(६८) ६. इतोदिन्नकथा
४८८. इतो दिन्नेन तत्थ यापेन्तीति? आमन्ता. इतो चीवरं देन्ति तं चीवरं तत्थ परिभुञ्जन्तीति? न हेवं वत्तब्बे…पे… इतो पिण्डपातं देन्ति, इतो सेनासनं देन्ति, इतो गिलानपच्चयभेसज्जपरिक्खारं देन्ति, इतो खादनीयं देन्ति, इतो भोजनीयं देन्ति, इतो पानीयं देन्ति; तं पानीयं तत्थ परिभुञ्जन्तीति? न हेवं वत्तब्बे…पे….
इतो दिन्नेन तत्थ यापेन्तीति? आमन्ता. अञ्ञो अञ्ञस्स कारको परकतं सुखदुक्खं अञ्ञो करोति, अञ्ञो पटिसंवेदेतीति? न हेवं वत्तब्बे…पे….
४८९. न वत्तब्बं – ‘‘इतो दिन्नेन तत्थ यापेन्ती’’ति? आमन्ता. ननु पेता अत्तनो अत्थाय दानं देन्तं अनुमोदेन्ति, चित्तं पसादेन्ति, पीतिं उप्पादेन्ति, सोमनस्सं पटिलभन्तीति? आमन्ता. हञ्चि पेता अत्तनो अत्थाय दानं देन्तं अनुमोदेन्ति, चित्तं पसादेन्ति, पीतिं उप्पादेन्ति, सोमनस्सं पटिलभन्ति; तेन वत रे वत्तब्बे – ‘‘इतो दिन्नेन तत्थ यापेन्ती’’ति.
४९०. न वत्तब्बं – ‘‘इतो दिन्नेन तत्थ यापेन्ती’’ति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता –
‘‘उन्नमे उदकं वुट्ठं, यथानिन्नं पवत्तति;
एवमेव इतो दिन्नं, पेतानं उपकप्पति.
‘‘यथा वारिवहा पूरा, परिपूरेन्ति सागरं;
एवमेव इतो दिन्नं, पेतानं उपकप्पति.
‘‘न हि तत्थ कसी अत्थि, गोरक्खेत्थ न विज्जति;
वणिज्जा तादिसी नत्थि, हिरञ्ञेन कयाकयं [कयक्कयं (सी. पी.)];
इतो दिन्नेन यापेन्ति, पेता कालङ्कता तहि’’न्ति [खु. पा. ७.६; पे. व. १९].
अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि इतो दिन्नेन तत्थ यापेन्तीति.
४९१. न वत्तब्बं – ‘‘इतो दिन्नेन तत्थ यापेन्ती’’ति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता – ‘‘पञ्चिमानि, भिक्खवे, ठानानि सम्पस्सन्ता मातापितरो पुत्तं इच्छन्ति कुले जायमानं! कतमानि पञ्च? भटो वा नो भरिस्सति, किच्चं वा नो करिस्सति, कुलवंसो चिरं ठस्सति, दायज्जं पटिपज्जिस्सति, अथ वा पन पेतानं कालङ्कतानं दक्खिणं अनुप्पदस्सति – इमानि खो, भिक्खवे, पञ्च ठानानि सम्पस्सन्ता मातापितरो पुत्तं इच्छन्ति कुले जायमान’’न्ति.
‘‘पञ्च ठानानि सम्पस्सं, पुत्तं इच्छन्ति पण्डिता;
भटो वा नो भरिस्सति, किच्चं वा नो करिस्सति.
‘‘कुलवंसो चिरं तिट्ठे, दायज्जं पटिपज्जति;
अथ वा पन पेतानं, दक्खिणं अनुप्पदस्सति.
‘‘ठानानेतानि सम्पस्सं, पुत्तं इच्छन्ति पण्डिता;
तस्मा सन्तो सप्पुरिसा, कतञ्ञू कतवेदिनो.
‘‘भरन्ति मातापितरो, पुब्बे कतमनुस्सरं;
करोन्ति तेसं किच्चानि, यथा तं पुब्बकारिनं.
‘‘ओवादकारी भटपोसी, कुलवंसं अहापयं;
सद्धो सीलेन सम्पन्नो, पुत्तो होति पसंसियो’’ति [अ. नि. ५.३१].
अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि इतो दिन्नेन तत्थ यापेन्तीति.
इतो दिन्नकथा निट्ठिता.