१०. अब्भोकासिकङ्गकथावण्णना
३३. ‘‘रुक्खमूलं पटिक्खिपामी’’ति एत्तके वुत्ते छन्नं अप्पटिक्खित्तमेव होतीति ‘‘छन्नञ्च रुक्खमूलञ्च पटिक्खिपामी’’ति वुत्तं. धुतङ्गस्स सब्बसो पटियोगिपटिक्खेपेन हि समादानं इज्झति, नो अञ्ञथाति. ‘‘धम्मस्सवनाया’’ति इमिनाव धम्मं कथेन्तेनापि उपोसथदिवसादीसु सुणन्तानं चित्तानुरक्खणत्थं तेहि याचितेन छन्नं पविसितुं वट्टति, धम्मं पन कथेत्वा अब्भोकासोव गन्तब्बो. रुक्खमूलिकस्सापि एसेव नयो. उपोसथत्थायाति उपोसथकम्माय. उद्दिसन्तेनाति परेसं उद्देसं देन्तेन. उद्दिसापेन्तेनाति सयं उद्देसं गण्हन्तेन. मग्गमज्झे ठितं सालन्ति सीहळदीपे विय मग्गा अनोक्कम्म उजुकमेव पविसितब्बसालं. वेगेन गन्तुं न वट्टति असारुप्पत्ता. याव वस्सूपरमा ठत्वा गन्तब्बं, न ताव धुतङ्गभेदो होतीति अधिप्पायो.
रुक्खस्स अन्तो नाम रुक्खमूलं. पब्बतस्स पन पब्भारसदिसो पब्बतपदेसो. अच्छन्नमरियादन्ति यथा वस्सोदकं अन्तो न पविसति, एवं छदनसङ्खेपेन उपरि अकतमरियादं. अन्तो पन पब्भारस्स वस्सोदकं पविसति चे, अब्भोकाससङ्खेपमेवाति तत्थ पविसितुं वट्टति. साखामण्डपोति रुक्खसाखाहि विरळच्छन्नमण्डपो. पीठपटो खलित्थद्धसाटको.
पविट्ठक्खणे धुतङ्गं भिज्जति यथावुत्तपब्भारादिके ठपेत्वाति अधिप्पायो. जानित्वाति धम्मस्सवनादिअत्थं छन्नं रुक्खमूलं पविसित्वा निसिन्नो ‘‘इदानि अरुणो उट्ठहती’’ति जानित्वा. रुक्खमूलेपि कत्थचि अत्थेव निवासफासुकताति सिया तत्थ आसङ्गपुब्बको आवासपलिबोधो, न पन अब्भोकासेति इधेव आवासपलिबोधुपच्छेदो आनिसंसो वुत्तो. पसंसायानुरूपताति अनिकेताति वुत्तपसंसाय अनालयभावेन अनुच्छविकता. निस्सङ्गताति आवासपरिग्गहाभावेनेव तत्थ निस्सङ्गता. असुकदिसाय वसनट्ठानं नत्थि, तस्मा तत्थ गन्तुं नेव सक्काति एदिसस्स परिवितक्कस्स अभावतो चातुद्दिसो. मिगभूतेनाति परिग्गहाभावेन मिगस्स विय भूतेन. सितोति निस्सितो. विन्दतीति लभति.
इति अब्भोकासिकङ्गकथावण्णना.