(३२) १२. नेवसञ्ञानासञ्ञायतनकथा

३८४. नेवसञ्ञानासञ्ञायतने न वत्तब्बं – ‘‘सञ्ञा अत्थी’’ति? आमन्ता. असञ्ञभवो असञ्ञगति असञ्ञसत्तावासो असञ्ञसंसारो असञ्ञयोनि असञ्ञत्तभावपटिलाभोति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

ननु सञ्ञाभवो सञ्ञागति सञ्ञासत्तावासो सञ्ञासंसारो सञ्ञायोनि सञ्ञत्तभावपटिलाभोति? आमन्ता. हञ्चि सञ्ञाभवो सञ्ञागति…पे… सञ्ञत्तभावपटिलाभो, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘नेवसञ्ञानासञ्ञायतने न वत्तब्बं – ‘सञ्ञा अत्थी’’’ति.

नेवसञ्ञानासञ्ञायतने न वत्तब्बं – ‘‘सञ्ञा अत्थी’’ति? आमन्ता. एकवोकारभवो गति…पे… अत्तभावपटिलाभोति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

ननु चतुवोकारभवो गति…पे… अत्तभावपटिलाभोति? आमन्ता. हञ्चि चतुवोकारभवो गति…पे… अत्तभावपटिलाभो, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘नेवसञ्ञानासञ्ञायतने न वत्तब्बं – ‘सञ्ञा अत्थी’’’ति.

३८५. असञ्ञसत्तेसु न वत्तब्बं – ‘‘सञ्ञा अत्थि’’, सो च असञ्ञभवो असञ्ञगति असञ्ञसत्तावासो असञ्ञसंसारो असञ्ञयोनि असञ्ञत्तभावपटिलाभोति? आमन्ता. नेवसञ्ञानासञ्ञायतने न वत्तब्बं – ‘‘सञ्ञा अत्थि,’’ सो च असञ्ञभवो असञ्ञगति असञ्ञसत्तावासो असञ्ञसंसारो असञ्ञयोनि असञ्ञत्तभावपटिलाभोति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

असञ्ञसत्तेसु न वत्तब्बं – ‘‘सञ्ञा अत्थि,’’ सो च एकवोकारभवो गति…पे… अत्तभावपटिलाभोति? आमन्ता. नेवसञ्ञानासञ्ञायतने न वत्तब्बं – ‘‘सञ्ञा अत्थि,’’ सो च एकवोकारभवो गति सत्तावासो संसारो योनि अत्तभावपटिलाभोति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

नेवसञ्ञानासञ्ञायतने न वत्तब्बं – ‘‘सञ्ञा अत्थि,’’ सो च सञ्ञाभवो सञ्ञागति…पे… सञ्ञत्तभावपटिलाभोति? आमन्ता. असञ्ञसत्तेसु न वत्तब्बं – ‘‘सञ्ञा अत्थि,’’ सो च सञ्ञाभवो सञ्ञागति…पे… सञ्ञत्तभावपटिलाभोति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

नेवसञ्ञानासञ्ञायतने न वत्तब्बं – ‘‘सञ्ञा अत्थि,’’ सो च चतुवोकारभवो गति…पे… अत्तभावपटिलाभोति? आमन्ता. असञ्ञसत्तेसु न वत्तब्बं – ‘‘सञ्ञा अत्थि,’’ सो च चतुवोकारभवो गति…पे… अत्तभावपटिलाभोति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

नेवसञ्ञानासञ्ञायतने न वत्तब्बं – ‘‘सञ्ञा अत्थी’’ति? आमन्ता. ननु नेवसञ्ञानासञ्ञायतनं चतुवोकारभवोति? आमन्ता. हञ्चि नेवसञ्ञानासञ्ञायतनं चतुवोकारभवो, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘नेवसञ्ञानासञ्ञायतने न वत्तब्बं – ‘सञ्ञा अत्थी’’’ति.

३८६. नेवसञ्ञानासञ्ञायतनं चतुवोकारभवो नेवसञ्ञानासञ्ञायतने न वत्तब्बं – ‘‘सञ्ञा अत्थी’’ति? आमन्ता. आकासानञ्चायतनं चतुवोकारभवो आकासानञ्चायतने न वत्तब्बं – ‘‘सञ्ञा अत्थी’’ति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

नेवसञ्ञानासञ्ञायतनं चतुवोकारभवो, नेवसञ्ञानासञ्ञायतने न वत्तब्बं – ‘‘सञ्ञा अत्थी’’ति? आमन्ता. विञ्ञाणञ्चायतनं…पे… आकिञ्चञ्ञायतनं चतुवोकारभवो, आकिञ्चञ्ञायतने न वत्तब्बं – ‘‘सञ्ञा अत्थी’’ति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

आकासानञ्चायतनं चतुवोकारभवो, अत्थि तत्थ सञ्ञाति? आमन्ता. नेवसञ्ञानासञ्ञायतनं चतुवोकारभवो, अत्थि तत्थ सञ्ञाति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

विञ्ञाणञ्चायतनं…पे… आकिञ्चञ्ञायतनं चतुवोकारभवो, अत्थि तत्थ सञ्ञाति? आमन्ता. नेवसञ्ञानासञ्ञायतनं चतुवोकारभवो, अत्थि तत्थ सञ्ञाति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

नेवसञ्ञानासञ्ञायतने न वत्तब्बं – ‘‘सञ्ञा अत्थी’’ति वा ‘‘नत्थी’’ति वाति? आमन्ता. ननु नेवसञ्ञानासञ्ञायतनं चतुवोकारभवोति? आमन्ता. हञ्चि नेवसञ्ञानासञ्ञायतनं चतुवोकारभवो, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘नेवसञ्ञानासञ्ञायतने न वत्तब्बं – ‘सञ्ञा अत्थी’ति वा ‘नत्थी’ति वा’’ति.

नेवसञ्ञानासञ्ञायतनं चतुवोकारभवो, नेवसञ्ञानासञ्ञायतने न वत्तब्बं – ‘‘सञ्ञा अत्थी’’ति वा ‘‘नत्थी’’ति वाति? आमन्ता. आकासानञ्चायतनं…पे… विञ्ञाणञ्चायतनं…पे… आकिञ्चञ्ञायतनं चतुवोकारभवो, आकिञ्चञ्ञायतने न वत्तब्बं – ‘‘सञ्ञा अत्थी’’ति वा ‘‘नत्थी’’ति वाति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

आकासानञ्चायतनं चतुवोकारभवो, अत्थि तत्थ सञ्ञाति? आमन्ता. नेवसञ्ञानासञ्ञायतनं चतुवोकारभवो, अत्थि तत्थ सञ्ञाति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

विञ्ञाणञ्चायतनं…पे… आकिञ्चञ्ञायतनं चतुवोकारभवो, अत्थि तत्थ सञ्ञाति? आमन्ता. नेवसञ्ञानासञ्ञायतनं चतुवोकारभवो, अत्थि तत्थ सञ्ञाति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

नेवसञ्ञानासञ्ञायतने न वत्तब्बं [नेवसञ्ञानासञ्ञायतने वत्तब्बं (?)] – ‘‘सञ्ञा अत्थी’’ति वा ‘‘नत्थी’’ति वाति? आमन्ता. ननु नेवसञ्ञानासञ्ञायतनन्ति? आमन्ता. हञ्चि नेवसञ्ञानासञ्ञायतनं, तेन वत रे वत्तब्बे – ‘‘नेवसञ्ञानासञ्ञायतने न वत्तब्बं – ‘सञ्ञा अत्थी’ति वा ‘नत्थी’ति वा’’ति.

नेवसञ्ञानासञ्ञायतनन्ति कत्वा नेवसञ्ञानासञ्ञायतने न वत्तब्बं – ‘‘सञ्ञा अत्थी’’ति वा ‘‘नत्थी’’ति वाति? आमन्ता. अदुक्खमसुखा वेदनाति कत्वा अदुक्खमसुखाय वेदनाय [अदुक्खमसुखा वेदना (सी. क.)] न वत्तब्बं – ‘‘वेदना’’ति वा ‘‘अवेदना’’ति वाति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

नेवसञ्ञानासञ्ञायतनकथा निट्ठिता.

ततियवग्गो.

तस्सुद्दानं –

बलं साधारणं अरियं, सरागं चित्तं विमुच्चति;

विमुत्तं विमुच्चमानं, अत्थि चित्तं विमुच्चमानं.

अट्ठमकस्स पुग्गलस्स, दिट्ठिपरियुट्ठानं पहीनं;

अट्ठमकस्स पुग्गलस्स, नत्थि पञ्चिन्द्रियानि चक्खुं.

सोतं धम्मुपत्थद्धं, यथाकम्मूपगतं ञाणं;

देवेसु संवरो असञ्ञ-सत्तेसु सञ्ञा एवमेव भवग्गन्ति.