३८. निग्ग
कथ‘मागमो होती’ति वुत्तं यदि निग्गहीतमागमो सिया सुत्ते आगमग्गहणेन वा भवितब्बं ञ-म-काद्य नुबन्धविसेसेन वा त्यासङ्कियाह-‘असति पि’च्चादि, आगमावसाये कारणमाह-‘आदेसत्तायोगा’ति, आदेसत्तायोगो कथं विञ्ञायति च्चाह-‘ठानिनिद्देसाभावतो’ति, तथा सति आगमिनिद्देसाभावा आगमत्तम्पि न सियाति चोदेति ‘यज्जेव’मिच्चादिना, न-इति चोदनं पटिक्खिपित्वा तस्स आगमत्तमेव साधेतुमाह-‘तस्सा’तिआदि, तस्साति निग्गहीतस्स, रस्सानुप्पवत्तितो रस्ससरमेव अनुगन्त्वा पवत्तितो, अयमेवत्थो वुत्तियम्पि दस्सितोयेवाति वत्तुमाह-‘एतदेवे’च्चादि, पुरिमा जातीति विसेसनसमासेकते रस्से च बिन्द्वागमो, परनिमित्तस्सानिद्दिट्ठत्ता बहुसद्दे-न्तस्स बिन्द्वागमे बहुं, सतिपि पयोगानुसारित्तदीपकस्स क्वचिसद्दस्सापि ववत्थितविभासत्ते वासद्दस्सापि तादिसत्तस्सेव पटिपादकत्त सभावं दस्सेतुं ‘ववत्थितविभासत्ता वाधिकारस्सा’ति वुत्तियं वुत्तं, ववत्थितस्स लक्खियस्स अनुरोधेन लक्खणप्पवत्तिका विभासा ववत्थितविभासा, अभेदेन तु वाधिकारो ववत्थित विभासा, तस्सा भावो ववत्थितविभासत्तं, तस्मा, इध न होति इध मोदति, इमस्मिं ठाने आगमत्तप्पकासको ठानिनिद्दे साभावा आदेसत्तायोगसङ्खातो कारणविसेसो समत्थो, तस्स भावो सामत्थियं-अत्थबल-मञ्ञथानुपपत्तिलक्खणं, सचाति सो आगमो च.