६. छट्ठवग्गो

(५५) ३. सच्चकथा

४५२. चत्तारि सच्चानि असङ्खतानीति? आमन्ता. चत्तारि ताणानि चत्तारि लेणानि चत्तारि सरणानि चत्तारि परायनानि चत्तारि अच्चुतानि चत्तारि अमतानि चत्तारि निब्बानानीति? न हेवं वत्तब्बे…पे… चत्तारि निब्बानानीति? आमन्ता. अत्थि चतुन्नं निब्बानानं उच्चनीचता हीनपणीतता उक्कंसावकंसो सीमा वा भेदो वा राजि वा अन्तरिका वाति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

दुक्खसच्चं असङ्खतन्ति? आमन्ता. दुक्खं असङ्खतन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे… दुक्खसच्चं असङ्खतन्ति? आमन्ता. कायिकं दुक्खं चेतसिकं दुक्खं सोकपरिदेवदुक्खदोमनस्सउपायासा असङ्खताति? न हेवं वत्तब्बे…पे… समुदयसच्चं असङ्खतन्ति? आमन्ता. समुदयो असङ्खतोति? न हेवं वत्तब्बे…पे… समुदयसच्चं असङ्खतन्ति? आमन्ता. कामतण्हा भवतण्हा विभवतण्हा असङ्खताति? न हेवं वत्तब्बे…पे… मग्गसच्चं असङ्खतन्ति? आमन्ता. मग्गो असङ्खतोति? न हेवं वत्तब्बे…पे… मग्गसच्चं असङ्खतन्ति? आमन्ता. सम्मादिट्ठि…पे… सम्मासमाधि असङ्खतोति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

दुक्खं सङ्खतन्ति? आमन्ता. दुक्खसच्चं सङ्खतन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे… कायिकं दुक्खं चेतसिकं दुक्खं सोकपरिदेवदुक्खदोमनस्सउपायासा सङ्खताति? आमन्ता. दुक्खसच्चं सङ्खतन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे… समुदयो सङ्खतोति? आमन्ता. समुदयसच्चं सङ्खतन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे… कामतण्हा भवतण्हा विभवतण्हा सङ्खताति? आमन्ता. समुदयसच्चं सङ्खतन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे… मग्गो सङ्खतोति? आमन्ता. मग्गसच्चं सङ्खतन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे… सम्मादिट्ठि…पे… सम्मासमाधि सङ्खतोति? आमन्ता. मग्गसच्चं सङ्खतन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

४५३. निरोधसच्चं असङ्खतं, निरोधो असङ्खतोति? आमन्ता. दुक्खसच्चं असङ्खतं, दुक्खं असङ्खतन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे… निरोधसच्चं असङ्खतं, निरोधो असङ्खतोति? आमन्ता. समुदयसच्चं असङ्खतं, समुदयो असङ्खतोति? न हेवं वत्तब्बे…पे… निरोधसच्चं असङ्खतं, निरोधो असङ्खतोति? आमन्ता. मग्गसच्चं असङ्खतं, मग्गो असङ्खतोति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

दुक्खसच्चं असङ्खतं, दुक्खं सङ्खतन्ति? आमन्ता. निरोधसच्चं असङ्खतं, निरोधो सङ्खतोति? न हेवं वत्तब्बे…पे… समुदयसच्चं असङ्खतं, समुदयो सङ्खतोति? आमन्ता. निरोधसच्चं असङ्खतं, निरोधो सङ्खतोति? न हेवं वत्तब्बे…पे… मग्गसच्चं असङ्खतं, मग्गो सङ्खतोति? आमन्ता. निरोधसच्चं असङ्खतं, निरोधो सङ्खतोति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

४५४. न वत्तब्बं – ‘‘चत्तारि सच्चानि असङ्खतानी’’ति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता – ‘‘चत्तारिमानि, भिक्खवे, तथानि अवितथानि अनञ्ञथानि! कतमानि चत्तारि? ‘इदं दुक्ख’न्ति, भिक्खवे, तथमेतं अवितथमेतं अनञ्ञथमेतं…पे… ‘अयं दुक्खसमुदयो’ति…पे… ‘अयं दुक्खनिरोधो’ति…पे… ‘अयं दुक्खनिरोधगामिनी पटिपदा’ति तथमेतं अवितथमेतं अनञ्ञथमेतं. इमानि खो, भिक्खवे, चत्तारि तथानि अवितथानि अनञ्ञथानी’’ति [सं. नि. ५.१०९०]. अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि चत्तारि सच्चानि असङ्खतानीति.

सच्चकथा निट्ठिता.