219. виса̄кха̄ваттху
349. атха кхо бхагава̄ ба̄ра̄н̣асийам̣ йатха̄бхирантам̣ вихаритва̄ йена са̄ваттхи тена ча̄рикам̣ пакка̄ми. анупуббена ча̄рикам̣ чарама̄но йена са̄ваттхи тадавасари. татра судам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. атха кхо виса̄кха̄ мига̄рама̄та̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо виса̄кхам̣ мига̄рама̄тарам̣ бхагава̄ дхаммийа̄ катха̄йа сандассеси сама̄дапеси самуттеджеси сампахам̣сеси. атха кхо виса̄кха̄ мига̄рама̄та̄, бхагавата̄ дхаммийа̄ катха̄йа сандассита̄ сама̄дапита̄ самуттеджита̄ сампахам̣сита̄, бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘адхива̄сету ме, бханте, бхагава̄ сва̄тана̄йа бхаттам̣ саддхим̣ бхиккхусан̇гхена̄’’ти. адхива̄сеси бхагава̄ тун̣хӣбха̄вена. атха кхо виса̄кха̄ мига̄рама̄та̄ бхагавато адхива̄санам̣ видитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ пакка̄ми.
тена кхо пана самайена тасса̄ раттийа̄ аччайена ча̄туддӣпико маха̄мегхо па̄васси. атха кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘йатха̄, бхиккхаве, джетаване вассати евам̣ чатӯсу дӣпесу вассати. овасса̄петха, бхиккхаве, ка̄йам̣. айам̣ паччхимако ча̄туддӣпико маха̄мегхо’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо те бхиккхӯ бхагавато пат̣иссун̣итва̄ никкхиттачӣвара̄ ка̄йам̣ овасса̄пенти. атха кхо виса̄кха̄ мига̄рама̄та̄ пан̣ӣтам̣ кха̄данӣйам̣ бходжанӣйам̣ пат̣ийа̄да̄петва̄ да̄сим̣ а̄н̣а̄песи – ‘‘гаччха, дже. а̄ра̄мам̣ гантва̄ ка̄лам̣ а̄рочехи – ка̄ло, бханте, нит̣т̣хитам̣ бхатта’’нти. ‘‘евам̣, аййе’’ти кхо са̄ да̄сӣ виса̄кха̄йа мига̄рама̄туйа̄ пат̣иссун̣итва̄ а̄ра̄мам̣ гантва̄ аддаса бхиккхӯ никкхиттачӣваре ка̄йам̣ овасса̄пенте, дисва̄на ‘наттхи а̄ра̄ме бхиккхӯ, а̄джӣвака̄ ка̄йам̣ овасса̄пентӣ’ти йена виса̄кха̄ мига̄рама̄та̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ виса̄кхам̣ мига̄рама̄тарам̣ етадавоча – ‘‘наттхаййе, а̄ра̄ме бхиккхӯ, а̄джӣвака̄ ка̄йам̣ овасса̄пентӣ’’ти. атха кхо виса̄кха̄йа мига̄рама̄туйа̄ пан̣д̣ита̄йа вийатта̄йа медха̄винийа̄ етадахоси – ‘‘ниссам̣сайам̣ кхо аййа̄ никкхиттачӣвара̄ ка̄йам̣ овасса̄пенти. са̄йам̣ ба̄ла̄ ман̃н̃иттха – наттхи а̄ра̄ме бхиккхӯ, а̄джӣвака̄ ка̄йам̣ овасса̄пентӣ’’ти, пуна да̄сим̣ а̄н̣а̄песи – ‘‘гаччха, дже. а̄ра̄мам̣ гантва̄ ка̄лам̣ а̄рочехи – ка̄ло, бханте, нит̣т̣хитам̣ бхатта’’нти. атха кхо те бхиккхӯ гатта̄ни сӣтим̣ каритва̄ [сӣтӣкаритва̄ (сйа̄.)] каллака̄йа̄ чӣвара̄ни гахетва̄ йатха̄виха̄рам̣ пависим̣су. атха кхо са̄ да̄сӣ а̄ра̄мам̣ гантва̄ бхиккхӯ апассантӣ ‘наттхи а̄ра̄ме бхиккхӯ, сун̃н̃о а̄ра̄мо’ти йена виса̄кха̄ мига̄рама̄та̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ виса̄кхам̣ мига̄рама̄тарам̣ етадавоча – ‘‘наттхаййе, а̄ра̄ме бхиккхӯ, сун̃н̃о а̄ра̄мо’’ти. атха кхо виса̄кха̄йа мига̄рама̄туйа̄ пан̣д̣ита̄йа вийатта̄йа медха̄винийа̄ етадахоси – ‘‘ниссам̣сайам̣ кхо аййа̄ гатта̄ни сӣтим̣ каритва̄ каллака̄йа̄ чӣвара̄ни гахетва̄ йатха̄виха̄рам̣ павит̣т̣ха̄. са̄йам̣ ба̄ла̄ ман̃н̃иттха – наттхи а̄ра̄ме бхиккхӯ, сун̃н̃о а̄ра̄мо’’ти, пуна да̄сим̣ а̄н̣а̄песи – ‘‘гаччха, дже. а̄ра̄мам̣ гантва̄ ка̄лам̣ а̄рочехи – ка̄ло, бханте, нит̣т̣хитам̣ бхатта’’нти.
350. атха кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘сандахатха [саннахатха (сӣ. сйа̄.)], бхиккхаве, паттачӣварам̣; ка̄ло бхаттасса̄’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. атха кхо бхагава̄ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа – сеййатха̄пи на̄ма балава̄ пурисо саммин̃джитам̣ ва̄ ба̄хам̣ паса̄реййа, паса̄ритам̣ ва̄ ба̄хам̣ самин̃джеййа, евамева – джетаване антарахито виса̄кха̄йа мига̄рама̄туйа̄ кот̣т̣хаке па̄турахоси. нисӣди бхагава̄ пан̃н̃атте а̄сане саддхим̣ бхиккхусан̇гхена. атха кхо виса̄кха̄ мига̄рама̄та̄ – ‘‘аччхарийам̣ вата бхо! аббхутам̣ вата бхо! татха̄гатасса махиддхиката̄ маха̄нубха̄вата̄, йатра хи на̄ма джан̣н̣укаматтесупи огхесу паваттама̄несу, кат̣иматтесупи огхесу паваттама̄несу, на хи на̄ма екабхиккхуссапи [паваттама̄несу на екабхиккхуссапи (?)] па̄да̄ ва̄ чӣвара̄ни ва̄ алла̄ни бхависсантӣ’’ти – хат̣т̣ха̄ удагга̄ буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ пан̣ӣтена кха̄данӣйена бходжанӣйена сахаттха̄ сантаппетва̄ сампава̄ретва̄ бхагавантам̣ бхутта̄вим̣ онӣтапаттапа̄н̣им̣ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинна̄ кхо виса̄кха̄ мига̄рама̄та̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ат̣т̣ха̄хам̣, бханте, бхагавантам̣ вара̄ни йа̄ча̄мӣ’’ти. ‘‘атиккантавара̄ кхо, виса̄кхе, татха̄гата̄’’ти. ‘‘йа̄ни ча, бханте, каппийа̄ни йа̄ни ча анаваджджа̄нӣ’’ти. ‘‘вадехи, виса̄кхе’’ти. ‘‘иччха̄махам̣, бханте, сан̇гхасса йа̄ваджӣвам̣ вассикаса̄т̣икам̣ да̄тум̣, а̄гантукабхаттам̣ да̄тум̣, гамикабхаттам̣ да̄тум̣, гила̄набхаттам̣ да̄тум̣, гила̄нупат̣т̣ха̄кабхаттам̣ да̄тум̣, гила̄набхесаджджам̣ да̄тум̣, дхувайа̄гум̣ да̄тум̣, бхиккхунисан̇гхасса удакаса̄т̣икам̣ да̄ту’’нти. ‘‘ким̣ пана твам̣, виса̄кхе, аттхавасам̣ сампассама̄на̄ татха̄гатам̣ ат̣т̣ха вара̄ни йа̄часӣ’’ти?
‘‘идха̄хам̣, бханте, да̄сим̣ а̄н̣а̄песим̣ – ‘гаччха, дже. а̄ра̄мам̣ гантва̄ ка̄лам̣ а̄рочехи – ка̄ло, бханте, нит̣т̣хитам̣ бхатта’’’нти. атха кхо са̄, бханте, да̄сӣ а̄ра̄мам̣ гантва̄ аддаса бхиккхӯ никкхиттачӣваре ка̄йам̣ овасса̄пенте, дисва̄на ‘‘наттхи а̄ра̄ме бхиккхӯ, а̄джӣвака̄ ка̄йам̣ овасса̄пентӣ’’ти йена̄хам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ мам̣ етадавоча – ‘‘наттхаййе, а̄ра̄ме бхиккхӯ, а̄джӣвака̄ ка̄йам̣ овасса̄пентӣ’’ти. асучи, бханте, наггийам̣ джегуччхам̣ пат̣икӯлам̣. има̄хам̣, бханте, аттхавасам̣ сампассама̄на̄ иччха̄ми сан̇гхасса йа̄ваджӣвам̣ вассикаса̄т̣икам̣ да̄тум̣.
‘‘пуна чапарам̣, бханте, а̄гантуко бхиккху на вӣтхикусало на гочаракусало киланто пин̣д̣а̄йа чарати. со ме а̄гантукабхаттам̣ бхун̃джитва̄ вӣтхикусало гочаракусало акиланто пин̣д̣а̄йа чариссати. има̄хам̣, бханте, аттхавасам̣ сампассама̄на̄ иччха̄ми сан̇гхасса йа̄ваджӣвам̣ а̄гантукабхаттам̣ да̄тум̣.
‘‘пуна чапарам̣, бханте, гамико бхиккху аттано бхаттам̣ парийесама̄но саттха̄ ва̄ виха̄йиссати, йаттха ва̄ ва̄сам̣ гантука̄мо бхависсати таттха вика̄ле упагаччхиссати, киланто аддха̄нам̣ гамиссати. со ме гамикабхаттам̣ бхун̃джитва̄ саттха̄ на виха̄йиссати, йаттха ва̄сам̣ гантука̄мо бхависсати таттха ка̄ле упагаччхиссати, акиланто аддха̄нам̣ гамиссати. има̄хам̣, бханте, аттхавасам̣ сампассама̄на̄ иччха̄ми сан̇гхасса йа̄ваджӣвам̣ гамикабхаттам̣ да̄тум̣.
‘‘пуна чапарам̣, бханте, гила̄насса бхиккхуно саппа̄йа̄ни бходжана̄ни алабхантасса а̄ба̄дхо ва̄ абхивад̣д̣хиссати, ка̄лам̣кирийа̄ ва̄ бхависсати. тасса ме гила̄набхаттам̣ бхуттасса а̄ба̄дхо на абхивад̣д̣хиссати, ка̄лам̣кирийа̄ на бхависсати. има̄хам̣, бханте, аттхавасам̣ сампассама̄на̄ иччха̄ми сан̇гхасса йа̄ваджӣвам̣ гила̄набхаттам̣ да̄тум̣. ‘‘пуна чапарам̣, бханте, гила̄нупат̣т̣ха̄ко бхиккху аттано бхаттам̣ парийесама̄но гила̄насса уссӯре бхаттам̣ нӣхариссати, бхаттаччхедам̣ кариссати. со ме гила̄нупат̣т̣ха̄кабхаттам̣ бхун̃джитва̄ гила̄насса ка̄лена бхаттам̣ нӣхариссати, бхаттаччхедам̣ на кариссати. има̄хам̣, бханте, аттхавасам̣ сампассама̄на̄ иччха̄ми сан̇гхасса йа̄ваджӣвам̣ гила̄нупат̣т̣ха̄кабхаттам̣ да̄тум̣.
‘‘пуна чапарам̣, бханте, гила̄насса бхиккхуно саппа̄йа̄ни бхесаджджа̄ни алабхантасса а̄ба̄дхо ва̄ абхивад̣д̣хиссати, ка̄лам̣кирийа̄ ва̄ бхависсати. тасса ме гила̄набхесаджджам̣ парибхуттасса а̄ба̄дхо на абхивад̣д̣хиссати, ка̄лам̣кирийа̄ на бхависсати. има̄хам̣, бханте, аттхавасам̣ сампассама̄на̄ иччха̄ми сан̇гхасса йа̄ваджӣвам̣ гила̄набхесаджджам̣ да̄тум̣.
‘‘пуна чапарам̣, бханте, бхагавата̄ андхакавинде даса̄нисам̣се сампассама̄нена йа̄гу анун̃н̃а̄та̄. тйа̄хам̣, бханте, а̄нисам̣се сампассама̄на̄ иччха̄ми сан̇гхасса йа̄ваджӣвам̣ дхувайа̄гум̣ да̄тум̣.
‘‘идха, бханте, бхиккхунийо ачираватийа̄ надийа̄ весийа̄хи саддхим̣ нагга̄ екатиттхе наха̄йанти. та̄, бханте, весийа̄ бхиккхунийо уппан̣д̣есум̣ – ‘ким̣ ну кхо на̄ма тумха̄кам̣, аййе, дахара̄нам̣ [дахара̄нам̣ дахара̄нам̣ (сӣ.)] брахмачарийам̣ чин̣н̣ена, нану на̄ма ка̄ма̄ парибхун̃джитабба̄; йада̄ джин̣н̣а̄ бхависсатха тада̄ брахмачарийам̣ чариссатха. евам̣ тумха̄кам̣ убхо аттха̄ париггахита̄ бхависсантӣ’ти. та̄, бханте, бхиккхунийо весийа̄хи уппан̣д̣ийама̄на̄ ман̇кӯ ахесум̣. асучи, бханте, ма̄туга̄масса наггийам̣ джегуччхам̣ пат̣икӯлам̣. има̄хам̣, бханте, аттхавасам̣ сампассама̄на̄ иччха̄ми бхиккхунисан̇гхасса йа̄ваджӣвам̣ удакаса̄т̣икам̣ да̄ту’’нти.
351. ‘‘ким̣ пана твам̣, виса̄кхе, а̄нисам̣сам̣ сампассама̄на̄ татха̄гатам̣ ат̣т̣ха вара̄ни йа̄часӣ’’ти? ‘‘идха, бханте, диса̄су вассам̣вут̣т̣ха̄ бхиккхӯ са̄ваттхим̣ а̄гаччхиссанти бхагавантам̣ дассана̄йа. те бхагавантам̣ упасан̇камитва̄ пуччхиссанти – ‘иттханна̄мо, бханте, бхиккху ка̄лан̇като, тасса ка̄ гати ко абхисампара̄йо’ти? там̣ бхагава̄ бйа̄кариссати сота̄паттипхале ва̄ сакада̄га̄мипхале ва̄ ана̄га̄мипхале ва̄ арахатте ва̄. тйа̄хам̣ упасан̇камитва̄ пуччхисса̄ми – ‘а̄гатапубба̄ ну кхо, бханте, тена аййена са̄ваттхӣ’ти? саче ме ваккханти – ‘а̄гатапубба̄ тена бхиккхуна̄ са̄ваттхӣ’ти нит̣т̣хаметтха гаччхисса̄ми – ниссам̣сайам̣ ме парибхуттам̣ тена аййена вассикаса̄т̣ика̄ ва̄ а̄гантукабхаттам̣ ва̄ гамикабхаттам̣ ва̄ гила̄набхаттам̣ ва̄ гила̄нупат̣т̣ха̄кабхаттам̣ ва̄ гила̄набхесаджджам̣ ва̄ дхувайа̄гу ва̄ти. тасса̄ ме тадануссарантийа̄ па̄муджджам̣ джа̄йиссати, памудита̄йа пӣти джа̄йиссати, пӣтимана̄йа ка̄йо пассамбхиссати, пассаддхака̄йа̄ сукхам̣ ведийисса̄ми, сукхинийа̄ читтам̣ сама̄дхийиссати. са̄ ме бхависсати индрийабха̄вана̄ балабха̄вана̄ боджджхан̇габха̄вана̄. има̄хам̣, бханте, а̄нисам̣сам̣ сампассама̄на̄ татха̄гатам̣ ат̣т̣ха вара̄ни йа̄ча̄мӣ’’ти. ‘‘са̄дху са̄дху, виса̄кхе; са̄дху кхо твам̣, виса̄кхе, имам̣ а̄нисам̣сам̣ сампассама̄на̄ татха̄гатам̣ ат̣т̣ха вара̄ни йа̄часи. ануджа̄на̄ми те, виса̄кхе, ат̣т̣ха вара̄нӣ’’ти. атха кхо бхагава̄ виса̄кхам̣ мига̄рама̄тарам̣ има̄хи га̄тха̄хи анумоди –
‘‘йа̄ аннапа̄нам̣ дадатиппамодита̄;
сӣлӯпапанна̄ сугатасса са̄вика̄;
дада̄ти да̄нам̣ абхибхуййа маччхарам̣;
соваггикам̣ соканудам̣ сукха̄вахам̣.
‘‘диббам̣ са̄ лабхате а̄йум̣ [диббам̣ балам̣ са̄ лабхате ча а̄йум̣ (сӣ. сйа̄.)];
а̄гамма маггам̣ вираджам̣ анан̇ган̣ам̣;
са̄ пун̃н̃ака̄ма̄ сукхинӣ ана̄майа̄;
саггамхи ка̄йамхи чирам̣ памодатӣ’’ти.
352. атха кхо бхагава̄ виса̄кхам̣ мига̄рама̄тарам̣ има̄хи га̄тха̄хи анумодитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄ми. атха кхо бхагава̄ етасмим̣ нида̄не етасмим̣ пакаран̣е дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, вассикаса̄т̣икам̣, а̄гантукабхаттам̣, гамикабхаттам̣, гила̄набхаттам̣, гила̄нупат̣т̣ха̄кабхаттам̣, гила̄набхесаджджам̣, дхувайа̄гум̣, бхиккхунисан̇гхасса удакаса̄т̣ика’’нти.
виса̄кха̄ваттху нит̣т̣хитам̣.
виса̄кха̄бха̄н̣ава̄ро нит̣т̣хито.