१४२. अधा
धातुतो अञ्ञो सद्दो अधातु तस्स. पञ्चिकायम्पन पकतिपि सद्दोयेवाति धातुतोइच्चादिना अधातुसद्दस्स अत्थमत्तं वुत्तं.
तस्साति अधातुप्पकतिया, अधातुसद्दस्साति वुत्तं होति. तेनचाति ककारेन च, तस्माति तेन कारणेन. पुब्बग्गहणमन्तरेनातिपाणिनिना इकारादेसविधायके इमस्मिंयेव सुत्तेककारतो पुब्बस्स इकारादेसविधानत्थं पुब्बग्गहणं कतं, तं पुब्बस्सातिवचनं विनाति अत्थो. सचेतिआदिना कथयतीति सम्बन्धो. ‘‘ब्यञ्जने दीघरस्सा’’ति (१-३३) रस्सो वुत्तो, अस्साति जातिनिद्देसे तु आकारस्सचिकारो भवत्येव, सिया एतन्ति बहुपरिब्बाजकाति एतं रूपं होति. स्याद्यत्र ब्यवहितो… ककारतो पुब्बे स्यादि, न स्यादि ककारा परोति.
ननु च अस्यादितोति एत्थ पसज्जप्पटिसेधो नञ कस्मा गहितो, न परियुदोसोति आसङ्किय परियुदासेस्मिं गहिते सति दोसं वत्तुमारभते ‘परियुदासे’इच्चादिना. स्यादितोति स्याद्यन्ततो परिब्बाजकसद्दतो. परिब्बाजकसद्दोहि स्याद्यन्तो वाक्ये स्याद्यन्तत्ता, तेनेव वक्खति- ‘परिब्बाजकसद्दतो एत्थ स्याद्युप्पत्ती’ति. अस्यादिस्मा परोति कत्वा बहुपरिब्बाजकसद्दतो न स्याद्युप्पत्तीति सम्बन्धो.
ततोचाति बहुपरिब्बाजकसद्दतो च. पसज्जप्पटिसेधेन नञसद्देन अञ्ञपदत्थसमासेपि सियाव दोसोति दस्सेन्तो आह- ‘अविज्जमानोस्यादि’च्चादि.
इति मोग्गल्लानपञ्चिकाटीकायं सारत्थविलासिनियं
चतुत्थकण्डवण्णना निट्ठिता.