202. джӣвакаваттху

326. тена самайена буддхо бхагава̄ ра̄джагахе вихарати вел̣уване каландаканива̄пе. тена кхо пана самайена веса̄лӣ иддха̄ чева хоти пхита̄ [пхӣта̄ (бахӯсу)] ча бахуджана̄ ча а̄кин̣н̣аманусса̄ ча субхиккха̄ ча; сатта ча па̄са̄дасахасса̄ни сатта ча па̄са̄дасата̄ни сатта ча па̄са̄да̄; сатта ча кӯт̣а̄га̄расахасса̄ни сатта ча кӯт̣а̄га̄расата̄ни сатта ча кӯт̣а̄га̄ра̄ни; сатта ча а̄ра̄масахасса̄ни сатта ча а̄ра̄масата̄ни сатта ча а̄ра̄ма̄; сатта ча поккхаран̣ӣсахасса̄ни сатта ча поккхаран̣ӣсата̄ни сатта ча поккхаран̣ийо; амбапа̄лӣ ча ган̣ика̄ абхирӯпа̄ хоти дассанӣйа̄ па̄са̄дика̄ парама̄йа ван̣н̣апоккхарата̄йа саманна̄гата̄, падаккхин̣а̄ [падаккха̄ (сйа̄.)] начче ча гӣте ча ва̄дите ча, абхисат̣а̄ аттхика̄нам̣ аттхика̄нам̣ манусса̄нам̣ пан̃н̃а̄са̄йа ча раттим̣ гаччхати; та̄йа ча веса̄лӣ бхиййосоматта̄йа упасобхати. атха кхо ра̄джагахако негамо веса̄лим̣ агама̄си кеначидева каран̣ӣйена. аддаса̄ кхо ра̄джагахако негамо веса̄лим̣ иддхан̃чева пхитан̃ча бахуджанан̃ча а̄кин̣н̣амануссан̃ча субхиккхан̃ча; сатта ча па̄са̄дасахасса̄ни сатта ча па̄са̄дасата̄ни сатта ча па̄са̄де; сатта ча кӯт̣а̄га̄расахасса̄ни сатта ча кӯт̣а̄га̄расата̄ни сатта ча кӯт̣а̄га̄ра̄ни; сатта ча а̄ра̄масахасса̄ни сатта ча а̄ра̄масата̄ни сатта ча а̄ра̄ме; сатта ча поккхаран̣ӣсахасса̄ни сатта ча поккхаран̣ӣсата̄ни сатта ча поккхаран̣ийо; амбапа̄лин̃ча ган̣икам̣ абхирӯпам̣ дассанӣйам̣ па̄са̄дикам̣ парама̄йа ван̣н̣апоккхарата̄йа саманна̄гатам̣, падаккхин̣ам̣ [падаккхам̣ (сйа̄.)] начче ча гӣте ча ва̄дите ча, абхисат̣ам̣ аттхика̄нам̣ аттхика̄нам̣ манусса̄нам̣ пан̃н̃а̄са̄йа ча раттим̣ гаччхантим̣, та̄йа ча веса̄лим̣ бхиййосоматта̄йа упасобхантим̣.

327. атха кхо ра̄джагахако негамо веса̄лийам̣ там̣ каран̣ӣйам̣ тӣретва̄ пунадева ра̄джагахам̣ пачча̄ган̃чхи. йена ра̄джа̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ ра̄джа̄нам̣ ма̄гадхам̣ сенийам̣ бимбиса̄рам̣ етадавоча – ‘‘веса̄лӣ, дева, иддха̄ чева пхита̄ ча бахуджана̄ ча а̄кин̣н̣аманусса̄ ча субхиккха̄ ча; сатта ча па̄са̄дасахасса̄ни…пе… та̄йа ча веса̄лӣ бхиййосоматта̄йа упасобхати. са̄дху, дева, майампи ган̣икам̣ вут̣т̣ха̄песса̄ма̄’’ти [вут̣т̣ха̄пеййа̄ма (ка.)]. ‘‘тена хи, бхан̣е, та̄дисим̣ кума̄рим̣ джа̄на̄тха йам̣ тумхе ган̣икам̣ вут̣т̣ха̄пеййа̄тха̄’’ти. тена кхо пана самайена ра̄джагахе са̄лаватӣ на̄ма кума̄рӣ абхирӯпа̄ хоти дассанӣйа̄ па̄са̄дика̄ парама̄йа ван̣н̣апоккхарата̄йа саманна̄гата̄. атха кхо ра̄джагахако негамо са̄лаватим̣ кума̄рим̣ ган̣икам̣ вут̣т̣ха̄песи. атха кхо са̄лаватӣ ган̣ика̄ начирассева падаккхин̣а̄ ахоси начче ча гӣте ча ва̄дите ча, абхисат̣а̄ аттхика̄нам̣ аттхика̄нам̣ манусса̄нам̣ пат̣исатена ча раттим̣ гаччхати. атха кхо са̄лаватӣ ган̣ика̄ начирассева габбхинӣ ахоси. атха кхо са̄лаватийа̄ ган̣ика̄йа етадахоси – ‘‘иттхӣ кхо габбхинӣ пуриса̄нам̣ амана̄па̄. саче мам̣ кочи джа̄ниссати са̄лаватӣ ган̣ика̄ габбхинӣти, саббо ме сакка̄ро бхан̃джиссати [париха̄йиссати (сӣ. сйа̄.)]. йам̣нӯна̄хам̣ гила̄нам̣ пат̣иведеййа’’нти. атха кхо са̄лаватӣ ган̣ика̄ дова̄рикам̣ а̄н̣а̄песи – ‘‘ма̄, бхан̣е дова̄рика, кочи пурисо па̄виси. йо ча мам̣ пуччхати, ‘гила̄на̄’ти пат̣иведехӣ’’ти. ‘‘евам̣, аййе’’ти кхо со дова̄рико са̄лаватийа̄ ган̣ика̄йа паччассоси. атха кхо са̄лаватӣ ган̣ика̄ тасса габбхасса парипа̄каманва̄йа путтам̣ виджа̄йи. атха кхо са̄лаватӣ ган̣ика̄ да̄сим̣ а̄н̣а̄песи – ‘‘ханда, дже, имам̣ да̄ракам̣ каттарасуппе паккхипитва̄ нӣхаритва̄ сан̇ка̄ракӯт̣е чхад̣д̣ехӣ’’ти. ‘‘евам̣, аййе’’ти кхо са̄ да̄сӣ са̄лаватийа̄ ган̣ика̄йа пат̣иссутва̄ там̣ да̄ракам̣ каттарасуппе паккхипитва̄ нӣхаритва̄ сан̇ка̄ракӯт̣е чхад̣д̣еси.

328. тена кхо пана самайена абхайо на̄ма ра̄джакума̄ро ка̄лассева ра̄джупат̣т̣ха̄нам̣ гаччханто аддаса там̣ да̄ракам̣ ка̄кехи сампарикин̣н̣ам̣, дисва̄на мануссе пуччхи – ‘‘ким̣ етам̣, бхан̣е, ка̄кехи сампарикин̣н̣а’’нти? ‘‘да̄рако, дева̄’’ти. ‘‘джӣвати, бхан̣е’’ти? ‘‘джӣвати, дева̄’’ти. ‘‘тена хи, бхан̣е, там̣ да̄ракам̣ амха̄кам̣ антепурам̣ нетва̄ дха̄тӣнам̣ детха посету’’нти. ‘‘евам̣, дева̄’’ти кхо те манусса̄ абхайасса ра̄джакума̄расса пат̣иссутва̄ там̣ да̄ракам̣ абхайасса ра̄джакума̄расса антепурам̣ нетва̄ дха̄тӣнам̣ адам̣су – ‘‘посетха̄’’ти. тасса джӣватӣти ‘джӣвако’ти на̄мам̣ акам̣су. кума̄рена поса̄питоти ‘кома̄рабхаччо’ти на̄мам̣ акам̣су. атха кхо джӣвако кома̄рабхаччо начирассева вин̃н̃утам̣ па̄пун̣и. атха кхо джӣвако кома̄рабхаччо йена абхайо ра̄джакума̄ро тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ абхайам̣ ра̄джакума̄рам̣ етадавоча – ‘‘ка̄ ме, дева, ма̄та̄, ко пита̄’’ти? ‘‘ахампи кхо те, бхан̣е джӣвака, ма̄тарам̣ на джа̄на̄ми; апи ча̄хам̣ те пита̄; майа̄си [майа̄пи (ка.)] поса̄пито’’ти. атха кхо джӣвакасса кома̄рабхаччасса етадахоси – ‘‘има̄ни кхо ра̄джакула̄ни на сукара̄ни асиппена упаджӣвитум̣. йам̣нӯна̄хам̣ сиппам̣ сиккхеййа’’нти.

329. тена кхо пана самайена таккасила̄йам̣ [таккасӣла̄йам̣ (ка.)] диса̄па̄моккхо веджджо пат̣ивасати. атха кхо джӣвако кома̄рабхаччо абхайам̣ ра̄джакума̄рам̣ ана̄пуччха̄ йена таккасила̄ тена пакка̄ми. анупуббена йена таккасила̄, йена веджджо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ там̣ веджджам̣ етадавоча – ‘‘иччха̄махам̣, а̄чарийа, сиппам̣ сиккхиту’’нти. ‘‘тена хи, бхан̣е джӣвака, сиккхассӯ’’ти. атха кхо джӣвако кома̄рабхаччо бахун̃ча ган̣ха̄ти лахун̃ча ган̣ха̄ти сут̣т̣ху ча упадха̄рети, гахитан̃часса на саммуссати [на памуссати (сӣ. сйа̄.)]. атха кхо джӣвакасса кома̄рабхаччасса саттаннам̣ васса̄нам̣ аччайена етадахоси – ‘‘ахам̣, кхо бахун̃ча ган̣ха̄ми лахун̃ча ган̣ха̄ми сут̣т̣ху ча упадха̄реми, гахитан̃ча ме на саммуссати, сатта ча ме васса̄ни адхӣйантасса, найимасса сиппасса анто пан̃н̃а̄йати. када̄ имасса сиппасса анто пан̃н̃а̄йиссатӣ’’ти. атха кхо джӣвако кома̄рабхаччо йена со веджджо тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ там̣ веджджам̣ етадавоча – ‘‘ахам̣ кхо, а̄чарийа, бахун̃ча ган̣ха̄ми лахун̃ча ган̣ха̄ми сут̣т̣ху ча упадха̄реми, гахитан̃ча ме на саммуссати, сатта ча ме васса̄ни адхӣйантасса, найимасса сиппасса анто пан̃н̃а̄йати. када̄ имасса сиппасса анто пан̃н̃а̄йиссатӣ’’ти? ‘‘тена хи, бхан̣е джӣвака, кхан̣иттим̣ а̄да̄йа таккасила̄йа саманта̄ йоджанам̣ а̄хин̣д̣итва̄ йам̣ кин̃чи абхесаджджам̣ пассеййа̄си там̣ а̄хара̄’’ти. ‘‘евам̣, а̄чарийа̄’’ти кхо джӣвако кома̄рабхаччо тасса веджджасса пат̣иссутва̄ кхан̣иттим̣ а̄да̄йа таккасила̄йа саманта̄ йоджанам̣ а̄хин̣д̣анто на кин̃чи абхесаджджам̣ аддаса. атха кхо джӣвако кома̄рабхаччо йена со веджджо тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ там̣ веджджам̣ етадавоча – ‘‘а̄хин̣д̣антомхи, а̄чарийа, таккасила̄йа саманта̄ йоджанам̣, на кин̃чи [а̄хин̣т̣анто на кин̃чи (ка.)] абхесаджджам̣ аддаса’’нти. ‘‘сусиккхитоси, бхан̣е джӣвака. алам̣ те еттакам̣ джӣвика̄йа̄’’ти джӣвакасса кома̄рабхаччасса париттам̣ па̄тхеййам̣ па̄да̄си. атха кхо джӣвако кома̄рабхаччо там̣ париттам̣ па̄тхеййам̣ а̄да̄йа йена ра̄джагахам̣ тена пакка̄ми. атха кхо джӣвакасса кома̄рабхаччасса там̣ париттам̣ па̄тхеййам̣ антара̄магге са̄кете париккхайам̣ агама̄си. атха кхо джӣвакасса кома̄рабхаччасса етадахоси – ‘‘име кхо магга̄ канта̄ра̄ апподака̄ аппабхаккха̄, на сукара̄ апа̄тхеййена гантум̣. йам̣нӯна̄хам̣ па̄тхеййам̣ парийесеййа’’нти.

джӣвакаваттху нит̣т̣хитам̣.