3. тикава̄ро

323. аттха̄патти тит̣т̣ханте бхагавати а̄паджджати, но париниббуте; аттха̄патти париниббуте бхагавати а̄паджджати, но тит̣т̣ханте; аттха̄патти тит̣т̣хантепи бхагавати а̄паджджати париниббутепи. аттха̄патти ка̄ле а̄паджджати, но вика̄ле; аттха̄патти вика̄ле а̄паджджати, но ка̄ле; аттха̄патти ка̄ле чева а̄паджджати вика̄ле ча. аттха̄патти раттим̣ а̄паджджати, но дива̄; аттха̄патти дива̄ а̄паджджати, но раттим̣; аттха̄патти раттин̃чева а̄паджджати дива̄ ча. аттха̄патти дасавассо а̄паджджати, но ӯнадасавассо; аттха̄патти ӯнадасавассо а̄паджджати, но дасавассо; аттха̄патти дасавассо чева а̄паджджати ӯнадасавассо ча. аттха̄патти пан̃чавассо а̄паджджати, но ӯнапан̃чавассо; аттха̄патти ӯнапан̃чавассо а̄паджджати, но пан̃чавассо; аттха̄патти пан̃чавассо чева а̄паджджати ӯнапан̃чавассо ча. аттха̄патти кусалачитто а̄паджджати; аттха̄патти акусалачитто а̄паджджати; аттха̄патти абйа̄катачитто а̄паджджати. аттха̄патти сукхаведана̄саман̇гӣ а̄паджджати; аттха̄патти дуккхаведана̄саман̇гӣ а̄паджджати; аттха̄патти адуккхамасукхаведана̄саман̇гӣ а̄паджджати. тӣн̣и чодана̄ваттхӯни – дит̣т̣хена, сутена, парисан̇ка̄йа. тайо сала̄кагга̄ха̄ – гул̣хако, виват̣ако [виват̣т̣ако (ка.)], сакан̣н̣аджаппако. тайо пат̣иккхепа̄ – махиччхата̄, асантут̣т̣хита̄ [асантут̣т̣хата̄ (сйа̄.)], асаллекхата̄. тайо анун̃н̃а̄та̄ – аппиччхата̄, сантут̣т̣хита̄, саллекхата̄. апарепи тайо пат̣иккхепа̄ – махиччхата̄, асантут̣т̣хита̄, аматтан̃н̃ута̄. тайо анун̃н̃а̄та̄ – аппиччхата̄, сантут̣т̣хита̄, маттан̃н̃ута̄. тиссо пан̃н̃аттийо – пан̃н̃атти, анупан̃н̃атти, ануппаннапан̃н̃атти. апара̄пи тиссо пан̃н̃аттийо – саббаттхапан̃н̃атти, падесапан̃н̃атти, са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти. апара̄пи тиссо пан̃н̃аттийо – аса̄дха̄ран̣апан̃н̃атти, екатопан̃н̃атти, убхатопан̃н̃атти.

аттха̄патти ба̄ло а̄паджджати, но пан̣д̣ито; аттха̄патти пан̣д̣ито а̄паджджати, но ба̄ло; аттха̄патти ба̄ло чева а̄паджджати пан̣д̣ито ча. аттха̄патти ка̄л̣е а̄паджджати, но джун̣хе; аттха̄патти джун̣хе а̄паджджати, но ка̄л̣е; аттха̄патти ка̄л̣е чева а̄паджджати джун̣хе ча. аттхи ка̄л̣е каппати, но джун̣хе; аттхи джун̣хе каппати, но ка̄л̣е; аттхи ка̄л̣е чева каппати джун̣хе ча. аттха̄патти хеманте а̄паджджати, но гимхе но вассе; аттха̄патти гимхе а̄паджджати, но хеманте но вассе; аттха̄патти вассе а̄паджджати, но хеманте но гимхе. аттха̄патти сан̇гхо а̄паджджати, на ган̣о на пуггало; аттха̄патти ган̣о а̄паджджати, на сан̇гхо на пуггало; аттха̄патти пуггало а̄паджджати, на сан̇гхо на ган̣о. аттхи сан̇гхасса каппати, на ган̣асса на пуггаласса; аттхи ган̣асса каппати, на сан̇гхасса на пуггаласса; аттхи пуггаласса каппати, на сан̇гхасса на ган̣асса. тиссо чха̄дана̄ ваттхум̣ чха̄дети, но а̄паттим̣; а̄паттим̣ чха̄дети, но ваттхум̣; ваттхун̃чева чха̄дети а̄паттин̃ча. тиссо пат̣иччха̄дийо – джанта̄гхарапат̣иччха̄ди, удакапат̣иччха̄ди, ваттхапат̣иччха̄ди. [а. ни. 3.132] тӣн̣и пат̣иччханна̄ни ваханти, но виват̣а̄ни – ма̄туга̄мо пат̣иччханно вахати, но виват̣о; бра̄хман̣а̄нам̣ манта̄ пат̣иччханна̄ ваханти, но виват̣а̄; миччха̄дит̣т̣хи пат̣иччханна̄ вахати, но виват̣а̄. тӣн̣и виват̣а̄ни вирочанти, но пат̣иччханна̄ни – чандаман̣д̣алам̣ виват̣ам̣ вирочати, но пат̣иччханнам̣; сӯрийаман̣д̣алам̣ виват̣ам̣ вирочати, но пат̣иччханнам̣; татха̄гатаппаведито дхаммавинайо виват̣о вирочати, но пат̣иччханно. тайо сена̄санагга̄ха̄ – пуримако, паччхимако, антара̄муттако. аттха̄патти гила̄но а̄паджджати, но агила̄но; аттха̄патти агила̄но а̄паджджати, но гила̄но; аттха̄патти гила̄но чева а̄паджджати агила̄но ча.

тӣн̣и адхаммика̄ни па̄тимоккхат̣т̣хапана̄ни. тӣн̣и дхаммика̄ни па̄тимоккхат̣т̣хапана̄ни. тайо парива̄са̄ – пат̣иччханнапарива̄со, аппат̣иччханнапарива̄со, суддхантапарива̄со. тайо ма̄натта̄ – пат̣иччханнама̄наттам̣, аппат̣иччханнама̄наттам̣, паккхама̄наттам̣. тайо па̄рива̄сикасса бхиккхуно раттиччхеда̄ – сахава̄со, виппава̄со, ана̄рочана̄. аттха̄патти анто а̄паджджати, но бахи; аттха̄патти бахи а̄паджджати, но анто; аттха̄патти анто чева а̄паджджати бахи ча. аттха̄патти антосӣма̄йа а̄паджджати, но бахисӣма̄йа; аттха̄патти бахисӣма̄йа а̄паджджати, но антосӣма̄йа; аттха̄патти антосӣма̄йа чева а̄паджджати бахисӣма̄йа ча. тӣха̄ка̄рехи а̄паттим̣ а̄паджджати – ка̄йена а̄паджджати, ва̄ча̄йа а̄паджджати, ка̄йена ва̄ча̄йа а̄паджджати. апарехипи тӣха̄ка̄рехи а̄паттим̣ а̄паджджати – сан̇гхамаджджхе, ган̣амаджджхе, пуггаласса сантике. тӣха̄ка̄рехи а̄паттийа̄ вут̣т̣ха̄ти – ка̄йена вут̣т̣ха̄ти, ва̄ча̄йа вут̣т̣ха̄ти, ка̄йена ва̄ча̄йа вут̣т̣ха̄ти. апарехипи тӣха̄ка̄рехи а̄паттийа̄ вут̣т̣ха̄ти – сан̇гхамаджджхе, ган̣амаджджхе, пуггаласса сантике. тӣн̣и адхаммика̄ни амӯл̣хавинайасса да̄на̄ни. тӣн̣и дхаммика̄ни амӯл̣хавинайасса да̄на̄ни.

[чӯл̣ава. 6] тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно а̄кан̇кхама̄но сан̇гхо таджджанӣйакаммам̣ кареййа – бхан̣д̣анака̄рако хоти калахака̄рако вива̄дака̄рако бхассака̄рако сан̇гхе адхикаран̣ака̄рако, ба̄ло хоти абйатто, а̄паттибахуло анапада̄но гихисам̣сат̣т̣хо вихарати анануломикехи гихисам̣саггехи. [чӯл̣ава. 15] тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно а̄кан̇кхама̄но сан̇гхо нийассакаммам̣ кареййа – бхан̣д̣анака̄рако хоти…пе… сан̇гхе адхикаран̣ака̄рако, ба̄ло хоти абйатто, а̄паттибахуло анапада̄но гихисам̣сат̣т̣хо вихарати анануломикехи гихисам̣саггехи. [чӯл̣ава. 27] тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно а̄кан̇кхама̄но сан̇гхо пабба̄джанӣйакаммам̣ кареййа – бхан̣д̣анака̄рако хоти…пе… сан̇гхе адхикаран̣ака̄рако, ба̄ло хоти абйатто, а̄паттибахуло анапада̄но куладӯкако хоти па̄пасама̄ча̄ро па̄пасама̄ча̄ра̄ диссанти чева суййанти ча. тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно а̄кан̇кхама̄но сан̇гхо пат̣иса̄ран̣ӣйакаммам̣ кареййа – бхан̣д̣анака̄рако хоти…пе… сан̇гхе адхикаран̣ака̄рако, ба̄ло хоти абйатто, а̄патти бахуло анапада̄но гихӣ аккосати парибха̄сати. [чӯл̣ава. 50] тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно а̄кан̇кхама̄но сан̇гхо а̄паттийа̄ адассане уккхепанӣйакаммам̣ кареййа – бхан̣д̣анака̄рако хоти…пе… сан̇гхе адхикаран̣ака̄рако, ба̄ло хоти абйатто, а̄паттибахуло анапада̄но а̄паттим̣ а̄паджджитва̄ на иччхати а̄паттим̣ пасситум̣. [чӯл̣ава. 59] тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно а̄кан̇кхама̄но сан̇гхо а̄паттийа̄ аппат̣икамме уккхепанӣйакаммам̣ кареййа – бхан̣д̣анака̄рако хоти…пе… сан̇гхе адхикаран̣ака̄рако, ба̄ло хоти абйатто, а̄паттибахуло анапада̄но а̄паттим̣ а̄паджджитва̄ на иччхати а̄паттим̣ пат̣ика̄тум̣. [чӯл̣ава. 69] тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно а̄кан̇кхама̄но сан̇гхо па̄пика̄йа дит̣т̣хийа̄ аппат̣иниссагге уккхепанӣйакаммам̣ кареййа – бхан̣д̣анака̄рако хоти…пе… сан̇гхе адхикаран̣ака̄рако, ба̄ло хоти абйатто, а̄паттибахуло анапада̄но на иччхати па̄пикам̣ дит̣т̣хим̣ пат̣иниссаджджитум̣.

тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно а̄кан̇кхама̄но сан̇гхо а̄га̄л̣ха̄йа четеййа – бхан̣д̣анака̄рако хоти калахака̄рако вива̄дака̄рако бхассака̄рако сан̇гхе адхикаран̣ака̄рако, ба̄ло хоти абйатто а̄паттибахуло анапада̄но, гихисам̣сат̣т̣хо вихарати анануломикехи гихисам̣саггехи. тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣ – аладжджӣ ча хоти, ба̄ло ча, апакататто ча. апарехипи тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣ – адхисӣле сӣлавипанно хоти, аджджха̄ча̄ре а̄ча̄равипанно хоти, атидит̣т̣хийа̄ дит̣т̣хивипанно хоти. апарехипи тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣ – ка̄йикена давена саманна̄гато хоти, ва̄часикена давена саманна̄гато хоти, ка̄йикава̄часикена давена саманна̄гато хоти. апарехипи тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣ – ка̄йикена ана̄ча̄рена саманна̄гато хоти, ва̄часикена ана̄ча̄рена саманна̄гато хоти, ка̄йикава̄часикена ана̄ча̄рена саманна̄гато хоти. апарехипи тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣ – ка̄йикена упагха̄тикена саманна̄гато хоти, ва̄часикена упагха̄тикена саманна̄гато хоти, ка̄йикава̄часикена упагха̄тикена саманна̄гато хоти. апарехипи тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣ – ка̄йикена миччха̄джӣвена саманна̄гато хоти, ва̄часикена миччха̄джӣвена саманна̄гато хоти, ка̄йикава̄часикена миччха̄джӣвена саманна̄гато хоти. апарехипи тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣ – а̄паттим̣ а̄панно каммакато упасампа̄дети, ниссайам̣ дети, са̄ман̣ерам̣ упат̣т̣ха̄пети. апарехипи тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣ – йа̄йа а̄паттийа̄ сан̇гхена каммам̣ катам̣ хоти там̣ а̄паттим̣ а̄паджджати, ан̃н̃ам̣ ва̄ та̄дисикам̣, тато ва̄ па̄пит̣т̣хатарам̣. апарехипи тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣ – буддхасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати, дхаммасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати, сан̇гхасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати.

тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно сан̇гхамаджджхе упосатхам̣ т̣хапентасса – ‘‘алам̣, бхиккху, ма̄ бхан̣д̣анам̣ ма̄ калахам̣ ма̄ виггахам̣ ма̄ вива̄да’’нти омаддитва̄ сан̇гхена упосатхо ка̄таббо – аладжджӣ ча хоти, ба̄ло ча, апакататто ча. тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно сан̇гхамаджджхе пава̄ран̣ам̣ т̣хапентасса – ‘‘алам̣, бхиккху, ма̄ бхан̣д̣анам̣ ма̄ калахам̣ ма̄ виггахам̣ ма̄ вива̄да’’нти омаддитва̄ сан̇гхена пава̄ретаббам̣ – аладжджӣ ча хоти, ба̄ло ча, апакататто ча. тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно на ка̄чи сан̇гхасаммути да̄табба̄ – аладжджӣ ча хоти, ба̄ло ча, апакататто ча. тӣхан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе на вохаритаббам̣ [сам̣гхо на вохаритаббо (сйа̄.)] – аладжджӣ ча хоти, ба̄ло ча, апакататто ча. тӣхан̇гехи саманна̄гато бхиккху на кисмим̣ чи паччекат̣т̣ха̄не т̣хапетаббо – аладжджӣ ча хоти, ба̄ло ча, апакататто ча. тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно нисса̄йа на ваттхаббам̣ – аладжджӣ ча хоти, ба̄ло ча, апакататто ча. тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно ниссайо на да̄таббо – аладжджӣ ча хоти, ба̄ло ча, апакататто ча. тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно ока̄сакаммам̣ ка̄ра̄пентасса на̄лам̣ ока̄сакаммам̣ ка̄тум̣ – аладжджӣ ча хоти, ба̄ло ча, апакататто ча. тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно савачанӣйам̣ на̄да̄таббам̣ – аладжджӣ ча хоти, ба̄ло ча, апакататто ча. тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно винайо на пуччхитаббо – аладжджӣ ча хоти, ба̄ло ча, апакататто ча. тӣхан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ винайо на пуччхитаббо – аладжджӣ ча хоти, ба̄ло ча, апакататто ча. тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно винайо на виссаджджетаббо – аладжджӣ ча хоти, ба̄ло ча, апакататто ча. тӣхан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ винайо на виссаджджетаббо – аладжджӣ ча хоти, ба̄ло ча, апакататто ча. тӣхан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно ануйого на да̄таббо – аладжджӣ ча хоти, ба̄ло ча, апакататто ча. тӣхан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ саддхим̣ винайо на са̄каччхитаббо [са̄каччха̄таббо (ка.)] – аладжджӣ ча хоти, ба̄ло ча, апакататто ча. тӣхан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣ на ниссайо да̄таббо на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо – аладжджӣ ча хоти, ба̄ло ча, апакататто ча.

тайо упосатха̄ – ча̄туддасико, паннарасико, са̄маггиупосатхо. апарепи тайо упосатха̄ – сан̇гхеупосатхо, ган̣еупосатхо, пуггалеупосатхо. апарепи тайо упосатха̄ – суттуддесоупосатхо, па̄рисуддхиупосатхо, адхит̣т̣ха̄нупосатхо. тиссо пава̄ран̣а̄ – ча̄туддасика̄, паннарасика̄, са̄маггипава̄ран̣а̄. апара̄пи тиссо пава̄ран̣а̄ – сан̇гхепава̄ран̣а̄, ган̣епава̄ран̣а̄, пуггалепава̄ран̣а̄. апара̄пи тиссо пава̄ран̣а̄ – тева̄чика̄пава̄ран̣а̄, двева̄чика̄пава̄ран̣а̄, сама̄навассика̄пава̄ран̣а̄.

тайо а̄па̄йика̄ нерайика̄ – идамаппаха̄йа, йо ча абрахмача̄рӣ брахмача̄рипат̣ин̃н̃о, йо ча суддхам̣ брахмача̄рим̣ парисуддхабрахмачарийам̣ чарантам̣ амӯлакена абрахмачарийена ануддхам̣сети, йо ча̄йам̣ евам̣ва̄дӣ евам̣дит̣т̣хи [евам̣дит̣т̣хӣ (сӣ.)] – ‘‘наттхи ка̄месу досо’’ти со ка̄месу па̄табйатам̣ а̄паджджати. [а. ни. 3.70] тӣн̣и акусаламӯла̄ни – лобхо акусаламӯлам̣, досо акусаламӯлам̣, мохо акусаламӯлам̣. [а. ни. 3.70] тӣн̣и кусаламӯла̄ни – алобхо кусаламӯлам̣, адосо кусаламӯлам̣, амохо кусаламӯлам̣. тӣн̣и дуччарита̄ни – ка̄йадуччаритам̣, вачӣдуччаритам̣, манодуччаритам̣. тӣн̣и сучарита̄ни – ка̄йасучаритам̣, вачӣсучаритам̣, маносучаритам̣. тайо аттхавасе пат̣ичча бхагавата̄ кулесу тикабходжанам̣ пан̃н̃аттам̣ – думман̇кӯнам̣ пуггала̄нам̣ ниггаха̄йа, песала̄нам̣ бхиккхӯнам̣ пха̄сувиха̄ра̄йа, ‘‘ма̄ па̄пиччха̄ паккхам̣ нисса̄йа сан̇гхам̣ бхиндеййу’’нти кула̄нуддайата̄йа ча. [чӯл̣ава. 350] тӣхи асаддхаммехи абхибхӯто парийа̄динначитто девадатто а̄па̄йико нерайико каппат̣т̣хо атекиччхо па̄пиччхата̄ па̄памиттата̄ ораматтакена висеса̄дхигамена антара̄ воса̄нам̣ а̄па̄ди. тиссо саммутийо – дан̣д̣асаммути, сикка̄саммути, дан̣д̣асикка̄саммути. тиссо па̄дука̄ дхуват̣т̣ха̄ника̄ асан̇каманӣйа̄ – ваччапа̄дука̄, пасса̄вапа̄дука̄, а̄чаманапа̄дука̄. тиссо па̄дагхам̣санийо – саккхарам̣, катхала̄, самуддапхен̣акоти.

тикам̣ нит̣т̣хитам̣.

тассудда̄нам̣ –

тит̣т̣ханте ка̄ле раттин̃ча, даса пан̃ча кусалена;

ведана̄ чодана̄ ваттху, сала̄ка̄ две пат̣иккхипа̄.

пан̃н̃атти апаре две ча, ба̄ло ка̄л̣е ча каппати;

хеманте сан̇гхо сан̇гхасса, чха̄дана̄ ча пат̣иччха̄ди.

пат̣иччханна̄ виват̣а̄ ча, сена̄санагила̄йана̄;

па̄тимоккхам̣ парива̄сам̣, ма̄натта̄ па̄рива̄сика̄.

анто анто ча сӣма̄йа, а̄паджджати пуна̄паре;

вут̣т̣ха̄ти апаре чева, амӯл̣хавинайа̄ дуве.

таджджанӣйа̄ нийасса̄ ча, пабба̄джапат̣иса̄ран̣ӣ;

адассана̄ пат̣икамме, аниссагге ча дит̣т̣хийа̄.

а̄га̄л̣хакамма̄дхисӣле, дава̄на̄ча̄ра гха̄тика̄;

а̄джӣва̄панна̄ та̄дисика̄, аван̣н̣упосатхена ча.

пава̄ран̣а̄ саммути ча, воха̄рапаччекена ча;

на ваттхаббам̣ на да̄таббам̣, ока̄сам̣ на каре татха̄.

на каре савачанӣйам̣, на пуччхитаббака̄ дуве;

на виссадждже дуве чева, ануйогампи но даде.

са̄каччха̄ упасампада̄, ниссайаса̄ман̣ера̄ ча;

упосатхатика̄ тӣн̣и, пава̄ран̣атика̄ тайо.

а̄па̄йика̄ акусала̄, кусала̄ чарита̄ дуве;

тикабходжанасаддхамме, саммути па̄дукена ча;

па̄дагхам̣саника̄ чева, удда̄нам̣ тикаке иданти.