यक्खसंयुत्त
इन्दकसुत्त
पुच्छा – यक्खसंयुत्ते पनावुसो पठमं संगीतं इन्दकसुत्तं भगवता कत्थ कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं कथञ्च भासितं.
विस्सज्जना – राजगहे भन्ते इन्दकूटे पब्बते इन्दकस्स यक्खस्स भवने इन्दकं यक्खं आरब्भ भासितं. इन्दको भन्ते यक्खो अत्तवादो भगवन्तं उपसङ्कमित्वा गाथाय अज्झभासि–
‘‘रूपं न जीवन्ति वदन्ति बुद्धा,
कथं न्वयं विन्दतिमं सरीरं;
कुतस्स अट्ठीयकपिण्डमेभि,
कथं न्वयं सज्जति गब्भरस्मि’’न्ति.
तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं–
‘‘पठमं कललं होति, कलला होति अब्बुदं,
अब्बुदा जायते पेसि, पेसि निब्बत्तती घनो;
घना पसाखा जायन्ति, केसा लोमा नखापिच;
यञ्चस्स भुञ्जती माता, अन्नं पानञ्च भोजनं;
तेन सो तत्थ यापेति, मातुकुच्छिगतोनरो’’ति.
एवं खो भन्ते भगवता भासितं.
आळवकसुत्त
पुच्छा – तेनावुसो भगवता…पे… सम्मासम्बुद्धेन यक्खसंयुत्ते आळवकसुत्तं कत्थ कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं कथञ्च भासितं.
विस्सज्जना – आळवियं भन्ते आळवकस्स यक्खस्स भवने आळवकं यक्खं आरब्भ भासितं. आळवको भन्ते यक्खो भगवन्तं गाथाय अज्झभासि–
किं सूधवित्तं पुरिसस्स सेट्ठं,
किं सु सुचिण्णं सुखमावहाति;
किं सु हवे सादुतरं रसानं,
कथं जीविं जीवितामाहु सेट्ठन्ति.
तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं–
सद्धीच वित्तं पुरिसस्स सेट्ठं,
धम्मो सुचिण्णो सुखमावहाति;
सच्चं हवे सादुतरं रसानं,
पञ्ञाजीविं जीवितमाहु सेट्ठन्ति.
एवमादिना भन्ते भगवता भासितं.
न ख्वाहं तं आवुसो निक्खमिस्सामि, यं ते करणीयं, तं करोहि,
पञ्हं तं समण पुच्छिस्सामि, सचे मे न ब्याकरिस्ससि, चित्तं वा ते खिपिस्सामि, हदयं वा ते फालेस्सामि, पादेसु वा गहेत्वा पारगङ्गाय खिपिस्सामि–
किं सूख वित्तं पुरिसस्स सेट्ठं, किं सु सुचिण्णं सुखमावहाति;
किं सु हवे सादुभरं रसानं, कथं जीविं जीवितमाहु सेट्ठं–
सद्धीध वित्तं पुरिसस्स सेट्ठं, धम्मो सुचिण्णो सुखमावहाति;
सच्चं हवे सादुतरं रसानं, पञ्ञाजीविं जीवितमाहु सेट्ठं;
कथंसु तरति ओघं, कथंसु तरति अण्णवं;
कथंसु दुक्ख मच्चेति, कथंसु परिसुज्झति.
सद्धाय तरति ओघं, अप्पमादेन अण्णवं;
वीरियेन दुक्ख मच्चेति, पञ्ञाय परिसुज्झति–
कथंसु लभते पञ्ञं, कथंसु विन्दते धनं;
कथंसु कित्तिं पप्पोति, कथं मित्तानि गन्थति;
अस्मा लोका परं लोकं, कथं पेच्च न सोचति–
सद्दहानो अरहतं, धम्मं निब्बानपत्तिया;
सुस्सूसं लभते पञ्ञं, अप्पमत्तो विचक्खणो;
पतिरूपकारी धुरवा, उट्ठाता विन्दते धनं;
सच्चेन कित्तिं पप्पोति, ददं मित्तानि गन्थति;
अस्मा लोका परं लोकं, एवं पेच्च न सोचति;
यस्सेते चतुरो धम्मा, सद्धस्स घरमेसिनो;
सच्चं धम्मो धिति चागो, स वे पेच्चन सोचति–