सोतापत्तिसंयुत्त

चक्कवत्तिराजसुत्त

पुच्छा – सोतापत्तिसंयुत्ते आवुसो पोराणकेहि धम्मसंगाहकमहाथेरेहि पठमं संगीतं चक्कवत्तिराजसुत्तं भगवता कत्थ कं आरब्भ कथञ्च भासितं.

विस्सज्जना – सावत्थियं भन्ते सम्बहुले भिक्खू आरब्भ ‘‘किञ्चापि भिक्खवे राजा चक्कवत्ती चतुन्नं दीपानं इस्सरियाधिपच्चं रज्जं कारेत्वा कायस्स भेदा परं मरणा सुगतिं सग्गं लोकं उपपज्जति देवानं तावतिंसानं सहब्यतं, सो तत्थ नन्दने वने अच्छरासङ्घपरिवुतो दिब्बेहि च पञ्चहि कामगुणेहि समप्पितो समङ्गीभूतो परिचारेति सो चतूहि धम्मेहि असमन्नागतो, अथ खो सो अपरिमुत्तोव निरया, अपरिमुत्तो तिरच्छानयोनिया, अपरिमुत्तो पेत्तिविसया, अपरिमुत्तो अपायदुग्गतिविनिपाता’’ति एवमादिना भन्ते भगवता भासितं.

दीघावु उपासकसुत्त

पुच्छा – तत्थेव आवुसो पोराणकेहि धम्मसंगाहकमहाथेरेहि ततियं संगीतं दीघावुउपासकसुत्तं भगवता कत्थ कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं कथञ्च भासितं.

विस्सज्जना – राजगहे भन्ते दीघावुं उपासकं आरब्भ भासितं. भगवा भन्ते दीघावुं उपासकं आबाधिकं दुक्खितं बाळ्हगिलानं एतदवोच ‘‘कच्चि ते दीघावु खमनीयं, कच्चि यापनीयं, कच्चि दुक्खा वेदना पटिक्कमन्ति नो अभिक्कमन्ति, पटिक्कमोसानं पञ्ञायति नो अभिक्कमो’’ति. न मे भन्ते खमनीयं, न यापनीयं बाळ्हा मे दुक्खा वेदना अभिक्कमन्ति नो पटिक्कमन्ति, अभिक्कमोसानं पञ्ञायति नो पटिक्कमोति. तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं ‘‘तस्मातिह ते दीघावु एवं सिक्खितब्बं बुद्धे अवेच्चप्पसादेन समन्नागतो भविस्सामी’’ति एवमादिना भगवता भासितं.

यानिमानि भन्ते भगवता चत्तारि सोतापत्तियङ्गानि देसितानि, संविज्जन्ते ते धम्मा मयि–

तस्मातिह त्वं दीघावु इमेसु चतूसु सोतापत्तियङ्गेसु पतिट्ठाय छ विज्जाभागिये धम्मे उत्तरि भावेय्यासि–

मा त्वं तात दीघावु एवं मनसाकासि.

इङ्घ त्वं तात दीघावु यदेव ते भगवा आह, तदेव त्वं साधुकं मनसिकरोहि.

पण्डितो भिक्खवे दीघावु उपासको.

पच्चपादि धम्मस्सानुधम्मं.

न च मं धम्माधिकरणं विहेठेसि.

दीघावु भिक्खवे उपासको पञ्चन्नं ओरम्भागियानं संयोजनानं परिक्खया ओपपातिको तत्थ परिनिब्बायी अनावत्तिधम्मो तस्मा लोका.

वेळुद्वारेय्यसुत्त

पुच्छा – तेनावुसो भगवता…पे… सम्मासम्बुद्धेन सोतापत्तिसंयुत्ते सत्तमं संगीतं वेळुद्वारेय्यसुत्तं कत्थ कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं कथञ्च भासितं.

विस्सज्जना – कोसलेसु भन्ते वेळुद्वारे नाम कोसलानं ब्राह्मण गामे वेळुद्वारेय्यके ब्राह्मणगहपतिके आरब्भ भासितं.

वेळुद्वारेय्यका भन्ते ब्राह्मणगहपतिका भगवन्तं एतदवोचुं ‘‘मयं भो गोतम एवंकामा एवंछन्दा एवंअधिप्पाया पुत्तसम्बाधसयनं अज्झावसेय्याम…पे… जातरूपरजतं सादियेय्याम, कायस्स भेदा परं मरणा सुगतिं सग्गं लोकं उपपज्जेय्याम, तेसं नो भवं गोतमो अम्हाकं एवंकामानं एवंछन्दानं एवंअधिप्पायानं तथा दम्मं देसेतु, यथा मयं पुत्तसम्बाधसयनं अज्झावसेय्याम…पे… कायस्स भेदा परं मरणा सुगतिं सग्गं लोकं उपपज्जेय्यामा’’ति. तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं ‘‘अत्तूपनायिकं वो गहपतयो धम्मपरियायं देसेस्सामि, तं सुणाथ साधुकं मनसि करोथ, भासिस्सामी’’ति एवमादिना भगवता भासितं.