९. तं नपुंसकन्ति
नपुंसकलिङ्गे च ‘‘पुब्बस्मा+मादितो’’ति सब्बविभत्तीनं लोपे च कते अधित्थि तिट्ठति, भो अधित्थि, अधित्थि पस्स, अधित्थि कतं, अधित्ति चरति, अधित्थि देहि, अधित्थि अपेहि, अधित्थि आयत्तं, अधित्थि पतिट्ठितं. एवं अधिकुमारि, अन्तभूतस्स अप्पधानस्स घपस्स ‘‘घपस्स+न्तस्सा+प्पधानस्सा’’ति पस्स रस्सो.
सह=सम्पन्नं ब्रह्मं सब्रह्मं. वुत्तनयेन एत्थ च उपरि च समासादयो होन्ति, एत्थ ‘‘अकाले सतत्थे’’ति सहस्स सादेसो. स्यादिम्हि कते ‘‘पुब्बस्मा+मादितो’’ति स्यादीनं लोपे च सम्पत्ते ‘‘ना+तो+मपञ्चमिया’’ति अपञ्चमिया पटिसेधो च अकारन्तअसंख्यसमासतो परासं सब्बविभत्तीनं अंआदेसो च होति. एव+मुपरिपि.
भिक्खानं समिद्धि सुभिक्खं, एत्थ घस्स रस्सो. सुभिक्खं तिट्ठति भो सुभिक्खं, सुभिक्खं पस्स. ना+स्मिंसु ‘‘वा ततिया सत्तमीनं’’ति विकप्पेन अं, सुभिक्खं सुभिक्खेन वा कतं, सुभिक्खं सुभिक्खेन वा चरति, सुभिक्खं देहि. पञ्चमियं अ+मब्भावा सुभिक्खा अपगच्छ, सुभिक्ख+मायत्तं, सुभिक्खं सुभिक्खे वा पतिट्ठितं.
समीपत्थे-कुम्भस्स समीपं उपकुम्भं, एवं उपनगरं, भो उपकुम्भं इच्चादि.
साकल्ये-तिणम्पि असेसेत्वाति सतिणं, तिणम्पि असेसेत्वा अज्झोहरणीय+मज्झोहरतीत्यत्थो. सेसं सब्रह्मसमं. अग्गिम्पि असेसेत्वाति साग्गि, अग्गिगन्थंपि असेसेत्वा अधीतेत्यत्थो. वारग्गहणं अधित्थिसमं.
अभावो सम्बन्धीभेदा बहुविधो, तत्र इद्धाभावेविगता इद्धि=विभूति सद्दिकानन्ति दुस्सद्दिकं. अत्थाभावेमक्खिकानं अभावो निम्मक्खिकं, निद्दरथं, निम्मसकं. अतिक्कमाभावे-अतिगतानि तिणानि नित्तिणं. उपभोगसम्बन्धीवत्तमानकालस्स अभावे-अतिगतं लहुपावुरणं अतिलहुपावुरणं, लहुपावुरणस्स ना+यं उपभोगता लोति अत्थो.
यथात्थो+नेकविधो, तत्र योग्गतायं-योग्गं रूप+मनुरूपं. विच्छायं-अद्धमासं अद्धमासं अनु अन्वद्धमासं, एवं पच्चत्तं. अत्थानतिवत्तियं-सत्तिं अनतिक्कम्म यथासत्ति. एवं यथाक्कमं, यथाबलं. बहुलाधिकारा या या परिसा यथापरिसा. सदिसत्थे-किखिया कण्हविच्छितधेनुया सदिसो सकिखि, सहस्स सादेसो. आनुपुब्बियं-जेट्ठानुक्कमेन अनुजेट्ठं.
पच्छाअत्थे-रथस्स पच्छा अनुरथं.
युगपदत्थे-चक्केन सह=एककालं सचक्कं, चक्केन एकक्खणे निधेतीति अत्थो.