4. дит̣т̣ха̄викаммавагго

425. ‘‘кати ну кхо, бханте, адхаммика̄ дит̣т̣ха̄викамма̄’’ти? ‘‘пан̃чиме, упа̄ли, адхаммика̄ дит̣т̣ха̄викамма̄. катаме пан̃ча? ана̄паттийа̄ дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, адесана̄га̄минийа̄ а̄паттийа̄ дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, десита̄йа а̄паттийа̄ дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, чатӯхи пан̃чахи дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, мано ма̄насена дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти – име кхо, упа̄ли, пан̃ча адхаммика̄ дит̣т̣ха̄викамма̄.

‘‘пан̃чиме, упа̄ли, дхаммика̄ дит̣т̣ха̄викамма̄. катаме пан̃ча? а̄паттийа̄ дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, десана̄га̄минийа̄ а̄паттийа̄ дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, адесита̄йа а̄паттийа̄ дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, на чатӯхи пан̃чахи дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, на мано ма̄насена дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти – име кхо, упа̄ли, пан̃ча дхаммика̄ дит̣т̣ха̄викамма̄.

‘‘апарепи, упа̄ли, пан̃ча адхаммика̄ дит̣т̣ха̄викамма̄. катаме пан̃ча? на̄на̄сам̣ва̄сакасса сантике дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, на̄на̄сӣма̄йа т̣хитасса сантике дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, апакататтасса сантике дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, чатӯхи пан̃чахи дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, мано ма̄насена дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти – име кхо, упа̄ли, пан̃ча адхаммика̄ дит̣т̣ха̄викамма̄.

‘‘пан̃чиме, упа̄ли, дхаммика̄ дит̣т̣ха̄викамма̄. катаме пан̃ча? сама̄насам̣ва̄сакасса сантике дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, сама̄насӣма̄йа т̣хитасса сантике дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, пакататтасса сантике дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, на чатӯхи пан̃чахи дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, на мано ма̄насена дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти – име кхо, упа̄ли, пан̃ча дхаммика̄ дит̣т̣ха̄викамма̄ти.

426. ‘‘кати ну кхо, бханте, адхаммика̄ пат̣иггаха̄’’ти? ‘‘пан̃чиме, упа̄ли, адхаммика̄ пат̣иггаха̄. катаме пан̃ча? ка̄йена диййама̄нам̣ ка̄йена аппат̣иггахитам̣, ка̄йена диййама̄нам̣ ка̄йаппат̣ибаддхена аппат̣иггахитам̣, ка̄йаппат̣ибаддхена диййама̄нам̣ ка̄йена аппат̣иггахитам̣, ка̄йаппат̣ибаддхена диййама̄нам̣ ка̄йаппат̣ибаддхена аппат̣иггахитам̣, ниссаггийена диййама̄нам̣ ка̄йена ва̄ ка̄йаппат̣ибаддхена ва̄ аппат̣иггахитам̣ – име кхо, упа̄ли, пан̃ча адхаммика̄ пат̣иггаха̄.

‘‘пан̃чиме, упа̄ли, дхаммика̄ пат̣иггаха̄. катаме пан̃ча? ка̄йена диййама̄нам̣ ка̄йена пат̣иггахитам̣, ка̄йена диййама̄нам̣ ка̄йаппат̣ибаддхена пат̣иггахитам̣, ка̄йаппат̣ибаддхена диййама̄нам̣ ка̄йена пат̣иггахитам̣, ка̄йаппат̣ибаддхена диййама̄нам̣ ка̄йаппат̣ибаддхена пат̣иггахитам̣, ниссаггийена диййама̄нам̣ ка̄йена ва̄ ка̄йаппат̣ибаддхена ва̄ пат̣иггахитам̣ – име кхо, упа̄ли, пан̃ча дхаммика̄ пат̣иггаха̄’’ти.

427. ‘‘кати ну кхо, бханте, анатиритта̄’’ти? ‘‘пан̃чиме, упа̄ли, анатиритта̄. катаме пан̃ча? [па̄чи. 239] акаппийакатам̣ хоти, аппат̣иггахитакатам̣ хоти анучча̄ритакатам̣ хоти, ахаттхапа̄се катам̣ хоти, аламетам̣ саббанти авуттам̣ хоти – име кхо, упа̄ли, пан̃ча анатиритта̄.

‘‘пан̃чиме, упа̄ли, атиритта̄. катаме пан̃ча? [па̄чи. 239] каппийакатам̣ хоти, пат̣иггахитакатам̣ хоти, учча̄ритакатам̣ хоти, хаттхапа̄се катам̣ хоти, аламетам̣ саббанти вуттам̣ хоти – име кхо, упа̄ли, пан̃ча атиритта̄’’ти.

428. ‘‘катихи ну кхо, бханте, а̄ка̄рехи пава̄ран̣а̄ пан̃н̃а̄йатӣ’’ти? ‘‘пан̃чахупа̄ли, а̄ка̄рехи пава̄ран̣а̄ пан̃н̃а̄йати. катамехи пан̃чахи? [па̄чи. 239] асанам̣ пан̃н̃а̄йати, бходжанам̣ пан̃н̃а̄йати, хаттхапа̄се т̣хито абхихарати, пат̣иккхепо пан̃н̃а̄йати – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чаха̄ка̄рехи пава̄ран̣а̄ пан̃н̃а̄йатӣ’’ти.

429. ‘‘кати ну кхо, бханте, адхаммика̄ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣а̄’’ти? ‘‘пан̃чиме, упа̄ли, адхаммика̄ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣а̄. катаме пан̃ча? бхиккху па̄ра̄джикам̣ аджджха̄панно хоти, па̄ра̄джикена чодийама̄но сан̇гха̄дисесам̣ аджджха̄панно пат̣иджа̄на̄ти, там̣ сан̇гхо сан̇гха̄дисесена ка̄рети, адхаммикам̣ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣ам̣. бхиккху па̄ра̄джикам̣ аджджха̄панно хоти, па̄ра̄джикена чодийама̄но па̄читтийам̣…пе… па̄т̣идесанӣйам̣… дуккат̣ам̣ аджджха̄панно пат̣иджа̄на̄ти, там̣ сан̇гхо дуккат̣ена ка̄рети, адхаммикам̣ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣ам̣. бхиккху сан̇гха̄дисесам̣…пе… па̄читтийам̣… па̄т̣идесанӣйам̣… дуккат̣ам̣ аджджха̄панно хоти. дуккат̣ена чодийама̄но па̄ра̄джикам̣ аджджха̄панно пат̣иджа̄на̄ти, там̣ сан̇гхо па̄ра̄джикена ка̄рети, адхаммикам̣ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣ам̣. бхиккху дуккат̣ам̣ аджджха̄панно хоти, дуккат̣ена чодийама̄но сан̇гха̄дисесам̣…пе… па̄читтийам̣… па̄т̣идесанӣйам̣ аджджха̄панно пат̣иджа̄на̄ти, там̣ сан̇гхо па̄т̣идесанӣйена ка̄рети – адхаммикам̣ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣ам̣. име кхо, упа̄ли, пан̃ча адхаммика̄ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣а̄.

‘‘пан̃чиме, упа̄ли, дхаммика̄ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣а̄. катаме пан̃ча? бхиккху па̄ра̄джикам̣ аджджха̄панно хоти, па̄ра̄джикена чодийама̄но па̄ра̄джикам̣ аджджха̄панно пат̣иджа̄на̄ти, там̣ сан̇гхо па̄ра̄джикена ка̄рети, дхаммикам̣ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣ам̣. бхиккху сан̇гха̄дисесам̣…пе… па̄читтийам̣… па̄т̣идесанӣйам̣… дуккат̣ам̣ аджджха̄панно хоти, дуккат̣ена чодийама̄но дуккат̣ам̣ аджджха̄панно пат̣иджа̄на̄ти, там̣ сан̇гхо дуккат̣ена ка̄рети, дхаммикам̣ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣ам̣. име кхо, упа̄ли, пан̃ча дхаммика̄ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣а̄’’ти.

430. ‘‘катихи ну кхо, бханте, ан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно ока̄сакаммам̣ ка̄ра̄пентасса на̄лам̣ ока̄сакаммам̣ ка̄ту’’нти? ‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно ока̄сакаммам̣ ка̄ра̄пентасса на̄лам̣ ока̄сакаммам̣ ка̄тум̣. катамехи пан̃чахи? аладжджӣ ча хоти, ба̄ло ча, апакататто ча, ча̄вана̄дхиппа̄йо ватта̄ хоти, но вут̣т̣ха̄на̄дхиппа̄йо – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно ока̄сакаммам̣ ка̄ра̄пентасса на̄лам̣ ока̄сакаммам̣ ка̄тум̣.

‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно ока̄сакаммам̣ ка̄ра̄пентасса алам̣ ока̄сакаммам̣ ка̄тум̣. катамехи пан̃чахи? ладжджӣ ча хоти, пан̣д̣ито ча, пакататто ча, вут̣т̣ха̄на̄дхиппа̄йо ватта̄ хоти, но ча̄вана̄дхиппа̄йо – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно ока̄сакаммам̣ ка̄ра̄пентасса алам̣ ока̄сакаммам̣ ка̄ту’’нти.

431. ‘‘катихи ну кхо, бханте, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ саддхим̣ винайо на са̄каччхитаббо’’ти? ‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ саддхим̣ винайо на са̄каччхитаббо. катамехи пан̃чахи? ваттхум̣ на джа̄на̄ти, нида̄нам̣ на джа̄на̄ти, пан̃н̃аттим̣ на джа̄на̄ти, падапачча̄бхат̣т̣хам̣ на джа̄на̄ти, анусандхивачанапатхам̣ на джа̄на̄ти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ саддхим̣ винайо на са̄каччхитаббо.

‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ саддхим̣ винайо са̄каччхитаббо. катамехи пан̃чахи? ваттхум̣ джа̄на̄ти, нида̄нам̣ джа̄на̄ти, пан̃н̃аттим̣ джа̄на̄ти, падапачча̄бхат̣т̣хам̣ джа̄на̄ти, анусандхивачанапатхам̣ джа̄на̄ти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ саддхим̣ винайо са̄каччхитаббо’’ти.

432. ‘‘кати ну кхо, бханте, пан̃ха̄пуччха̄’’ти? ‘‘пан̃чима̄, упа̄ли, пан̃ха̄пуччха̄. катама̄ пан̃ча? мандатта̄ момӯхатта̄ пан̃хам̣ пуччхати, па̄пиччхо иччха̄пакато пан̃хам̣ пуччхати, парибхава̄ пан̃хам̣ пуччхати, ан̃н̃а̄тука̄мо пан̃хам̣ пуччхати, саче ме пан̃хам̣ пут̣т̣хо саммадева бйа̄кариссати иччетам̣ кусалам̣ но че пан̃хам̣ пут̣т̣хо саммадева бйа̄кариссати ахамасса саммадева бйа̄карисса̄мӣти пан̃хам̣ пуччхати – има̄ кхо, упа̄ли, пан̃ча пан̃ха̄пуччха̄’’ти.

433. ‘‘кати ну кхо, бханте, ан̃н̃абйа̄каран̣а̄’’ти? ‘‘пан̃чиме, упа̄ли, ан̃н̃абйа̄каран̣а̄. катаме пан̃ча? мандатта̄ момӯхатта̄ ан̃н̃ам̣ бйа̄кароти, па̄пиччхо иччха̄пакато ан̃н̃ам̣ бйа̄кароти, умма̄да̄ читтаккхепа̄ ан̃н̃ам̣ бйа̄кароти, адхима̄нена ан̃н̃ам̣ бйа̄кароти, бхӯтам̣ ан̃н̃ам̣ бйа̄кароти – име кхо, упа̄ли, пан̃ча ан̃н̃абйа̄каран̣а̄’’ти.

434. ‘‘кати ну кхо, бханте, висуддхийо’’ти? ‘‘пан̃чима̄, упа̄ли, висуддхийо. катама̄ пан̃ча? нида̄нам̣ уддиситва̄ авасесам̣ сутена са̄ветаббам̣ айам̣ пат̣хама̄ висуддхи, нида̄нам̣ уддиситва̄ чатта̄ри па̄ра̄джика̄ни уддиситва̄ авасесам̣ сутена са̄ветаббам̣ айам̣ дутийа̄ висуддхи, нида̄нам̣ уддиситва̄ чатта̄ри па̄ра̄джика̄ни уддиситва̄ тераса сан̇гха̄дисесе уддиситва̄ авасесам̣ сутена са̄ветаббам̣ айам̣ татийа̄ висуддхи, нида̄нам̣ уддиситва̄ чатта̄ри па̄ра̄джика̄ни уддиситва̄ тераса сан̇гха̄дисесе уддиситва̄ две анийате уддиситва̄ авасесам̣ сутена са̄ветаббам̣ айам̣ чатуттха̄ висуддхи, виттха̄ренева пан̃чамӣ – има̄ кхо, упа̄ли, пан̃ча висуддхийо’’ти.

435. ‘‘кати ну кхо, бханте, бходжана̄’’ти? ‘‘пан̃чиме, упа̄ли, бходжана̄. катаме пан̃ча? одано, кумма̄со, сатту, маччхо, мам̣сам̣ – име кхо, упа̄ли, пан̃ча бходжана̄’’ти.

дит̣т̣ха̄викаммавагго нит̣т̣хито чатуттхо.

тассудда̄нам̣ –

дит̣т̣ха̄викамма̄ апаре, пат̣иггаха̄натиритта̄;

пава̄ран̣а̄ пат̣ин̃н̃а̄там̣, ока̄сам̣ са̄каччхена ча;

пан̃хам̣ ан̃н̃абйа̄каран̣а̄, висуддхи ча̄пи бходжана̄ти.