सम्पयुत्तकानं खन्धानं, चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं कम्मपच्चयेन पच्चयो. पटिसन्धिक्खणे विपाकाब्याकता चेतना सम्पयुत्तकानं खन्धानं कटत्ता च रूपानं कम्मपच्चयेन पच्चयो. चेतना वत्थुस्स कम्मपच्चयेन पच्चयो. (१)

विपाकपच्चयो

४२८. अब्याकतो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स विपाकपच्चयेन पच्चयो – विपाकाब्याकतो एको खन्धो तिण्णन्नं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं विपाकपच्चयेन पच्चयो. तयो खन्धा एकस्स खन्धस्स चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं विपाकपच्चयेन पच्चयो. द्वे खन्धा द्विन्नं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं विपाकपच्चयेन पच्चयो. पटिसन्धिक्खणे विपाकाब्याकतो एको खन्धो तिण्णन्नं खन्धानं कटत्ता च रूपानं विपाकपच्चयेन पच्चयो. तयो खन्धा एकस्स खन्धस्स कटत्ता च रूपानं विपाकपच्चयेन पच्चयो. द्वे खन्धा द्विन्नं खन्धानं कटत्ता च रूपानं विपाकपच्चयेन पच्चयो. खन्धा वत्थुस्स विपाकपच्चयेन पच्चयो. (१)

आहारपच्चयो

४२९. कुसलो धम्मो कुसलस्स धम्मस्स आहारपच्चयेन पच्चयो – कुसला आहारा सम्पयुत्तकानं खन्धानं आहारपच्चयेन पच्चयो. (१)

कुसलो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स आहारपच्चयेन पच्चयो – कुसला आहारा चित्तसमुट्ठानानं रूपानं आहारपच्चयेन पच्चयो. (२)

कुसलो धम्मो कुसलस्स च अब्याकतस्स च धम्मस्स आहारपच्चयेन पच्चयो – कुसला आहारा सम्पयुत्तकानं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं आहारपच्चयेन पच्चयो. (३)

अकुसलो धम्मो अकुसलस्स धम्मस्स आहारपच्चयेन पच्चयो – अकुसला आहारा सम्पयुत्तकानं खन्धानं आहारपच्चयेन पच्चयो.

अकुसलो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स आहारपच्चयेन पच्चयो – अकुसला आहारा चित्तसमुट्ठानानं रूपानं आहारपच्चयेन पच्चयो. (२)

अकुसलो धम्मो अकुसलस्स च अब्याकतस्स च धम्मस्स आहारपच्चयेन पच्चयो – अकुसला आहारा सम्पयुत्तकानं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं आहारपच्चयेन पच्चयो. (३)

अब्याकतो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स आहारपच्चयेन पच्चयो – विपाकाब्याकता किरियाब्याकता आहारा सम्पयुत्तकानं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं आहारपच्चयेन पच्चयो. पटिसन्धिक्खणे विपाकाब्याकता आहारा सम्पयुत्तकानं खन्धानं कटत्ता च रूपानं आहारपच्चयेन पच्चयो. कबळीकारो आहारो इमस्स कायस्स आहारपच्चयेन पच्चयो. (१)

इन्द्रियपच्चयो

४३०. कुसलो धम्मो कुसलस्स धम्मस्स इन्द्रियपच्चयेन पच्चयो – कुसला इन्द्रिया सम्पयुत्तकानं खन्धानं इन्द्रियपच्चयेन पच्चयो. (१)

कुसलो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स इन्द्रियपच्चयेन पच्चयो – कुसला इन्द्रिया चित्तसमुट्ठानानं रूपानं इन्द्रियपच्चयेन पच्चयो. (२)

कुसलो धम्मो कुसलस्स च अब्याकतस्स च धम्मस्स इन्द्रियपच्चयेन पच्चयो – कुसला इन्द्रिया सम्पयुत्तकानं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं इन्द्रियपच्चयेन पच्चयो. (३)

अकुसलो धम्मो अकुसलस्स धम्मस्स इन्द्रियपच्चयेन पच्चयो – अकुसला इन्द्रिया सम्पयुत्तकानं खन्धानं इन्द्रियपच्चयेन पच्चयो. (१)

अकुसलो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स इन्द्रियपच्चयेन पच्चयो – अकुसला इन्द्रिया चित्तसमुट्ठानानं रूपानं इन्द्रियपच्चयेन पच्चयो. (२)

अकुसलो धम्मो अकुसलस्स च अब्याकतस्स च धम्मस्स इन्द्रियपच्चयेन पच्चयो – अकुसला इन्द्रिया सम्पयुत्तकानं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं इन्द्रियपच्चयेन पच्चयो. (३)

अब्याकतो धम्मो अब्याकतस्स धम्मस्स इन्द्रियपच्चयेन पच्चयो – विपाकाब्याकता किरियाब्याकता इन्द्रिया सम्पयुत्तकानं खन्धानं चित्तसमुट्ठानानञ्च रूपानं इन्द्रियपच्चयेन पच्चयो. पटिसन्धिक्खणे विपाकाब्याकता इन्द्रिया सम्पयुत्तकानं खन्धानं कटत्ता च रूपानं इन्द्रियपच्चयेन पच्चयो. चक्खुन्द्रियं चक्खुविञ्ञाणस्स इन्द्रियपच्चयेन पच्चयो. सोतिन्द्रियं सोतविञ्ञाणस्स …पे… घानिन्द्रियं घानविञ्ञाणस्स…पे… जिव्हिन्द्रियं जिव्हाविञ्ञाणस्स…पे… कायिन्द्रियं कायविञ्ञाणस्स इन्द्रियपच्चयेन पच्चयो. रूपजीवितिन्द्रियं कटत्तारूपानं इन्द्रियपच्चयेन पच्चयो. (१)