упа̄липан̃чакам̣

1. анисситавагго

417. тена самайена буддхо бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. атха кхо а̄йасма̄ упа̄ли йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ упа̄ли бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘катихи ну кхо, бханте, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ на̄нисситена ваттхабба’’нти?

‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ на̄нисситена ваттхаббам̣. [пари. 325] катамехи пан̃чахи? упосатхам̣ на джа̄на̄ти, упосатхакаммам̣ на джа̄на̄ти, па̄тимоккхам̣ на джа̄на̄ти, па̄тимоккхуддесам̣ на джа̄на̄ти, ӯнапан̃чавассо хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ на̄нисситена ваттхаббам̣. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ анисситена ваттхаббам̣. катамехи пан̃чахи? упосатхам̣ джа̄на̄ти, упосатхакаммам̣ джа̄на̄ти, па̄тимоккхам̣ джа̄на̄ти, па̄тимоккхуддесам̣ джа̄на̄ти, пан̃чавассо ва̄ хоти атирекапан̃чавассо ва̄ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ анисситена ваттхаббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ на̄нисситена ваттхаббам̣. катамехи пан̃чахи? пава̄ран̣ам̣ на джа̄на̄ти, пава̄ран̣а̄каммам̣ на джа̄на̄ти, па̄тимоккхам̣ на джа̄на̄ти, па̄тимоккхуддесам̣ на джа̄на̄ти, ӯнапан̃чавассо хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ на̄нисситена ваттхаббам̣. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ анисситена ваттхаббам̣. катамехи пан̃чахи? пава̄ран̣ам̣ джа̄на̄ти, пава̄ран̣а̄каммам̣ джа̄на̄ти, па̄тимоккхам̣ джа̄на̄ти, па̄тимоккхуддесам̣ джа̄на̄ти, пан̃чавассо ва̄ хоти атирекапан̃чавассо ва̄ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ анисситена ваттхаббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ на̄нисситена ваттхаббам̣. катамехи пан̃чахи? а̄патта̄на̄паттим̣ на джа̄на̄ти, лахукагарукам̣ а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, са̄васеса̄навасесам̣ а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, дут̣т̣хулла̄дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, ӯнапан̃чавассо хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ на̄нисситена ваттхаббам̣. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ анисситена ваттхаббам̣. катамехи пан̃чахи? а̄патта̄на̄паттим̣ джа̄на̄ти, лахукагарукам̣ а̄паттим̣ джа̄на̄ти, са̄васеса̄навасесам̣ а̄паттим̣ джа̄на̄ти, дут̣т̣хулла̄дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ джа̄на̄ти, пан̃чавассо ва̄ хоти атирекапан̃чавассо ва̄ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ йа̄ваджӣвам̣ анисситена ваттхаббам̣’’.

418. ‘‘катихи ну кхо, бханте, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо’’ти?

[маха̄ва. 84] ‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо. катамехи пан̃чахи? на пат̣ибало хоти антева̄сим̣ ва̄ саддхивиха̄рим̣ ва̄ гила̄нам̣ упат̣т̣ха̄тум̣ ва̄ упат̣т̣ха̄петум̣ ва̄, анабхиратам̣ вӯпака̄сетум̣ ва̄ вӯпака̄са̄петум̣ ва̄, уппаннам̣ куккуччам̣ дхаммато винодетум̣ [имасмим̣ т̣ха̄не саббаттха ‘‘винодетум̣ ва̄ винода̄петум̣ ва̄’’ти па̄т̣хо диссати, вимативиноданӣт̣ӣка̄йа маха̄ваггаван̣н̣ана̄ олокетабба̄], абхидхамме винетум̣, абхивинайе винетум̣ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ упасампа̄детаббам̣, ниссайо да̄таббо, са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо. катамехи пан̃чахи? пат̣ибало хоти антева̄сим̣ ва̄ саддхивиха̄рим̣ ва̄ гила̄нам̣ упат̣т̣ха̄тум̣ ва̄ упат̣т̣ха̄петум̣ ва̄, анабхиратам̣ вӯпака̄сетум̣ ва̄ вӯпака̄са̄петум̣ ва̄, уппаннам̣ куккуччам̣ дхаммато винодетум̣, абхидхамме винетум̣, абхивинайе винетум̣ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ упасампа̄детаббам̣, ниссайо да̄таббо, са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо. катамехи пан̃чахи? на пат̣ибало хоти антева̄сим̣ ва̄ саддхивиха̄рим̣ ва̄ абхисама̄ча̄рика̄йа сиккха̄йа сиккха̄петум̣, а̄дибрахмача̄рийака̄йа сиккха̄йа винетум̣, адхисӣле винетум̣, адхичитте винетум̣, адхипан̃н̃а̄йа винетум̣ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на упасампа̄детаббам̣, на ниссайо да̄таббо, на са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ упасампа̄детаббам̣, ниссайо да̄таббо, са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо. катамехи пан̃чахи? пат̣ибало хоти антева̄сим̣ ва̄ саддхивиха̄рим̣ ва̄ абхисама̄ча̄рика̄йа сиккха̄йа сиккха̄петум̣, а̄дибрахмача̄рийака̄йа сиккха̄йа винетум̣, адхисӣле винетум̣, адхичитте винетум̣, адхипан̃н̃а̄йа винетум̣ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ упасампа̄детаббам̣, ниссайо да̄таббо, са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо’’ти.

419. ‘‘катихи ну кхо, бханте, ан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄табба’’нти?

пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣. катамехи пан̃чахи? аладжджӣ ча хоти, ба̄ло ча, апакататто ча, миччха̄дит̣т̣хико ча хоти, а̄джӣвавипанно ча – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣. катамехи пан̃чахи? адхисӣле сӣлавипанно хоти, аджджха̄ча̄ре а̄ча̄равипанно хоти, атидит̣т̣хийа̄ дит̣т̣хивипанно хоти, миччха̄дит̣т̣хико ча хоти, а̄джӣвавипанно ча – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣. катамехи пан̃чахи? ка̄йикена давена саманна̄гато хоти, ва̄часикена давена саманна̄гато хоти, ка̄йикава̄часикена давена саманна̄гато хоти, миччха̄дит̣т̣хико ча хоти, а̄джӣвавипанно ча – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣. катамехи пан̃чахи? ка̄йикена ана̄ча̄рена саманна̄гато хоти, ва̄часикена ана̄ча̄рена саманна̄гато хоти, ка̄йикава̄часикена ана̄ча̄рена саманна̄гато хоти, миччха̄дит̣т̣хико ча хоти, а̄джӣвавипанно ча – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣. катамехи пан̃чахи? ка̄йикена упагха̄тикена саманна̄гато хоти, ва̄часикена упагха̄тикена саманна̄гато хоти, ка̄йикава̄часикена упагха̄тикена саманна̄гато хоти, миччха̄дит̣т̣хико ча хоти, а̄джӣвавипанно ча – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣. катамехи пан̃чахи? ка̄йикена миччха̄джӣвена саманна̄гато хоти, ва̄часикена миччха̄джӣвена саманна̄гато хоти, ка̄йикава̄часикена миччха̄джӣвена саманна̄гато хоти, миччха̄дит̣т̣хико ча хоти, а̄джӣвавипанно ча – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣. катамехи пан̃чахи? а̄паттим̣ а̄панно каммакато упасампа̄дети, ниссайам̣ дети, са̄ман̣ерам̣ упат̣т̣ха̄пети, бхиккхунова̄дакасаммутим̣ са̄дийати, самматопи бхиккхунийо овадати – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣. катамехи пан̃чахи? йа̄йа а̄паттийа̄ сан̇гхена каммам̣ катам̣ хоти там̣ а̄паттим̣ а̄паджджати, ан̃н̃ам̣ ва̄ та̄дисикам̣, тато ва̄ па̄пит̣т̣хатарам̣, каммам̣ гарахати, каммике гарахати – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄таббам̣. катамехи пан̃чахи? буддхасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати, дхаммасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати, сан̇гхасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати, миччха̄дит̣т̣хико ча хоти, а̄джӣвавипанно ча – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ ка̄табба’’нти.

анисситавагго нит̣т̣хито пат̣хамо.

тассудда̄нам̣ –

упосатхам̣ пава̄ран̣ам̣, а̄патти ча гила̄накам̣;

абхисама̄ча̄раладжджӣ ча, адхисӣле давена ча.

ана̄ча̄рам̣ упагха̄ти, миччха̄ а̄паттимева ча;

йа̄йа̄паттийа̄ буддхасса, пат̣хамо ваггасан̇гахоти.

2. наппат̣иппассамбханавагго

420. ‘‘катихи ну кхо, бханте, ан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ наппат̣иппассамбхетабба’’нти?

‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ наппат̣иппассамбхетаббам̣. катамехи пан̃чахи? а̄паттим̣ а̄панно каммакато упасампа̄дети, ниссайам̣ дети, са̄ман̣ерам̣ упат̣т̣ха̄пети, бхиккхунова̄дакасаммутим̣ са̄дийати, самматопи бхиккхунийо овадати – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ наппат̣иппассамбхетаббам̣.

[чӯл̣ава. 8-9, 18, 30-31, 43, 53, 62, 72] ‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ наппат̣иппассамбхетаббам̣. катамехи пан̃чахи? йа̄йа а̄паттийа̄ сан̇гхена каммам̣ катам̣ хоти там̣ а̄паттим̣ а̄паджджати, ан̃н̃ам̣ ва̄ та̄дисикам̣, тато ва̄ па̄пит̣т̣хатарам̣, каммам̣ гарахати, каммике гарахати – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ наппат̣иппассамбхетаббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ наппат̣иппассамбхетаббам̣. катамехи пан̃чахи? буддхасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати, дхаммасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати, сан̇гхасса аван̣н̣ам̣ бха̄сати, миччха̄дит̣т̣хико ча хоти, а̄джӣвавипанно ча – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ наппат̣иппассамбхетаббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ наппат̣иппассамбхетаббам̣. катамехи пан̃чахи? аладжджӣ ча хоти, ба̄ло ча, апакататто ча, омаддака̄рако ча хоти, ваттесу сиккха̄йа ча на парипӯрака̄рӣ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно каммам̣ наппат̣иппассамбхетабба’’нти.

421. ‘‘сан̇га̄ма̄вачарена, бханте, бхиккхуна̄ сан̇гхам̣ упасан̇камантена кати дхамме аджджхаттам̣ упат̣т̣ха̄петва̄ сан̇гхо упасан̇камитаббо’’ти?

[пари. 365] ‘‘сан̇га̄ма̄вачарена, упа̄ли, бхиккхуна̄ сан̇гхам̣ упасан̇камантена пан̃ча дхамме аджджхаттам̣ упат̣т̣ха̄петва̄ сан̇гхо упасан̇камитаббо. катаме пан̃ча? сан̇га̄ма̄вачарена, упа̄ли, бхиккхуна̄ сан̇гхам̣ упасан̇камантена нӣчачиттена сан̇гхо упасан̇камитаббо, раджохаран̣асамена читтена, а̄санакусалена бхавитаббам̣ ниссаджджакусалена, тхере бхиккхӯ анупакхаджджантена, наве бхиккхӯ а̄санена аппат̣иба̄хантена йатха̄патирӯпе а̄сане нисӣдитаббам̣, ана̄на̄катхикена бхавитаббам̣ атираччха̄накатхикена, са̄мам̣ ва̄ дхаммо бха̄ситаббо, паро ва̄ аджджхеситаббо, арийо ва̄ тун̣хибха̄во на̄тиман̃н̃итаббо, саче, упа̄ли, сан̇гхо самаггакаран̣ӣйа̄ни камма̄ни кароти татра че, упа̄ли, бхиккхуно наккхамати, апи дит̣т̣ха̄викаммам̣ катва̄ н̃а̄петабба̄ са̄маггӣ. там̣ киссахету? ма̄хам̣ сан̇гхена на̄натто ассанти. сан̇га̄ма̄вачаренупа̄ли, бхиккхуна̄ сан̇гхам̣ упасан̇камантена име пан̃ча дхамме аджджхаттам̣ упат̣т̣ха̄петва̄ сан̇гхо упасан̇камитаббо’’ти.

422. ‘‘катихи ну кхо, бханте, ан̇гехи саманна̄гато бхиккху сан̇гхе вохаранто бахуджанааканто ча хоти бахуджанаамана̄по ча бахуджанааручито ча̄’’ти?

‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гато бхиккху сан̇гхе вохаранто бахуджанааканто ча хоти бахуджанаамана̄по ча бахуджанааручито ча. катамехи пан̃чахи? усситамантӣ ча хоти, нисситаджаппӣ ча, на ча бха̄са̄нусандхикусало хоти, на йатха̄дхамме йатха̄винайе йатха̄паттийа̄ чодета̄ хоти, на йатха̄дхамме йатха̄винайе йатха̄паттийа̄ ка̄рета̄ хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху сан̇гхе вохаранто бахуджанааканто ча хоти бахуджанаамана̄по ча бахуджанааручито ча. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гато бхиккху сан̇гхе вохаранто бахуджанаканто ча хоти бахуджанамана̄по ча бахуджанааручито ча. катамехи пан̃чахи? на усситамантӣ ча хоти, на нисситаджаппӣ ча, бха̄са̄нусандхикусало ча хоти, йатха̄дхамме йатха̄винайе йатха̄паттийа̄ чодета̄ хоти, йатха̄дхамме йатха̄винайе йатха̄паттийа̄ ка̄рета̄ хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху сан̇гхе вохаранто бахуджанаканто ча хоти бахуджанамана̄по ча бахуджанаручито ча.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху сан̇гхе вохаранто бахуджанааканто ча хоти бахуджанаамана̄по ча бахуджанааручито ча. катамехи пан̃чахи? усса̄дета̄ ча хоти, апаса̄дета̄ ча, адхаммам̣ ган̣ха̄ти, дхаммам̣ пат̣иба̄хати, сампхан̃ча бахум̣ бха̄сати – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху сан̇гхе вохаранто бахуджанааканто ча хоти бахуджанаамана̄по ча бахуджанааручито ча. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гато бхиккху сан̇гхе вохаранто бахуджанаканто ча хоти бахуджанамана̄по ча бахуджанаручито ча. катамехи пан̃чахи? на усса̄дета̄ ча хоти, на апаса̄дета̄ ча, дхаммам̣ ган̣ха̄ти, адхаммам̣ пат̣иба̄хати, сампхан̃ча на бахум̣ бха̄сати – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху сан̇гхе вохаранто бахуджанаканто ча хоти бахуджанамана̄по ча бахуджанаручито ча.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху сан̇гхе вохаранто бахуджанааканто ча хоти бахуджанаамана̄по ча бахуджанааручито ча. катамехи пан̃чахи? пасайхапаватта̄ хоти, анока̄сакаммам̣ ка̄ретва̄ паватта̄ хоти, на йатха̄дхамме йатха̄винайе йатха̄паттийа̄ чодета̄ хоти, на йатха̄дхамме йатха̄винайе йатха̄паттийа̄ ка̄рета̄ хоти, на йатха̄дит̣т̣хийа̄ бйа̄ката̄ хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху сан̇гхе вохаранто бахуджанааканто ча хоти бахуджанаамана̄по ча бахуджанааручито ча. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гато бхиккху сан̇гхе вохаранто бахуджанаканто ча хоти бахуджанамана̄по ча бахуджанаручито ча. катамехи пан̃чахи? на пасайхапаватта̄ хоти, ока̄сакаммам̣ ка̄ретва̄ паватта̄ хоти, йатха̄дхамме йатха̄винайе йатха̄паттийа̄ чодета̄ хоти, йатха̄дхамме йатха̄винайе йатха̄паттийа̄ ка̄рета̄ хоти, йатха̄дит̣т̣хийа̄ бйа̄ката̄ хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху сан̇гхе вохаранто бахуджанаканто ча хоти бахуджанамана̄по ча бахуджанаручито ча̄’’ти.

423. ‘‘кати ну кхо, бханте, а̄нисам̣са̄ винайапарийаттийа̄’’ти?

‘‘пан̃чиме, упа̄ли, а̄нисам̣са̄ винайапарийаттийа̄. катаме пан̃ча? аттано сӣлаккхандхо сугутто хоти сураккхито, куккуччапаката̄нам̣ пат̣исаран̣ам̣ хоти, виса̄радо сан̇гхамаджджхе вохарати, паччаттхике сахадхаммена суниггахитам̣ нигган̣ха̄ти, саддхаммат̣т̣хитийа̄ пат̣ипанно хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃ча̄нисам̣са̄ винайапарийаттийа̄’’.

наппат̣иппассамбханавагго нит̣т̣хито дутийо.

тассудда̄нам̣ –

а̄панно йа̄йаван̣н̣ан̃ча, аладжджӣ сан̇га̄мена ча;

уссита̄ усса̄дета̄ ча, пасайха парийаттийа̄ти.

пат̣хамайамакапан̃н̃атти.

3. воха̄равагго

424. ‘‘катихи ну кхо, бханте, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе на вохаритабба’’нти?

‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе на вохаритаббам̣. катамехи пан̃чахи? а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, а̄паттисамут̣т̣ха̄нам̣ на джа̄на̄ти, а̄паттийа̄ пайогам̣ на джа̄на̄ти, а̄паттийа̄ вӯпасамам̣ на джа̄на̄ти, а̄паттийа̄ на виниччхайакусало хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе на вохаритаббам̣. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе вохаритаббам̣. катамехи пан̃чахи? а̄паттим̣ джа̄на̄ти, а̄паттисамут̣т̣ха̄нам̣ джа̄на̄ти, а̄паттийа̄ пайогам̣ джа̄на̄ти, а̄паттийа̄ вӯпасамам̣ джа̄на̄ти, а̄паттийа̄ виниччхайакусало хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе вохаритаббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе на вохаритаббам̣. катамехи пан̃чахи? адхикаран̣ам̣ на джа̄на̄ти, адхикаран̣асамут̣т̣ха̄нам̣ на джа̄на̄ти, адхикаран̣асса пайогам̣ на джа̄на̄ти, адхикаран̣асса вӯпасамам̣ на джа̄на̄ти, адхикаран̣асса на виниччхайакусало хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе на вохаритаббам̣. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе вохаритаббам̣. катамехи пан̃чахи? адхикаран̣ам̣ джа̄на̄ти, адхикаран̣асамут̣т̣ха̄нам̣ джа̄на̄ти, адхикаран̣асса пайогам̣ джа̄на̄ти, адхикаран̣асса вӯпасамам̣ джа̄на̄ти, адхикаран̣асса виниччхайакусало хоти – имехи кхо, упа̄ли пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе вохаритаббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе на вохаритаббам̣. катамехи пан̃чахи? пасайхапаватта̄ хоти, анока̄сакаммам̣ ка̄ретва̄ паватта̄ хоти, на йатха̄дхамме йатха̄винайе йатха̄паттийа̄ чодета̄ хоти, на йатха̄дхамме йатха̄винайе йатха̄паттийа̄ ка̄рета̄ хоти, на йатха̄дит̣т̣хийа̄ бйа̄ката̄ хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе на вохаритаббам̣. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе вохаритаббам̣. катамехи пан̃чахи? на пасайхапаватта̄ хоти, ока̄сакаммам̣ ка̄ретва̄ паватта̄ хоти, йатха̄дхамме йатха̄винайе йатха̄паттийа̄ чодета̄ хоти, йатха̄дхамме йатха̄винайе йатха̄паттийа̄ ка̄рета̄ хоти, йатха̄дит̣т̣хийа̄ бйа̄ката̄ хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе вохаритаббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе на вохаритаббам̣. катамехи пан̃чахи? а̄патта̄на̄паттим̣ на джа̄на̄ти, лахукагарукам̣ а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, са̄васеса̄навасесам̣ а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, дут̣т̣хулла̄дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, саппат̣икаммам̣ аппат̣икаммам̣ а̄паттим̣ на джа̄на̄ти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе на вохаритаббам̣. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе вохаритаббам̣. катамехи пан̃чахи? а̄патта̄на̄паттим̣ джа̄на̄ти, лахукагарукам̣ а̄паттим̣ джа̄на̄ти, са̄васеса̄навасесам̣ а̄паттим̣ джа̄на̄ти, дут̣т̣хулла̄дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ джа̄на̄ти, саппат̣икаммам̣ аппат̣икаммам̣ а̄паттим̣ джа̄на̄ти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе вохаритаббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе на вохаритаббам̣. катамехи пан̃чахи? каммам̣ на джа̄на̄ти, каммасса каран̣ам̣ на джа̄на̄ти, каммасса ваттхум̣ на джа̄на̄ти, каммасса ваттам̣ на джа̄на̄ти, каммасса вӯпасамам̣ на джа̄на̄ти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе на вохаритаббам̣. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе вохаритаббам̣. катамехи пан̃чахи? каммам̣ джа̄на̄ти, каммасса каран̣ам̣ джа̄на̄ти, каммасса ваттхум̣ джа̄на̄ти, каммасса ваттам̣ джа̄на̄ти, каммасса вӯпасамам̣ джа̄на̄ти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе вохаритаббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе на вохаритаббам̣. катамехи пан̃чахи? ваттхум̣ на джа̄на̄ти, нида̄нам̣ на джа̄на̄ти, пан̃н̃аттим̣ на джа̄на̄ти, падапачча̄бхат̣т̣хам̣ на джа̄на̄ти, анусандхивачанапатхам̣ на джа̄на̄ти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе на вохаритаббам̣. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе вохаритаббам̣. катамехи пан̃чахи? ваттхум̣ джа̄на̄ти, нида̄нам̣ джа̄на̄ти, пан̃н̃аттим̣ джа̄на̄ти, падапачча̄бхат̣т̣хам̣ джа̄на̄ти, анусандхивачанапатхам̣ джа̄на̄ти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе вохаритаббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе на вохаритаббам̣. катамехи пан̃чахи? чханда̄гатим̣ гаччхати, доса̄гатим̣ гаччхати, моха̄гатим̣ гаччхати, бхайа̄гатим̣ гаччхати, аладжджӣ ча хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе на вохаритаббам̣. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе вохаритаббам̣. катамехи пан̃чахи? на чханда̄гатим̣ гаччхати, на доса̄гатим̣ гаччхати, на моха̄гатим̣ гаччхати, на бхайа̄гатим̣ гаччхати, ладжджӣ ча хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе вохаритаббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе на вохаритаббам̣. катамехи пан̃чахи? чханда̄гатим̣ гаччхати, доса̄гатим̣ гаччхати, моха̄гатим̣ гаччхати, бхайа̄гатим̣ гаччхати, акусало ча хоти винайе – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе на вохаритаббам̣. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе вохаритаббам̣. катамехи пан̃чахи? на чханда̄гатим̣ гаччхати, на доса̄гатим̣ гаччхати, на моха̄гатим̣ гаччхати, на бхайа̄гатим̣ гаччхати, кусало ча хоти винайе – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе вохаритаббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе на вохаритаббам̣. катамехи пан̃чахи? н̃аттим̣ на джа̄на̄ти, н̃аттийа̄ каран̣ам̣ на джа̄на̄ти, н̃аттийа̄ анусса̄ванам̣ на джа̄на̄ти, н̃аттийа̄ саматхам̣ на джа̄на̄ти, н̃аттийа̄ вӯпасамам̣ на джа̄на̄ти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе на вохаритаббам̣. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе вохаритаббам̣. катамехи пан̃чахи? н̃аттим̣ джа̄на̄ти, н̃аттийа̄ каран̣ам̣ джа̄на̄ти, н̃аттийа̄ анусса̄ванам̣ джа̄на̄ти, н̃аттийа̄ саматхам̣ джа̄на̄ти, н̃аттийа̄ вӯпасамам̣ джа̄на̄ти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе вохаритаббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе на вохаритаббам̣. катамехи пан̃чахи? суттам̣ на джа̄на̄ти, сутта̄нуломам̣ на джа̄на̄ти, винайам̣ на джа̄на̄ти, винайа̄нуломам̣ на джа̄на̄ти, на ча т̣ха̄на̄т̣ха̄накусало хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе на вохаритаббам̣. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе вохаритаббам̣. катамехи пан̃чахи? суттам̣ джа̄на̄ти, сутта̄нуломам̣ джа̄на̄ти, винайам̣ джа̄на̄ти, винайа̄нуломам̣ джа̄на̄ти, т̣ха̄на̄т̣ха̄накусало ча хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе вохаритаббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе на вохаритаббам̣. катамехи пан̃чахи? дхаммам̣ на джа̄на̄ти, дхамма̄нуломам̣ на джа̄на̄ти, винайам̣ на джа̄на̄ти, винайа̄нуломам̣ на джа̄на̄ти, на ча пубба̄паракусало хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе на вохаритаббам̣. пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе вохаритаббам̣. катамехи пан̃чахи? дхаммам̣ джа̄на̄ти, дхамма̄нуломам̣ джа̄на̄ти, винайам̣ джа̄на̄ти, винайа̄нуломам̣ джа̄на̄ти, пубба̄паракусало ча хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ сан̇гхе вохаритабба’’нти.

воха̄равагго нит̣т̣хито татийо.

тассудда̄нам̣ –

а̄патти адхикаран̣ам̣, пасайха̄патти джа̄нана̄;

каммам̣ ваттхум̣ аладжджӣ ча, акусало ча н̃аттийа̄;

суттам̣ на джа̄на̄ти дхаммам̣, татийо ваггасан̇гахоти.

4. дит̣т̣ха̄викаммавагго

425. ‘‘кати ну кхо, бханте, адхаммика̄ дит̣т̣ха̄викамма̄’’ти? ‘‘пан̃чиме, упа̄ли, адхаммика̄ дит̣т̣ха̄викамма̄. катаме пан̃ча? ана̄паттийа̄ дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, адесана̄га̄минийа̄ а̄паттийа̄ дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, десита̄йа а̄паттийа̄ дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, чатӯхи пан̃чахи дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, мано ма̄насена дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти – име кхо, упа̄ли, пан̃ча адхаммика̄ дит̣т̣ха̄викамма̄.

‘‘пан̃чиме, упа̄ли, дхаммика̄ дит̣т̣ха̄викамма̄. катаме пан̃ча? а̄паттийа̄ дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, десана̄га̄минийа̄ а̄паттийа̄ дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, адесита̄йа а̄паттийа̄ дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, на чатӯхи пан̃чахи дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, на мано ма̄насена дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти – име кхо, упа̄ли, пан̃ча дхаммика̄ дит̣т̣ха̄викамма̄.

‘‘апарепи, упа̄ли, пан̃ча адхаммика̄ дит̣т̣ха̄викамма̄. катаме пан̃ча? на̄на̄сам̣ва̄сакасса сантике дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, на̄на̄сӣма̄йа т̣хитасса сантике дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, апакататтасса сантике дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, чатӯхи пан̃чахи дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, мано ма̄насена дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти – име кхо, упа̄ли, пан̃ча адхаммика̄ дит̣т̣ха̄викамма̄.

‘‘пан̃чиме, упа̄ли, дхаммика̄ дит̣т̣ха̄викамма̄. катаме пан̃ча? сама̄насам̣ва̄сакасса сантике дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, сама̄насӣма̄йа т̣хитасса сантике дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, пакататтасса сантике дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, на чатӯхи пан̃чахи дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти, на мано ма̄насена дит̣т̣хим̣ а̄ви кароти – име кхо, упа̄ли, пан̃ча дхаммика̄ дит̣т̣ха̄викамма̄ти.

426. ‘‘кати ну кхо, бханте, адхаммика̄ пат̣иггаха̄’’ти? ‘‘пан̃чиме, упа̄ли, адхаммика̄ пат̣иггаха̄. катаме пан̃ча? ка̄йена диййама̄нам̣ ка̄йена аппат̣иггахитам̣, ка̄йена диййама̄нам̣ ка̄йаппат̣ибаддхена аппат̣иггахитам̣, ка̄йаппат̣ибаддхена диййама̄нам̣ ка̄йена аппат̣иггахитам̣, ка̄йаппат̣ибаддхена диййама̄нам̣ ка̄йаппат̣ибаддхена аппат̣иггахитам̣, ниссаггийена диййама̄нам̣ ка̄йена ва̄ ка̄йаппат̣ибаддхена ва̄ аппат̣иггахитам̣ – име кхо, упа̄ли, пан̃ча адхаммика̄ пат̣иггаха̄.

‘‘пан̃чиме, упа̄ли, дхаммика̄ пат̣иггаха̄. катаме пан̃ча? ка̄йена диййама̄нам̣ ка̄йена пат̣иггахитам̣, ка̄йена диййама̄нам̣ ка̄йаппат̣ибаддхена пат̣иггахитам̣, ка̄йаппат̣ибаддхена диййама̄нам̣ ка̄йена пат̣иггахитам̣, ка̄йаппат̣ибаддхена диййама̄нам̣ ка̄йаппат̣ибаддхена пат̣иггахитам̣, ниссаггийена диййама̄нам̣ ка̄йена ва̄ ка̄йаппат̣ибаддхена ва̄ пат̣иггахитам̣ – име кхо, упа̄ли, пан̃ча дхаммика̄ пат̣иггаха̄’’ти.

427. ‘‘кати ну кхо, бханте, анатиритта̄’’ти? ‘‘пан̃чиме, упа̄ли, анатиритта̄. катаме пан̃ча? [па̄чи. 239] акаппийакатам̣ хоти, аппат̣иггахитакатам̣ хоти анучча̄ритакатам̣ хоти, ахаттхапа̄се катам̣ хоти, аламетам̣ саббанти авуттам̣ хоти – име кхо, упа̄ли, пан̃ча анатиритта̄.

‘‘пан̃чиме, упа̄ли, атиритта̄. катаме пан̃ча? [па̄чи. 239] каппийакатам̣ хоти, пат̣иггахитакатам̣ хоти, учча̄ритакатам̣ хоти, хаттхапа̄се катам̣ хоти, аламетам̣ саббанти вуттам̣ хоти – име кхо, упа̄ли, пан̃ча атиритта̄’’ти.

428. ‘‘катихи ну кхо, бханте, а̄ка̄рехи пава̄ран̣а̄ пан̃н̃а̄йатӣ’’ти? ‘‘пан̃чахупа̄ли, а̄ка̄рехи пава̄ран̣а̄ пан̃н̃а̄йати. катамехи пан̃чахи? [па̄чи. 239] асанам̣ пан̃н̃а̄йати, бходжанам̣ пан̃н̃а̄йати, хаттхапа̄се т̣хито абхихарати, пат̣иккхепо пан̃н̃а̄йати – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чаха̄ка̄рехи пава̄ран̣а̄ пан̃н̃а̄йатӣ’’ти.

429. ‘‘кати ну кхо, бханте, адхаммика̄ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣а̄’’ти? ‘‘пан̃чиме, упа̄ли, адхаммика̄ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣а̄. катаме пан̃ча? бхиккху па̄ра̄джикам̣ аджджха̄панно хоти, па̄ра̄джикена чодийама̄но сан̇гха̄дисесам̣ аджджха̄панно пат̣иджа̄на̄ти, там̣ сан̇гхо сан̇гха̄дисесена ка̄рети, адхаммикам̣ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣ам̣. бхиккху па̄ра̄джикам̣ аджджха̄панно хоти, па̄ра̄джикена чодийама̄но па̄читтийам̣…пе… па̄т̣идесанӣйам̣… дуккат̣ам̣ аджджха̄панно пат̣иджа̄на̄ти, там̣ сан̇гхо дуккат̣ена ка̄рети, адхаммикам̣ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣ам̣. бхиккху сан̇гха̄дисесам̣…пе… па̄читтийам̣… па̄т̣идесанӣйам̣… дуккат̣ам̣ аджджха̄панно хоти. дуккат̣ена чодийама̄но па̄ра̄джикам̣ аджджха̄панно пат̣иджа̄на̄ти, там̣ сан̇гхо па̄ра̄джикена ка̄рети, адхаммикам̣ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣ам̣. бхиккху дуккат̣ам̣ аджджха̄панно хоти, дуккат̣ена чодийама̄но сан̇гха̄дисесам̣…пе… па̄читтийам̣… па̄т̣идесанӣйам̣ аджджха̄панно пат̣иджа̄на̄ти, там̣ сан̇гхо па̄т̣идесанӣйена ка̄рети – адхаммикам̣ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣ам̣. име кхо, упа̄ли, пан̃ча адхаммика̄ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣а̄.

‘‘пан̃чиме, упа̄ли, дхаммика̄ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣а̄. катаме пан̃ча? бхиккху па̄ра̄джикам̣ аджджха̄панно хоти, па̄ра̄джикена чодийама̄но па̄ра̄джикам̣ аджджха̄панно пат̣иджа̄на̄ти, там̣ сан̇гхо па̄ра̄джикена ка̄рети, дхаммикам̣ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣ам̣. бхиккху сан̇гха̄дисесам̣…пе… па̄читтийам̣… па̄т̣идесанӣйам̣… дуккат̣ам̣ аджджха̄панно хоти, дуккат̣ена чодийама̄но дуккат̣ам̣ аджджха̄панно пат̣иджа̄на̄ти, там̣ сан̇гхо дуккат̣ена ка̄рети, дхаммикам̣ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣ам̣. име кхо, упа̄ли, пан̃ча дхаммика̄ пат̣ин̃н̃а̄такаран̣а̄’’ти.

430. ‘‘катихи ну кхо, бханте, ан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно ока̄сакаммам̣ ка̄ра̄пентасса на̄лам̣ ока̄сакаммам̣ ка̄ту’’нти? ‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно ока̄сакаммам̣ ка̄ра̄пентасса на̄лам̣ ока̄сакаммам̣ ка̄тум̣. катамехи пан̃чахи? аладжджӣ ча хоти, ба̄ло ча, апакататто ча, ча̄вана̄дхиппа̄йо ватта̄ хоти, но вут̣т̣ха̄на̄дхиппа̄йо – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно ока̄сакаммам̣ ка̄ра̄пентасса на̄лам̣ ока̄сакаммам̣ ка̄тум̣.

‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно ока̄сакаммам̣ ка̄ра̄пентасса алам̣ ока̄сакаммам̣ ка̄тум̣. катамехи пан̃чахи? ладжджӣ ча хоти, пан̣д̣ито ча, пакататто ча, вут̣т̣ха̄на̄дхиппа̄йо ватта̄ хоти, но ча̄вана̄дхиппа̄йо – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно ока̄сакаммам̣ ка̄ра̄пентасса алам̣ ока̄сакаммам̣ ка̄ту’’нти.

431. ‘‘катихи ну кхо, бханте, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ саддхим̣ винайо на са̄каччхитаббо’’ти? ‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ саддхим̣ винайо на са̄каччхитаббо. катамехи пан̃чахи? ваттхум̣ на джа̄на̄ти, нида̄нам̣ на джа̄на̄ти, пан̃н̃аттим̣ на джа̄на̄ти, падапачча̄бхат̣т̣хам̣ на джа̄на̄ти, анусандхивачанапатхам̣ на джа̄на̄ти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ саддхим̣ винайо на са̄каччхитаббо.

‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ саддхим̣ винайо са̄каччхитаббо. катамехи пан̃чахи? ваттхум̣ джа̄на̄ти, нида̄нам̣ джа̄на̄ти, пан̃н̃аттим̣ джа̄на̄ти, падапачча̄бхат̣т̣хам̣ джа̄на̄ти, анусандхивачанапатхам̣ джа̄на̄ти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ саддхим̣ винайо са̄каччхитаббо’’ти.

432. ‘‘кати ну кхо, бханте, пан̃ха̄пуччха̄’’ти? ‘‘пан̃чима̄, упа̄ли, пан̃ха̄пуччха̄. катама̄ пан̃ча? мандатта̄ момӯхатта̄ пан̃хам̣ пуччхати, па̄пиччхо иччха̄пакато пан̃хам̣ пуччхати, парибхава̄ пан̃хам̣ пуччхати, ан̃н̃а̄тука̄мо пан̃хам̣ пуччхати, саче ме пан̃хам̣ пут̣т̣хо саммадева бйа̄кариссати иччетам̣ кусалам̣ но че пан̃хам̣ пут̣т̣хо саммадева бйа̄кариссати ахамасса саммадева бйа̄карисса̄мӣти пан̃хам̣ пуччхати – има̄ кхо, упа̄ли, пан̃ча пан̃ха̄пуччха̄’’ти.

433. ‘‘кати ну кхо, бханте, ан̃н̃абйа̄каран̣а̄’’ти? ‘‘пан̃чиме, упа̄ли, ан̃н̃абйа̄каран̣а̄. катаме пан̃ча? мандатта̄ момӯхатта̄ ан̃н̃ам̣ бйа̄кароти, па̄пиччхо иччха̄пакато ан̃н̃ам̣ бйа̄кароти, умма̄да̄ читтаккхепа̄ ан̃н̃ам̣ бйа̄кароти, адхима̄нена ан̃н̃ам̣ бйа̄кароти, бхӯтам̣ ан̃н̃ам̣ бйа̄кароти – име кхо, упа̄ли, пан̃ча ан̃н̃абйа̄каран̣а̄’’ти.

434. ‘‘кати ну кхо, бханте, висуддхийо’’ти? ‘‘пан̃чима̄, упа̄ли, висуддхийо. катама̄ пан̃ча? нида̄нам̣ уддиситва̄ авасесам̣ сутена са̄ветаббам̣ айам̣ пат̣хама̄ висуддхи, нида̄нам̣ уддиситва̄ чатта̄ри па̄ра̄джика̄ни уддиситва̄ авасесам̣ сутена са̄ветаббам̣ айам̣ дутийа̄ висуддхи, нида̄нам̣ уддиситва̄ чатта̄ри па̄ра̄джика̄ни уддиситва̄ тераса сан̇гха̄дисесе уддиситва̄ авасесам̣ сутена са̄ветаббам̣ айам̣ татийа̄ висуддхи, нида̄нам̣ уддиситва̄ чатта̄ри па̄ра̄джика̄ни уддиситва̄ тераса сан̇гха̄дисесе уддиситва̄ две анийате уддиситва̄ авасесам̣ сутена са̄ветаббам̣ айам̣ чатуттха̄ висуддхи, виттха̄ренева пан̃чамӣ – има̄ кхо, упа̄ли, пан̃ча висуддхийо’’ти.

435. ‘‘кати ну кхо, бханте, бходжана̄’’ти? ‘‘пан̃чиме, упа̄ли, бходжана̄. катаме пан̃ча? одано, кумма̄со, сатту, маччхо, мам̣сам̣ – име кхо, упа̄ли, пан̃ча бходжана̄’’ти.

дит̣т̣ха̄викаммавагго нит̣т̣хито чатуттхо.

тассудда̄нам̣ –

дит̣т̣ха̄викамма̄ апаре, пат̣иггаха̄натиритта̄;

пава̄ран̣а̄ пат̣ин̃н̃а̄там̣, ока̄сам̣ са̄каччхена ча;

пан̃хам̣ ан̃н̃абйа̄каран̣а̄, висуддхи ча̄пи бходжана̄ти.

5. атта̄да̄навагго

436. [чӯл̣ава. 399; а. ни. 10.44] ‘‘чодакена, бханте, бхиккхуна̄ парам̣ чодетука̄мена кати дхамме аджджхаттам̣ паччавеккхитва̄ паро чодетаббо’’ти? ‘‘чодакенупа̄ли, бхиккхуна̄ парам̣ чодетука̄мена пан̃ча дхамме аджджхаттам̣ паччавеккхитва̄ паро чодетаббо. катаме пан̃ча? чодакенупа̄ли, бхиккхуна̄ парам̣ чодетука̄мена евам̣ паччавеккхитаббам̣ – парисуддхака̄йасама̄ча̄ро ну кхомхи, парисуддхенамхи ка̄йасама̄ча̄рена саманна̄гато аччхиддена аппат̣имам̣сена, сам̣виджджати ну кхо ме есо дхаммо уда̄ху но’’ти. но че, упа̄ли, бхиккху парисуддхака̄йасама̄ча̄ро хоти, парисуддхена ка̄йасама̄ча̄рена саманна̄гато аччхиддена аппат̣имам̣сена, тасса бхаванти ватта̄ро – ‘ин̇гха, та̄ва а̄йасма̄ ка̄йикам̣ сиккхассӯ’ти итисса бхаванти ватта̄ро.

‘‘пуна чапарам̣, упа̄ли, чодакена бхиккхуна̄ парам̣ чодетука̄мена евам̣ паччавеккхитаббам̣ – ‘парисуддхавачӣсама̄ча̄ро ну кхомхи, парисуддхенамхи вачӣсама̄ча̄рена саманна̄гато аччхиддена аппат̣имам̣сена, сам̣виджджати ну кхо ме есо дхаммо уда̄ху но’ти. но че, упа̄ли, бхиккху парисуддхавачӣсама̄ча̄ро хоти, парисуддхена вачӣсама̄ча̄рена саманна̄гато аччхиддена аппат̣имам̣сена, тасса бхаванти ватта̄ро – ‘ин̇гха, та̄ва а̄йасма̄ ва̄часикам̣ сиккхассӯ’ти итисса бхаванти ватта̄ро.

‘‘пуна чапарам̣, упа̄ли, чодакена бхиккхуна̄ парам̣ чодетука̄мена евам̣ паччавеккхитаббам̣ – ‘меттам̣ ну кхо ме читтам̣ паччупат̣т̣хитам̣ сабрахмача̄рӣсу ана̄гха̄там̣, сам̣виджджати ну кхо ме есо дхаммо уда̄ху но’ти. но че, упа̄ли, бхиккхуно меттам̣ читтам̣ паччупат̣т̣хитам̣ хоти сабрахмача̄рӣсу ана̄гха̄там̣, тасса бхаванти ватта̄ро – ‘ин̇гха, та̄ва а̄йасма̄ сабрахмача̄рӣсу меттам̣ читтам̣ упат̣т̣ха̄пехӣ’ти итисса бхаванти ватта̄ро.

‘‘пуна чапарам̣, упа̄ли, чодакена бхиккхуна̄ парам̣ чодетука̄мена евам̣ паччавеккхитаббам̣ – ‘бахуссуто ну кхомхи сутадхаро сутасанничайо, йе те дхамма̄ а̄дикалйа̄н̣а̄ маджджхекалйа̄н̣а̄ парийоса̄накалйа̄н̣а̄ са̄ттхам̣ сабйан̃джанам̣ кевалапарипун̣н̣ам̣ парисуддхам̣ брахмачарийам̣ абхиваданти, татха̄рӯпа̄ ме дхамма̄ бахуссута̄ хонти дха̄та̄ вачаса̄ паричита̄ манаса̄нупеккхита̄ дит̣т̣хийа̄ суппат̣ивиддха̄, сам̣виджджати ну кхо ме есо дхаммо уда̄ху но’ти. но че, упа̄ли, бхиккху бахуссуто хоти сутадхаро сутасанничайо, йе те дхамма̄ а̄дикалйа̄н̣а̄ маджджхекалйа̄н̣а̄ парийоса̄накалйа̄н̣а̄ са̄ттхам̣ сабйан̃джанам̣ кевалапарипун̣н̣ам̣ парисуддхам̣ брахмачарийам̣ абхиваданти, татха̄рӯпасса дхамма̄ на бахуссута̄ хонти дха̄та̄ вачаса̄ паричита̄ манаса̄нупеккхита̄ дит̣т̣хийа̄ суппат̣ивиддха̄, тасса бхаванти ватта̄ро – ‘ин̇гха, та̄ва а̄йасма̄ а̄гамам̣ парийа̄пун̣ассӯ’ти итисса бхаванти ватта̄ро.

‘‘пуна чапарам̣, упа̄ли, чодакена бхиккхуна̄ парам̣ чодетука̄мена евам̣ паччавеккхитаббам̣ – ‘убхайа̄ни кхо ме па̄тимоккха̄ни виттха̄рена сва̄гата̄ни хонти сувибхатта̄ни суппаваттӣни сувиниччхита̄ни суттасо анубйан̃джанасо, сам̣виджджати ну кхо ме есо дхаммо уда̄ху но’ти. но че, упа̄ли, бхиккхуно убхайа̄ни па̄тимоккха̄ни виттха̄рена сва̄гата̄ни хонти сувибхатта̄ни суппаваттӣни сувиниччхита̄ни суттасо анубйан̃джанасо, ‘идам̣ пана̄вусо каттха вуттам̣ бхагавата̄’ти ити пут̣т̣хо на сампа̄йати [на сампа̄дайати (ка.), на сампа̄дети (сйа̄.)], тасса бхаванти ватта̄ро – ‘ин̇гха, та̄ва а̄йасма̄ винайам̣ парийа̄пун̣ассӯ’ти итисса бхаванти ватта̄ро. чодакенупа̄ли, бхиккхуна̄ парам̣ чодетука̄мена име пан̃ча дхамме аджджхаттам̣ паччавеккхитва̄ паро чодетаббо’’ти.

437. ‘‘чодакена, бханте, бхиккхуна̄ парам̣ чодетука̄мена кати дхамме аджджхаттам̣ упат̣т̣ха̄петва̄ паро чодетаббо’’ти? ‘‘чодакенупа̄ли, бхиккхуна̄ парам̣ чодетука̄мена пан̃ча дхамме аджджхаттам̣ упат̣т̣ха̄петва̄ паро чодетаббо. катаме пан̃ча? ка̄лена ваккха̄ми но ака̄лена, бхӯтена ваккха̄ми но абхӯтена, сан̣хена ваккха̄ми но пхарусена, аттхасам̣хитена ваккха̄ми но анаттхасам̣хитена, метта̄читто ваккха̄ми но досантароти – чодакенупа̄ли, бхиккхуна̄ парам̣ чодетука̄мена име пан̃ча дхамме аджджхаттам̣ упат̣т̣ха̄петва̄ паро чодетаббо’’ти.

438. [чӯл̣ава. 400] ‘‘чодакена, бханте, бхиккхуна̄ парам̣ чодетука̄мена кати дхамме аджджхаттам̣ манаси каритва̄ паро чодетаббо’’ти? ‘‘чодакенупа̄ли, бхиккхуна̄ парам̣ чодетука̄мена пан̃ча дхамме аджджхаттам̣ манаси каритва̄ паро чодетаббо. катаме пан̃ча? ка̄рун̃н̃ата̄, хитесита̄, анукампата̄, а̄паттивут̣т̣ха̄ната̄, винайапуреккха̄рата̄ – чодакенупа̄ли, бхиккхуна̄ парам̣ чодетука̄мена име пан̃ча дхамме аджджхаттам̣ манаси каритва̄ паро чодетаббо’’ти.

439. ‘‘катихи ну кхо, бханте, ан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно ока̄сакаммам̣ ка̄ра̄пентасса на̄лам̣ ока̄сакаммам̣ ка̄ту’’нти? ‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно ока̄сакаммам̣ ка̄ра̄пентасса на̄лам̣ ока̄сакаммам̣ ка̄тум̣. катамехи пан̃чахи? апарисуддхака̄йасама̄ча̄ро хоти, апарисуддхавачӣсама̄ча̄ро хоти, апарисуддха̄джӣво хоти, ба̄ло хоти абйатто, на пат̣ибало ануйун̃джийама̄но ануйогам̣ да̄тум̣ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно ока̄сакаммам̣ ка̄ра̄пентасса на̄лам̣ ока̄сакаммам̣ ка̄тум̣.

‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно ока̄сакаммам̣ ка̄ра̄пентасса алам̣ ока̄сакаммам̣ ка̄тум̣. катамехи пан̃чахи? парисуддхака̄йасама̄ча̄ро хоти, парисуддхавачӣсама̄ча̄ро хоти, парисуддха̄джӣво хоти, пан̣д̣ито хоти бйатто пат̣ибало ануйун̃джийама̄но ануйогам̣ да̄тум̣ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно ока̄сакаммам̣ ка̄ра̄пентасса алам̣ ока̄сакаммам̣ ка̄ту’’нти.

440. [чӯл̣ава. 398] ‘‘атта̄да̄нам̣ а̄да̄тука̄мена, бханте, бхиккхуна̄ катихан̇гехи саманна̄гатам̣ атта̄да̄нам̣ а̄да̄табба’’нти? ‘‘атта̄да̄нам̣ а̄да̄тука̄менупа̄ли, бхиккхуна̄ пан̃чан̇гасаманна̄гатам̣ [пан̃чахан̇гехи саманна̄гатам̣ (сӣ. сйа̄.)] атта̄да̄нам̣ а̄да̄таббам̣. катаме пан̃ча [катамехи пан̃чахи (сйа̄.)]? атта̄да̄нам̣ а̄да̄тука̄мена, упа̄ли, бхиккхуна̄ евам̣ паччавеккхитаббам̣ – ‘йам̣ кхо ахам̣ имам̣ атта̄да̄нам̣ а̄да̄тука̄мо, ка̄ло ну кхо имам̣ атта̄да̄нам̣ а̄да̄тум̣ уда̄ху но’ти. саче, упа̄ли, бхиккху паччавеккхама̄но евам̣ джа̄на̄ти – ‘ака̄ло имам̣ атта̄да̄нам̣ а̄да̄тум̣ но ка̄ло’ти, на там̣, упа̄ли, атта̄да̄нам̣ а̄да̄таббам̣.

‘‘саче панупа̄ли, бхиккху паччавеккхама̄но евам̣ джа̄на̄ти – ‘ка̄ло имам̣ атта̄да̄нам̣ а̄да̄тум̣ но ака̄ло’ти, тенупа̄ли бхиккхуна̄ уттари паччавеккхитаббам̣ – ‘йам̣ кхо ахам̣ имам̣ атта̄да̄нам̣ а̄да̄тука̄мо бхӯтам̣ ну кхо идам̣ атта̄да̄нам̣ уда̄ху но’ти. саче, упа̄ли, бхиккху паччавеккхама̄но евам̣ джа̄на̄ти – ‘абхӯтам̣ идам̣ атта̄да̄нам̣ но бхӯта’нти, на там̣, упа̄ли, атта̄да̄нам̣ а̄да̄таббам̣.

‘‘саче панупа̄ли бхиккху паччавеккхама̄но евам̣ джа̄на̄ти – ‘бхӯтам̣ идам̣ атта̄да̄нам̣ но абхӯта’нти, тенупа̄ли бхиккхуна̄ уттари паччавеккхитаббам̣ – ‘йам̣ кхо ахам̣ имам̣ атта̄да̄нам̣ а̄да̄тука̄мо, аттхасам̣хитам̣ ну кхо идам̣ атта̄да̄нам̣ уда̄ху но’ти. саче, упа̄ли, бхиккху паччавеккхама̄но евам̣ джа̄на̄ти –’ анаттхасам̣хитам̣ идам̣ атта̄да̄нам̣ но аттхасам̣хита’нти, на там̣, упа̄ли, атта̄да̄нам̣ а̄да̄таббам̣.

‘‘саче панупа̄ли бхиккху паччавеккхама̄но евам̣ джа̄на̄ти – ‘аттхасам̣хитам̣ идам̣ атта̄да̄нам̣ но анаттхасам̣хита’нти, тенупа̄ли бхиккхуна̄ уттари паччавеккхитаббам̣ – ‘имам̣ кхо ахам̣ атта̄да̄нам̣ а̄дийама̄но лабхисса̄ми сандит̣т̣хе самбхатте бхиккхӯ дхаммато винайато паккхе уда̄ху но’ти. саче, упа̄ли, бхиккху паччавеккхама̄но евам̣ джа̄на̄ти – ‘имам̣ кхо ахам̣ атта̄да̄нам̣ а̄дийама̄но на лабхисса̄ми сандит̣т̣хе самбхатте бхиккхӯ дхаммато винайато паккхе’ти, на там̣, упа̄ли, атта̄да̄нам̣ а̄да̄таббам̣.

‘‘саче панупа̄ли бхиккху паччавеккхама̄но евам̣ джа̄на̄ти – ‘идам̣ кхо ахам̣ атта̄да̄нам̣ а̄дийама̄но лабхисса̄ми сандит̣т̣хе самбхатте бхиккхӯ дхаммато винайато паккхе’ти, тенупа̄ли бхиккхуна̄ уттари паччавеккхитаббам̣ – ‘имам̣ кхо ме атта̄да̄нам̣ а̄дийато бхависсати сан̇гхасса татонида̄нам̣ бхан̣д̣анам̣ калахо виггахо вива̄до сан̇гхабхедо сан̇гхара̄джи сан̇гхававаттха̄нам̣ сан̇гхана̄на̄каран̣ам̣ уда̄ху но’ти. саче, упа̄ли, бхиккху паччавеккхама̄но евам̣ джа̄на̄ти – ‘имам̣ кхо ме атта̄да̄нам̣ а̄дийато бхависсати сан̇гхасса татонида̄нам̣ бхан̣д̣анам̣ калахо виггахо вива̄до сан̇гхабхедо сан̇гхара̄джи сан̇гхававаттха̄нам̣ сан̇гхана̄на̄каран̣а’нти, на там̣, упа̄ли, атта̄да̄нам̣ а̄да̄таббам̣.

‘‘саче панупа̄ли бхиккху паччавеккхама̄но евам̣ джа̄на̄ти – ‘имам̣ кхо ме атта̄да̄нам̣ а̄дийато на бхависсати сан̇гхасса татонида̄нам̣ бхан̣д̣анам̣ калахо виггахо вива̄до сан̇гхабхедо сан̇гхара̄джи сан̇гхававаттха̄нам̣ сан̇гхана̄на̄каран̣а’нти, там̣ а̄да̄таббам̣, упа̄ли, атта̄да̄нам̣. евам̣ пан̃чан̇гасаманна̄гатам̣ кхо, упа̄ли, атта̄да̄нам̣ а̄диннам̣ паччха̄пи авиппат̣иса̄ракарам̣ бхависсатӣ’’ти.

441. ‘‘катихи ну кхо, бханте, ан̇гехи саманна̄гато бхиккху адхикаран̣аджа̄та̄нам̣ бхиккхӯнам̣ бахӯпака̄ро хотӣ’’ти? ‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гато бхиккху адхикаран̣аджа̄та̄нам̣ бхиккхӯнам̣ бахӯпака̄ро хоти. катамехи пан̃чахи? сӣлава̄ хоти, па̄тимоккхасам̣варасам̣вуто вихарати а̄ча̄рагочарасампанно ан̣уматтесу ваджджесу бхайадасса̄вӣ, сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу; бахуссуто хоти сутадхаро сутасанничайо; йе те дхамма̄ а̄дикалйа̄н̣а̄ маджджхекалйа̄н̣а̄ парийоса̄накалйа̄н̣а̄ са̄ттхам̣ сабйан̃джанам̣ кевалапарипун̣н̣ам̣ парисуддхам̣ брахмачарийам̣ абхиваданти татха̄рӯпасса дхамма̄ бахуссута̄ хонти дха̄та̄ вачаса̄ паричита̄ манаса̄нупеккхита̄ дит̣т̣хийа̄ суппат̣ивиддха̄, убхайа̄ни кхо панасса па̄тимоккха̄ни виттха̄рена сва̄гата̄ни хонти сувибхатта̄ни суппаваттӣни сувиниччхита̄ни суттасо анубйан̃джанасо; винайе кхо пана т̣хито хоти асам̣хӣро; пат̣ибало хоти убхо аттхапаччаттхике асса̄сетум̣ сан̃н̃а̄петум̣ ниджджха̄петум̣ пеккхетум̣ паса̄детум̣ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху адхикаран̣аджа̄та̄нам̣ бхиккхӯнам̣ бахӯпака̄ро хоти.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху адхикаран̣аджа̄та̄нам̣ бхиккхӯнам̣ бахӯпака̄ро хоти. катамехи пан̃чахи? парисуддхака̄йасама̄ча̄ро хоти, парисуддхавачӣсама̄ча̄ро хоти, парисуддха̄джӣво хоти, пан̣д̣ито хоти бйатто, пат̣ибало ануйун̃джийама̄но ануйогам̣ да̄тум̣ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху адхикаран̣аджа̄та̄нам̣ бхиккхӯнам̣ бахӯпака̄ро хоти.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху адхикаран̣аджа̄та̄нам̣ бхиккхӯнам̣ бахӯпака̄ро хоти. катамехи пан̃чахи? ваттхум̣ джа̄на̄ти, нида̄нам̣ джа̄на̄ти, пан̃н̃аттим̣ джа̄на̄ти, падапачча̄бхат̣т̣хам̣ джа̄на̄ти, анусандхивачанапатхам̣ джа̄на̄ти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гато бхиккху адхикаран̣аджа̄та̄нам̣ бхиккхӯнам̣ бахӯпака̄ро хотӣ’’ти.

442. ‘‘катихи ну кхо, бханте, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на̄нуйун̃джитабба’’нти? ‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на̄нуйун̃джитаббам̣. катамехи пан̃чахи? суттам̣ на джа̄на̄ти, сутта̄нуломам̣ на джа̄на̄ти, винайам̣ на джа̄на̄ти, винайа̄нуломам̣ на джа̄на̄ти, на ча т̣ха̄на̄т̣ха̄накусало хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на̄нуйун̃джитаббам̣.

‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ ануйун̃джитаббам̣. катамехи пан̃чахи? суттам̣ джа̄на̄ти, сутта̄нуломам̣ джа̄на̄ти, винайам̣ джа̄на̄ти, винайа̄нуломам̣ джа̄на̄ти, т̣ха̄на̄т̣ха̄накусало ча хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ ануйун̃джитаббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на̄нуйун̃джитаббам̣. катамехи пан̃чахи? дхаммам̣ на джа̄на̄ти, дхамма̄нуломам̣ на джа̄на̄ти, винайам̣ на джа̄на̄ти, винайа̄нуломам̣ на джа̄на̄ти, на ча пубба̄паракусало хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на̄нуйун̃джитаббам̣.

‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ ануйун̃джитаббам̣. катамехи пан̃чахи? дхаммам̣ джа̄на̄ти, дхамма̄нуломам̣ джа̄на̄ти, винайам̣ джа̄на̄ти, винайа̄нуломам̣ джа̄на̄ти, пубба̄паракусало ча хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ ануйун̃джитаббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на̄нуйун̃джитаббам̣. катамехи пан̃чахи? ваттхум̣ на джа̄на̄ти, нида̄нам̣ на джа̄на̄ти, пан̃н̃аттим̣ на джа̄на̄ти, падапачча̄бхат̣т̣хам̣ на джа̄на̄ти, анусандхивачанапатхам̣ на джа̄на̄ти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на̄нуйун̃джитаббам̣.

‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ ануйун̃джитаббам̣. катамехи пан̃чахи? ваттхум̣ джа̄на̄ти, нида̄нам̣ джа̄на̄ти, пан̃н̃аттим̣ джа̄на̄ти, падапачча̄бхат̣т̣хам̣ джа̄на̄ти, анусандхивачанапатхам̣ джа̄на̄ти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ ануйун̃джитаббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на̄нуйун̃джитаббам̣. катамехи пан̃чахи? а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, а̄паттисамут̣т̣ха̄нам̣ на джа̄на̄ти, а̄паттийа̄ пайогам̣ на джа̄на̄ти, а̄паттийа̄ вӯпасамам̣ на джа̄на̄ти, а̄паттийа̄ на виниччхайакусало хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на̄нуйун̃джитаббам̣.

‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ ануйун̃джитаббам̣. катамехи пан̃чахи? а̄паттим̣ джа̄на̄ти, а̄паттисамут̣т̣ха̄нам̣ джа̄на̄ти, а̄паттийа̄ пайогам̣ джа̄на̄ти, а̄паттийа̄ вӯпасамам̣ джа̄на̄ти, а̄паттийа̄ виниччхайакусало хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ ануйун̃джитаббам̣.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на̄нуйун̃джитаббам̣. катамехи пан̃чахи? адхикаран̣ам̣ на джа̄на̄ти, адхикаран̣асамут̣т̣ха̄нам̣ на джа̄на̄ти, адхикаран̣асса пайогам̣ на джа̄на̄ти, адхикаран̣асса вӯпасамам̣ на джа̄на̄ти, адхикаран̣асса на виниччхайакусало хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ на̄нуйун̃джитаббам̣.

‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ ануйун̃джитаббам̣. катамехи пан̃чахи? адхикаран̣ам̣ джа̄на̄ти, адхикаран̣асамут̣т̣ха̄нам̣ джа̄на̄ти, адхикаран̣асса пайогам̣ джа̄на̄ти, адхикаран̣асса вӯпасамам̣ джа̄на̄ти, адхикаран̣асса виниччхайакусало хоти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ ануйун̃джитабба’’нти.

атта̄да̄навагго нит̣т̣хито пан̃чамо.

тассудда̄нам̣ –

парисуддхан̃ча ка̄лена, ка̄рун̃н̃ам̣ ока̄сена ча;

атта̄да̄нам̣ адхикаран̣ам̣, апарехипи ваттхун̃ча;

суттам̣ дхаммам̣ пуна ваттхун̃ча, а̄патти адхикаран̣ена ча̄ти.

6. дхутан̇гавагго

443. ‘‘кати ну кхо, бханте, а̄ран̃н̃ика̄’’ти? ‘‘пан̃чиме, упа̄ли, а̄ран̃н̃ика̄ [а. ни. 5.181; пари. 325]. катаме пан̃ча? мандатта̄ момӯхатта̄ а̄ран̃н̃ико хоти, па̄пиччхо иччха̄пакато а̄ран̃н̃ико хоти, умма̄да̄ читтаккхепа̄ а̄ран̃н̃ико хоти, ван̣н̣итам̣ буддхехи буддхаса̄вакехӣти а̄ран̃н̃ико хоти, апи ча аппиччхан̃н̃ева нисса̄йа сантут̣т̣хин̃н̃ева нисса̄йа – саллекхан̃н̃ева нисса̄йа павивекан̃н̃ева нисса̄йа идаматтхитан̃н̃ева нисса̄йа а̄ран̃н̃ико хоти – име кхо, упа̄ли, пан̃ча а̄ран̃н̃ика̄’’ти.

‘‘кати ну кхо, бханте, пин̣д̣апа̄тика̄ти…пе… кати ну кхо, бханте, пам̣сукӯлика̄ти…пе… кати ну кхо, бханте, руккхамӯлика̄ти…пе… кати ну кхо, бханте, соса̄ника̄ти…пе… кати ну кхо, бханте, аббхока̄сика̄ти…пе… кати ну кхо, бханте, течӣварика̄ти…пе… кати ну кхо, бханте, сапада̄нача̄рика̄ти…пе… кати ну кхо, бханте, несаджджика̄ти…пе… кати ну кхо, бханте, йатха̄сантхатика̄ти…пе… кати ну кхо, бханте, ека̄саника̄ти…пе… кати ну кхо, бханте, кхалупаччха̄бхаттика̄ти…пе… кати ну кхо, бханте, паттапин̣д̣ика̄ти? пан̃чиме, упа̄ли, паттапин̣д̣ика̄. катаме пан̃ча? мандатта̄ момӯхатта̄ паттапин̣д̣ико хоти, па̄пиччхо иччха̄пакато паттапин̣д̣ико хоти, умма̄да̄ читтаккхепа̄ паттапин̣д̣ико хоти, ван̣н̣итам̣ буддхехи буддхаса̄вакехӣти паттапин̣д̣ико хоти, апи ча аппиччхан̃н̃ева нисса̄йа сантут̣т̣хин̃н̃ева нисса̄йа саллекхан̃н̃ева нисса̄йа павивекан̃н̃ева нисса̄йа идаматтхитан̃н̃ева нисса̄йа паттапин̣д̣ико хоти – име кхо, упа̄ли, пан̃ча паттапин̣д̣ика̄’’ти.

дхутан̇гавагго нит̣т̣хито чхат̣т̣хо.

тассудда̄нам̣ –

а̄ран̃н̃ико пин̣д̣ипам̣су, руккхасуса̄напан̃чамам̣;

аббхо течӣваран̃чева, сапада̄нанесаджджика̄;

сантхатека̄санан̃чева, кхалупаччха̄ паттапин̣д̣ика̄ти.

7. муса̄ва̄давагго

444. ‘‘кати ну кхо, бханте, муса̄ва̄да̄’’ти? ‘‘пан̃чиме, упа̄ли, муса̄ва̄да̄. катаме пан̃ча? аттхи муса̄ва̄до па̄ра̄джикага̄мӣ, аттхи муса̄ва̄до сан̇гха̄дисесага̄мӣ, аттхи муса̄ва̄до тхуллаччайага̄мӣ, аттхи муса̄ва̄до па̄читтийага̄мӣ, аттхи муса̄ва̄до дуккат̣ага̄мӣ – име кхо, упа̄ли, пан̃ча муса̄ва̄да̄’’ти.

445. ‘‘катихи ну кхо, бханте, ан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно сан̇гхамаджджхе упосатхам̣ ва̄ пава̄ран̣ам̣ ва̄ т̣хапентасса – ‘алам̣, бхиккху, ма̄ бхан̣д̣анам̣, ма̄ калахам̣, ма̄ виггахам̣, ма̄ вива̄да’нти омаддитва̄ сан̇гхена упосатхо ва̄ пава̄ран̣а̄ ва̄ ка̄табба̄’’ти? ‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно сан̇гхамаджджхе упосатхам̣ ва̄ пава̄ран̣ам̣ ва̄ т̣хапентасса – ‘алам̣, бхиккху, ма̄ бхан̣д̣анам̣, ма̄ калахам̣, ма̄ виггахам̣, ма̄ вива̄да’нти омаддитва̄ сан̇гхена упосатхо ва̄ пава̄ран̣а̄ ва̄ ка̄табба̄. катамехи пан̃чахи? аладжджӣ ча хоти, ба̄ло ча, апакататто ча, ча̄вана̄дхиппа̄йо ватта̄ хоти, но вут̣т̣ха̄на̄дхиппа̄йо – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно сан̇гхамаджджхе упосатхам̣ ва̄ пава̄ран̣ам̣ ва̄ т̣хапентасса – ‘алам̣, бхиккху, ма̄ бхан̣д̣анам̣, ма̄ калахам̣, ма̄ виггахам̣, ма̄ вива̄да’нти омаддитва̄ сан̇гхена упосатхо ва̄ пава̄ран̣а̄ ва̄ ка̄табба̄.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно сан̇гхамаджджхе упосатхам̣ ва̄ пава̄ран̣ам̣ ва̄ т̣хапентасса – ‘алам̣, бхиккху, ма̄ бхан̣д̣анам̣, ма̄ калахам̣, ма̄ виггахам̣, ма̄ вива̄да’нти омаддитва̄ сан̇гхена упосатхо ва̄ пава̄ран̣а̄ ва̄ ка̄табба̄. катамехи пан̃чахи? апарисуддхака̄йасама̄ча̄ро хоти, апарисуддхавачӣсама̄ча̄ро хоти, апарисуддха̄джӣво хоти, ба̄ло хоти абйатто, бхан̣д̣анака̄рако хоти калахака̄рако – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно сан̇гхамаджджхе упосатхам̣ ва̄ пава̄ран̣ам̣ ва̄ т̣хапентасса – ‘алам̣, бхиккху, ма̄ бхан̣д̣анам̣, ма̄ калахам̣, ма̄ виггахам̣, ма̄ вива̄да’нти омаддитва̄ сан̇гхена упосатхо ва̄ пава̄ран̣а̄ ва̄ ка̄табба̄’’ти.

446. ‘‘катихи ну кхо, бханте, ан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно ануйого на да̄таббо’’ти? ‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно ануйого на да̄таббо. катамехи пан̃чахи? а̄патта̄на̄паттим̣ на джа̄на̄ти, лахукагарукам̣ а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, са̄васеса̄навасесам̣ а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, дут̣т̣хулла̄дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ на джа̄на̄ти, саппат̣икамма̄пат̣икаммам̣ а̄паттим̣ на джа̄на̄ти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно ануйого на да̄таббо.

‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно ануйого да̄таббо. катамехи пан̃чахи? а̄патта̄на̄паттим̣ джа̄на̄ти, лахукагарукам̣ а̄паттим̣ джа̄на̄ти, са̄васеса̄навасесам̣ а̄паттим̣ джа̄на̄ти, дут̣т̣хулла̄дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ джа̄на̄ти, саппат̣икамма̄пат̣икаммам̣ а̄паттим̣ джа̄на̄ти – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно ануйого да̄таббо’’ти.

447. ‘‘катихи ну кхо, бханте, а̄ка̄рехи бхиккху а̄паттим̣ а̄паджджатӣ’’ти? ‘‘пан̃чахупа̄ли, а̄ка̄рехи бхиккху а̄паттим̣ а̄паджджати. катамехи пан̃чахи? аладжджита̄, ан̃н̃а̄н̣ата̄, куккуччапакатата̄, акаппийе каппийасан̃н̃ита̄, каппийе акаппийасан̃н̃ита̄ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чаха̄ка̄рехи бхиккху а̄паттим̣ а̄паджджати.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чаха̄ка̄рехи бхиккху а̄паттим̣ а̄паджджати. катамехи пан̃чахи? адассанена, ассаванена, пасуттаката̄, татха̄сан̃н̃ӣ, сатисаммоса̄ – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чаха̄ка̄рехи бхиккху а̄паттим̣ а̄паджджатӣ’’ти.

448. ‘‘кати ну кхо, бханте, вера̄’’ти? ‘‘пан̃чиме, упа̄ли, вера̄. катаме пан̃ча? па̄н̣а̄типа̄то, адинна̄да̄нам̣, ка̄месумиччха̄ча̄ро, муса̄ва̄до, сура̄мерайамаджджаппама̄дат̣т̣ха̄нам̣ – име кхо, упа̄ли, пан̃ча вера̄’’ти.

‘‘кати ну кхо, бханте, вераман̣ийо’’ти? ‘‘пан̃чима̄, упа̄ли, вераман̣ийо. катама̄ пан̃ча? па̄н̣а̄типа̄та̄ вераман̣ӣ [вераман̣и (ка.)], адинна̄да̄на̄ вераман̣ӣ, ка̄месумиччха̄ча̄ра̄ вераман̣ӣ, муса̄ва̄да̄ вераман̣ӣ, сура̄мерайамаджджаппама̄дат̣т̣ха̄на̄ вераман̣ӣ – има̄ кхо, упа̄ли, пан̃ча вераман̣ийо’’ти.

449. ‘‘кати ну кхо, бханте, бйасана̄нӣ’’ти? ‘‘пан̃чима̄ни, упа̄ли, бйасана̄ни. [пари. 325; а. ни. 5.130] катама̄ни пан̃ча? н̃а̄тибйасанам̣, бхогабйасанам̣, рогабйасанам̣, сӣлабйасанам̣, дит̣т̣хибйасанам̣ – има̄ни кхо, упа̄ли, пан̃ча бйасана̄нӣ’’ти.

‘‘кати ну кхо, бханте, сампада̄’’ти? ‘‘пан̃чима̄, упа̄ли, сампада̄. [пари. 325; а. ни. 5.130] катама̄ пан̃ча? н̃а̄тисампада̄, бхогасампада̄, а̄рогйасампада̄, сӣласампада̄, дит̣т̣хисампада̄ – има̄ кхо, упа̄ли, пан̃ча сампада̄’’ти.

муса̄ва̄давагго нит̣т̣хито саттамо.

тассудда̄нам̣ –

муса̄ва̄до ча омадди, апарехи ануйого;

а̄паттин̃ча апарехи, вера̄ вераман̣ӣпи ча;

бйасанам̣ сампада̄ чева, саттамо ваггасан̇гахоти.

8. бхиккхунова̄давагго

450. ‘‘катихи ну кхо, бханте, ан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно бхиккхунисан̇гхенева каммам̣ ка̄табба’’нти? ‘‘пан̃чахупа̄ли, ан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно бхиккхунисан̇гхенева каммам̣ ка̄таббам̣, авандийо со бхиккху бхиккхунисан̇гхена. катамехи пан̃чахи? виваритва̄ ка̄йам̣ бхиккхунӣнам̣ дассети, ӯрум̣ дассети, ан̇гаджа̄там̣ дассети, убхо ам̣сакӯт̣е дассети, обха̄сати, гихӣ сампайоджети – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно бхиккхунисан̇гхенева каммам̣ ка̄таббам̣. авандийо со бхиккху бхиккхунисан̇гхена.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно бхиккхунисан̇гхенева каммам̣ ка̄таббам̣, авандийо со бхиккху бхиккхунисан̇гхена. катамехи пан̃чахи? бхиккхунӣнам̣ ала̄бха̄йа парисаккати, бхиккхунӣнам̣ анаттха̄йа парисаккати, бхиккхунӣнам̣ ава̄са̄йа парисаккати, бхиккхунийо аккосати парибха̄сати, бхиккхӯ бхиккхунӣхи бхедети – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно бхиккхунисан̇гхенева каммам̣ ка̄таббам̣, авандийо со бхиккху бхиккхунисан̇гхена.

‘‘апарехипи, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно бхиккхунисан̇гхенева каммам̣ ка̄таббам̣, авандийо со бхиккху бхиккхунисан̇гхена. катамехи пан̃чахи? бхиккхунӣнам̣ ала̄бха̄йа парисаккати, бхиккхунӣнам̣ анаттха̄йа парисаккати, бхиккхунӣнам̣ ава̄са̄йа парисаккати, бхиккхунийо аккосати парибха̄сати, бхиккхӯ бхиккхунӣхи сампайоджети – имехи кхо, упа̄ли, пан̃чахан̇гехи саманна̄гатасса бхиккхуно бхиккхунисан̇гхенева каммам̣ ка̄таббам̣, авандийо со бхиккху бхиккхунисан̇гхена̄’’ти.