सळवग्ग

मालुक्यपुत्तसुत्त

पुच्छा – तेनावुसो भगवता…पे… सम्मासम्बुद्धेन सळवग्गे दुतियं मालुक्यपुत्तसुत्तं कत्थ कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं कथञ्च भासितं.

विस्सज्जना – सावत्थियं भन्ते आयस्मन्तं मालुक्यपुत्तत्थेरं आरब्भ भासितं. आयस्मा भन्ते मालुक्यपुत्तत्थेरो भगवन्तं एतदवोच ‘‘साधु मे भन्ते भगवा संखित्तेन धम्मं देसेतु, यमहं भगवतो धम्मं सुत्वा एको वूपकट्ठो अप्पमत्तो आतापी पहितत्तो विहरेय्य’’न्ति. तस्मिं वत्थुस्मिं ‘‘एत्थ दानि मालुक्यपुत्त किं दहरे भिक्खू वक्खामाति’’आदिना थेरं अपसादेत्वा चेव उस्सादेत्वा च ‘‘तं किं मञ्ञसि मालुक्यपुत्त, ये ते चक्खुविञ्ञेय्या रूपा अदिट्ठा अदिट्ठपुब्बा, न च पस्ससि, न च ते होति पस्सेय्यन्ति, अत्थि ते तत्थ छन्दो वा रागो वा एवमादिना भन्ते भगवता भासितं.

पुच्छा – इमस्मिं च खो पनावुसो भगवता ओवादे संखित्तेन भासिते सो आयस्मा मालुक्यपुत्तत्थेरो भगवन्तं किं अवोच कथञ्चस्स भगवा अनुञ्ञासि. कीदिसो चस्सायस्मतो मालुक्यपुत्तत्थेरस्स धम्माभिसमयो अहोसि.

विस्सज्जना – इमस्मिं खो भन्ते ओवादे भगवता संखित्तेन भासिते आयस्मा मालुक्यपुत्तत्थेरो भगवन्तं एतदवोच ‘‘इमस्स ख्वाहं भन्ते भगवता संखित्तेन भासितस्स वित्थारेन अत्थं आजानामि.

रूपं दिस्वा मुट्ठा, पियं निमित्तं मनसि करोतो;

सारत्तचित्तो वेदेति, तञ्च अज्झोस तिट्ठति.

तस्स वड्ढन्ति वेदना, अनेका रूपसम्भवा;

अभिज्झा च विहेसा च, चित्तमस्सूपहञ्ञति;

एवं आचिनतो दुक्खं, आरा निब्बान वुच्चति;

पेय्याल

न सो रज्जति धम्मेसु, धम्मं ञत्वा पटिस्सतो;

विरत्तचित्तो वेदेति, तञ्च नाज्झोस तिट्ठति.

यथास्स जानतो धम्मं, सेवतो चापि वेदनं;

खीयति नोपचीयति, एवं सो चरती सतो;

एवं अपचिनतो दुक्खं, सन्तिके निब्बान वुच्चतीति.

इमस्स ख्वाहं भन्ते भगवता संखित्तेन भासितस्स एवं वित्थारेन अत्थं आजानामीति. भगवा च भन्ते ‘‘साधु साधु मालुक्यपुत्त, साधु खो त्वं मालुक्यपुत्त मया संखित्तेन भासितस्स वित्थारेन अत्थं आजानासी’’ति साधुकारं दत्वा–

‘‘रूपं दिस्वा सति मुट्ठो, पियं निमित्तं मनसि करोतो;

सारत्तचित्तो वेदेति, तञ्च अज्झोस तिट्ठती’’ति–

आदिना

थेरस्स वचनं समनुञ्ञासि. सो च भन्ते आयस्मा मालुक्यपुत्तत्थेरो एको वूपकट्ठो अप्पमत्तो आतापी पहितत्तो विहरन्तो नचिरस्सेव यस्सत्थाय कुलपुत्ता सम्मदेव अगारस्मा अनगारियं पब्बजन्ति, तदनुत्तरं ब्रह्मचरियपरियोसानं दिट्ठेव धम्मे सयं अभिञ्ञा सच्छिकत्वा उपसम्पज्ज विहासि, ‘‘खीणा जाति, वुसितं ब्रह्मचरियं, कतं करणीयं, नापरं इत्थत्ताया’’ति अब्भञ्ञासि. अञ्ञतरोच पनायस्मा मालुक्यपुत्तो अरहतं अहोसि. एवं खो भन्ते तस्स आयस्मतो अभिसम्परायो अहोसि.

रूपं दिस्वा सति मुट्ठा, पियं निमित्तं मनसि करोतो;

सारत्तचित्तो वेदेति, तञ्च अज्झोस तिट्ठति.

पमादविहारीसुत्त

पुच्छा – तत्थेव आवुसो चतुत्थं पमादविहारीसुत्तं भगवता कत्थ कं आरब्भ भासितं.

विस्सज्जना – सावत्थियं भन्ते सम्बहुले भिक्खू आरब्भ ‘‘पमादविहारिञ्च वो भिक्खवे देसेस्सामि अप्पमादविहारिञ्च, तं सुणाथ. कथञ्च भिक्खवे पमादविहारी होति. चक्खुन्द्रियं असंवुतस्स भिक्खवे विहरतो चित्तं ब्यासिञ्चति चक्खुविञ्ञेय्येसु रूपेसु, तस्स ब्यासित्तचित्तस्स पामोज्जं न होति, पामोज्जे असति पीति न होति, पीतिया पस्सद्धि न होति, पस्सद्धिया असति दुक्खं होति, दुक्खिनो चित्तं न समाधियति, असमाहि ते चित्ते धम्मा न पातुभवन्ति, धम्मानं अपातुभावा पमादविहारीत्वेव सङ्खं गच्छती’’ति एवमादिना भन्ते भगवता भासितं.