2. ратанасиккха̄падам̣
502. тена самайена буддхо бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена ан̃н̃атаро бхиккху ачираватийа̄ надийа̄ наха̄йати. ан̃н̃атаропи бра̄хман̣о пан̃часата̄нам̣ тхавикам̣ тхале никкхипитва̄ ачираватийа̄ надийа̄ наха̄йанто виссаритва̄ агама̄си. атха кхо со бхиккху – ‘‘тасса̄йам̣ бра̄хман̣асса тхавика̄, ма̄ идха нассӣ’’ти аггахеси. атха кхо со бра̄хман̣о саритва̄ турито а̄дха̄витва̄ там̣ бхиккхум̣ етадавоча – ‘‘апи ме, бхо, тхавикам̣ пассеййа̄сӣ’’ти? ‘‘ханда, бра̄хман̣а̄’’ти ада̄си. атха кхо тасса бра̄хман̣асса етадахоси – ‘‘кена ну кхо ахам̣ упа̄йена имасса бхиккхуно пун̣н̣апаттам̣ на дадеййа’’нти! ‘‘на ме, бхо, пан̃часата̄ни, сахассам̣ ме’’ти палибундхетва̄ мун̃чи. атха кхо со бхиккху а̄ра̄мам̣ гантва̄ бхиккхӯнам̣ етаматтхам̣ а̄рочеси. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма бхиккху ратанам̣ уггахессатӣ’’ти…пе… саччам̣ кира твам̣, бхиккху, ратанам̣ уггахесӣти? ‘‘саччам̣, бхагава̄’’ти. вигарахи буддхо бхагава̄…пе… катхан̃хи на̄ма твам̣, могхапуриса, ратанам̣ уггахессаси! нетам̣, могхапуриса, аппасанна̄нам̣ ва̄ паса̄да̄йа…пе… еван̃ча пана, бхиккхаве, имам̣ сиккха̄падам̣ уддисеййа̄тха –
‘‘йо пана бхиккху ратанам̣ ва̄ ратанасамматам̣ ва̄ угган̣хеййа ва̄ угган̣ха̄пеййа ва̄, па̄читтийа’’нти.
еван̃чидам̣ бхагавата̄ бхиккхӯнам̣ сиккха̄падам̣ пан̃н̃аттам̣ хоти.
503. тена кхо пана самайена са̄ваттхийа̄ уссаво хоти. манусса̄ алан̇катаппат̣ийатта̄ уййа̄нам̣ гаччханти. виса̄кха̄пи мига̄рама̄та̄ алан̇катаппат̣ийатта̄ ‘‘уййа̄нам̣ гамисса̄мӣ’’ти га̄мато никкхамитва̄ – ‘‘кйа̄хам̣ карисса̄ми уййа̄нам̣ гантва̄, йам̣нӯна̄хам̣ бхагавантам̣ пайирупа̄сеййа’’нти а̄бхаран̣ам̣ омун̃читва̄ уттара̄сан̇гена бхан̣д̣икам̣ бандхитва̄ да̄сийа̄ ада̄си – ‘‘ханда, дже, имам̣ бхан̣д̣икам̣ ган̣ха̄хӣ’’ти. атха кхо виса̄кха̄ мига̄рама̄та̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо виса̄кхам̣ мига̄рама̄тарам̣ бхагава̄ дхаммийа̄ катха̄йа сандассеси сама̄дапеси самуттеджеси сампахам̣сеси. атха кхо виса̄кха̄ мига̄рама̄та̄ бхагавата̄ дхаммийа̄ катха̄йа сандассита̄ сама̄дапита̄ самуттеджита̄ сампахам̣сита̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ пакка̄ми. атха кхо са̄ да̄сӣ там̣ бхан̣д̣икам̣ виссаритва̄ агама̄си. бхиккхӯ пасситва̄ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘тена хи, бхиккхаве, уггахетва̄ никкхипатха̄’’ти. атха кхо бхагава̄ етасмим̣ нида̄не етасмим̣ пакаран̣е дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ратанам̣ ва̄ ратанасамматам̣ ва̄ аджджха̄ра̄ме уггахетва̄ ва̄ уггаха̄петва̄ ва̄ никкхипитум̣ – ‘‘йасса бхависсати со хариссатӣ’’ти. еван̃ча пана, бхиккхаве, имам̣ сиккха̄падам̣ уддисеййа̄тха –
‘‘йо пана бхиккху ратанам̣ ва̄ ратанасамматам̣ ва̄, ан̃н̃атра аджджха̄ра̄ма̄, угган̣хеййа ва̄ угган̣ха̄пеййа ва̄, па̄читтийа’’нти.
еван̃чидам̣ бхагавата̄ бхиккхӯнам̣ сиккха̄падам̣ пан̃н̃аттам̣ хоти.
504. тена кхо пана самайена ка̄сӣсу джанападе ана̄тхапин̣д̣икасса гахапатисса каммантага̄мо хоти. тена ча гахапатина̄ антева̄сӣ а̄н̣атто хоти – ‘‘саче бхаданта̄ а̄гаччханти бхаттам̣ кареййа̄сӣ’’ти. тена кхо пана самайена самбахула̄ бхиккхӯ ка̄сӣсу джанападе ча̄рикам̣ чарама̄на̄ йена ана̄тхапин̣д̣икасса гахапатисса каммантага̄мо тенупасан̇камим̣су. аддаса̄ кхо со пурисо те бхиккхӯ дӯратова а̄гаччханте. дисва̄на йена те бхиккхӯ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ те бхиккхӯ абхива̄детва̄ етадавоча – ‘‘адхива̄сенту, бханте, аййа̄ сва̄тана̄йа гахапатино бхатта’’нти. адхива̄сесум̣ кхо те бхиккхӯ тун̣хӣбха̄вена. атха кхо со пурисо тасса̄ раттийа̄ аччайена пан̣ӣтам̣ кха̄данӣйам̣ бходжанӣйам̣ пат̣ийа̄да̄петва̄ ка̄лам̣ а̄роча̄петва̄ ан̇гулимуддикам̣ омун̃читва̄ те бхиккхӯ бхаттена паривиситва̄ – ‘‘аййа̄ бхун̃джитва̄ гаччханту, ахампи каммантам̣ гамисса̄мӣ’’ти ан̇гулимуддикам̣ виссаритва̄ агама̄си. бхиккхӯ пасситва̄ – ‘‘саче майам̣ гамисса̄ма нассиссата̄йам̣ ан̇гулимуддика̄’’ти таттхева аччхим̣су. атха кхо со пурисо камманта̄ а̄гаччханто те бхиккхӯ пасситва̄ етадавоча – ‘‘кисса, бханте, аййа̄ идхева аччхантӣ’’ти? атха кхо те бхиккхӯ тасса пурисасса етаматтхам̣ а̄рочетва̄ са̄ваттхим̣ гантва̄ бхиккхӯнам̣ етаматтхам̣ а̄рочесум̣. бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. атха кхо бхагава̄ етасмим̣ нида̄не етасмим̣ пакаран̣е дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ратанам̣ ва̄ ратанасамматам̣ ва̄ аджджха̄ра̄ме ва̄ аджджха̄васатхе ва̄ уггахетва̄ ва̄ уггаха̄петва̄ ва̄ никкхипитум̣ – йасса бхависсати со хариссатӣ’’ти. еван̃ча пана, бхиккхаве, имам̣ сиккха̄падам̣ уддисеййа̄тха –
505. ‘‘йо пана бхиккху ратанам̣ ва̄ ратанасамматам̣ ва̄, ан̃н̃атра аджджха̄ра̄ма̄ ва̄ аджджха̄васатха̄ ва̄, угган̣хеййа ва̄ угган̣ха̄пеййа ва̄, па̄читтийам̣. ратанам̣ ва̄ пана бхиккхуна̄ ратанасамматам̣ ва̄ аджджха̄ра̄ме ва̄ аджджха̄васатхе ва̄ уггахетва̄ ва̄ уггаха̄петва̄ ва̄ никкхипитаббам̣ – ‘йасса бхависсати со хариссатӣ’ти. айам̣ таттха са̄мӣчӣ’’ти.
506. йо пана̄ти йо йа̄дисо…пе… бхиккхӯти…пе… айам̣ имасмим̣ аттхе адхиппето бхиккхӯти.
ратанам̣ на̄ма мутта̄ ман̣и вел̣урийо сан̇кхо сила̄ пава̄лам̣ раджатам̣ джа̄тарӯпам̣ лохитан̇ко [лохитако (?)] маса̄рагаллам̣.
ратанасамматам̣ на̄ма йам̣ манусса̄нам̣ упабхогапарибхогам̣, етам̣ ратанасамматам̣ на̄ма.
ан̃н̃атра аджджха̄ра̄ма̄ ва̄ аджджха̄васатха̄ ва̄ти т̣хапетва̄ аджджха̄ра̄мам̣ аджджха̄васатхам̣.
аджджха̄ра̄мо на̄ма париккхиттасса а̄ра̄масса анто а̄ра̄мо, апариккхиттасса упача̄ро.
аджджха̄васатхо на̄ма париккхиттасса а̄васатхасса анто а̄васатхо, апариккхиттасса упача̄ро.
угган̣хеййа̄ти сайам̣ ган̣ха̄ти, а̄патти па̄читтийасса.
угган̣ха̄пеййа̄ти ан̃н̃ам̣ га̄ха̄пети, а̄патти па̄читтийасса.
ратанам̣ ва̄ пана бхиккхуна̄ ратанасамматам̣ ва̄ аджджха̄ра̄ме ва̄ аджджха̄васатхе ва̄ уггахетва̄ ва̄ уггаха̄петва̄ ва̄ никкхипитаббанти рӯпена ва̄ нимиттена ва̄ сан̃н̃а̄н̣ам̣ катва̄ никкхипитва̄ а̄чиккхитаббам̣ – ‘‘йасса бхан̣д̣ам̣ нат̣т̣хам̣ со а̄гаччхатӯ’’ти. саче таттха а̄гаччхати со ваттаббо – ‘‘а̄вусо, кӣдисам̣ те бхан̣д̣а’’нти? саче рӯпена ва̄ нимиттена ва̄ сампа̄дети да̄таббам̣, но че сампа̄дети ‘‘вичина̄хи а̄вусо’’ти ваттаббо. тамха̄ а̄ва̄са̄ паккамантена йе таттха хонти бхиккхӯ патирӯпа̄, тесам̣ хаттхе никкхипитва̄ паккамитаббам̣. но че хонти бхиккхӯ патирӯпа̄, йе таттха хонти гахапатика̄ патирӯпа̄, тесам̣ хаттхе никкхипитва̄ паккамитаббам̣.
айам̣ таттха са̄мӣчӣти айам̣ таттха анудхаммата̄.
507. ана̄патти ратанам̣ ва̄ ратанасамматам̣ ва̄ аджджха̄ра̄ме ва̄ аджджха̄васатхе ва̄ уггахетва̄ ва̄ уггаха̄петва̄ ва̄ никкхипати – ‘‘йасса бхависсати со хариссатӣ’’ти, ратанасамматам̣ висса̄сам̣ ган̣ха̄ти, та̄вака̄ликам̣ ган̣ха̄ти, пам̣сукӯласан̃н̃исса, умматтакасса, а̄дикаммикасса̄ти.
ратанасиккха̄падам̣ нит̣т̣хитам̣ дутийам̣.