भिक्खुनीसंयुत्त
आळविकासुत्त
पुच्छा – इदानि आवुसो भिक्खुनी संयुत्तं पुच्छामि, यं तस्स भगवतो अरहतो सम्मासम्बुद्धस्स साविकाहि थेरीहि अत्तनो
च बुद्धसासनस्स च यथाभूतं गुणं पकासेत्वा भासितं. तत्थावुसो पठमं पोराणकेहि महाकस्सपादीहि धम्मसंगाहकेहि थेरवरेहि संगीतं आळविकासुत्तं कत्थ कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं केन कथञ्च भासितं.
विस्सज्जना – सावत्थियं भन्ते मारं पापिमन्तं आरब्भ आळविकाय भिक्खुनिया भासितं. मारो भन्ते पापिमा आळविकाय भिक्खुनिया भयं छम्भितत्तं लोमहंसं उप्पादेतुकामो विवेकम्हा चावेतुकामो आळविकं भिक्खुनिं गाथाय अज्झभासि–
‘‘नत्थि निस्सरणं लोके, किं विवेकेन काहसि;
भुञ्जस्स कामरतियो, माहु पच्छानुतापिनी’’ति.
तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं–
‘‘अत्थि निस्सरणं लोके, पञ्ञाय मे सुफुस्सितं;
पमत्तबन्धु पापिम, न त्वं जानासि तं पदं;
सत्तिसूलूपमा कामा, खन्धासं अधिकुट्टना;
यं त्वं कामरतिं ब्रूसि, अरहि मय्ह सा अहू’’ति.
एवं खो भन्ते आळविकाय भिक्खुनिया भासितं.
नत्थि निस्सरणं लोके, किं विवेकेन काहसि;
भुञ्जस्सु कामरतियो, माहु पच्छानुतापिनी-हु–
अत्थि निस्सरणं लोके, पञ्ञाय मे सुफुस्सितं;
पमत्तबन्धु पापिम, न त्वं जानासि तं पदं.
सत्तिसूलूपमा कामा, खन्धासं अधिकुट्टना;
यं त्वं कामरतिं ब्रूसि, अरति मय्ह सा अहु–
सोमासुत्त
पुच्छा – सोमासुत्तं पनावुसो कत्थ कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं केन कथञ्च भासितं.
विस्सज्जना – सावत्थियंयेव भन्ते अन्धवने मारं पापिमन्तं आरब्भ सोमाय भिक्खुनिया भासितं. मारो भन्ते पापिमा सोमाय भिक्खुनिया भयं छम्भितत्तं लोमहंसं उप्पादेतुकामो समाधिम्हा चावेतुकामो सोमं भिक्खुनिं गाथाय अज्झभासि.
‘‘यं तं इसीहि पत्तब्बं, ठानं दुरभिसम्भवं;
न तं द्वङ्गुलपञ्ञाय, सक्का पप्पोतुमित्थिया’’ति.
तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं–
‘‘इत्थिभावो किं कयिरा, चित्तम्हि सुसमाहिते;
ञाणम्हि वत्तमानम्हि, सम्मा धम्मं विपस्सतो;
यस्स नून सिया एवं, इत्थाहं पुरिसोति वा;
किञ्चि वा पन अञ्ञस्मि, तं मारो वत्तुमरहती’’ति.
एवं खो भन्ते सोमाय भिक्खुनिया अरियसाविकाय भासितं.
यं तं इसीहि पत्तब्बं, ठानं दुरभिसम्भवं;
न तं द्वङ्गुलपञ्ञाय, सक्का पप्पोतुमित्थिया–
इत्थि भावो किं कयिरा, चित्तम्हि सुसमाहिते;
ञाणम्हि वत्त मानम्हि, सम्मा धम्मं विपस्सतो.
यस्स नून सिया एवं, इत्थाहं पुरिसोति वा;
किञ्चि वा पन अञ्ञस्मि, तं मारो वत्तुमरहति.
किसागोतमीसुत्त
पुच्छा – तत्थावुसो किसागोतमीसुत्तं कत्थ कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं केन कथञ्च भासितं.
विस्सज्जना – सावत्थियंयेव भन्ते अन्धवने मारं पापिमन्तं आरब्भ किसागोतमिया भिक्खुनिया थेरिया भासितं. मारो भन्ते पापिमा किसागोतमिया भिक्खुनिया भयं छम्भितत्तं लोमहंसं उप्पादेतुकामो समाधिम्हा चावेतुकामो किसागोतमिं भिक्खुनिं गाथाय अज्झभासि–
‘‘किं नु त्वं मतपुत्ताव, एकमासि रुदम्मुखी;
वनमज्झगता एका, पुरिसं नु गवेससी’’ति.
तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं–
अच्चन्तं मतपुत्ताम्हि, पुरिसा एकदन्तिका;
न सोचामि न रोदामि, न तं भायामि आवुसो.
सब्बत्थ विहता नन्दी, तमोक्खन्धो पदालितो;
जेत्वान मच्चुनो सेनं, विहरामि अनासवा’’ति.
एवं खो भन्ते किसागोतमिया भिक्खुनिया भासितं.
किं नु त्वं मतपुत्ताव, एकमासि रुदम्मुखी;
वनमज्झगता एका, पुरिसं नु गसेससि-हु–
अच्चन्तं मतपुत्ताम्हि, पुरिसा एतदन्तिका;
न सोचामि न रोदामि, न तं भायामि आवुसो.
सब्बत्थ विहता नन्दी, तमोक्खन्धो पदालितो;
जेत्वान मच्चुनो सेनं, विहरामि अनासवा.
उप्पलवण्णासुत्त
पुच्छा – तत्थावुसो पोराणेहि संगीतिकारमहाथेरवरेहि संगीतं उप्पलवण्णसुत्तं कत्थ कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं केन कथञ्च भासितं.
विस्सज्जना – सावत्थियंयेव भन्ते अन्धवने मारं पापिमन्तं आरब्भ उप्पलवण्णाय भिक्खुनिया भासितं. मारो भन्ते पापिमा उप्पलवण्णाय भिक्खुनिया भयं छम्भितत्तं लोमहंसं उप्पादेतुकामो समाधिम्हा चावेतुकामो उप्पलवण्णं भिक्खुनिं गाथाय अज्झभासि–
‘‘सुपुप्फितग्गं उपगम्म भिक्खुनि, एका तुवं तिट्ठसि सालमूले. न चत्थि ते दुतिया वण्णधातु, बाले न त्वं भायसि धुत्तकान’’न्ति.
तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं–
‘‘सतं सहस्सानिपि धुत्तकानं,
इधागता तादिसका भवेय्युं;
लोमं न इञ्जामि न सन्तसामि,
न मार भायामि तमेकिकापि.
एसा अन्तरधायामि, कुच्छिं वा पविसामि ते;
पखुमन्तरिकायम्पि, तिट्ठन्तिं मं न दक्खसि.
चित्तस्मिं वसीभूताम्हि, इद्धिपादा सुभाविता;
सब्बबन्धनमुत्ताम्हि, न तं भायामि आवुसो’’ति.
एवं खो भन्ते उप्पलवण्णाय भिक्खुनिया भासितं.
चालासुत्त
पुच्छा – तत्थावुसो चालासुत्तं कत्थ कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं केन कथञ्च भासितं.
विस्सज्जना – सावत्थियं भन्ते अन्धवने मारंयेव पापिमन्तं आरब्भ चालाय भिक्खुनिया अरियसाविकाय भासितं. मारो भन्ते पापिमा चालं भिक्खुनिं उपसङ्कमित्वा एतदवोच ‘‘किं नु त्वं भिक्खुनि न रोचेसी’’ति. जातिं ख्वाहं आवुसो न रोचेमी’’ति.
किं नु जातिं न रोचेसि, जातो कामानि भुञ्जति;
को नु तं इदमादपयि, जातिं मा रोच भिक्खुनीति.
तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं–
जातस्स मरणं होति, जातो दुक्खानि फुस्सति;
बन्धं वधं परिक्लेसं, तस्मा जातिं न रोचये.
बुद्धो धम्ममदेसेसि, जातिया समतिक्कमं;
सब्बदुक्खप्पहानाय, सो मं सच्चे निवेसयि.
ये च रूपूपगा सत्ता, ये च अरूपट्ठायिनो;
निरोधं अप्पजानन्ता, आगन्तारो पुनब्भवन्ति.
एवं खो भन्ते चालाय भिक्खुनिया भासितं.
किं नु जातिं न रोचेसि, जातो कामानि भुञ्जति;
को नु तं इदमादपयि, जातिं मा रोच भिक्खुनी.
जातस्स मरणं होति, जातो दुक्खानि फुस्सति;
बन्धं वधं परिक्लेसं, तस्मा जातिं न रोचये.
बुद्धो धम्ममदेसेसि, जातिया समतिक्कमं,
सब्बदुक्खप्पहानाय, सो मं सच्चे निवेसयि.
सेलासुत्त
पुच्छा – तत्थावुसो सेलासुत्तं कत्थ कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं केन कथञ्च भासितं.
विस्सज्जना – सावत्थियं भन्ते मारंयेव पापिमन्तं आरब्ब्भ सेलाय भिक्खुनिया अरियसाविकाय भासितं. मारो भन्ते पापिमा सेलाय भिक्खुनिया भयं छम्भितत्तं लोमहंसं उप्पादेतुकामो समाधिम्हा चावेतुकामो सेलं भिक्खुनिं गाथाय अज्झभासि–
केनिदं पकतं बिम्बं, क्वनु बिम्बस्स कारको;
क्वनु बिम्बं समुप्पन्नं, क्वनु बिम्बं निरुज्झतीति.
तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं–
नयिदं अत्तकतं बिम्बं, नयिदं परकतं अघं;
हेतुं पटिच्च सम्भूतं, हेतुभङ्गा निरुज्झतीति.
एवमादिना भन्ते सेलाय भिक्खुनिया भासितं.
केनिदं पकतं बिम्बं, क्वनु बिम्बस्स कारको;
क्वनु बिम्बं समुप्पन्नं, क्वनु बिम्बं निरुज्झति-हु–
नयिदं अत्तकतं बिम्बं, नयिदं परकतं अघं;
हेतुं पटिच्च सम्भूतं, हेतुभङ्गा निरुज्झति.
वजिरासुत्त
पुच्छा – तत्थावुसो पोराणकेहि महाकस्सपादीहि धम्मसंगाहकथेरवरेहि संगीतं वजिरासुत्तं कत्थ कं आरब्भ केन कथञ्च भासितं.
विस्सज्जना – सावत्थियं भन्ते मारं पापिमन्तं आरब्भ वजिराय थेरिया भिक्खुनिया भासितं. मारो भन्ते पापिमा पुरिमनयेनेव वजिरं भिक्खुनिं गाथाय अज्झभासि–
केनायं पकतो सत्तो, कुवं सत्तस्स कारको,
कुवं सत्तो समुप्पन्नो, कुवं सत्तो निरुज्झतीति.
तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं–
किं नु सत्तोति पच्चेसि, मारदिट्ठिगतं नु ते;
सुद्धसङ्खारपुञ्जोयं, नयिध सत्तुपलब्भति.
यथा हि अङ्गसम्भारा, होति सद्दो रथो इति;
एवं खन्धेसु सन्तेसु, होति सत्तोति सम्मुति.
दुक्खमेव हि सम्भोति, दुक्खं तिट्ठति वेति च,
नाञ्ञत्र दुक्खा सम्भोति, नाञ्ञं दुक्खा निरुज्झतीति.
एवं खो भन्ते वजिराय भिक्खुनिया भासितं.
केनायं पकतो सत्तो, कुवं सत्तस्सकारको;
कुवं सत्तो समुप्पन्नो, कुवं सत्तो निरुज्झति-हु–
किं नु सत्तोति पच्चेसि, मार दिट्ठिगतं नु ते;
सुद्धसङ्खारपुञ्जोयं, नयिध सत्तुपलब्भति.