१३. तेरसमवग्गो

(१३२) ७. समापन्नो अस्सादेतिकथा

६७१. समापन्नो अस्सादेति, झाननिकन्ति झानारम्मणाति? आमन्ता. तं झानं तस्स झानस्स आरम्मणन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे… तं झानं तस्स झानस्स आरम्मणन्ति? आमन्ता. तेन फस्सेन तं फस्सं फुसति, ताय वेदनाय तं वेदनं वेदेति, ताय सञ्ञाय तं सञ्ञं सञ्जानाति, ताय चेतनाय तं चेतनं चेतेति, तेन चित्तेन तं चित्तं चिन्तेति, तेन वितक्केन तं वितक्कं वितक्केति, तेन विचारेन तं विचारं विचारेति, ताय पीतिया तं पीति पियायति, ताय सतिया तं सतिं सरति, ताय पञ्ञाय तं पञ्ञं पजानातीति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

झाननिकन्ति चित्तसम्पयुत्ता, झानं चित्तसम्पयुत्तन्ति? आमन्ता. द्विन्नं फस्सानं…पे… द्विन्नं चित्तानं समोधानं होतीति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

झाननिकन्ति अकुसलं, झानं कुसलन्ति? आमन्ता. कुसलाकुसला सावज्जानवज्जा हीनपणीता कण्हसुक्कसप्पटिभागा धम्मा सम्मुखीभावं आगच्छन्तीति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

६७२. कुसलाकुसला सावज्जानवज्जा हीनपणीता कण्हसुक्कसप्पटिभागा धम्मा सम्मुखीभावं आगच्छन्तीति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता – ‘‘चत्तारिमानि, भिक्खवे, सुविदूरविदूरानि! कतमानि चत्तारि? नभञ्च, भिक्खवे, पथवी च – इदं पठमं सुविदूरविदूरं…पे… तस्मा सतं धम्मो असब्भि आरका’’ति. अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि न वत्तब्बं – ‘‘कुसलाकुसला सावज्जानवज्जा हीनपणीता कण्हसुक्कसप्पटिभागा धम्मा सम्मुखीभावं आगच्छन्ती’’ति.

६७३. न वत्तब्बं – ‘‘समापन्नो अस्सादेति, झाननिकन्ति झानारम्मणा’’ति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता – ‘‘इध, भिक्खवे, भिक्खु विविच्चेव कामेहि विविच्च अकुसलेहि धम्मेहि पठमं झानं उपसम्पज्ज विहरति, सो तं अस्सादेति तं निकामेति तेन च वित्तिं आपज्जति; वितक्कविचारानं वूपसमा…पे… दुतियं झानं…पे… ततियं झानं…पे… चतुत्थं झानं उपसम्पज्ज विहरति, सो तं अस्सादेति तं निकामेति तेन च वित्तिं आपज्जती’’ति [अ. नि. ४.१२३]! अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि समापन्नो अस्सादेति, झाननिकन्ति झानारम्मणाति.

समापन्नो अस्सादेतिकथा निट्ठिता.