गामणिसंयुत्त

चण्डसुत्त

पुच्छा – तेनावुसो भगवता…पे… सम्मासम्बुद्धेन गामणिसंयुत्ते पठमं चण्डसुत्तं कत्थ कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं कथञ्च भासितं.

विस्सज्जना – सावत्थियं भन्ते चण्डं गामणिं आरब्भ भासितं. चण्डो भन्ते गामणि भगवन्तं एतदवोच ‘‘को नु खो भन्ते हेतु को पच्चयो, येन मिधेकच्चो चण्डो चण्डोत्वेव सङ्खं गच्छति. को पन भन्ते हेतु को पच्चयो, येन मिधेकच्चो सोरतो सोरतोत्वेव सङ्खं गच्छती’’ति. तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं ‘‘इध गामणि एकच्चस्स रागो अप्पहीनो होति, रागस्स अप्पहीनत्ता परे कोपेन्ति, परेहि कोपियमानो कोपं पातुकरोति, सो चण्डोत्वेव सङ्खं गच्छती’’ति एवमादिना भगवता भासितं.

खेत्तूपमसुत्त

पुच्छा – तत्थेव आवुसो पोराणकेहि धम्मसंगाहकमहाथेरेहि सत्तमं संगीतं खेत्तूपमसुत्तं कत्थ कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं कथञ्च भासितं.

विस्सज्जना – नाळन्दायं भन्ते पावारिकम्बवने असिबन्धकपुत्तं गामणिं आरब्भ भासितं. असिबन्धकपुत्तो भन्ते गामणि भगवन्तं एतदवोच ‘‘ननु भन्ते भगवा सब्बपाणभूतहितानुकम्पी विहरतीति. एवं गामणि तथागतो सब्बपाणभूतहितानुकम्पी विहरतीति. अथ किञ्चरहि भन्ते भगवा एकच्चानं सक्कच्चं धम्मं देसेति, एकच्चानं नो तथा सक्कच्चं धम्मं देसेती’’ति. तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं ‘‘तेन हि गामणि तञ्ञेवेत्थ पटिपुच्छिस्सामि, यथा ते खमेय्य, तथा नं ब्याकरेय्यासी’’ति एवमादिना भगवता भासितं.

सङ्खधमसुत्त

पुच्छा – तत्थेव आवुसो पोराणकेहि धम्मसंगाहक महाथेरेहि अट्ठमं संगीतं सङ्खधमसुत्तं भगवता कत्थ कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं कथञ्च भासितं.

विस्सज्जना – नाळन्दायंयेव भन्ते पावारिकम्बवने असिबन्धकपुत्तं गामणिं निगण्ठसावकं आरब्भ भासितं. भगवा भन्ते असिबन्धकपुत्तं गामणिं निगण्ठसावकं एतदवोच ‘‘कथं नु खो गामणि निगण्ठो नाटपुत्तो सावकानं धम्मं देसेती’’ति. एवं खो भन्ते निगण्ठो नाटपुत्तो सावकानं धम्मं देसेति ‘‘यो कोचि पाणं अतिपातेति, सब्बो सो आपायिको नेरयिको. (पेय्याल) यंबहुलं यंबहुलं विहरति, तेन तेन नीयती’’ति. तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं ‘‘यंबहुलं यंबहुलञ्च गामणि विहरति, तेन तेन नीयति, एवं सन्ते न कोचि आपायिको नेरयिको भविस्सति, यथा निगण्ठस्स नाटपुत्तस्स वचन’’न्ति एवं खो भगवता संखित्तेन भासितं.

यं बहुलवाद

पुच्छा – कथञ्चावुसो तत्थ भगवता यंबहुलवादे दोसो पकासितो.

विस्सज्जना – तं किं मञ्ञसि गामणि, यो सो पुरिसो पाणातिपाती रत्तिया वा दिवसस्स वा समयासमयं उपादाय कतमो बहुतरो समयो यं वासो पाणमतिपातेति. यं वा सो पाणं नातिपातेतीति एवमादिना भन्ते तत्थ भगवता असिबन्धकं निगण्ठनाटपुत्तस्स सावकं गामणिं पुच्छित्वा पुच्छित्वा यंबहुलवादे दोसो पकासितो.

पुच्छा – कथञ्चावुसो तत्थ भगवता अनेकंस विपाककम्मस्स एकं सविपाकवादे दोसो पकासितो.

विस्सज्जना – इध गामणि एकच्चो सत्था एवंवादी होति एवंदिट्ठि यो कोचि पाणमतिपातेति, सब्बो सो आपायिको नेरयिकोति एवमादिना भन्ते तत्थ भगवता अनेकंस कम्मविपाकस्स एकंसविपाकवादे दोसो वित्थारेत्वा पकासितो.

पुच्छा – कथञ्चावुसो तत्थ भगवता यथाधम्मसासने गुणोविभजित्वा पकासितो.

विस्सज्जना – इध पन गामणि तथागतो लोके उप्पज्जति अरहं सम्मासम्बुद्धो विज्जाचरणसम्पन्नो सुगतो लोकविदू अनुत्तरोपुरिस दम्मसारथि सत्थादेवमनुस्सानं बुद्धो भगवा, सो अनेकपरियायेन पाणातिपातं गरहति विगरहति. ‘‘पाणातिपाता विरमथा’’ति चाहाति एवमादिना भन्ते भगवता तत्थ यथाधम्मसासने गुणो वित्थारेत्वा पकासितो.

भद्रकसुत्त

पुच्छा – तत्थेव आवुसो पोराणकेहि धम्मसंगाहकमहाथेरेहि एकादसमं संगीतं भद्रकसुत्तं भगवता कत्थ कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं कथञ्च भासितं.

विस्सज्जना – मल्लेसु भन्ते उरुवेलकप्पेनाम मल्लानं निगमे भद्रकं गामणिं आरब्भ भासितं. भद्रको भन्ते गामणि भगवन्तं एतदवोच ‘‘साधु मे भन्ते भगवा दुक्खस्स समुदयञ्च अत्थङ्गमञ्च देसेतू’’ति. तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं ‘‘अहञ्चे ते गामणि अतीतमद्धानं आरब्भ दुक्खस्स समुदयञ्च अत्थङ्गमञ्च देसेय्यं ‘एवं अहोसि अतीतमद्धान’न्ति. तत्र ते सिया कङ्खा सिया विमती’’ति एवमादिना भगवता भासितं.

साधु मे भन्ते भगवा दुक्खस्स

समुदयञ्च अत्थङ्गमञ्च देसेतु–

‘‘तं किं मञ्ञसि गामणि, अत्थि उरुवेलकप्पे मनुस्सा’’ –

रासियसुत्त

पुच्छा – तेनावुसो भगवता…पे… सम्मासम्बुद्धेन गामणिसंयुत्ते द्वादसमं संगीतं रासियसुत्तं कत्थ कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं कथञ्च भासितं.

विस्सज्जना – मल्लेसु भन्ते उरुवेलकप्पेनाम मल्लानं निगमे रासियं गामणिं आरब्भ भासितं. रासियो भन्ते गामणि भगवन्तं उपसङ्कमित्वा एतददोच ‘‘सुतं मे भन्ते ‘समणो गोतमो सब्बं तपं गरहति, सब्बं तमस्सिं लूखजीविं एकंसेन उपवदति उपक्कोसती’’ति. ये ते भन्ते एवमाहंसु ‘समणो गोतमो सब्बं तपं गरहति, सब्बं तपस्सिं लूखजीविं एकंसेन उपवदति उपक्कोसती’’ति. कच्चि ते भन्ते भगवतो वुत्तवादिनो, न च भगवन्तं अभूतेन अब्भाचिक्खन्ति, धम्मस्स चानुधम्मं ब्याकरोन्ती’’ति. तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं ये ते गामणि एवमाहंसु ‘‘समणो गोतमो सब्बं तपं गरहति, सब्बं तपस्सिं लूखजीविं एकंसेन उपवदति उपक्कोसती’’ति एवमादिना भगवता भासितं.

पुच्छा – कथञ्चावुसो तत्थ भगवता गरहितब्बागरहितब्बा कामभोगिनो वित्थारेन विभजित्वा पकासिता.

विस्सज्जना – तयो खो मे गामणि कामभोगिनो सन्तो संविज्जमाना लोकस्मिं. कतमे तयो. इध गामणि एकच्चो कामभोगी अधम्मेन भोगे परियेसति साहसेन, अधम्मेन भोगे परियेसित्वा साहसेन न अत्तानं सुखेति न पीणेति, न संविभजति न पुञ्ञानि करोतीति एवमादिना भन्ते तत्थ भगवता गरहितब्बागरहितब्बा कामभोगिनो वित्थारेन विभजित्वा पकासिता.

पुच्छा – कथञ्चावुसो तत्थ भगवता गरहितब्बागरहितब्बा तपस्सिनो लूखजीविनो वित्थारेन विभजित्वा पकासिता.

विस्सज्जना – तयो मे गामणि तपस्सिनो लूखजीविनो सन्तो संविज्जमाना लोकस्मिं. कतमे तयो. इध गामणी एकच्चो तपस्सी लूखजीवी सद्धा अगारस्मा अनगारियं पब्बजितो होति ‘‘अप्पेव नाम कुसलं धम्मं अधिगच्छेय्यं, अप्पेव नाम उत्तरिमनुस्सधम्मा अलमरियञाणदस्सनविसेसं सच्छिकरेय्य’’न्ति, सो अत्तानं आतापेति परितापेति, कुसलञ्च धम्मं नाधिगच्छति, उत्तरि च मनुस्सधम्मा अलमरियञाणदस्सनविसेसं न सच्छिकरोतीति एवमादिना भन्ते तत्थ भगवता गरहितब्बागरहितब्बा तपस्सिनो लूखजीविनो वित्थारेन विभजित्वा पकासिता.