1. антепурасиккха̄падам̣
494. тена самайена буддхо бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена ра̄джа̄ пасенади косало уййа̄напа̄лам̣ а̄н̣а̄песи – ‘‘гаччха, бхан̣е, уййа̄нам̣ содхехи. уййа̄нам̣ гамисса̄ма̄’’ти. ‘‘евам̣, дева̄’’ти кхо со уййа̄напа̄ло ран̃н̃о пасенадисса косаласса пат̣иссутва̄ уййа̄нам̣ содхенто аддаса бхагавантам̣ ан̃н̃атарасмим̣ руккхамӯле нисиннам̣. дисва̄на йена ра̄джа̄ пасенади косало тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ ра̄джа̄нам̣ пасенадим̣ косалам̣ етадавоча – ‘‘суддхам̣, дева, уййа̄нам̣. апича, бхагава̄ таттха нисинно’’ти. ‘‘хоту, бхан̣е! майам̣ бхагавантам̣ пайирупа̄сисса̄ма̄’’ти. атха кхо ра̄джа̄ пасенади косало уййа̄нам̣ гантва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками. тена кхо пана самайена ан̃н̃атаро упа̄сако бхагавантам̣ пайирупа̄санто нисинно хоти. аддаса̄ кхо ра̄джа̄ пасенади косало там̣ упа̄сакам̣ бхагавантам̣ пайирупа̄сантам̣ нисиннам̣. дисва̄на бхӣто ат̣т̣ха̄си. атха кхо ран̃н̃о пасенадисса косаласса етадахоси – ‘‘на̄рахата̄йам̣ пурисо па̄по хотум̣, йатха̄ бхагавантам̣ пайирупа̄сатӣ’’ти. йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. атха кхо со упа̄сако бхагавато га̄равена ра̄джа̄нам̣ пасенадим̣ косалам̣ нева абхива̄деси на паччут̣т̣ха̄си. атха кхо ра̄джа̄ пасенади косало анаттамано ахоси – ‘‘катхан̃хи на̄ма̄йам̣ пурисо майи а̄гате нева абхива̄дессати на паччут̣т̣хессатӣ’’ти! атха кхо бхагава̄ ра̄джа̄нам̣ пасенадим̣ косалам̣ анаттаманам̣ видитва̄ ра̄джа̄нам̣ пасенадим̣ косалам̣ етадавоча – ‘‘есо кхо, маха̄ра̄джа, упа̄сако бахуссуто а̄гата̄гамо ка̄месу вӣтара̄го’’ти. атха кхо ран̃н̃о пасенадисса косаласса етадахоси – ‘‘на̄рахата̄йам̣ упа̄сако орако хотум̣, бхагава̄пи имасса ван̣н̣ам̣ бха̄сатӣ’’ти. там̣ упа̄сакам̣ етадавоча – ‘‘вадеййа̄си, упа̄сака, йена аттхо’’ти. ‘‘сут̣т̣ху, дева̄’’ти. атха кхо бхагава̄ ра̄джа̄нам̣ пасенадим̣ косалам̣ дхаммийа̄ катха̄йа сандассеси сама̄дапеси самуттеджеси сампахам̣сеси. атха кхо ра̄джа̄ пасенади косало бхагавата̄ дхаммийа̄ катха̄йа сандассито сама̄дапито самуттеджито сампахам̣сито ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ пакка̄ми.
495. тена кхо пана самайена ра̄джа̄ пасенади косало упарипа̄са̄даварагато хоти. аддаса̄ кхо ра̄джа̄ пасенади косало там̣ упа̄сакам̣ ратхика̄йа [ратхийа̄йа (итипи)] чхаттапа̄н̣им̣ гаччхантам̣. дисва̄на паккоса̄петва̄ етадавоча – ‘‘твам̣ кира, упа̄сака, бахуссуто а̄гата̄гамо. са̄дху, упа̄сака, амха̄кам̣ иттха̄га̄рам̣ дхаммам̣ ва̄чехӣ’’ти. ‘‘йамахам̣ [йампа̄хам̣ (сӣ.)], дева, джа̄на̄ми аййа̄нам̣ ва̄хаса̄, аййа̄ва девасса иттха̄га̄рам̣ дхаммам̣ ва̄чессантӣ’’ти. атха кхо ра̄джа̄ пасенади косало – ‘‘саччам̣ кхо упа̄сако а̄ха̄’’ти йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо ра̄джа̄ пасенади косало бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘са̄дху, бханте, бхагава̄ екам̣ бхиккхум̣ а̄н̣а̄пету йо амха̄кам̣ иттха̄га̄рам̣ дхаммам̣ ва̄чессатӣ’’ти. атха кхо бхагава̄ ра̄джа̄нам̣ пасенадим̣ косалам̣ дхаммийа̄ катха̄йа сандассеси…пе… падаккхин̣ам̣ катва̄ пакка̄ми. атха кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ а̄мантеси – ‘‘тенаха̄нанда, ран̃н̃о иттха̄га̄рам̣ дхаммам̣ ва̄чехӣ’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавато пат̣иссутва̄ ка̄лена ка̄лам̣ пависитва̄ ран̃н̃о иттха̄га̄рам̣ дхаммам̣ ва̄чети. атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена ран̃н̃о пасенадисса косаласса нивесанам̣ тенупасан̇ками.
496. тена кхо пана самайена ра̄джа̄ пасенади косало маллика̄йа девийа̄ саддхим̣ сайанагато хоти. аддаса̄ кхо маллика̄ девӣ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ дӯратова а̄гаччхантам̣. дисва̄на сахаса̄ вут̣т̣ха̄си; пӣтакамат̣т̣хам̣ дуссам̣ пабхасситтха. атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо татова пат̣иниваттитва̄ а̄ра̄мам̣ гантва̄ бхиккхӯнам̣ етаматтхам̣ а̄рочеси. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма а̄йасма̄ а̄нандо пуббе аппат̣исам̣видито ран̃н̃о антепурам̣ пависиссатӣ’’ти…пе… саччам̣ кира твам̣, а̄нанда, пуббе аппат̣исам̣видито ран̃н̃о антепурам̣ пависасӣти? ‘‘саччам̣, бхагава̄’’ти. вигарахи буддхо бхагава̄…пе… катхан̃хи на̄ма твам̣, а̄нанда, пуббе аппат̣исам̣видито ран̃н̃о антепурам̣ пависиссаси! нетам̣, а̄нанда, аппасанна̄нам̣ ва̄ паса̄да̄йа…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси –
497. [а. ни. 10.45] ‘‘дасайиме, бхиккхаве, а̄дӣнава̄ ра̄джантепураппавесане. катаме даса? идха, бхиккхаве, ра̄джа̄ махесийа̄ саддхим̣ нисинно хоти, таттха бхиккху пависати. махесӣ ва̄ бхиккхум̣ дисва̄ ситам̣ па̄тукароти. бхиккху ва̄ махесим̣ дисва̄ ситам̣ па̄тукароти. таттха ран̃н̃о евам̣ хоти – ‘‘аддха̄ имесам̣ катам̣ ва̄ кариссанти ва̄’’ти. айам̣, бхиккхаве, пат̣хамо а̄дӣнаво ра̄джантепураппавесане.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, ра̄джа̄ бахукиччо бахукаран̣ӣйо. ан̃н̃атарам̣ иттхим̣ гантва̄ нассарати. са̄ тена габбхам̣ ган̣хи. таттха ран̃н̃о евам̣ хоти – ‘‘на кхо идха ан̃н̃о кочи пависати ан̃н̃атра паббаджитена. сийа̄ ну кхо паббаджитасса камма’’нти. айам̣, бхиккхаве, дутийо а̄дӣнаво ра̄джантепураппавесане.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, ран̃н̃о антепуре ан̃н̃атарам̣ ратанам̣ нассати. таттха ран̃н̃о евам̣ хоти – ‘‘на кхо идха ан̃н̃о кочи пависати ан̃н̃атра паббаджитена. сийа̄ ну кхо паббаджитасса камма’’нти. айам̣, бхиккхаве, татийо а̄дӣнаво ра̄джантепураппавесане.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, ран̃н̃о антепуре аббхантара̄ гуйхаманта̄ бахиддха̄ самбхедам̣ гаччханти. таттха ран̃н̃о евам̣ хоти – ‘‘на кхо идха ан̃н̃о кочи пависати ан̃н̃атра паббаджитена. сийа̄ ну кхо паббаджитасса камма’’нти. айам̣, бхиккхаве, чатуттхо а̄дӣнаво ра̄джантепураппавесане.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, ран̃н̃о антепуре путто ва̄ питарам̣ паттхети пита̄ ва̄ путтам̣ паттхети. тесам̣ евам̣ хоти – ‘‘на кхо идха ан̃н̃о кочи пависати ан̃н̃атра паббаджитена. сийа̄ ну кхо паббаджитасса камма’’нти. айам̣, бхиккхаве, пан̃чамо а̄дӣнаво ра̄джантепураппавесане.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, ра̄джа̄ нӣчат̣т̣ха̄нийам̣ учче т̣ха̄не т̣хапети. йесам̣ там̣ амана̄пам̣ тесам̣ евам̣ хоти – ‘‘ра̄джа̄ кхо паббаджитена сам̣сат̣т̣хо. сийа̄ ну кхо паббаджитасса камма’’нти. айам̣, бхиккхаве, чхат̣т̣хо а̄дӣнаво, ра̄джантепураппавесане.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, ра̄джа̄ уччат̣т̣ха̄нийам̣ нӣче т̣ха̄не т̣хапети. йесам̣ там̣ амана̄пам̣ тесам̣ евам̣ хоти – ‘‘ра̄джа̄ кхо паббаджитена сам̣сат̣т̣хо. сийа̄ ну кхо паббаджитасса камма’’нти. айам̣, бхиккхаве, саттамо а̄дӣнаво ра̄джантепураппавесане.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, ра̄джа̄ ака̄ле сенам̣ уййоджети. йесам̣ там̣ амана̄пам̣ тесам̣ евам̣ хоти – ‘‘ра̄джа̄ кхо паббаджитена сам̣сат̣т̣хо. сийа̄ ну кхо паббаджитасса камма’’нти. айам̣, бхиккхаве, ат̣т̣хамо а̄дӣнаво ра̄джантепураппавесане.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, ра̄джа̄ ка̄ле сенам̣ уййоджетва̄ антара̄маггато ниватта̄пети. йесам̣ там̣ амана̄пам̣ тесам̣ евам̣ хоти – ‘‘‘ра̄джа̄ кхо паббаджитена сам̣сат̣т̣хо. сийа̄ ну кхо паббаджитасса камма’’нти. айам̣, бхиккхаве, навамо а̄дӣнаво ра̄джантепураппавесане.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, ран̃н̃о ра̄джантепурам̣ хаттхисаммаддам̣ ассасаммаддам̣ ратхасаммаддам̣ раджджанӣйа̄ни [раджджанӣйа̄ни (ка.)] рӯпасаддагандхарасапхот̣т̣хабба̄ни, йа̄ни на паббаджитасса са̄руппа̄ни. айам̣, бхиккхаве, дасамо а̄дӣнаво ра̄джантепураппавесане. име кхо, бхиккхаве, даса а̄дӣнава̄ ра̄джантепураппавесане’’ти. атха кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ анекапарийа̄йена вигарахитва̄ дуббхарата̄йа…пе… еван̃ча пана, бхиккхаве, имам̣ сиккха̄падам̣ уддисеййа̄тха –
498. ‘‘йо пана бхиккху ран̃н̃о кхаттийасса муддха̄васиттасса [муддха̄бхиситтасса (сйа̄.)] аниккхантара̄джаке аниггатаратанаке пуббе аппат̣исам̣видито индакхӣлам̣ атикка̄меййа, па̄читтийа’’нти.
499. йо пана̄ти йо йа̄дисо…пе… бхиккхӯти…пе… айам̣ имасмим̣ аттхе адхиппето бхиккхӯти.
кхаттийо на̄ма убхато суджа̄то хоти, ма̄тито ча питито ча сам̣суддхагахан̣ико, йа̄ва саттама̄ пита̄махайуга̄ аккхитто анупакут̣т̣хо джа̄тива̄дена.
муддха̄васитто на̄ма кхаттийа̄бхисекена абхиситто хоти.
аниккхантара̄джакети ра̄джа̄ сайанигхара̄ аниккханто хоти.
аниггатаратанакети махесӣ сайанигхара̄ аниккханта̄ хоти, убхо ва̄ аниккханта̄ хонти.
пуббе аппат̣исам̣видитоти пуббе ана̄мантетва̄.
индакхӣло на̄ма сайанигхарасса умма̄ро вуччати.
сайанигхарам̣ на̄ма йаттха каттхачи ран̃н̃о сайанам̣ пан̃н̃аттам̣ хоти, антамасо са̄н̣ипа̄ка̄рапариккхиттампи.
индакхӣлам̣ атикка̄меййа̄ти пат̣хамам̣ па̄дам̣ умма̄рам̣ атикка̄мети, а̄патти дуккат̣асса. дутийам̣ па̄дам̣ атикка̄мети, а̄патти па̄читтийасса.
500. аппат̣исам̣видите аппат̣исам̣видитасан̃н̃ӣ индакхӣлам̣ атикка̄мети, а̄патти па̄читтийасса. аппат̣исам̣видите вематико индакхӣлам̣ атикка̄мети, а̄патти па̄читтийасса. аппат̣исам̣видите пат̣исам̣видитасан̃н̃ӣ индакхӣлам̣ атикка̄мети, а̄патти па̄читтийасса.
пат̣исам̣видите аппат̣исам̣видитасан̃н̃ӣ, а̄патти дуккат̣асса. пат̣исам̣видите вематико, а̄патти дуккат̣асса. пат̣исам̣видите пат̣исам̣видитасан̃н̃ӣ, ана̄патти.
501. ана̄патти пат̣исам̣видите, на кхаттийо хоти, на кхаттийа̄бхисекена абхиситто хоти, ра̄джа̄ сайанигхара̄ никкханто хоти, махесӣ сайанигхара̄ никкханта̄ хоти, убхо ва̄ никкханта̄ хонти, на сайанигхаре, умматтакасса, а̄дикаммикасса̄ти.
антепурасиккха̄падам̣ нит̣т̣хитам̣ пат̣хамам̣.