२. दुतियवग्गो

(१३) ४. परवितारणकथा

३२२. अत्थि अरहतो परवितारणाति? आमन्ता. अरहा परनेय्यो परपत्तियो परपच्चयो परपटिबद्धभू, न जानाति न पस्सति सम्मूळ्हो असम्पजानोति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

ननु अरहा न परनेय्यो न परपत्तियो न परपच्चयो न परपटिबद्धभू जानाति पस्सति असम्मूळ्हो सम्पजानोति? आमन्ता. हञ्चि अरहा न परनेय्यो न परपत्तियो न परपच्चयो न परपटिबद्धभू, जानाति पस्सति असम्मूळ्हो सम्पजानो, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘अत्थि अरहतो परवितारणा’’ति.

अत्थि पुथुज्जनस्स परवितारणा, सो च परनेय्यो परपत्तियो परपच्चयो परपटिबद्धभू, न जानाति न पस्सति सम्मूळ्हो असम्पजानोति? आमन्ता. अत्थि अरहतो परवितारणा, सो च परनेय्यो परपत्तियो परपच्चयो परपटिबद्धभू, न जानाति न पस्सति सम्मूळ्हो असम्पजानोति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

अत्थि अरहतो परवितारणा, सो च न परनेय्यो न परपत्तियो न परपच्चयो न परपटिबद्धभू, जानाति पस्सति असम्मूळ्हो सम्पजानोति? आमन्ता. अत्थि पुथुज्जनस्स परवितारणा, सो च न परनेय्यो न परपत्तियो न परपच्चयो न परपटिबद्धभू, जानाति पस्सति असम्मूळ्हो सम्पजानोति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

अत्थि अरहतो परवितारणाति? आमन्ता. अत्थि अरहतो सत्थरि परवितारणा, धम्मे परवितारणा, सङ्घे परवितारणा, सिक्खाय परवितारणा, पुब्बन्ते परवितारणा, अपरन्ते परवितारणा, पुब्बन्तापरन्ते परवितारणा, इदप्पच्चयतापटिच्चसमुप्पन्नेसु धम्मेसु परवितारणाति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

नत्थि अरहतो सत्थरि परवितारणा, धम्मे परवितारणा…पे… इदपच्चयतापटिच्चसमुप्पन्नेसु धम्मेसु परवितारणाति? आमन्ता. हञ्चि नत्थि अरहतो सत्थरि परवितारणा, धम्मे परवितारणा…पे… इदप्पच्चयतापटिच्चसमुप्पन्नेसु धम्मेसु परवितारणा, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘अत्थि अरहतो परवितारणा’’ति.

अत्थि पुथुज्जनस्स परवितारणा, अत्थि तस्स सत्थरि परवितारणा, धम्मे परवितारणा…पे… इदप्पच्चयतापटिच्चसमुप्पन्नेसु धम्मेसु परवितारणाति? आमन्ता. अत्थि अरहतो परवितारणा, अत्थि तस्स सत्थरि परवितारणा, धम्मे परवितारणा…पे… इदप्पच्चयतापटिच्चसमुप्पन्नेसु धम्मेसु परवितारणाति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

अत्थि अरहतो परवितारणा, नत्थि तस्स सत्थरि परवितारणा, धम्मे परवितारणा…पे… इदप्पच्चयतापटिच्चसमुप्पन्नेसु धम्मेसु परवितारणाति? आमन्ता. अत्थि पुथुज्जनस्स परवितारणा, नत्थि तस्स सत्थरि परवितारणा, धम्मे परवितारणा…पे… इदप्पच्चयतापटिच्चसमुप्पन्नेसु धम्मेसु परवितारणाति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

३२३. अत्थि अरहतो परवितारणाति? आमन्ता. ननु अरहतो रागो पहीनो उच्छिन्नमूलो तालावत्थुकतो अनभावङ्कतो आयतिं अनुप्पादधम्मोति? आमन्ता. हञ्चि अरहतो रागो पहीनो उच्छिन्नमूलो तालावत्थुकतो अनभावङ्कतो आयतिं अनुप्पादधम्मो, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘अत्थि अरहतो परवितारणा’’ति.

अत्थि अरहतो परवितारणाति? आमन्ता. ननु अरहतो दोसो पहीनो…पे… मोहो पहीनो…पे… अनोत्तप्पं पहीनं उच्छिन्नमूलं तालावत्थुकतं अनभावङ्कतं आयतिं अनुप्पादधम्मं…पे… रागप्पहानाय मग्गो भावितो…पे… बोज्झङ्गा भाविता…पे… दोसप्पहानाय…पे… अनोत्तप्पपहानाय मग्गो भावितो…पे… बोज्झङ्गा भाविता…पे… ननु अरहा वीतरागो वीतदोसो वीतमोहो…पे… सच्छिकातब्बं सच्छिकतन्ति? आमन्ता. हञ्चि अरहा वीतरागो वीतदोसो वीतमोहो सच्छिकातब्बं सच्छिकतं, नो च वत रे वत्तब्बे – ‘‘अत्थि अरहतो परवितारणा’’ति.

३२४. अत्थि अरहतो परवितारणाति? सधम्मकुसलस्स अरहतो अत्थि परवितारणा, परधम्मकुसलस्स अरहतो नत्थि परवितारणाति. सधम्मकुसलस्स अरहतो अत्थि परवितारणाति? आमन्ता. परधम्मकुसलस्स अरहतो अत्थि परवितारणाति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

परधम्मकुसलस्स अरहतो नत्थि परवितारणाति? आमन्ता. सधम्मकुसलस्स अरहतो नत्थि परवितारणाति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

सधम्मकुसलस्स अरहतो रागो पहीनो, अत्थि तस्स परवितारणाति? आमन्ता. परधम्मकुसलस्स अरहतो रागो पहीनो, अत्थि तस्स परवितारणाति? न हेवं वत्तब्बे.

सधम्मकुसलस्स अरहतो दोसो पहीनो…पे… मोहो पहीनो…पे… अनोत्तप्पं पहीनं …पे… रागप्पहानाय मग्गो भावितो…पे… बोज्झङ्गा भाविता…पे… दोसप्पहानाय…पे… अनोत्तप्पपहानाय मग्गो भावितो…पे… बोज्झङ्गा भाविता…पे… सधम्मकुसलो अरहा वीतरागो वीतदोसो वीतमोहो…पे… सच्छिकातब्बं सच्छिकतं, अत्थि तस्स परवितारणाति? आमन्ता. परधम्मकुसलो अरहा वीतरागो वीतदोसो वीतमोहो…पे… सच्छिकातब्बं सच्छिकतं, अत्थि तस्स परवितारणाति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

परधम्मकुसलस्स अरहतो रागो पहीनो, नत्थि तस्स परवितारणाति? आमन्ता. सधम्मकुसलस्स अरहतो रागो पहीनो, नत्थि तस्स परवितारणाति? न हेवं वत्तब्बे.

परधम्मकुसलस्स अरहतो दोसो पहीनो, मोहो पहीनो…पे… अनोत्तप्पं पहीनं…पे… रागप्पहानाय मग्गो भावितो…पे… बोज्झङ्गा भाविता…पे… दोसप्पहानाय…पे… अनोत्तप्पपहानाय मग्गो भावितो…पे… बोज्झङ्गा भाविता…पे… परधम्मकुसलो अरहा वीतरागो वीतदोसो वीतमोहो…पे… सच्छिकातब्बं सच्छिकतं, नत्थि तस्स परवितारणाति? आमन्ता. सधम्मकुसलो अरहा वीतरागो वीतदोसो वीतमोहो…पे… सच्छिकातब्बं सच्छिकतं, नत्थि तस्स परवितारणाति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

३२५. अत्थि अरहतो परवितारणाति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता – ‘‘जानतोहं, भिक्खवे, पस्सतो आसवानं खयं वदामि, नो अजानतो नो अपस्सतो! किञ्च, भिक्खवे, जानतो किं पस्सतो आसवानं खयो होति? ‘इति रूपं’…पे… ‘इति विञ्ञाणस्स अत्थङ्गमो’ति – एवं खो, भिक्खवे, जानतो एवं पस्सतो आसवानं खयो होती’’ति. अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि न वत्तब्बं – ‘‘अत्थि अरहतो परवितारणा’’ति.

अत्थि अरहतो परवितारणाति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता – ‘‘जानतोहं, भिक्खवे, पस्सतो आसवानं खयं वदामि, नो अजानतो नो अपस्सतो! किञ्च, भिक्खवे, जानतो किं पस्सतो आसवानं खयो होति? ‘इदं दुक्ख’न्ति – भिक्खवे, जानतो पस्सतो आसवानं खयो होति, ‘अयं दुक्खसमुदयो’ति…पे… ‘अयं दुक्खनिरोधो’ति…पे… ‘अयं दुक्खनिरोधगामिनी पटिपदा’ति – जानतो पस्सतो आसवानं खयो होति. एवं खो, भिक्खवे, जानतो एवं पस्सतो आसवानं खयो होती’’ति. अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि न वत्तब्बं – ‘‘अत्थि अरहतो परवितारणा’’ति.

अत्थि अरहतो परवितारणाति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता – ‘‘सब्बं, भिक्खवे, अनभिजानं अपरिजानं अविराजयं अप्पजहं अभब्बो दुक्खक्खयाय; सब्बञ्च खो, भिक्खवे, अभिजानं परिजानं विराजयं पजहं भब्बो दुक्खक्खयाया’’ति! अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि न वत्तब्बं – ‘‘अत्थि अरहतो परवितारणा’’ति.

अत्थि अरहतो परवितारणाति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता – ‘‘सहावस्स दस्सनसम्पदाय…पे… छच्चाभिठानानि अभब्ब कातु’’न्ति. अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि न वत्तब्बं – ‘‘अत्थि अरहतो परवितारणा’’ति.

अत्थि अरहतो परवितारणाति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता – ‘‘यस्मिं, भिक्खवे, समये अरियसावकस्स विरजं वीतमलं धम्मचक्खुं उदपादि – ‘यं किञ्चि समुदयधम्मं, सब्बं तं निरोधधम्म’न्ति, सह दस्सनुप्पादा, भिक्खवे, अरियसावकस्स तीणि संयोजनानि पहीयन्ति – सक्कायदिट्ठि, विचिकिच्छा, सीलब्बतपरामासो’’ति! अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि न वत्तब्बं – ‘‘अत्थि अरहतो परवितारणा’’ति.

अत्थि अरहतो परवितारणाति? आमन्ता. ननु वुत्तं भगवता –

‘‘नाहं सहिस्सामि [गमिस्सामि (सी. स्या. क.), समीहामि (पी.)] पमोचनाय,

कथङ्कथिं धोतक कञ्चि [किञ्चि (क.)] लोके;

धम्मञ्च सेट्ठं अभिजानमानो,

एवं तुवं ओघमिमं तरेसी’’ति [सु. नि. १०७० सुत्तनिपाते; चूळनि. ३३ धोतकमाणवपुच्छानिद्देस].

अत्थेव सुत्तन्तोति? आमन्ता. तेन हि न वत्तब्बं – ‘‘अत्थि अरहतो परवितारणा’’ति.

न वत्तब्बं – ‘‘अत्थि अरहतो परवितारणा’’ति? आमन्ता. ननु अरहतो इत्थिपुरिसानं नामगोत्तं परे वितारेय्युं, मग्गामग्गं परे वितारेय्युं, तिणकट्ठवनप्पतीनं नामं परे वितारेय्युन्ति? आमन्ता. हञ्चि अरहतो इत्थिपुरिसानं नामगोत्तं परे वितारेय्युं, मग्गामग्गं परे वितारेय्युं, तिणकट्ठवनप्पतीनं नामं परे वितारेय्युं, तेन वत रे वत्तब्बे – ‘‘अत्थि अरहतो परवितारणा’’ति.

अरहतो इत्थिपुरिसानं नामगोत्तं परे वितारेय्युं, मग्गामग्गं परे वितारेय्युं, तिणकट्ठवनप्पतीनं नामं परे वितारेय्युन्ति, अत्थि अरहतो परवितारणाति? आमन्ता. अरहतो सोतापत्तिफलं वा सकदागामिफलं वा अनागामिफलं वा अरहत्तं वा परे वितारेय्युन्ति? न हेवं वत्तब्बे…पे….

परवितारणकथा निट्ठिता.