८०. दण्डा

द्वे होन्तीति इको ईचेति द्वे होन्ति, एकमेकंवाति उभिन्नं. वासद्दो द्वे होन्तीति एत्थापि दट्ठब्बो. उत्तमीणेव धना इकोति गणसुत्तं विवरति ‘उत्तमीणेवा’तिआदि. केनेत्थ समासोति आह- ‘स्यादिस्यादिनेकत्थन्ति समासो’ति. उत्तमीणो धनसामी. असन्निहिते अत्थाति गणसुत्तं, असन्निहितेतीमस्स अत्थं विवरति ‘अप्पत्ते’ति. असम्पत्तेति अत्थो. असन्निहितेति च अत्थो इच्चस्स विसेसनं. अत्थनं असन्निहिते अत्थे आसिसनं अत्थो, सो अस्स अत्थीति अत्थिको अत्थी. तदन्ताचाति गणसुत्तं, असन्निहितेत्यनुवत्तते, असन्निहितोपाधिका अत्थन्ता च इक ईप्पच्चयो भवतीत्यत्थो. वण्णन्ताईयेवाति गणसुत्तं, ब्रह्मानं देवानं वण्णोति वा समासो. हत्थदन्तेहि जातियन्ति गणसुत्तं.

जातियन्ति पच्चयविसेसनं. वण्णतो ब्रह्मचारिम्हीति गणसुत्तं. ब्रह्मसद्देन नियमविसेसो वुच्चतिच्चाह-‘विज्जे’च्चादि. तस्मिञ्चनियमविसेसचरणे तिण्णं ब्राह्मणादीनमेवाधिकारो, नसुद्दस्साति दस्सेन्तो आह- ‘तञ्चे’च्चादि. तेवण्णिको वण्णीति वुच्चतीति सम्बन्धो. तीसु वण्णेसु भवो तदन्तोगधत्ता तेवण्णिकोति भवत्थे णिको. वण्णसद्दो ब्राह्मणादिवण्णवचनो. तत्र ब्रह्मचारिम्हित्यनेन सुद्दो ब्यवच्छिज्जते.

अथवा ब्रह्मन्ति निब्बानं तदत्थो गन्थोपि, तं ब्रह्मं निब्बानं धम्मं वा तेपिटकं चरतीति ब्रह्मचारी, यति. यतयोपि हि वण्णीति ब्रह्मचारिनोति वुच्चन्ति. वण्णीलिङ्गीति हि वुत्ते तिलिङ्गवाति अत्थो. वण्ण सद्दो पनेत्थ यथावुत्त ब्रह्मपरियायो. पोक्खरादितो देसेति गणसुत्तं. देसो चेत्थ यत्थ(त्थि पोक्खरादीनि सो). पदुमगच्छ पोक्खरणीनं वाचकस्साति इमिना पदुमानि अस्सं सन्तीति पदुमिनीति पोक्खरणीपि वुच्चतीति दस्सेति. नावा अत्थीति नाविको, यागमे नावायिको. सुखदुक्खा ई, बला बाहूरुपुब्बा चेति च गणसुत्तानि.