४९. इत्थि

क्लिकयकिच्चत्र ककारबहुत्ता ककाराति बहुवचनं. तितिक्खा इच्चादो तितिक्खनमिच्चादिना विग्गहो ‘‘इत्थियमत्वा’’ (३-२६). अपरि पठितोति धातुपाठे अपरिपठितो. पाणिविसेसोति सत्तविसेसो. इमिना च ‘‘यथाकथञ्चि निप्फत्ति, रुळ्हिया अत्थनिच्छयो’’ति दस्सेति.

आसिं सायं गम्ममानायं सञ्ञाविसये धातूहि तिप्पच्चयो किच्चप्पच्चयो च यथा सियाति ‘‘तिकिच्चासिट्ठे’’ति (७-२-३) सुत्तितं कच्चायनेन. तमिह सामञ्ञेन विधानाव सिद्धन्ति निरूपयितुमाह- ‘कच्चायनेन पने’च्चादि. तब्ब अनीयण्य तेय्य रिच्चप्पच्चयानं ‘‘ते किच्चा’’ति (७-१-२२) किच्चसञ्ञं विधाय सेसानं ‘‘अञ्ञेकिती’’ति (७-१-२३) कित्सञ्ञा कता कच्चायनेन. तेनाह- ‘कित सञ्ञो’ति.

तब्बादिप्पच्चयो च विहितोति सकियवोहारेनाह. सकिय सत्थे अवुत्तदोसं [सुत्तदोसं] परिहरित्वा वक्खमाननयेन युत्यभावा तथा विधाने अयुत्ततं दस्सेन्तो ‘नचासिं साय’मिच्चादिमाह. गुहनं, रुजनं, मोदनन्ति विग्गहो. सयनं वा सेय्या. वजधातुनो वस्स बकारेन भवितब्बं, सो कथं यकारे परभूते असतीति आह- ‘चवग्गबयञातियोगविभागा वस्स बो’ति.