6. ча̄риттасиккха̄падам̣

294. тена самайена буддхо бхагава̄ ра̄джагахе вихарати вел̣уване каландаканива̄пе. тена кхо пана самайена а̄йасмато упанандасса сакйапуттасса упат̣т̣ха̄какулам̣ а̄йасмантам̣ упанандам̣ сакйапуттам̣ бхаттена нимантеси. ан̃н̃епи бхиккхӯ бхаттена нимантеси. тена кхо пана самайена а̄йасма̄ упанандо сакйапутто пуребхаттам̣, кула̄ни пайирупа̄сати. атха кхо те бхиккхӯ те мануссе етадавочум̣ – ‘‘детха̄вусо бхатта’’нти. ‘‘а̄гаметха, бханте, йа̄ва̄ййо упанандо а̄гаччхатӣ’’ти. дутийампи кхо те бхиккхӯ…пе… татийампи кхо те бхиккхӯ те мануссе етадавочум̣ – ‘‘детха̄вусо, бхаттам̣; пуре ка̄ло атиккаматӣ’’ти. ‘‘йампи майам̣, бханте, бхаттам̣ каримха̄ аййасса упанандасса ка̄ран̣а̄. а̄гаметха, бханте, йа̄ва̄ййо упанандо а̄гаччхатӣ’’ти.

атха кхо а̄йасма̄ упанандо сакйапутто пуребхаттам̣ кула̄ни пайирупа̄ситва̄ дива̄ а̄гаччхати. бхиккхӯ на читтарӯпам̣ бхун̃джим̣су. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма а̄йасма̄ упанандо сакйапутто нимантито сабхатто сама̄но пуребхаттам̣ кулесу ча̄риттам̣ а̄паджджиссатӣ’’ти…пе… саччам̣ кира твам̣, упананда, нимантито сабхатто сама̄но пуребхаттам̣ кулесу ча̄риттам̣ а̄паджджасӣти? ‘‘саччам̣, бхагава̄’’ти. вигарахи буддхо бхагава̄…пе… катхан̃хи на̄ма твам̣, могхапуриса, нимантито сабхатто сама̄но пуребхаттам̣ кулесу ча̄риттам̣ а̄паджджиссаси! нетам̣, могхапуриса, аппасанна̄нам̣ ва̄ паса̄да̄йа…пе… еван̃ча пана, бхиккхаве, имам̣ сиккха̄падам̣ уддисеййа̄тха –

‘‘йо пана бхиккху нимантито сабхатто сама̄но пуребхаттам̣ кулесу ча̄риттам̣ а̄паджджеййа, па̄читтийа’’нти.

еван̃чидам̣ бхагавата̄ бхиккхӯнам̣ сиккха̄падам̣ пан̃н̃аттам̣ хоти.

295. [маха̄ва. 277] тена кхо пана самайена а̄йасмато упанандасса сакйапуттасса упат̣т̣ха̄какулам̣ сан̇гхассаттха̄йа кха̄данӣйам̣ па̄хеси – ‘‘аййасса упанандасса дассетва̄ сан̇гхасса да̄табба’’нти. тена кхо пана самайена а̄йасма̄ упанандо сакйапутто га̄мам̣ пин̣д̣а̄йа павит̣т̣хо хоти. атха кхо те манусса̄ а̄ра̄мам̣ гантва̄ бхиккхӯ пуччхим̣су – ‘‘кахам̣, бханте, аййо упанандо’’ти? ‘‘еса̄вусо, а̄йасма̄ упанандо сакйапутто га̄мам̣ пин̣д̣а̄йа павит̣т̣хо’’ти. ‘‘идам̣, бханте, кха̄данӣйам̣ аййасса упанандасса дассетва̄ сан̇гхасса да̄табба’’нти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. атха кхо бхагава̄ етасмим̣ нида̄не етасмим̣ пакаран̣е дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘тена хи, бхиккхаве, пат̣иггахетва̄ никкхипатха йа̄ва упанандо а̄гаччхатӣ’’ти.

атха кхо а̄йасма̄ упанандо сакйапутто – ‘‘бхагавата̄ пат̣иккхиттам̣ пуребхаттам̣ кулесу ча̄риттам̣ а̄паджджиту’’нти паччха̄бхаттам̣ кула̄ни пайирупа̄ситва̄ дива̄ пат̣икками, кха̄данӣйам̣ усса̄рийиттха. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма а̄йасма̄ упанандо сакйапутто паччха̄бхаттам̣ кулесу ча̄риттам̣ а̄паджджиссатӣ’’ти…пе… саччам̣ кира твам̣, упананда, паччха̄бхаттам̣ кулесу ча̄риттам̣ а̄паджджасӣти? ‘‘саччам̣, бхагава̄’’ти. вигарахи буддхо бхагава̄…пе… катхан̃хи на̄ма твам̣, могхапуриса, паччха̄бхаттам̣ кулесу ча̄риттам̣ а̄паджджиссаси! нетам̣, могхапуриса, аппасанна̄нам̣ ва̄ паса̄да̄йа…пе… еван̃ча пана бхиккхаве имам̣ сиккха̄падам̣ уддисеййа̄тха –

‘‘йо пана бхиккху нимантито сабхатто сама̄но пуребхаттам̣ ва̄ паччха̄бхаттам̣ ва̄ кулесу ча̄риттам̣ а̄паджджеййа, па̄читтийа’’нти.

еван̃чидам̣ бхагавата̄ бхиккхӯнам̣ сиккха̄падам̣ пан̃н̃аттам̣ хоти.

296. тена кхо пана самайена бхиккхӯ чӣварада̄насамайе куккучча̄йанта̄ кула̄ни на пайирупа̄санти. чӣварам̣ париттам̣ уппаджджати. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, чӣварада̄насамайе кула̄ни пайирупа̄ситум̣. еван̃ча пана, бхиккхаве, имам̣ сиккха̄падам̣ уддисеййа̄тха –

‘‘йо пана бхиккху нимантито сабхатто сама̄но пуребхаттам̣ ва̄ паччха̄бхаттам̣ ва̄ кулесу ча̄риттам̣ а̄паджджеййа, ан̃н̃атра самайа̄, па̄читтийам̣. таттха̄йам̣ самайо. чӣварада̄насамайо – айам̣ таттха самайо’’ти.

еван̃чидам̣ бхагавата̄ бхиккхӯнам̣ сиккха̄падам̣ пан̃н̃аттам̣ хоти.

297. тена кхо пана самайена бхиккхӯ чӣваракаммам̣ каронти, аттхо ча хоти сӯчийа̄пи суттенапи саттхакенапи. бхиккхӯ куккучча̄йанта̄ кула̄ни на пайирупа̄санти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, чӣварака̄расамайе кула̄ни пайирупа̄ситум̣. еван̃ча пана, бхиккхаве, имам̣ сиккха̄падам̣ уддисеййа̄тха –

‘‘йо пана бхиккху нимантито сабхатто сама̄но пуребхаттам̣ ва̄ паччха̄бхаттам̣ ва̄ кулесу ча̄риттам̣ а̄паджджеййа, ан̃н̃атра самайа̄, па̄читтийам̣. таттха̄йам̣ самайо. чӣварада̄насамайо, чӣварака̄расамайо – айам̣ таттха самайо’’ти.

еван̃чидам̣ бхагавата̄ бхиккхӯнам̣ сиккха̄падам̣ пан̃н̃аттам̣ хоти.

298. тена кхо пана самайена бхиккхӯ гила̄на̄ хонти, аттхо ча хоти бхесаджджехи. бхиккхӯ куккучча̄йанта̄ кула̄ни на пайирупа̄санти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, сантам̣ бхиккхум̣ а̄пуччха̄ кула̄ни пайирупа̄ситум̣. еван̃ча пана, бхиккхаве, имам̣ сиккха̄падам̣ уддисеййа̄тха –

299. ‘‘йо пана бхиккху нимантито сабхатто сама̄но сантам̣ бхиккхум̣ ана̄пуччха̄ пуребхаттам̣ ва̄ паччха̄бхаттам̣ ва̄ кулесу ча̄риттам̣ а̄паджджеййа, ан̃н̃атра самайа̄, па̄читтийам̣. таттха̄йам̣ самайо. чӣварада̄насамайо, чӣварака̄расамайо – айам̣ таттха самайо’’ти.

300. йо пана̄ти йо йа̄дисо…пе… бхиккхӯти…пе… айам̣ имасмим̣ аттхе адхиппето бхиккхӯти.

нимантито на̄ма пан̃чаннам̣ бходжана̄нам̣ ан̃н̃атарена бходжанена нимантито.

сабхатто на̄ма йена нимантито тена сабхатто.

сантам̣ на̄ма бхиккхум̣ сакка̄ хоти а̄пуччха̄ пависитум̣.

асантам̣ на̄ма бхиккхум̣ на сакка̄ хоти а̄пуччха̄ пависитум̣.

пуребхаттам̣ на̄ма йена нимантито там̣ абхутта̄вӣ.

паччха̄бхаттам̣ на̄ма йена нимантито там̣ антамасо кусаггенапи [арун̣уггаманепи (сӣ.)] бхуттам̣ хоти.

кулам̣ на̄ма чатта̄ри кула̄ни – кхаттийакулам̣, бра̄хман̣акулам̣, вессакулам̣, суддакулам̣.

кулесу ча̄риттам̣ а̄паджджеййа̄ти ан̃н̃асса гхарӯпача̄рам̣ оккамантасса а̄патти дуккат̣асса. пат̣хамам̣ па̄дам̣ умма̄рам̣ атикка̄мети, а̄патти дуккат̣асса. дутийам̣ па̄дам̣ атикка̄мети, а̄патти па̄читтийасса.

ан̃н̃атра самайа̄ти т̣хапетва̄ самайам̣.

чӣварада̄насамайо на̄ма анаттхате катхине васса̄насса паччхимо ма̄со, аттхате катхине пан̃ча ма̄са̄.

чӣварака̄расамайо на̄ма чӣваре кайирама̄не.

301. нимантите нимантитасан̃н̃ӣ сантам̣ бхиккхум̣ ана̄пуччха̄ пуребхаттам̣ ва̄ паччха̄бхаттам̣ ва̄ кулесу ча̄риттам̣ а̄паджджати, ан̃н̃атра самайа̄, а̄патти па̄читтийасса. нимантите вематико сантам̣ бхиккхум̣ ана̄пуччха̄ пуребхаттам̣ ва̄ паччха̄бхаттам̣ ва̄ кулесу ча̄риттам̣ а̄паджджати, ан̃н̃атра самайа̄, а̄патти па̄читтийасса. нимантите анимантитасан̃н̃ӣ сантам̣ бхиккхум̣ ана̄пуччха̄ пуребхаттам̣ ва̄ паччха̄бхаттам̣ ва̄ кулесу ча̄риттам̣ а̄паджджати, ан̃н̃атра самайа̄, а̄патти па̄читтийасса.

анимантите нимантитасан̃н̃ӣ, а̄патти дуккат̣асса. анимантите вематико, а̄патти дуккат̣асса. анимантите анимантитасан̃н̃ӣ, ана̄патти.

302. ана̄патти самайе, сантам̣ бхиккхум̣ а̄пуччха̄ пависати, асантам̣ бхиккхум̣ ана̄пуччха̄ пависати, ан̃н̃асса гхарена магго хоти, гхарӯпача̄рена магго хоти, антара̄ра̄мам̣ гаччхати, бхиккхунупассайам̣ гаччхати, титтхийасеййам̣ гаччхати, пат̣иккаманам̣ гаччхати, бхаттийагхарам̣ гаччхати, а̄пада̄су, умматтакасса, а̄дикаммикасса̄ти.

ча̄риттасиккха̄падам̣ нит̣т̣хитам̣ чхат̣т̣хам̣.