178. сӣхасена̄пативаттху

290. [а. ни. 8.12 а̄дайо] тена кхо пана самайена абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ личчхавӣ сандха̄га̄ре [сантха̄га̄ре (сӣ. сйа̄.)] саннисинна̄ саннипатита̄ анекапарийа̄йена буддхасса ван̣н̣ам̣ бха̄санти, дхаммасса ван̣н̣ам̣ бха̄санти, сан̇гхасса ван̣н̣ам̣ бха̄санти. тена кхо пана самайена сӣхо сена̄пати ниган̣т̣хаса̄вако тассам̣ париса̄йам̣ нисинно хоти. атха кхо сӣхасса сена̄патисса етадахоси – ‘‘ниссам̣сайам̣ кхо со бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо бхависсати, татха̄ химе абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ личчхавӣ сантха̄га̄ре саннисинна̄ саннипатита̄ анекапарийа̄йена буддхасса ван̣н̣ам̣ бха̄санти, дхаммасса ван̣н̣ам̣ бха̄санти, сан̇гхасса ван̣н̣ам̣ бха̄санти. йам̣нӯна̄хам̣ там̣ бхагавантам̣ дассана̄йа упасан̇камеййам̣ арахантам̣ самма̄самбуддха’’нти. атха кхо сӣхо сена̄пати йена ниган̣т̣хо на̄т̣апутто тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ ниган̣т̣хам̣ на̄т̣апуттам̣ етадавоча – ‘‘иччха̄махам̣, бханте, саман̣ам̣ готамам̣ дассана̄йа упасан̇камиту’’нти. ‘‘ким̣ пана твам̣, сӣха, кирийава̄до сама̄но акирийава̄дам̣ саман̣ам̣ готамам̣ дассана̄йа упасан̇камиссаси? саман̣о хи, сӣха, готамо акирийава̄до акирийа̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣ’’ти. атха кхо сӣхасса сена̄патисса йо ахоси гамика̄бхисан̇кха̄ро бхагавантам̣ дассана̄йа, со пат̣иппассамбхи. дутийампи кхо абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ личчхавӣ сандха̄га̄ре саннисинна̄ саннипатита̄ анекапарийа̄нена буддхасса ван̣н̣ам̣ бха̄санти, дхаммасса ван̣н̣ам̣ бха̄санти, сан̇гхасса ван̣н̣ам̣ бха̄санти. дутийампи кхо сӣхасса сена̄патисса етадахоси – ‘‘ниссам̣сайам̣ кхо со бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо бхависсати, татха̄ химе абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ личчхавӣ сандха̄га̄ре саннисинна̄ саннипатита̄ анекапарийа̄йена буддхасса ван̣н̣ам̣ бха̄санти, дхаммасса ван̣н̣ам̣ бха̄санти, сан̇гхасса ван̣н̣ам̣ бха̄санти. йам̣нӯна̄хам̣ там̣ бхагавантам̣ дассана̄йа упасан̇камеййам̣ арахантам̣ самма̄самбуддха’’нти. дутийампи кхо сӣхо сена̄пати йена ниган̣т̣хо на̄т̣апутто тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ ниган̣т̣хам̣ на̄т̣апуттам̣ етадавоча – ‘‘иччха̄махам̣, бханте, саман̣ам̣ готамам̣ дассана̄йа упасан̇камиту’’нти. ‘‘ким̣ пана твам̣, сӣха, кирийава̄до сама̄но акирийава̄дам̣ саман̣ам̣ готамам̣ дассана̄йа упасан̇камиссаси? саман̣о хи, сӣха, готамо акирийава̄до акирийа̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣ’’ти. дутийампи кхо сӣхасса сена̄патисса йо ахоси гамика̄бхисан̇кха̄ро бхагавантам̣ дассана̄йа, со пат̣иппассамбхи. татийампи кхо абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ личчхавӣ сандха̄га̄ре саннисинна̄ саннипатита̄ анекапарийа̄йена буддхасса ван̣н̣ам̣ бха̄санти, дхаммасса ван̣н̣ам̣ бха̄санти, сан̇гхасса ван̣н̣ам̣ бха̄санти. татийампи кхо сӣхасса сена̄патисса етадахоси – ‘‘ниссам̣сайам̣ кхо со бхагава̄ арахам̣ самма̄самбуддхо бхависсати, татха̄ химе абхин̃н̃а̄та̄ абхин̃н̃а̄та̄ личчхавӣ сандха̄га̄ре саннисинна̄ саннипатита̄ анекапарийа̄йена буддхасса ван̣н̣ам̣ бха̄санти, дхаммасса ван̣н̣ам̣ бха̄санти, сан̇гхасса ван̣н̣ам̣ бха̄санти. кин̃хи ме кариссанти ниган̣т̣ха̄ апалокита̄ ва̄ анапалокита̄ ва̄? йам̣нӯна̄хам̣ анапалокетва̄ва ниган̣т̣хе там̣ бхагавантам̣ дассана̄йа упасан̇камеййам̣ арахантам̣ самма̄самбуддха’’нти.

атха кхо сӣхо сена̄пати пан̃чахи ратхасатехи дива̄ дивасса веса̄лийа̄ ниййа̄си бхагавантам̣ дассана̄йа. йа̄ватика̄ йа̄насса бхӯми, йа̄нена гантва̄ йа̄на̄ паччорохитва̄ паттикова йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо сӣхо сена̄пати бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘сутам̣ ме там̣, бханте, ‘акирийава̄до саман̣о готамо акирийа̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣ’ти. йе те, бханте, евама̄хам̣су ‘акирийава̄до саман̣о готамо, акирийа̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣ’ти. каччи те, бханте, бхагавато вуттава̄дино, на ча бхагавантам̣ абхӯтена аббха̄чиккханти, дхаммасса ча̄нудхаммам̣ бйа̄каронти, на ча кочи сахадхаммико ва̄да̄нува̄до га̄райхам̣ т̣ха̄нам̣ а̄гаччхати? анаббхаккха̄тука̄ма̄ хи майам̣, бханте, бхагаванта’’нти.

291. ‘‘аттхи, сӣха, парийа̄йо, йена мам̣ парийа̄йена самма̄ вадама̄но вадеййа – акирийава̄до саман̣о готамо, акирийа̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣти. аттхи, сӣха, парийа̄йо, йена мам̣ парийа̄йена самма̄ вадама̄но вадеййа – кирийава̄до саман̣о готамо кирийа̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣти. аттхи, сӣха, парийа̄йо йена мам̣ парийа̄йена самма̄ вадама̄но вадеййа – уччхедава̄до саман̣о готамо уччхеда̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣти. аттхи, сӣха, парийа̄йо, йена мам̣ парийа̄йена самма̄ вадама̄но вадеййа – джегуччхӣ саман̣о готамо, джегуччхита̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣти. аттхи, сӣха, парийа̄йо, йена мам̣ парийа̄йена самма̄ вадама̄но вадеййа – венайико саман̣о готамо, винайа̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣти. аттхи, сӣха, парийа̄йо, йена мам̣ парийа̄йена самма̄ вадама̄но вадеййа – тапассӣ саман̣о готамо, тапассита̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣти. аттхи, сӣха, парийа̄йо, йена мам̣ парийа̄йена самма̄ вадама̄но вадеййа – апагаббхо саман̣о готамо, апагаббхата̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣти. аттхи, сӣха, парийа̄йо, йена мам̣ парийа̄йена самма̄ вадама̄но вадеййа – ассаттхо саман̣о готамо, асса̄са̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣти.

292. ‘‘катамо ча, сӣха, парийа̄йо, йена мам̣ парийа̄йена самма̄ вадама̄но вадеййа – акирийава̄до саман̣о готамо, акирийа̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣти? ахан̃хи, сӣха, акирийам̣ вада̄ми ка̄йадуччаритасса вачӣдуччаритасса манодуччаритасса; анекавихита̄нам̣ па̄пака̄нам̣ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ акирийам̣ вада̄ми. айам̣ кхо, сӣха, парийа̄йо, йена мам̣ парийа̄йена самма̄ вадама̄но вадеййа – акирийава̄до саман̣о готамо, акирийа̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣти.

‘‘катамо ча, сӣха, парийа̄йо, йена мам̣ парийа̄йена самма̄ вадама̄но вадеййа – кирийава̄до саман̣о готамо, кирийа̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣти? ахан̃хи, сӣха, кирийам̣ вада̄ми ка̄йасучаритасса вачӣсучаритасса маносучаритасса, анекавихита̄нам̣ кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ кирийам̣ вада̄ми. айам̣ кхо, сӣха, парийа̄йо, йена мам̣ парийа̄йена самма̄ вадама̄но вадеййа – кирийава̄до саман̣о готамо, кирийа̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣти.

‘‘катамо ча, сӣха, парийа̄йо, йена мам̣ парийа̄йена самма̄ вадама̄но вадеййа – уччхедава̄до саман̣о готамо, уччхеда̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣти? ахан̃хи, сӣха, уччхедам̣ вада̄ми ра̄гасса досасса мохасса; анекавихита̄нам̣ па̄пака̄нам̣ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ уччхедам̣ вада̄ми. айам̣ кхо, сӣха, парийа̄йо, йена мам̣ парийа̄йена самма̄ вадама̄но вадеййа – уччхедава̄до саман̣о готамо уччхеда̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣти.

‘‘катамо ча, сӣха, парийа̄йо йена мам̣ парийа̄йена самма̄ вадама̄но вадеййа – джегуччхӣ саман̣о готамо, джегуччхита̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣти? ахан̃хи, сӣха, джигуччха̄ми ка̄йадуччаритена вачӣдуччаритена манодуччаритена; анекавихита̄нам̣ па̄пака̄нам̣ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ сама̄паттийа̄ джигуччха̄ми. айам̣ кхо, сӣха, парийа̄йо, йена мам̣ парийа̄йена самма̄ вадама̄но вадеййа – джегуччхӣ саман̣о готамо, джегуччхита̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣти.

‘‘катамо ча, сӣха, парийа̄йо, йена мам̣ парийа̄йена самма̄ вадама̄но вадеййа – венайико саман̣о готамо, винайа̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣти? ахан̃хи, сӣха, винайа̄йа дхаммам̣ десеми ра̄гасса досасса мохасса; анекавихита̄нам̣ па̄пака̄нам̣ акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ винайа̄йа дхаммам̣ десеми. айам̣ кхо, сӣха, парийа̄йо, йена мам̣ парийа̄йена самма̄ вадама̄но вадеййа – венайико саман̣о готамо, винайа̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣти.

‘‘катамо ча, сӣха, парийа̄йо, йена мам̣ парийа̄йена самма̄ вадама̄но вадеййа – тапассӣ саман̣о готамо, тапассита̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣти? тапанӣйа̄хам̣, сӣха, па̄паке акусале дхамме вада̄ми – ка̄йадуччаритам̣ вачӣдуччаритам̣ манодуччаритам̣. йасса кхо, сӣха, тапанӣйа̄ па̄пака̄ акусала̄ дхамма̄ пахӣна̄ уччхиннамӯла̄ та̄ла̄ваттхуката̄ анабха̄ван̇ката̄ а̄йатим̣ ануппа̄дадхамма̄, тамахам̣ тапассӣти вада̄ми. татха̄гатасса кхо, сӣха, тапанӣйа̄ па̄пака̄ акусала̄ дхамма̄ пахӣна̄ уччхӣннамӯла̄ та̄ла̄ваттхуката̄ анабха̄вам̣ката̄ а̄йатим̣ ануппа̄дадхамма̄. айам̣ кхо, сӣха, парийа̄йо, йена мам̣ парийа̄йена самма̄ вадама̄но вадеййа ‘‘тапассӣ саман̣о готамо тапассита̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣ’’ти.

‘‘катамо ча, сӣха, парийа̄йо, йена мам̣ парийа̄йена самма̄ вадама̄но вадеййа – апагаббхо саман̣о готамо апагаббхата̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣти? йасса кхо, сӣха, а̄йатим̣ габбхасеййа̄ пунаббхава̄бхиниббатти пахӣна̄ уччхиннамӯла̄ та̄ла̄ваттхуката̄ анабха̄вам̣ката̄ а̄йатим̣ ануппа̄дадхамма̄, тамахам̣ апагаббхоти вада̄ми. татха̄гатасса кхо, сӣха, а̄йатим̣ габбхасеййа̄ пунаббхава̄бхиниббатти пахӣна̄ уччхиннамӯла̄ та̄ла̄ваттхуката̄ анабха̄вам̣ката̄ а̄йатим̣ ануппа̄дадхамма̄. айам̣ кхо, сӣха, парийа̄йо, йена мам̣ парийа̄йена самма̄ вадама̄но вадеййа – апагаббхо саман̣о готамо, апагаббхата̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣти.

‘‘катамо ча, сӣха, парийа̄йо, йена мам̣ парийа̄йена самма̄ вадама̄но вадеййа – ассаттхо саман̣о готамо асса̄са̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣти? ахан̃хи, сӣха, ассаттхо парамена асса̄сена, асса̄са̄йа дхаммам̣ десеми, тена ча са̄ваке винеми. айам̣ кхо, сӣха, парийа̄йо, йена мам̣ парийа̄йена самма̄ вадама̄но вадеййа – ассаттхо саман̣о готамо асса̄са̄йа дхаммам̣ десети, тена ча са̄ваке винетӣ’’ти.

293. евам̣ вутте сӣхо сена̄пати бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхиккантам̣, бханте…пе… упа̄сакам̣ мам̣ бхагава̄ дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти. ‘‘анувиччака̄рам̣ [анувиджджака̄рам̣ (ка.)] кхо, сӣха, карохи; анувиччака̄ро тумха̄диса̄нам̣ н̃а̄таманусса̄нам̣ са̄дху хотӣ’’ти. ‘‘имина̄па̄хам̣, бханте, бхагавато бхиййосоматта̄йа аттамано абхираддхо, йам̣ мам̣ бхагава̄ евама̄ха – ‘анувиччака̄рам̣ кхо, сӣха, карохи; анувиччака̄ро тумха̄диса̄нам̣ н̃а̄таманусса̄нам̣ са̄дху хотӣ’ти. маман̃хи, бханте, ан̃н̃атиттхийа̄ са̄вакам̣ лабхитва̄ кевалакаппам̣ веса̄лим̣ пат̣а̄кам̣ парихареййум̣ – ‘сӣхо кхо амха̄кам̣ сена̄пати са̄вакаттам̣ упагато’ти. атха ча пана мам̣ бхагава̄ евама̄ха – ‘анувиччака̄рам̣ кхо, сӣха, карохи; анувиччака̄ро тумха̄диса̄нам̣ н̃а̄таманусса̄нам̣ са̄дху хотӣ’ти. еса̄хам̣, бханте, дутийампи бхагавантам̣ саран̣ам̣ гаччха̄ми дхамман̃ча бхиккхусан̇гхан̃ча. упа̄сакам̣ мам̣ бхагава̄ дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти. ‘‘дӣгхараттам̣ кхо те, сӣха, ниган̣т̣ха̄нам̣ опа̄набхӯтам̣ кулам̣, йена несам̣ упагата̄нам̣ пин̣д̣акам̣ да̄таббам̣ ман̃н̃еййа̄сӣ’’ти. ‘‘имина̄па̄хам̣, бханте, бхагавато бхиййосоматта̄йа аттамано абхираддхо, йам̣ мам̣ бхагава̄ евама̄ха – ‘дӣгхараттам̣ кхо те, сӣха, ниган̣т̣ха̄нам̣ опа̄набхӯтам̣ кулам̣, йена несам̣ упагата̄нам̣ пин̣д̣акам̣ да̄таббам̣ ман̃н̃еййа̄сӣ’ти. сутам̣ ме там̣, бханте, саман̣о готамо евама̄ха – ‘майхамева да̄нам̣ да̄таббам̣, на ан̃н̃есам̣ да̄нам̣ да̄таббам̣; майхамева са̄вака̄нам̣ да̄нам̣ да̄таббам̣, на ан̃н̃есам̣ са̄вака̄нам̣ да̄нам̣ да̄таббам̣; майхамева диннам̣ махаппхалам̣, на ан̃н̃есам̣ диннам̣ махаппхалам̣; майхамева са̄вака̄нам̣ диннам̣ махаппхалам̣, на ан̃н̃есам̣ са̄вака̄нам̣ диннам̣ махаппхала’нти. атха ча пана мам̣ бхагава̄ ниган̣т̣хесупи да̄не сама̄дапети. апи ча, бханте, майаметтха ка̄лам̣ джа̄нисса̄ма. еса̄хам̣, бханте, татийампи бхагавантам̣ саран̣ам̣ гаччха̄ми дхамман̃ча бхиккхусан̇гхан̃ча. упа̄сакам̣ мам̣ бхагава̄ дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти.

атха кхо бхагава̄ сӣхасса сена̄патисса анупуббим̣ катхам̣ катхеси, сеййатхидам̣ – да̄накатхам̣…пе… апараппаччайо саттхуса̄сане бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘адхива̄сету ме, бханте, бхагава̄ сва̄тана̄йа бхаттам̣ саддхим̣ бхиккхусан̇гхена̄’’ти. адхива̄сеси бхагава̄ тун̣хӣбха̄вена. атха кхо сӣхо сена̄пати бхагавато адхива̄санам̣ видитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ пакка̄ми.

294. атха кхо сӣхо сена̄пати ан̃н̃атарам̣ пурисам̣ а̄н̣а̄песи – ‘‘гаччха, бхан̣е, паваттамам̣сам̣ джа̄на̄хӣ’’ти. атха кхо сӣхо сена̄пати тасса̄ раттийа̄ аччайена пан̣ӣтам̣ кха̄данӣйам̣ бходжанӣйам̣ пат̣ийа̄да̄петва̄ бхагавато ка̄лам̣ а̄роча̄песи – ‘‘ка̄ло, бханте, нит̣т̣хитам̣ бхатта’’нти. атха кхо бхагава̄ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена сӣхасса сена̄патисса нивесанам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди саддхим̣ бхиккхусан̇гхена.

тена кхо пана самайена самбахула̄ ниган̣т̣ха̄ веса̄лийам̣ ратхика̄йа ратхикам̣ син̇гха̄т̣акена син̇гха̄т̣акам̣ ба̄ха̄ паггайха канданти – ‘‘аджджа сӣхена сена̄патина̄ тхӯлам̣ пасум̣ вадхитва̄ саман̣асса готамасса бхаттам̣ катам̣, там̣ саман̣о готамо джа̄нам̣ уддиссакатам̣ мам̣сам̣ парибхун̃джати пат̣иччакамма’’нти. атха кхо ан̃н̃атаро пурисо йена сӣхо сена̄пати тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ сӣхасса сена̄патисса упакан̣н̣аке а̄рочеси ‘‘йаггхе, бханте, джа̄неййа̄си, ете самбахула̄ ниган̣т̣ха̄ веса̄лийам̣ ратхика̄йа ратхикам̣ син̇гха̄т̣акена син̇гха̄т̣акам̣ ба̄ха̄ паггайха канданти – ‘аджджа сӣхена сена̄патина̄ тхӯлам̣ пасум̣ вадхитва̄ саман̣асса готамасса бхаттам̣ катам̣, там̣ саман̣о готамо джа̄нам̣ уддиссакатам̣ мам̣сам̣ парибхун̃джати пат̣иччакамма’’’нти. ‘‘алам̣ аййо, дӣгхараттампи те а̄йасманта̄ аван̣н̣ака̄ма̄ буддхасса, аван̣н̣ака̄ма̄ дхаммасса, аван̣н̣ака̄ма̄ сан̇гхасса; на ча пана те а̄йасманта̄ джириданти там̣ бхагавантам̣ асата̄ туччха̄ муса̄ абхӯтена аббха̄чиккханта̄; на ча майам̣ джӣвитахетупи сан̃чичча па̄н̣ам̣ джӣвита̄ воропеййа̄ма̄’’ти. атха кхо сӣхо сена̄пати буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ пан̣ӣтена кха̄данӣйена бходжанӣйена сахаттха̄ сантаппетва̄ сампава̄ретва̄ бхагавантам̣ бхутта̄вим̣ онӣтапаттапа̄н̣им̣ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо сӣхам̣ сена̄патим̣ бхагава̄ дхаммийа̄ катха̄йа сандассетва̄ сама̄дапетва̄ самуттеджетва̄ сампахам̣сетва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄ми. атха кхо бхагава̄ етасмим̣ нида̄не етасмим̣ пакаран̣е дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘на, бхиккхаве, джа̄ нам̣ уддиссакатам̣ мам̣сам̣ парибхун̃джитаббам̣. йо парибхун̃джеййа а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тикот̣ипарисуддхам̣ маччхамам̣сам̣ – адит̣т̣хам̣ ассутам̣ апарисан̇кита’’нти.

сӣхасена̄пативаттху нит̣т̣хитам̣.