(५४) २. पटिच्चसमुप्पादकथा
४४८. पटिच्चसमुप्पादो असङ्खतोति? आमन्ता. निब्बानं ताणं लेणं सरणं परायनं अच्चुतं अमतन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे… पटिच्चसमुप्पादो असङ्खतो, निब्बानं असङ्खतन्ति? आमन्ता. द्वे असङ्खतानीति? न हेवं वत्तब्बे…पे… द्वे असङ्खतानीति? आमन्ता. द्वे ताणानि द्वे लेणानि द्वे सरणानि द्वे परायनानि द्वे अच्चुतानि द्वे अमतानि द्वे निब्बानानीति? न हेवं वत्तब्बे…पे… द्वे निब्बानानीति? आमन्ता. अत्थि द्विन्नं निब्बानानं उच्चनीचता हीनपणीतता उक्कंसावकंसो सीमा वा भेदो वा राजि वा अन्तरिका वाति? न हेवं वत्तब्बे…पे….
४४९. पटिच्चसमुप्पादो असङ्खतोति? आमन्ता. अविज्जा असङ्खताति? न हेवं वत्तब्बे…पे… अविज्जा सङ्खताति? आमन्ता. पटिच्चसमुप्पादो सङ्खतोति? न हेवं वत्तब्बे…पे… पटिच्चसमुप्पादो असङ्खतोति? आमन्ता. अविज्जापच्चया सङ्खारा असङ्खताति? न हेवं वत्तब्बे…पे… अविज्जापच्चया सङ्खारा सङ्खताति? आमन्ता. पटिच्चसमुप्पादो सङ्खतोति? न हेवं वत्तब्बे…पे… पटिच्चसमुप्पादो असङ्खतोति? आमन्ता. सङ्खारपच्चया विञ्ञाणं असङ्खतन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे… सङ्खारपच्चया विञ्ञाणं सङ्खतन्ति? आमन्ता. पटिच्चसमुप्पादो सङ्खतोति? न हेवं वत्तब्बे…पे… पटिच्चसमुप्पादो असङ्खतोति? आमन्ता. विञ्ञाणपच्चया नामरूपं असङ्खतन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे… विञ्ञाणपच्चया नामरूपं सङ्खतन्ति? आमन्ता. पटिच्चसमुप्पादो सङ्खतोति? न हेवं वत्तब्बे…पे… पटिच्चसमुप्पादो असङ्खतोति? आमन्ता. जातिपच्चया जरामरणं असङ्खतन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे… जातिपच्चया जरामरणं सङ्खतन्ति? आमन्ता. पटिच्चसमुप्पादो सङ्खतोति? न हेवं वत्तब्बे…पे….
४५०. न वत्तब्बं – ‘‘पटिच्चसमुप्पादो असङ्खतो’’ति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता – ‘‘जातिपच्चया, भिक्खवे, जरामरणं. उप्पादा वा तथागतानं अनुप्पादा वा तथागतानं ठिताव सा धातु धम्मट्ठितता धम्मनियामता इदप्पच्चयता. तं तथागतो अभिसम्बुज्झति अभिसमेति. अभिसम्बुज्झित्वा अभिसमेत्वा आचिक्खति देसेति पञ्ञापेति पट्ठपेति विवरति विभजति उत्तानिं करोति. ‘पस्सथा’ति चाह – जातिपच्चया, भिक्खवे, जरामरणं. भवपच्चया, भिक्खवे, जाति…पे… अविज्जापच्चया, भिक्खवे, सङ्खारा. उप्पादा वा तथागतानं अनुप्पादा वा तथागतानं ठिताव सा धातु…पे… ‘पस्सथा’ति चाह – अविज्जापच्चया, भिक्खवे, सङ्खारा. इति खो, भिक्खवे, या तत्र तथता अवितथता अनञ्ञथता इदप्पच्चयता – अयं वुच्चति, भिक्खवे, पटिच्चसमुप्पादो’’ति [सं. नि. २.२०]. अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि पटिच्चसमुप्पादो असङ्खतोति.
४५१. अविज्जापच्चया सङ्खाराति या तत्थ धम्मट्ठितता धम्मनियामता असङ्खता, निब्बानं असङ्खतन्ति? आमन्ता. द्वे असङ्खतानीति? न हेवं वत्तब्बे…पे… द्वे असङ्खतानीति? आमन्ता. द्वे ताणानि…पे… अन्तरिका वाति? न हेवं वत्तब्बे…पे….
अविज्जापच्चया सङ्खाराति या तत्थ धम्मट्ठितता धम्मनियामता असङ्खता, सङ्खारपच्चया विञ्ञाणन्ति या तत्थ धम्मट्ठितता धम्मनियामता असङ्खता, निब्बानं असङ्खतन्ति? आमन्ता. तीणि असङ्खतानीति? न हेवं वत्तब्बे…पे…. तीणि असङ्खतानीति? आमन्ता. तीणि ताणानि…पे… अन्तरिका वाति? न हेवं वत्तब्बे…पे….
अविज्जापच्चया सङ्खाराति या तत्थ धम्मट्ठितता धम्मनियामता असङ्खता, सङ्खारपच्चया विञ्ञाणन्ति या तत्थ धम्मट्ठितता धम्मनियामता असङ्खता…पे… जातिपच्चया जरामरणन्ति या तत्थ धम्मट्ठितता धम्मनियामता असङ्खता, निब्बानं असङ्खतन्ति? आमन्ता. द्वादस असङ्खतानीति? न हेवं वत्तब्बे…पे… द्वादस असङ्खतानीति? आमन्ता. द्वादस ताणानि द्वादस लेणानि…पे… अन्तरिका वाति? न हेवं वत्तब्बे…पे….
पटिच्चसमुप्पादकथा निट्ठिता.