यक्खसंयुत्त

इन्दकसुत्त

पुच्छा – यक्खसंयुत्ते पनावुसो पठमं संगीतं इन्दकसुत्तं भगवता कत्थ कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं कथञ्च भासितं.

विस्सज्जना – राजगहे भन्ते इन्दकूटे पब्बते इन्दकस्स यक्खस्स भवने इन्दकं यक्खं आरब्भ भासितं. इन्दको भन्ते यक्खो अत्तवादो भगवन्तं उपसङ्कमित्वा गाथाय अज्झभासि–

‘‘रूपं न जीवन्ति वदन्ति बुद्धा,

कथं न्वयं विन्दतिमं सरीरं;

कुतस्स अट्ठीयकपिण्डमेभि,

कथं न्वयं सज्जति गब्भरस्मि’’न्ति.

तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं–

‘‘पठमं कललं होति, कलला होति अब्बुदं,

अब्बुदा जायते पेसि, पेसि निब्बत्तती घनो;

घना पसाखा जायन्ति, केसा लोमा नखापिच;

यञ्चस्स भुञ्जती माता, अन्नं पानञ्च भोजनं;

तेन सो तत्थ यापेति, मातुकुच्छिगतोनरो’’ति.

एवं खो भन्ते भगवता भासितं.

आळवकसुत्त

पुच्छा – तेनावुसो भगवता…पे… सम्मासम्बुद्धेन यक्खसंयुत्ते आळवकसुत्तं कत्थ कं आरब्भ किस्मिं वत्थुस्मिं कथञ्च भासितं.

विस्सज्जना – आळवियं भन्ते आळवकस्स यक्खस्स भवने आळवकं यक्खं आरब्भ भासितं. आळवको भन्ते यक्खो भगवन्तं गाथाय अज्झभासि–

किं सूधवित्तं पुरिसस्स सेट्ठं,

किं सु सुचिण्णं सुखमावहाति;

किं सु हवे सादुतरं रसानं,

कथं जीविं जीवितामाहु सेट्ठन्ति.

तस्मिं भन्ते वत्थुस्मिं–

सद्धीच वित्तं पुरिसस्स सेट्ठं,

धम्मो सुचिण्णो सुखमावहाति;

सच्चं हवे सादुतरं रसानं,

पञ्ञाजीविं जीवितमाहु सेट्ठन्ति.

एवमादिना भन्ते भगवता भासितं.

न ख्वाहं तं आवुसो निक्खमिस्सामि, यं ते करणीयं, तं करोहि,

पञ्हं तं समण पुच्छिस्सामि, सचे मे न ब्याकरिस्ससि, चित्तं वा ते खिपिस्सामि, हदयं वा ते फालेस्सामि, पादेसु वा गहेत्वा पारगङ्गाय खिपिस्सामि–

किं सूख वित्तं पुरिसस्स सेट्ठं, किं सु सुचिण्णं सुखमावहाति;

किं सु हवे सादुभरं रसानं, कथं जीविं जीवितमाहु सेट्ठं–

सद्धीध वित्तं पुरिसस्स सेट्ठं, धम्मो सुचिण्णो सुखमावहाति;

सच्चं हवे सादुतरं रसानं, पञ्ञाजीविं जीवितमाहु सेट्ठं;

कथंसु तरति ओघं, कथंसु तरति अण्णवं;

कथंसु दुक्ख मच्चेति, कथंसु परिसुज्झति.

सद्धाय तरति ओघं, अप्पमादेन अण्णवं;

वीरियेन दुक्ख मच्चेति, पञ्ञाय परिसुज्झति–

कथंसु लभते पञ्ञं, कथंसु विन्दते धनं;

कथंसु कित्तिं पप्पोति, कथं मित्तानि गन्थति;

अस्मा लोका परं लोकं, कथं पेच्च न सोचति–

सद्दहानो अरहतं, धम्मं निब्बानपत्तिया;

सुस्सूसं लभते पञ्ञं, अप्पमत्तो विचक्खणो;

पतिरूपकारी धुरवा, उट्ठाता विन्दते धनं;

सच्चेन कित्तिं पप्पोति, ददं मित्तानि गन्थति;

अस्मा लोका परं लोकं, एवं पेच्च न सोचति;

यस्सेते चतुरो धम्मा, सद्धस्स घरमेसिनो;

सच्चं धम्मो धिति चागो, स वे पेच्चन सोचति–