४. सीलानुस्सतिकथा

१५८. सीलानुस्सतिं भावेतुकामेन पन रहोगतेन पटिसल्लीनेन ‘‘अहो वत मे सीलानि अखण्डानि अच्छिद्दानि असबलानि अकम्मासानि भुजिस्सानि विञ्ञुप्पसत्थानि अपरामट्ठानि समाधिसंवत्तनिकानी’’ति (अ. नि. ६.१०) एवं अखण्डतादिगुणवसेन अत्तनो सीलानि अनुस्सरितब्बानि. तानि च गहट्ठेन गहट्ठसीलानि, पब्बजितेन पब्बजितसीलानि.

गहट्ठसीलानि वा होन्तु पब्बजितसीलानि वा, येसं आदिम्हि वा अन्ते वा एकम्पि न भिन्नं, तानि परियन्ते छिन्नसाटको विय न खण्डानीति अखण्डानि. येसं वेमज्झे एकम्पि न भिन्नं, तानि मज्झे विनिविद्धसाटको विय न छिद्दानीति अच्छिद्दानि. येसं पटिपाटिया द्वे वा तीणि वा न भिन्नानि, तानि पिट्ठिया वा कुच्छिया वा उट्ठितेन दीघवट्टादिसण्ठानेन विसभागवण्णेन काळरत्तादीनं अञ्ञतरसरीरवण्णा गावी विय न सबलानीति असबलानि. यानि अन्तरन्तरा न भिन्नानि, तानि विसभागबिन्दुविचित्रा गावी विय न कम्मासानीति अकम्मासानि. अविसेसेन वा सब्बानिपि सत्तविधेन मेथुनसंयोगेन कोधुपनाहादीहि च पापधम्मेहि अनुपहतत्ता अखण्डानि अच्छिद्दानि असबलानि अकम्मासानि. तानियेव तण्हादासब्यतो मोचेत्वा भुजिस्सभावकरणेन भुजिस्सानि. बुद्धादीहि विञ्ञूहि पसत्थत्ता विञ्ञुप्पसत्थानि. तण्हादिट्ठीहि अपरामट्ठताय केनचि वा अयं ते सीलेसु दोसोति एवं परामट्ठुं असक्कुणेय्यताय अपरामट्ठानि. उपचारसमाधिं अप्पनासमाधिं वा, अथ वा पन मग्गसमाधिं फलसमाधिञ्चापि संवत्तेन्तीति समाधिसंवत्तनिकानि.

१५९. एवं अखण्डतादिगुणवसेन अत्तनो सीलानि अनुस्सरतो नेवस्स तस्मिं समये रागपरियुट्ठितं चित्तं होति. न दोस…पे… न मोहपरियुट्ठितं चित्तं होति. उजुगतमेवस्स तस्मिं समये चित्तं होति, सीलं आरब्भाति पुरिमनयेनेव विक्खम्भितनीवरणस्स एकक्खणे झानङ्गानि उप्पज्जन्ति. सीलगुणानं पन गम्भीरताय नानप्पकारगुणानुस्सरणाधिमुत्तताय वा अप्पनं अप्पत्वा उपचारप्पत्तमेव झानं होति. तदेतं सीलगुणानुस्सरणवसेन उप्पन्नत्ता सीलानुस्सतिच्चेव सङ्खं गच्छति.

इमञ्च पन सीलानुस्सतिं अनुयुत्तो भिक्खु सिक्खाय सगारवो होति सभागवुत्ति, पटिसन्थारे अप्पमत्तो, अत्तानुवादादिभयविरहितो, अणुमत्तेसु वज्जेसु भयदस्सावी, सद्धादिवेपुल्लं अधिगच्छति, पीतिपामोज्जबहुलो होति. उत्तरि अप्पटिविज्झन्तो पन सुगतिपरायनो होति.

तस्मा हवे अप्पमादं, कयिराथ सुमेधसो;

एवं महानुभावाय, सीलानुस्सतिया सदाति.

इदं सीलानुस्सतियं वित्थारकथामुखं.