३०. सीवलित्थेरस्स वत्थुम्हि अयमानुपुब्बीकथा

इतो किर कप्पसतसहस्समत्थके पदुमुत्तरो नाम सत्था लोके उदपादि धम्मदेसनाय सत्ते अमतमहानिब्बाणं पापेन्तो, तस्मिं समये भगवा हंसावतियं सराजिकाय परिसाय मज्झे एकं भिक्खुं लाभीनं अग्गट्ठाने ठपेसि. तदा राजा तं दिस्वा तं ठानं कामयमानो बुद्धपमुखस्स सङ्घस्स महादानं दत्वा भगवतो पादमूले सिरसा निपज्जि, तदास्स भगवा अनागते गोतमस्स भगवतो सासने तं ठानं लभिस्ससीति वत्वा ब्याकासि. तं सुत्वा मुदितो राजा पुञ्ञानि कत्वा देवलोके निब्बत्ति. ततो अपरभागे बाराणसियं सेट्ठिपुत्तो हुत्वा पच्चेकबुद्धसहस्सं चतुपच्चयदानेन यावजीवं पटिजग्गित्वा देवलोके निब्बत्तो महन्तं सम्पत्ति मनुभवित्वा ततो चुतो विपस्सिस्स भगवतो काले बन्धुमतीनगरे अञ्ञतरस्मिं कुलगेहे निब्बत्ति. सो तस्मिं समये सेनगुत्तट्ठाने ठत्वा रञ्ञो कम्मं करोति, तदा नगरवासिनो उपासकगणा विपस्सीसम्मासम्बुद्धं उपसङ्कम्म वन्दित्वा भगवा भन्ते ससावको अम्हाकं अनुग्गहं करोतूति स्वातनाय निमन्तेत्वा महादानं दत्वा सब्बे एकच्छन्दा भगवन्त मुद्दिस्स महारहं महापरिवेणं कारापेत्वा परिवेणमहे महादानं ददन्ता दानग्गे असुकं नाम नत्थीति न वत्तब्बन्ति वत्वा दानं पटियादेत्वा दानग्गं ओलोकेन्ता नवदधिञ्च पटलमधुञ्च अपस्सन्ता पुरिसे पक्कोसित्वा सहस्सं दत्वा दधिमधुं खिप्पं परियेसित्वा आनेथाति पेसेसुं, ते सहस्सं गहेत्वा दधिमधुं उपधारेतुं तत्थ तत्थ विचरन्ता द्वारन्तरे अट्ठंसु, तदा अयं सेनगुत्तो रञ्ञो सभत्तं दधिमधुं आदाय गच्छन्तो महाद्वारं सम्पापुणि, अथ ते दधिमधुं दिस्वा भो कहापणं गहेत्वा इमं देहीति याचिंसु. तेन [तेनदस्सामि इतिपिकत्तचि] न दस्सामीति वुत्ते यावसहस्सं वड्ढेत्वा याचिंसु. ततो सेनगुत्तो इमं अप्पग्घं सहस्सेन याचथ, कि मनेन करोथाति पुच्छि, तेहि सम्बुद्धत्थायाति वुत्ते तेनहि अहमेव दस्सामीति जीरमरिचादीहि सक्खरमधुफाणितादयो योजेत्वा दानग्गं उपनामेसि. तं सत्थु आनुभावेन बुद्धपमुखस्स अट्ठसट्ठिभिक्खुसतसहस्सस्स पहोणकं अहोसि. ततो सो तेन पुञ्ञकम्मेन देवमनुस्सलोकेसु सम्पत्ति मनुभवित्वा अपरभागे अम्हाकं भगवतो काले कोलियनगरे महालिलिच्छविरञ्ञो उपनिस्साय सुप्पियाय नाम अग्गमहेसिया कुच्छिस्मिं पटिसन्धिं गण्हि. सो सत्तमाससत्तसंवच्छरानि मातुकुच्छियं वसित्वा सत्तदिवसानि मूळ्हगब्भो दुक्खमनुभवि. मातुकुच्छितो निक्खमन्तस्स तस्स मातापितरो सीवलीति नाम मकंसु. एवं महापुञ्ञस्स एत्तकं कालं मातुकुच्छिम्हि दुक्खानुभवनं अत्तनाव कतेन पापबलेन अहोसि, सो किर अतीते राजा हुत्वा अत्तनो सपत्तरञ्ञा सद्धिं सङ्गामेन्तो मातरा सद्धिं मन्तेसि. सा नगरं रुन्धित्वा अमित्ते गण्हितुं सक्काति उपाय मदासि, सोपि तस्सा वचनेन नगरं रुन्धित्वा सत्तमे दिवसे अग्गहेसि, तेन पापकम्मबलेन मातापुत्तानं एवं महन्तं दुक्खं अहोसीति. ततो सा पुत्तं विजायनकाले सत्तमे दिवसे भगवन्तं अनुस्सरित्वा सुखेन भारं मुञ्चि. तुट्ठा सा सत्तमे दिवसे बुद्धपमुखस्स भिक्खुसङ्घस्स महादानं अदासि, अथस्सा पुत्तो सत्तवस्सिककाले गेहा निक्खम्म सत्थारं दिस्वा पब्बज्जं याचि. सत्था सारिपुत्तत्थेरस्स नियोजेसि, ततो सारिपुत्तत्थेरेन उपज्झायेन मोग्गल्लानमाचरियं कत्वा पब्बजि, अथ सो खुरग्गेयेव अरहत्तं पत्वा बुद्धसासनं सोभेसि, सो पुब्बे कतपुञ्ञानुभावेन महापुञ्ञो अहोसि लाभीनञ्च अग्गो. अथेकस्मिं समये भगवा रेवतत्थेरं दस्सनाय खदिरवनविहारं गच्छन्तो तिंसभिक्खुसहस्सेहि सद्धिं तिंसयोजनिकं छट्टितकन्तारं सम्पापुणि निरूदकं अप्पभक्खं. येभुय्येन देवता सीवलित्थेरे पसन्ना. तस्मा भगवा सीवलित्थेरं पुरतो चारिकं कत्वा देवताहि कारापिते विहारे वसन्तो देवताहि सज्जितदानं परिभुञ्जन्तो रेवतत्थेरं संपापुणित्वा गतकम्मं निट्ठापेत्वा जेतवनमागम्म लाभीनं अग्गट्ठाने तं ठपेसीति. तेन वुत्तं अपदाने.

१. पदुमुत्तरो नाम जिनो, सब्बधम्मेसु चक्खुमा;

इतो सतसहस्सम्हि, कप्पे उप्पज्जि नायको.

२. सीलं तस्स असङ्ख्येय्यं, समाधि वजिरूपमो [वजिरूपमा इतिकत्थचि];

असंखियं ञाणवरं, विमुत्ति च अनोपमा.

३. मनुजामरनागानं, ब्रह्मानञ्च समागमे;

समणब्राह्मणाकिण्णे, धम्मं देसेति नायको.

४. ससावकं महालाभिं, पुञ्ञवन्तं जुतिन्धरं,

ठपेसि एतदग्गम्हि, परिसासु विसारदो.

५. तदाहं खत्तियो आसिं, पुरे हंसवतीव्हये [हंसावतव्हये इतिसब्बत्थ];

सुत्वा जिनस्स तं वाक्यं, सावकस्स गुणं बहुं.

६. निमन्तयित्वा सत्ताहं, भोजयित्वा ससावकं;

महादानं ददित्वान, तं ठानमभिपत्थयिं.

७. तदा मं विनतं पादे, दिस्वान पुरिसासभो;

सो सरेन महावीरो, इमं वचनमब्रवी.

८. ततो जिनस्स वचनं, सोतुकामा महाजना;

देवदानवगन्धब्बा, ब्रह्मानोच महिद्धिका.

९. समणब्राह्मणा चापि, नमस्सिसुं कतञ्जली;

नमो ते पुरिसाजञ्ञ, नमो ते पुरिसुत्तम.

१०. खत्तियेन महादानं, दिन्नं सत्ताहकम्पि [सत्ताहकंपितो इतिपिकत्थचि] नो;

सोतुकामा फलं तस्स, ब्याकरोहि महामुने.

११. ततो अवोच भगवा, सुणोथ मम भासितं;

अप्पमेय्यम्हि बुद्धस्मिं, गुणम्हि सुप्पतिट्ठिता.

१२. दक्खिणा दायकं पत्वा, अप्पमेय्यफलावहा;

अपि चे स महाभोगो, ठानं पत्थेति मुत्तमं.

१३. लाभी विपुललाभीनं, यथा भिक्खु सुदस्सनो;

तथाहंपि भवेय्यन्ति, लच्छते तं अनागते.

१४. सतसहस्सितो कप्पे, ओक्काककुलसम्भवो;

गोतमोनाम नामेन, सत्था लोके भविस्सति.

१५. तस्स धम्मेसु दायादो, ओरसो धम्मनिम्मितो;

सीवलि नाम नामेन, हेस्सति सत्थुसावको.

१६. तेन कम्मेन सुकतेन, चेतनापणिधीहि च;

जहित्वा मानुसं देहं, तावतिंसूपगो अहं.

१७. ततोपरस्मिंसमये, बाराणसिपुरुत्तमे;

सेट्ठिपुत्तो अहं आसिं, अड्ढप्पत्तो महाधनो.

१८. सहस्समत्ते पच्चेक, नायके च निमन्तिय;

मधुरेनन्नपानेन, सन्तप्पेसिंतदादरो.

१९. ततो चुतो छकामग्गे, अनुभोसिंमहायसं;

देवच्छरापरिवुतो, पासादे रतनामये.

२०. एवं अचिन्तिया बुद्धा, बुद्धधम्मा अचिन्तिया;

अचिन्तिये पसन्नानं, विपाकोपि अचिन्तियो.

२१. एकनवुतितो कप्पे, विपस्सीनाम नायको;

उप्पज्जि चारुनयनो, सब्बधम्मविपस्सको.

२२. तदाहं बन्धुमतिया, कुलस्सञ्ञतरस्स च;

दयितो पत्थितो पुत्तो, आसिं कम्मन्तब्यावटो.

२३. तदा अञ्ञतरो पूगो, विपस्सिस्स महेसिनो;

परिवेणं अकारेसि, महन्त मिति विस्सुतं.

२४. निट्ठिते च महादानं, ददं खज्जकसंयुतं;

नवं दधि मधुञ्चेव, विचिनं न च मद्दस.

२५. तदाहं तं गहेत्वान, नवं दधि मधुम्पिच,

कम्मसामिघरं गच्छं, तमेनं [तमेसं इतिसब्बत्थ] दान मद्दसं.

२६. सहस्सम्पि च दत्वान, न लतिंसु च तं द्वयं;

ततो एवं विचिन्तेसिं, नेतं हेस्सति ओरकं.

२७. यथा इमे जना सब्बे, सक्करोन्ति तथागतं;

अहम्पि कारं कस्सामि, ससङ्घे लोकनायके.

२८. तदाहमेवं चिन्तेत्वा, दधिंमधुञ्च एकतो;

योजेत्वा लोकनाथस्स, ससङ्घस्स अदासहं.

२९. तेन कम्मेन सुकतेन, चेतनापणिधीहि च;

जहित्वा मानुसं देहं, तावतिंस मगञ्छहं.

३०. पुनाहं बाराणसियं, राजा हुत्वा महायसो;

सत्तुकस्स तदा रुद्धो, द्वाररोधं अकारयिं.

३१. ततो सपत्तिनो [सम्पत्तिनो; सपत्तानो इतिचकत्थचि] रुद्धा, एकाहं रक्खिता अहुं;

ततो तस्स विपाकेन, पापुणिं निरयं भुसं.

३२. पच्छिमे च भवे दानि, जातोहं कोलिये पुरे;

सुप्पवासा च मे माता, महालि लिच्छवी पिता.

३३. खत्तिये पुञ्ञकम्मेन, द्वाररोधस्स वाहसा;

सत्तमासे सत्तवस्से, वसिंकुच्छिम्हि दुक्खितो.

३४. सत्ताहं द्वारमूळ्होहं, महादुक्खसमप्पितो;

माता मे छन्ददानेन, एव मासि सुदुक्खिता.

३५. सुवत्थितोहं निक्खन्तो, बुद्धेन अनुकम्पितो;

निक्खन्तदिवसेयेव, पब्बजिं अनगारियं.

३६. उपज्झा सारिपुत्तो मे, मोग्गल्लानो महिद्धिको;

केसे ओरोपयन्तो मे, अनुसासि महामति.

३७. केसेसु छिज्जमानेसु [छन्नमनेसु इतिपिकत्थचि], अरहत्तमपापुणीं;

देवो नागा मनुस्सा च, पच्चयानु पनेन्ति मे.

३८. पदुमुत्तरनामञ्च, विपस्सिंच विनायकं;

संपूजयिं पमुदितो, पच्चयेहि विसेसतो.

३९. ततो तेसं विपाकेन, कम्मानं विपुलुत्तमं;

लाभं लभामि सब्बत्थ, वने गामे जले थले.

४०. रेवतं दस्सनत्थाय, यदा याति विनायको;

तिंसभिक्खुसहस्सेहि, सह लोकग्गनायको.

४१. तदा देवो पनीतेहि [पणीतेहि इतिसब्बत्थ], ममत्थाय महामति;

पच्चयेहि महावीरो, ससङ्घो लोकनायको.

४२. उपट्ठितो मया बुद्धो, गन्त्वा रेवतमद्दस;

ततो जेतवनं गन्त्वा, एतदग्गे ठपेसिमं.

४३. लाभीनं सीवलि अग्गो, मम सिस्सेसु भिक्खवो;

सब्बेलोकहितो सत्था, कित्तयी परिसासुमं.

४४. किलेसा झापिता मय्हं, भवा सब्बे समूहता;

नागोव बन्धनं छेत्वा, विहरामि अनासवो.

४५. स्वागतं वत मे आसि, बुद्धसेट्ठस्स सन्तिकं;

तिस्सो विज्जा अनुप्पत्तो, कतं बुद्धस्स सासनं.

४६. पटिसम्भिदा चतस्सोपि, विमोक्खा पिच अट्ठिमे;

छळभिञ्ञा सच्छिकता, कतं बुद्धस्स सासनन्ति.

इत्थं सुदं आयस्मा सीवलित्थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति.

४७. सुत्वान एतं चरितं महब्भुतं,

पुञ्ञानुभावञ्च सिरिं सिरीमतं;

हित्वा कुसीतं कुसलं करोथ,

कामात्थ कामं भवभोगनिब्बुतिं.

सीवलित्थेरस्स वत्थुं दसमं.

यक्खवञ्चितवग्गो ततियो.