10. ваччакут̣иваттакатха̄

373. тена кхо пана самайена ан̃н̃атаро бхиккху бра̄хман̣аджа̄тико ваччам̣ катва̄ на иччхати а̄чаметум̣ – ко имам̣ васалам̣ дуггандхам̣ а̄масиссатӣти [а̄чамиссатӣти (ка.)]. тасса ваччамагге кими сан̣т̣ха̄ти. атха кхо со бхиккху бхиккхӯнам̣ етаматтхам̣ а̄рочеси. ‘‘ким̣ пана твам̣, а̄вусо, ваччам̣ катва̄ на а̄чамесӣ’’ти? ‘‘евама̄вусо’’ти. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма бхиккху ваччам̣ катва̄ на а̄чамессатӣ’’ти! атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… ‘‘саччам̣ кира твам̣, бхиккху, ваччам̣ катва̄ на а̄чамесӣ’’ти? ‘‘саччам̣ бхагава̄’’ти…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘на, бхиккхаве, ваччам̣ катва̄ сати удаке на̄чаметаббам̣. йо на̄чамеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти.

тена кхо пана самайена бхиккхӯ ваччакут̣ийа̄ йатха̄вуд̣д̣хам̣ ваччам̣ каронти. навака̄ бхиккхӯ пат̣хаматарам̣ а̄гантва̄ ваччита̄ а̄гаменти. те ваччам̣ сандха̄рента̄ муччхита̄ папатанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… саччам̣ кира бхиккхаве…пе… саччам̣ бхагава̄ти…пе… ‘‘на, бхиккхаве, ваччакут̣ийа̄ йатха̄вуд̣д̣хам̣ ваччо ка̄таббо. йо кареййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄гатапат̣ипа̄т̣ийа̄ ваччам̣ ка̄ту’’нти.

тена кхо пана самайена чхаббаггийа̄ бхиккхӯ атисахаса̄пи ваччакут̣им̣ пависанти, уббхаджитва̄пи [уббхуджджитва̄пи (сӣ.), уббхуджитва̄ (сйа̄.)] пависанти, ниттхунанта̄пи ваччам̣ каронти, дантакат̣т̣хам̣ кха̄данта̄пи ваччам̣ каронти, бахиддха̄пи ваччадон̣ика̄йа ваччам̣ каронти, бахиддха̄пи пасса̄вадон̣ика̄йа пасса̄вам̣ каронти, пасса̄вадон̣ика̄йапи кхел̣ам̣ каронти, пхарусенапи кат̣т̣хена авалекханти, авалекханакат̣т̣хампи ваччакӯпамхи па̄тенти, атисахаса̄пи никкхаманти, уббхаджитва̄пи никкхаманти, чапучапука̄ракампи а̄чаменти, а̄чаманасара̄вакепи удакам̣ сесенти. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма чхаббаггийа̄ бхиккхӯ атисахаса̄пи ваччакут̣им̣ пависиссанти, уббхаджитва̄пи пависиссанти, ниттхунанта̄пи ваччам̣ кариссанти, дантакат̣т̣хам̣ кха̄данта̄пи ваччам̣ кариссанти, бахиддха̄пи ваччадон̣ика̄йа ваччам̣ кариссанти, бахиддха̄пи пасса̄вадон̣ика̄йа пасса̄вам̣ кариссанти, пасса̄вадон̣ика̄йапи кхел̣ам̣ кариссанти, пхарусенапи кат̣т̣хена авалекхиссанти, авалекханакат̣т̣хампи ваччакӯпамхи па̄тессанти, атисахаса̄пи никкхамиссанти, уббхаджитва̄пи никкхамиссанти, чапучапука̄ракампи а̄чамессанти, а̄чаманасара̄вакепи удакам̣ сесессантӣ’’ти! атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… саччам̣ кира, бхиккхаве…пе… саччам̣ бхагава̄ти…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси –

374. ‘‘тена хи, бхиккхаве, бхиккхӯнам̣ ваччакут̣иваттам̣ пан̃н̃апесса̄ми йатха̄ бхиккхӯхи ваччакут̣ийа̄ самма̄ ваттитаббам̣. йо ваччакут̣им̣ гаччхати тена бахи т̣хитена [бахи т̣хитена (сӣ. ка.)] укка̄ситаббам̣. анто нисинненапи укка̄ситаббам̣. чӣваравам̣се ва̄ чӣварараджджуйа̄ ва̄ чӣварам̣ никкхипитва̄ са̄дхукам̣ атарама̄нена ваччакут̣ӣ пависитабба̄. на̄тисахаса̄ пависитабба̄. на уббхаджитва̄ пависитабба̄. ваччапа̄дука̄йа т̣хитена уббхаджитаббам̣. на ниттхунантена ваччо ка̄таббо. на дантакат̣т̣хам̣ кха̄дантена ваччо ка̄таббо. на бахиддха̄ ваччадон̣ика̄йа ваччо ка̄таббо. на бахиддха̄ пасса̄вадон̣ика̄йа пасса̄во ка̄таббо. на пасса̄вадон̣ика̄йа кхел̣о ка̄таббо. на пхарусена кат̣т̣хена авалекхитаббам̣. на авалекханакат̣т̣хам̣ ваччакӯпамхи па̄тетаббам̣. ваччапа̄дука̄йа т̣хитена пат̣иччха̄детаббам̣. на̄тисахаса̄ никкхамитаббам̣. на уббхаджитва̄ никкхамитаббам̣. а̄чаманапа̄дука̄йа т̣хитена уббхаджитаббам̣. на чапучапука̄ракам̣ а̄чаметаббам̣. на а̄чаманасара̄ваке удакам̣ сесетаббам̣. а̄чаманапа̄дука̄йа т̣хитена пат̣иччха̄детаббам̣.

‘‘саче ваччакут̣и ухата̄ [ӯхата̄ (сӣ. сйа̄.)] хоти, дховитабба̄. саче авалекханапидхаро пӯро хоти, авалекханакат̣т̣хам̣ чхад̣д̣етаббам̣. саче ваччакут̣и укла̄па̄ хоти, ваччакут̣и саммаджджитабба̄. саче парибхан̣д̣ам̣ укла̄пам̣ хоти, парибхан̣д̣ам̣ саммаджджитаббам̣. саче паривен̣ам̣ укла̄пам̣ хоти, паривен̣ам̣ саммаджджитаббам̣. саче кот̣т̣хако укла̄по хоти, кот̣т̣хако саммаджджитаббо. саче а̄чаманакумбхийа̄ удакам̣ на хоти, а̄чаманакумбхийа̄ удакам̣ а̄син̃читаббам̣. идам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккхӯнам̣ ваччакут̣иваттам̣ йатха̄ бхиккхӯхи ваччакут̣ийа̄ самма̄ ваттитабба’’нти.