२३. पादपीठिकाय वत्थुम्हि अयमानुपुब्बीकथा

जम्बुदीपे महाबोधितो किर दक्खिणपस्से एतं पच्चन्तनगरं अहोसि. तत्थ सद्धासम्पन्नो रतनत्तयमामको एको उपासको पटिवसति. तदा एको खीणासवो भगवता परिभुत्तं पादपीठं थविकाय पक्खिपित्वा गतगतट्ठाने पूजेन्तो अनुक्कमेन तं नगरं सम्पापुणित्वा सुनिवत्थो सुपारुतो पत्तं गहेत्वा अन्तरवीथिं पटिपज्जि युगमत्तदसो पब्बज्जालीलाय जनं परितोसेन्तो. अथ सो उपासको तथा गच्छन्तं थेरं दिस्वा पसन्नमानसो उपगन्त्वा पञ्चपतिट्ठितेन वन्दित्वा पत्तं गहेत्वा भोजेत्वा निबद्धं मम गेहं आगमनमिच्छामि, ममानुकम्पाय एत्थेव वसथ सामीति याचित्वा नगरासन्ने रमणीये वनसण्डे नदीकूले पण्णसालं कत्वा थेरस्स तं नीय्यातेत्वा चतुपच्चयेहि पटिजग्गन्तो मानेन्तो पूजेन्तो वसति. थेरोपि तत्थ फासुकट्ठाने भगवता परिभुत्तपादपीठधातुं निधाय वालुकाहि थूपं कत्वा निच्चं गन्धधूपदीपपुप्फपूजादीहि पूजयमानो वासं कप्पेति. तस्मिं समये तस्सो पासकस्स अनन्तरगेहवासिको एको इस्सरभत्तिको अत्तनो देवतं निबद्धं नमस्सति. तं दिस्वास्स उपासको बुद्धगुणे वत्वा अखेत्ते सम्म मा विरियं करोहि. पजहेतं दिट्ठिंति आह. ततो सो केराटिको इस्सरभत्तिको को ते सत्थु गुणानुभावो, अम्हाकं इस्सरस्स गुणोव महन्तोति वत्वा तस्स अगुणं गुणन्ति कथेन्तो आह.

१. तिपुरं सो विनासेसि, ललाटनयनग्गिना;

असुरेच विनासेसि, तिसूलेन महिस्सरो.

२. जटाकलापमावत्तं, नच्चती दिनसन्धियं;

वादेति भेरिवीणादिं, गीतंचापि स गायति.

३. भरियायो तस्स तिस्सो, जटायेकं समुब्बहे;

एकमेकेन पस्सेन, पस्समानो चरेककं.

४. हत्थिचम्मम्बरधरो, तेनेव वारिता तपो;

असादिसेहि पुत्तेहि, रूपेन च सुपाकटो.

५. रतिया च मधुपाने च, ब्यावटो सब्बदा च सो;

मनुस्सट्ठिधरो सीस, कपालेनेस भुञ्जकि.

६. न जातो न भयं तस्स, मरणं नत्थि सस्सतो;

ईदिसो मे महादेवो, नत्थञ्ञस्सीदिसो गुणोति.

तं सुत्वा उपासको सम्म तुय्हं इस्सरस्स एते गुणा नाम ताव होन्तु. अगुणा नाम कित्तका होन्तीति वत्वा भगवतो सकलगुणे संहरित्वा कथेन्तो आह.

७. लोके सब्बसवन्तीनं, आधारो सागरो यथा;

सब्बेसं गुणरासीनं, आधारोव तथागतो.

८. चराचरानं सब्बेसं, आधाराव धरा अयं;

तथा गुणानं सब्बेसं, आधारोव तथागतो.

९. एवं सन्तो वियत्तोच [वियन्तो इतिकत्थचि], एवं सो करुणापरो;

एव मिद्धिविधा तस्स, एवमेवं गुणा इति.

१०. बुद्धोपि सक्कोति न यस्स वण्णे,

कप्पम्पि वत्वा खयतं गमेतुं;

पगेव च ब्रह्मसुरा सुरेहि,

वत्तुं न हानन्तगुणस्स वण्णन्ति.

एवं वदन्ता पन ते उभोपि अम्हाकं देवो उत्तमो अम्हाकं देवो उत्तमोति कलहं वड्ढेत्वा रञ्ञो सन्तिकमगमंसु, राजा तेसं कथं सुत्वा तेनहि तुम्हाकं देवतानं महन्तभावं इद्धिपाटिहारियेन जानिस्साम. दस्सेथ तेहि नो इद्धिंति नगरे भेरिं चरापेसि. इतो किर सत्ताहच्चयेन इमेसं द्विन्नं सत्थारानं पाटिहारियानि भविस्सन्ति. सब्बे सन्निपतन्तूति तं सुत्वा नानादिसासु बहू मनुस्सा समागमिंसु, अथ मिच्छादिट्ठिका अज्ज अम्हाकं देवस्स आनुभावं पस्सामाति महन्तं पूजं करोन्तो तत्थ सारं नाद्दसंसु, सम्मादिट्ठिकापि अज्ज अम्हाकं भगवतो आनुभावं पस्सिस्सामाति वाळुकाथूपं गन्त्वा गन्धमालादीहि पूजेत्वा पदक्खिणं कत्वा अञ्जलिम्पग्गय्ह अट्ठंसु. अथ राजापि बलवाहनपरिवुतो एकमन्ते अट्ठासि. नानासमयवादिनोपि अज्ज तेसं पाटिहारियं पस्सिस्सामाति मञ्चातिमञ्चं कत्वा अट्ठंसु. तेसं समागमे सम्मादिट्ठिका वाळुकाथूप मभिमुखं कत्वा अञ्जलिम्पग्गय्ह सामि अम्हाकं भगवा सब्बबुद्धकिच्चानि निट्ठापेत्वा अनुपादिसेसाय निब्बाणधातुया परिनिब्बायि. सारिपुत्तमहामोग्गल्लानादयो असीतिमहासावकापि परिनिब्बायिंसु, नत्थेत्थ अम्हाकं अञ्ञं पटिसरणन्ति वत्वा सच्चकिरियं करोन्ता आहंसु.

११. आपाणकोटिं बुद्धस्स, सरणं नो गता यदि;

तेन सच्चेन यं धातु, दस्सेतु पाटिहारियं.

१२. आपाणकोटिं धम्मस्स, सरणं नो गता यदि;

तेन सच्चेन यं धातु, दस्सेतु पाटिहारियं.

१३. आपाणकोटिं सङ्घस्स, सरणं नो गता यदि;

तेन सच्चेन यं धातु, दस्सेतु पाटिहारियं.

१४. रामकाले मुनिन्दस्स, पादुका चासि अब्भुता;

तेन सच्चेन यं धातु, दस्सेतु पाटिहारियं.

१५. छद्दन्तकाले मुनिनो, दाठा छरंसिरञ्जिता;

तेन सच्चेनयं धातु, निच्छारेतु छ रंसियो.

१६. जातमत्तो तदा बुद्धो, ठितो पङ्कजमुद्धनि;

निच्छारेसासभिंवाचं, अग्गो सेट्ठोतिआदिना;

तेन सच्चेनयं धातु, दस्सेतु पाटिहारियं.

१७. निमित्ते चतुरो दिस्वा, निक्खन्तो अभिनिक्खमं;

तेन सच्चेन यं धातु, दस्सेतु पाटिहारियं.

१८. मारसेनं पलापेत्वा, निसिन्नो बुज्झि बोधियं;

तेन सच्चेन यं धातु दस्सेतु पाटिहारियं.

१९. धम्मचक्कं पवत्तेसि, जिनो सिपतने तदा;

तेन सच्चेन यं धातु, दस्सेतु पाटिहारियं.

२०. नन्दोपनन्दभोगिन्दं, नागं नालागिरिव्हयं;

आळवका दयो यक्खे, ब्रह्मानो च बका दयो.

२१. सच्चकादिनिगण्ठेच, कूटदन्ता दयो द्विजे;

दमेसि तेन सच्चेन, दस्सेतु पाटिहारियंति.

एवञ्च पन वत्वा उपासका अम्हाकं अनुकम्मं पटिच्च महाजनस्स मिच्छादिट्ठिभेदनत्तं पाटिहारियं दस्सेथ सामीति आराधेसुं. अथ बुद्धानुभावञ्च थेरानुभावञ्च उपासकानं सच्चकिरियानुभावञ्च पटिच्च वाळुकाथूपं द्विधा भिन्दित्वा पादपीठधातु आकास मब्भुग्गन्त्वा छब्बण्णरंसियो विस्सज्जेन्ती विलासमाना अट्ठासि. अथ महाजना चेलुक्खेपसहस्सानि पवत्तेन्ता साधुकीळ्हं कीळन्ता महानादं पवत्तेन्ता महन्तं पूजमकंसु. मिच्छादिट्ठिकापि इमं अच्छरियं दिस्वा विम्हितमानसा मिच्छादिट्ठिं भिन्दित्वा रतनत्तयपरायणा सरण मगमंसूति.

२२. फुट्ठोपि पादेन जिनस्स एवं,

कलिङ्गरो पा सि महानुभावो;

लोकेकनाथस्स अनासवस्स,

महानुभावो हि अचिन्तनीयोति.

पादपीठिकाय वत्थुं ततियं.