8. ваттаккхандхакам̣
1. а̄гантукаваттакатха̄
356. тена самайена буддхо бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена а̄гантука̄ бхиккхӯ саупа̄хана̄пи а̄ра̄мам̣ пависанти, чхаттапаггахита̄пи а̄ра̄мам̣ пависанти, огун̣т̣хита̄пи а̄ра̄мам̣ пависанти, сӣсепи чӣварам̣ каритва̄ а̄ра̄мам̣ пависанти, па̄нӣйенапи па̄де дхованти, вуд̣д̣хатарепи а̄ва̄сике бхиккхӯ на абхива̄денти, напи сена̄санам̣ пуччханти. ан̃н̃атаропи а̄гантуко бхиккху анаджджха̄вут̣т̣хам̣ виха̄рам̣ гхат̣икам̣ уггха̄т̣етва̄ кава̄т̣ам̣ пан̣а̄метва̄ сахаса̄ па̄виси. тасса упарипит̣т̣хито [упарипит̣т̣хато (?)] ахи кхандхе папати. со бхӣто виссарамака̄си. бхиккхӯ упадха̄витва̄ там̣ бхиккхум̣ етадавочум̣ – ‘‘кисса твам̣, а̄вусо, виссарамака̄сӣ’’ти? атха кхо со бхиккху бхиккхӯнам̣ етаматтхам̣ а̄рочеси. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма а̄гантука̄ бхиккхӯ саупа̄хана̄пи а̄ра̄мам̣ пависиссанти, чхаттапаггахита̄пи а̄ра̄мам̣ пависиссанти, огун̣т̣хита̄пи а̄ра̄мам̣ пависиссанти, сӣсепи чӣварам̣ каритва̄ а̄ра̄мам̣ пависиссанти, па̄нӣйенапи па̄де дховиссанти, вуд̣д̣хатарепи а̄ва̄сике бхиккхӯ на абхива̄дессанти, напи сена̄санам̣ пуччхиссантӣ’’ти! атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… ‘‘саччам̣ кира, бхиккхаве, ‘‘а̄гантука̄ бхиккхӯ саупа̄хана̄пи а̄ра̄мам̣ пависанти, чхаттапаггахита̄пи а̄ра̄мам̣ пависанти, огун̣т̣хита̄пи а̄ра̄мам̣ пависанти, сӣсепи чӣварам̣ каритва̄ а̄ра̄мам̣ пависанти, па̄нӣйенипи па̄де дхованти, вуд̣д̣хатарепи а̄ва̄сике бхиккхӯ на абхива̄денти, напи сена̄санам̣ пуччхантӣти. саччам̣ бхагава̄ти. вигарахи буддхо бхагава̄…пе… катхан̃хи на̄ма бхиккхаве а̄гантука̄ бхиккхӯ саупа̄хана̄пи а̄ра̄мам̣ пависиссанти, чхаттапаггахита̄пи а̄ра̄мам̣ пависиссанти, огун̣т̣хита̄пи а̄ра̄мам̣ пависиссанти, сӣсепи чӣварам̣ каритва̄ а̄ра̄мам̣ пависиссанти, па̄нӣйенапи па̄де дховиссанти, вуд̣д̣хатарепи а̄ва̄сике бхиккхӯ на абхива̄дессанти, напи сена̄санам̣ пуччхиссанти, нетам̣ бхиккхаве аппасанна̄нам̣ ва̄ паса̄да̄йа…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси –
357. ‘‘тена хи, бхиккхаве, а̄гантука̄нам̣ бхиккхӯнам̣ ваттам̣ пан̃н̃апесса̄ми йатха̄ а̄гантукехи бхиккхӯхи самма̄ ваттитаббам̣. а̄гантукена, бхиккхаве, бхиккхуна̄ ‘ида̄ни а̄ра̄мам̣ пависисса̄мӣ’ти упа̄хана̄ омун̃читва̄ нӣчам̣ катва̄ паппхот̣етва̄ гахетва̄ чхаттам̣ апана̄метва̄ сӣсам̣ виваритва̄ сӣсе чӣварам̣ [виваритва̄ чӣварам̣ (ка.)] кхандхе катва̄ са̄дхукам̣ атарама̄нена а̄ра̄мо пависитаббо. а̄ра̄мам̣ пависантена саллаккхетаббам̣ – ‘каттха а̄ва̄сика̄ бхиккхӯ пат̣иккамантӣ’ти? йаттха а̄ва̄сика̄ бхиккхӯ пат̣иккаманти – упат̣т̣ха̄наса̄ла̄йа ва̄ ман̣д̣апе ва̄ руккхамӯле ва̄ – таттха гантва̄ екамантам̣ патто никкхипитаббо; екамантам̣ чӣварам̣ никкхипитаббам̣; патирӯпам̣ а̄санам̣ гахетва̄ нисӣдитаббам̣; па̄нӣйам̣ пуччхитаббам̣, парибходжанӣйам̣ пуччхитаббам̣ – ‘катамам̣ па̄нӣйам̣, катамам̣ парибходжанӣйа’нти? саче па̄нӣйена аттхо хоти, па̄нӣйам̣ гахетва̄ па̄таббам̣. саче парибходжанӣйена аттхо хоти, парибходжанӣйам̣ гахетва̄ па̄да̄ дховитабба̄. па̄де дховантена екена хаттхена удакам̣ а̄син̃читаббам̣, екена хаттхена па̄да̄ дховитабба̄. тенева удакам̣ а̄син̃читаббам̣ [йена хаттхена удакам̣ а̄син̃читаббам̣ (сйа̄.)] на тенева хаттхена па̄да̄ дховитабба̄. упа̄ханапун̃чханачол̣акам̣ пуччхитва̄ упа̄хана̄ пун̃чхитабба̄. упа̄хана̄ пун̃чхантена пат̣хамам̣ суккхена чол̣акена пун̃чхитабба̄, паччха̄ аллена. упа̄хана̄пун̃чханачол̣акам̣ дховитва̄ [пӣл̣етва̄ (сйа̄.)] екамантам̣ виссаджджетаббам̣.
‘‘саче а̄ва̄сико бхиккху вуд̣д̣хо хоти, абхива̄детаббо. саче навако хоти, абхива̄да̄петаббо. сена̄санам̣ пуччхитаббам̣ – ‘катамам̣ ме сена̄санам̣ па̄пун̣а̄тӣ’ти? аджджха̄вут̣т̣хам̣ ва̄ анаджджха̄вут̣т̣хам̣ ва̄ пуччхитаббам̣, гочаро пуччхитаббо, агочаро пуччхитаббо, секкхасаммата̄ни [секхасаммата̄ни (ка.)] кула̄ни пуччхитабба̄ни, ваччат̣т̣ха̄нам̣ пуччхитаббам̣, пасса̄ват̣т̣ха̄нам̣ пуччхитаббам̣, па̄нӣйам̣ пуччхитаббам̣, парибходжанӣйам̣ пуччхитаббам̣, каттарадан̣д̣о пуччхитаббо, сан̇гхасса катикасан̣т̣ха̄нам̣ пуччхитаббам̣ – ‘кам̣ ка̄лам̣ пависитаббам̣, кам̣ ка̄лам̣ никкхамитабба’нти? саче виха̄ро анаджджха̄вут̣т̣хо хоти, кава̄т̣ам̣ а̄кот̣етва̄ мухуттам̣ а̄гаметва̄ гхат̣икам̣ уггха̄т̣етва̄ кава̄т̣ам̣ пан̣а̄метва̄ бахи т̣хитена ниллокетаббо.
‘‘саче виха̄ро укла̄по хоти, ман̃че ва̄ ман̃чо а̄ропито хоти, пӣт̣хе ва̄ пӣт̣хам̣ а̄ропитам̣ хоти, сена̄санам̣ упари пун̃джӣкатам̣ [пун̃джакитам̣ (ка.)] хоти, саче уссахати, содхетаббо. [маха̄ва. 66-67 (тхокам̣ висадисам̣)] виха̄рам̣ содхентена пат̣хамам̣ бхӯматтхаран̣ам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣; ман̃чапат̣ипа̄дака̄ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитабба̄; бхисибиббоханам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣; нисӣданапаччаттхаран̣ам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣; ман̃чо нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена, асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апит̣т̣хам̣, нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббо; пӣт̣хам̣ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена, асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апит̣т̣хам̣, нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣; кхел̣амаллако нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббо; апассенапхалакам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣. саче виха̄ре санта̄накам̣ хоти, уллока̄ пат̣хамам̣ оха̄ретаббам̣, а̄локасандхикан̣н̣абха̄га̄ памаджджитабба̄. саче герукапарикаммаката̄ бхитти кан̣н̣акита̄ хоти, чол̣акам̣ теметва̄ пӣл̣етва̄ памаджджитабба̄. саче ка̄л̣аван̣н̣аката̄ бхӯми кан̣н̣акита̄ хоти, чол̣акам̣ теметва̄ пӣл̣етва̄ памаджджитабба̄. саче аката̄ хоти бхӯми, удакена париппхоситва̄ саммаджджитабба̄ – ма̄ виха̄ро раджена ухан̃н̃ӣти [ӯхан̃н̃ӣти (сӣ. сйа̄.)]. сан̇ка̄рам̣ вичинитва̄ екамантам̣ чхад̣д̣етаббам̣.
‘‘бхӯматтхаран̣ам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ атихаритва̄ йатха̄т̣ха̄не [йатха̄пан̃н̃аттам̣ (сӣ. сйа̄.), йатха̄бха̄гам̣ (ка.)] пан̃н̃апетаббам̣. ман̃чапат̣ипа̄дака̄ ота̄петва̄ памаджджитва̄ атихаритва̄ йатха̄т̣ха̄не [йатха̄бха̄гам̣ (сйа̄. ка.)] т̣хапетабба̄. ман̃чо ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена, асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апит̣т̣хам̣, атихаритва̄ йатха̄т̣ха̄не [йатха̄бха̄гам̣ (сйа̄. ка.)] пан̃н̃апетаббо. пӣт̣хам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена, асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апит̣т̣хам̣, атихаритва̄ йатха̄т̣ха̄не [йатха̄бха̄гам̣ (сйа̄. ка.)] пан̃н̃апетаббам̣. бхисибиббоханам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ атихаритва̄ йатха̄бха̄гам̣ пан̃н̃апетаббам̣. нисӣданапаччаттхаран̣ам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ атихаритва̄ йатха̄бха̄гам̣ пан̃н̃апетаббам̣. кхел̣амаллако ота̄петва̄ памаджджитва̄ атихаритва̄ йатха̄бха̄гам̣ т̣хапетаббо. апассенапхалакам̣ ота̄петва̄ памаджджитва̄ атихаритва̄ йатха̄бха̄гам̣ т̣хапетаббам̣. паттачӣварам̣ никкхипитаббам̣. паттам̣ никкхипантена екена хаттхена паттам̣ гахетва̄ екена хаттхена хет̣т̣ха̄ман̃чам̣ ва̄ хет̣т̣ха̄пӣт̣хам̣ ва̄ пара̄маситва̄ патто никкхипитаббо. на ча анантарахита̄йа бхӯмийа̄ патто никкхипитаббо. чӣварам̣ никкхипантена екена хаттхена чӣварам̣ гахетва̄ екена хаттхена чӣваравам̣сам̣ ва̄ чӣварараджджум̣ ва̄ памаджджитва̄ па̄рато антам̣ орато бхогам̣ катва̄ чӣварам̣ никкхипитаббам̣.
‘‘саче пураттхима̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, пураттхима̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче паччхима̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, паччхима̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче уттара̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, уттара̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче даккхин̣а̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, даккхин̣а̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче сӣтака̄ло хоти, дива̄ ва̄тапа̄на̄ виваритабба̄, раттим̣ тхакетабба̄. саче ун̣хака̄ло хоти, дива̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄, раттим̣ виваритабба̄.
‘‘саче паривен̣ам̣ укла̄пам̣ хоти, паривен̣ам̣ саммаджджитаббам̣. саче кот̣т̣хако укла̄по хоти, кот̣т̣хако саммаджджитаббо. саче упат̣т̣ха̄наса̄ла̄ укла̄па̄ хоти, упат̣т̣ха̄наса̄ла̄ саммаджджитабба̄. саче аггиса̄ла̄ укла̄па̄ хоти, аггиса̄ла̄ саммаджджитабба̄. саче ваччакут̣и укла̄па̄ хоти, ваччакут̣и саммаджджитабба̄. саче па̄нӣйам̣ на хоти, па̄нӣйам̣ упат̣т̣ха̄петаббам̣. саче парибходжанӣйам̣ на хоти, парибходжанӣйам̣ упат̣т̣ха̄петаббам̣. саче а̄чаманакумбхийа̄ удакам̣ на хоти, а̄чаманакумбхийа̄ удакам̣ а̄син̃читаббам̣. идам̣ кхо, бхиккхаве, а̄гантука̄нам̣ бхиккхӯнам̣ ваттам̣ йатха̄ а̄гантукехи бхиккхӯхи самма̄ ваттитабба’’нти.
2. а̄ва̄сикаваттакатха̄
358. тена кхо пана самайена а̄ва̄сика̄ бхиккхӯ а̄гантуке бхиккхӯ дисва̄ нева а̄санам̣ пан̃н̃апенти, на па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣ па̄дакатхаликам̣ упаниккхипанти, на паччуггантва̄ паттачӣварам̣ пат̣игган̣ханти, на па̄нӣйена пуччханти [на па̄нӣйена пуччханти, на парибходжанӣйена пуччханти (сйа̄. кам̣.)], на вуд̣д̣хатарепи а̄гантуке бхиккхӯ абхива̄денти, на сена̄санам̣ пан̃н̃апенти. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма а̄ва̄сика̄ бхиккхӯ а̄гантуке бхиккхӯ дисва̄ нева а̄санам̣ пан̃н̃апессанти, на па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣ па̄дакатхаликам̣ упаниккхиписсанти, на паччуггантва̄ паттачӣварам̣ пат̣иггахиссанти, на па̄нӣйена пуччхиссанти, вуд̣д̣хатарепи а̄гантуке бхиккхӯ на абхива̄дессанти, на сена̄санам̣ пан̃н̃апессантӣ’’ти! атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… саччам̣ кирам̣, бхиккхаве…пе… саччам̣ бхагава̄ти…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси –
359. ‘‘тена хи, бхиккхаве, а̄ва̄сика̄нам̣ бхиккхӯнам̣ ваттам̣ пан̃н̃апесса̄ми йатха̄ а̄ва̄сикехи бхиккхӯхи самма̄ ваттитаббам̣. а̄ва̄сикена, бхиккхаве, бхиккхуна̄ а̄гантукам̣ бхиккхум̣ вуд̣д̣хатарам̣ дисва̄ а̄санам̣ пан̃н̃апетаббам̣, па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣ па̄дакатхаликам̣ упаниккхипитаббам̣, паччуггантва̄ паттачӣварам̣ пат̣иггахетаббам̣, па̄нӣйена пуччхитаббо [па̄нӣйена пуччхитаббо, парибходжанӣйена пуччхитаббо (сйа̄.)]. саче уссахати, упа̄хана̄ пун̃чхитабба̄. упа̄хана̄ пун̃чхантена пат̣хамам̣ суккхена чол̣акена пун̃чхитабба̄, паччха̄ аллена. упа̄хана̄пун̃чханачол̣акам̣ дховитва̄ [дховитва̄ пӣл̣етва̄ (сйа̄.)] екамантам̣ виссаджджетаббам̣.
‘‘а̄гантуко бхиккху вуд̣д̣хатаро абхива̄детаббо. сена̄санам̣ пан̃н̃апетаббам̣ – ‘етам̣ те сена̄санам̣ па̄пун̣а̄тӣ’ти. аджджха̄вут̣т̣хам̣ ва̄ анаджджха̄вут̣т̣хам̣ ва̄ а̄чиккхитаббам̣. гочаро а̄чиккхитаббо. агочаро а̄чиккхитаббо. секкхасаммата̄ни кула̄ни а̄чиккхитабба̄ни. ваччат̣т̣ха̄нам̣ а̄чиккхитаббам̣. пасса̄ват̣т̣ха̄нам̣ а̄чиккхитаббам̣. па̄нӣйам̣ а̄чиккхитаббам̣. парибходжанӣйам̣ а̄чиккхитаббам̣. каттарадан̣д̣о а̄чиккхитаббо. сан̇гхасса катикасан̣т̣ха̄нам̣ а̄чиккхитаббам̣ – ‘имам̣ ка̄лам̣ пависитаббам̣, имам̣ ка̄лам̣ никкхамитабба’нти.
‘‘саче навако хоти, нисиннакенева а̄чиккхитаббам̣ – ‘атра паттам̣ никкхипа̄хи, атра чӣварам̣ никкхипа̄хи, идам̣ а̄санам̣ нисӣда̄хӣ’ти. па̄нӣйам̣ а̄чиккхитаббам̣. парибходжанӣйам̣ а̄чиккхитаббам̣. упа̄хана̄пун̃чханачол̣акам̣ а̄чиккхитаббам̣. а̄гантуко бхиккху навако абхива̄да̄петаббо. сена̄санам̣ а̄чиккхитаббам̣ – ‘етам̣ те сена̄санам̣ па̄пун̣а̄тӣ’ти. аджджха̄вут̣т̣хам̣ ва̄ анаджджха̄вут̣т̣хам̣ ва̄ а̄чиккхитаббам̣. гочаро а̄чиккхитаббо. агочаро а̄чиккхитаббо. секкхасаммата̄ни кула̄ни а̄чиккхитабба̄ни. ваччат̣т̣ха̄нам̣ а̄чиккхитаббам̣. пасса̄ват̣т̣ха̄нам̣ а̄чиккхитаббам̣. па̄нӣйам̣ а̄чиккхитаббам̣. парибходжанӣйам̣ а̄чиккхитаббам̣. каттарадан̣д̣о а̄чиккхитаббо. сан̇гхасса катикасан̣т̣ха̄нам̣ а̄чиккхитаббам̣ – ‘имам̣ ка̄лам̣ пависитаббам̣, имам̣ ка̄лам̣ никкхамитабба’нти. идам̣ кхо, бхиккхаве, а̄ва̄сика̄нам̣ бхиккхӯнам̣ ваттам̣ йатха̄ а̄ва̄сикехи бхиккхӯхи самма̄ ваттитабба’’нти.
3. гамикаваттакатха̄
360. тена кхо пана самайена гамика̄ бхиккхӯ да̄рубхан̣д̣ам̣ маттика̄бхан̣д̣ам̣ аппат̣иса̄метва̄ два̄рава̄тапа̄нам̣ виваритва̄ сена̄санам̣ ана̄пуччха̄ паккаманти. да̄рубхан̣д̣ам̣ маттика̄бхан̣д̣ам̣ нассати. сена̄санам̣ агуттам̣ хоти. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма гамика̄ бхиккхӯ да̄рубхан̣д̣ам̣ маттика̄бхан̣д̣ам̣ аппат̣иса̄метва̄ два̄рава̄тапа̄нам̣ виваритва̄ сена̄санам̣ ана̄пуччха̄ паккамиссанти! да̄рубхан̣д̣ам̣ маттика̄бхан̣д̣ам̣ нассати. сена̄санам̣ агуттам̣ хотӣ’’ти. атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… саччам̣ кира, бхиккхаве…пе… саччам̣ бхагава̄ти…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси –
361. ‘‘тена хи, бхиккхаве, гамика̄нам̣ бхиккхӯнам̣ ваттам̣ пан̃н̃апесса̄ми йатха̄ гамикехи бхиккхӯхи самма̄ ваттитаббам̣. гамикена, бхиккхаве, бхиккхуна̄ да̄рубхан̣д̣ам̣ маттика̄бхан̣д̣ам̣ пат̣иса̄метва̄ два̄рава̄тапа̄нам̣ тхакетва̄ сена̄санам̣ а̄пуччха̄ паккамитаббам̣ [а̄пуччхитаббам̣ (сйа̄.)]. саче бхиккху на хоти, са̄ман̣еро а̄пуччхитаббо. саче са̄ман̣еро на хоти, а̄ра̄мико а̄пуччхитаббо. саче а̄ра̄мико на хоти, упа̄сако а̄пуччхитаббо. саче на хоти бхиккху ва̄ са̄ман̣еро ва̄ а̄ра̄мико ва̄ упа̄сако ва̄, чатӯсу па̄са̄н̣есу ман̃чам̣ пан̃н̃апетва̄ ман̃че ман̃чам̣ а̄ропетва̄ пӣт̣хе пӣт̣хам̣ а̄ропетва̄ сена̄санам̣ упари пун̃джам̣ каритва̄ да̄рубхан̣д̣ам̣ маттика̄бхан̣д̣ам̣ пат̣иса̄метва̄ два̄рава̄тапа̄нам̣ тхакетва̄ паккамитаббам̣. саче виха̄ро овассати, саче уссахати, чха̄детаббо, уссукам̣ ва̄ ка̄таббам̣ – ‘кинти ну кхо виха̄ро чха̄дийетха̄’ти. еван̃четам̣ лабхетха, иччетам̣ кусалам̣. но че лабхетха, йо десо ановассако хоти, таттха чатӯсу па̄са̄н̣есу ман̃чам̣ пан̃н̃апетва̄ ман̃че ман̃чам̣ а̄ропетва̄ пӣт̣хе пӣт̣хам̣ а̄ропетва̄ сена̄санам̣ упари пун̃джам̣ каритва̄ да̄рубхан̣д̣ам̣ маттика̄бхан̣д̣ам̣ пат̣иса̄метва̄ два̄рава̄тапа̄нам̣ тхакетва̄ паккамитаббам̣. саче саббо виха̄ро овассати, саче уссахати, сена̄санам̣ га̄мам̣ атихаритаббам̣, уссукам̣ ва̄ ка̄таббам̣ – ‘кинти ну кхо сена̄санам̣ га̄мам̣ атихарийетха̄’ти. еван̃четам̣ лабхетха, иччетам̣ кусалам̣. но че лабхетха, аджджхока̄се чатӯсу па̄са̄н̣есу ман̃чам̣ пан̃н̃апетва̄ ман̃че ман̃чам̣ а̄ропетва̄ пӣт̣хе пӣт̣хам̣ а̄ропетва̄ сена̄санам̣ упари пун̃джам̣ каритва̄ да̄рубхан̣д̣ам̣ маттика̄бхан̣д̣ам̣ пат̣иса̄метва̄ тин̣ена ва̄ пан̣н̣ена ва̄ пат̣иччха̄детва̄ паккамитаббам̣ – аппева на̄ма ан̇га̄нипи сесеййунти. идам̣ кхо, бхиккхаве, гамика̄нам̣ бхиккхӯнам̣ ваттам̣ йатха̄ гамикехи бхиккхӯхи самма̄ ваттитабба’’нти.
4. анумоданаваттакатха̄
362. тена кхо пана самайена бхиккхӯ бхаттагге на анумоданти. манусса̄ уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма саман̣а̄ сакйапуттийа̄ бхаттагге на анумодиссантӣ’’ти! ассосум̣ кхо бхиккхӯ тесам̣ манусса̄нам̣ уджджха̄йанта̄нам̣ кхиййанта̄нам̣ випа̄чента̄нам̣. атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. атха кхо бхагава̄ етасмим̣ нида̄не етасмим̣ пакаран̣е дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, бхаттагге анумодиту’’нти. атха кхо тесам̣ бхиккхӯнам̣ етадахоси – ‘‘кена ну кхо бхаттагге анумодитабба’’нти? бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. атха кхо бхагава̄ етасмим̣ нида̄не етасмим̣ пакаран̣е дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тхерена бхиккхуна̄ бхаттагге анумодиту’’нти.
тена кхо пана самайена ан̃н̃атарасса пӯгасса сан̇гхабхаттам̣ хоти. а̄йасма̄ са̄рипутто сан̇гхаттхеро хоти. бхиккхӯ – ‘бхагавата̄ анун̃н̃а̄там̣ тхерена бхиккхуна̄ бхаттагге анумодиту’нти – а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ екакам̣ оха̄йа паккамим̣су. атха кхо а̄йасма̄ са̄рипутто те мануссе пат̣исаммодитва̄ паччха̄ екако агама̄си. аддаса̄ кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ дӯратова екакам̣ а̄гаччхантам̣. дисва̄на а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ етадавоча – ‘‘каччи, са̄рипутта, бхаттам̣ иддхам̣ ахосӣ’’ти? ‘‘иддхам̣ кхо, бханте, бхаттам̣ ахоси; апича мам̣ бхиккхӯ екакам̣ оха̄йа пакканта̄’’ти. атха кхо бхагава̄ етасмим̣ нида̄не етасмим̣ пакаран̣е дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, бхаттагге чатӯхи пан̃чахи тхера̄нутхерехи бхиккхӯхи а̄гамету’’нти.
тена кхо пана самайена ан̃н̃атаро тхеро бхаттагге ваччито а̄гамеси. со ваччам̣ сандха̄ретум̣ асакконто муччхито папати. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, сати каран̣ӣйе а̄нантарикам̣ бхиккхум̣ а̄пуччхитва̄ ганту’’нти.
5. бхаттаггаваттакатха̄
363. тена кхо пана самайена чхаббаггийа̄ бхиккхӯ дунниваттха̄ дуппа̄рута̄ ана̄каппасампанна̄ бхаттаггам̣ гаччханти, воккаммапи тхера̄нам̣ бхиккхӯнам̣ пурато пурато гаччханти, тхерепи бхиккхӯ анупакхаджджа нисӣданти, навепи бхиккхӯ а̄санена пат̣иба̄ханти, сан̇гха̄т̣импи оттхаритва̄ антарагхаре нисӣданти. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма чхаббаггийа̄ бхиккхӯ дунниваттха̄ дуппа̄рута̄ ана̄каппасампанна̄ бхаттаггам̣ гаччхиссанти, воккаммапи тхера̄нам̣ бхиккхӯнам̣ пурато пурато гаччхиссанти, тхерепи бхиккхӯ анупакхаджджа нисӣдиссанти, навепи бхиккхӯ а̄саненапи пат̣иба̄хиссанти, сан̇гха̄т̣импи оттхаритва̄ антарагхаре нисӣдиссантӣ’’ти! атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… ‘‘саччам̣ кира, бхиккхаве, чхаббаггийа̄ бхиккхӯ дунниваттха̄ дуппа̄рута̄ ана̄каппасампанна̄ бхаттаггам̣ гаччханти, воккаммапи тхера̄нам̣ бхиккхӯнам̣ пурато пурато гаччханти, тхерепи бхиккхӯ анупакхаджджа нисӣданти, навепи бхиккхӯ а̄санена пат̣иба̄ханти, сан̇гха̄т̣импи оттхаритва̄ антарагхаре нисӣдантӣ’’ти? ‘‘саччам̣ бхагава̄’’ти…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси –
364. ‘‘тена хи, бхиккхаве, бхиккхӯнам̣ бхаттаггаваттам̣ пан̃н̃апесса̄ми йатха̄ бхиккхӯхи бхаттагге самма̄ ваттитаббам̣. саче а̄ра̄ме ка̄ло а̄рочито хоти, тиман̣д̣алам̣ пат̣иччха̄дентена париман̣д̣алам̣ нива̄сетва̄ ка̄йабандханам̣ бандхитва̄ сагун̣ам̣ катва̄ сан̇гха̄т̣ийо па̄рупитва̄ ган̣т̣хикам̣ пат̣имун̃читва̄ дховитва̄ паттам̣ гахетва̄ са̄дхукам̣ атарама̄нена га̄мо пависитаббо.
‘‘на воккамма тхера̄нам̣ бхиккхӯнам̣ пурато пурато гантаббам̣. суппат̣иччханнена антарагхаре гантаббам̣. сусам̣вутена антарагхаре гантаббам̣. оккхиттачаккхуна̄ антарагхаре гантаббам̣. на уккхиттака̄йа антарагхаре гантаббам̣. на уджджаггхика̄йа антарагхаре гантаббам̣. аппасаддена антарагхаре гантаббам̣. на ка̄йаппача̄лакам̣ антарагхаре гантаббам̣. на ба̄хуппача̄лакам̣ антарагхаре гантаббам̣. на сӣсаппача̄лакам̣ антарагхаре гантаббам̣. на кхамбхакатена антарагхаре гантаббам̣. на огун̣т̣хитена антарагхаре гантаббам̣. на уккут̣ика̄йа антарагхаре гантаббам̣.
‘‘суппат̣иччханнена антарагхаре нисӣдитаббам̣. сусам̣вутена антарагхаре нисӣдитаббам̣. оккхиттачаккхуна̄ антарагхаре нисӣдитаббам̣. на уккхиттака̄йа антарагхаре нисӣдитаббам̣ на уджджаггхика̄йа антарагхаре нисӣдитаббам̣, аппасаддена антарагхаре нисӣдитабба. на ка̄йаппача̄лакам̣ антарагхаре нисӣдитаббам̣. на ба̄хуппача̄лакам̣ антарагхаре нисӣдитаббам̣. на сӣсаппача̄лакам̣ антарагхаре нисӣдитаббам̣. на кхамбхакатена антарагхаре нисӣдитаббам̣. на огун̣т̣хитена антарагхаре нисӣдитаббам̣. на паллаттхика̄йа антарагхаре нисӣдитаббам̣. на тхере бхиккхӯ анупакхаджджа нисӣдитаббам̣. на нава̄ бхиккхӯ а̄санена пат̣иба̄хитабба̄. на сан̇гха̄т̣им̣ оттхаритва̄ антарагхаре нисӣдитаббам̣.
‘‘удаке диййама̄не убхохи хаттхехи паттам̣ пат̣иггахетва̄ удакам̣ пат̣иггахетаббам̣. нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена патто дховитаббо. саче удакаппат̣игга̄хако хоти, нӣчам̣ катва̄ удакаппат̣иггахе удакам̣ а̄син̃читаббам̣ – ма̄ удакаппат̣игга̄хако удакена осин̃чи [осин̃чиййӣ (ка.)], ма̄ са̄манта̄ бхиккхӯ удакена осин̃чим̣су [осин̃чиййим̣су (ка.)], ма̄ сан̇гха̄т̣и удакена осин̃чӣти. саче удакаппат̣игга̄хако на хоти, нӣчам̣ катва̄ чхама̄йа удакам̣ а̄син̃читаббам̣ – ма̄ са̄манта̄ бхиккхӯ удакена осин̃чим̣су, ма̄ сан̇гха̄т̣и удакена осин̃чӣти.
‘‘одане диййама̄не убхохи хаттхехи паттам̣ пат̣иггахетва̄ одано пат̣иггахетаббо, сӯпасса ока̄со ка̄таббо. саче хоти саппи ва̄ телам̣ ва̄ уттарибхан̇гам̣ ва̄, тхерена ваттаббо – ‘саббесам̣ самакам̣ сампа̄дехӣ’ти. саккаччам̣ пин̣д̣апа̄то пат̣иггахетаббо. паттасан̃н̃ина̄ пин̣д̣апа̄то пат̣иггахетаббо. самасӯпако пин̣д̣апа̄то пат̣иггахетаббо. саматиттико пин̣д̣апа̄то пат̣иггахетаббо.
‘‘на та̄ва тхерена бхун̃джитаббам̣ йа̄ва на саббесам̣ одано сампатто хоти. саккаччам̣ пин̣д̣апа̄то бхун̃джитаббо. паттасан̃н̃ина̄ пин̣д̣апа̄то бхун̃джитаббо. сапада̄нам̣ пин̣д̣апа̄то бхун̃джитаббо. самасӯпако пин̣д̣апа̄то бхун̃джитаббо. на тхӯпакато омаддитва̄ пин̣д̣ипа̄то бхун̃джитаббо. на сӯпам̣ ва̄ бйан̃джанам̣ ва̄ оданена пат̣иччха̄детаббам̣ бхиййокамйатам̣ упа̄да̄йа. на сӯпам̣ ва̄ оданам̣ ва̄ агила̄нена аттано аттха̄йа вин̃н̃а̄петва̄ бхун̃джитаббам̣. на уджджха̄насан̃н̃ина̄ паресам̣ патто олокетаббо. на̄тимаханто кабал̣о ка̄таббо. париман̣д̣ало а̄лопо ка̄таббо. на ана̄хат̣е кабал̣е мукхадва̄рам̣ виваритаббам̣. на бхун̃джама̄нена саббо хаттхо мукхе паккхипитаббо. на сакабал̣ена мукхена бйа̄харитаббам̣. на пин̣д̣уккхепакам̣ бхун̃джитаббам̣. на кабал̣а̄ваччхедакам̣ бхун̃джитаббам̣. на аваган̣д̣ака̄ракам̣ бхун̃джитаббам̣. на хаттханиддхунакам̣ бхун̃джитаббам̣. на ситтха̄вака̄ракам̣ бхун̃джитаббам̣. на дживха̄ниччха̄ракам̣ бхун̃джитаббам̣. на чапучапука̄ракам̣ бхун̃джитаббам̣. на сурусурука̄ракам̣ бхун̃джитаббам̣. на хаттханиллехакам̣ бхун̃джитаббам̣. на паттаниллехакам̣ бхун̃джитаббам̣. на от̣т̣ханиллехакам̣ бхун̃джитаббам̣.
‘‘на са̄мисена хаттхена па̄нӣйатха̄лако пат̣иггахетаббо. на та̄ва тхерена удакам̣ пат̣иггахетаббам̣ йа̄ва на саббева бхутта̄вино хонти. удаке диййама̄не убхохи хаттхехи паттам̣ пат̣иггахетва̄ удакам̣ пат̣иггахетаббам̣. нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена патто дховитаббо. саче удакаппат̣игга̄хако хоти, нӣчам̣ катва̄ удакаппат̣иггахе удакам̣ а̄син̃читаббам̣ – ма̄ удакаппат̣игга̄хако удакена осин̃чи, ма̄ са̄манта̄ бхиккхӯ удакена осин̃чим̣су, ма̄ сан̇гха̄т̣и удакена осин̃чӣти. саче удакаппат̣игга̄хако на хоти, нӣчам̣ катва̄ чхама̄йа удакам̣ а̄син̃читаббам̣ – ма̄ са̄манта̄ бхиккхӯ удакена осин̃чим̣су, ма̄ сан̇гха̄т̣и удакена осин̃чӣти. на саситтхакам̣ паттадхованам̣ антарагхаре чхад̣д̣етаббам̣.
‘‘ниваттантена навакехи бхиккхӯхи пат̣хаматарам̣ ниваттитаббам̣. паччха̄ тхерехи суппат̣иччханнена антарагхаре гантаббам̣. сусам̣вутена антарагхаре гантаббам̣. оккхиттачаккхуна̄ антарагхаре гантаббам̣. на уккхиттака̄йа антарагхаре гантаббам̣. на уджджаггхика̄йа антарагхаре гантаббам̣. аппасаддена антарагхаре гантаббам̣. на ка̄йаппача̄лакам̣ антарагхаре гантаббам̣. на ба̄хуппача̄лакам̣ антарагхаре гантаббам̣. на сӣсаппача̄лакам̣ антарагхаре гантаббам̣. на кхамбхакатена антарагхаре гантаббам̣. на огун̣т̣хитена антарагхаре гантаббам̣. на уккут̣ика̄йа антарагхаре гантаббам̣. идам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккхӯнам̣ бхаттаггаваттам̣ йатха̄ бхиккхӯхи бхаттагге самма̄ ваттитабба’’нти.
пат̣хамабха̄н̣ава̄ро нит̣т̣хито.
6. пин̣д̣ача̄рикаваттакатха̄
365. тена кхо пана самайена пин̣д̣ача̄рика̄ бхиккхӯ дунниваттха̄ дуппа̄рута̄ ана̄каппасампанна̄ пин̣д̣а̄йа чаранти, асаллаккхетва̄пи нивесанам̣ пависанти, асаллаккхетва̄пи никкхаманти, атисахаса̄пи пависанти, атисахаса̄пи никкхаманти, атидӯрепи тит̣т̣ханти, ачча̄саннепи тит̣т̣ханти, атичирампи тит̣т̣ханти, атилахумпи ниваттанти. ан̃н̃атаропи пин̣д̣ача̄рико бхиккху асаллаккхетва̄ нивесанам̣ па̄виси. со ча два̄рам̣ ман̃н̃ама̄но ан̃н̃атарам̣ оваракам̣ па̄виси. тасмимпи овараке иттхӣ нагга̄ утта̄на̄ нипанна̄ хоти. аддаса̄ кхо со бхиккху там̣ иттхим̣ наггам̣ утта̄нам̣ нипаннам̣. дисва̄на – ‘‘найидам̣ два̄рам̣, оваракам̣ ида’’нти тамха̄ оварака̄ никкхами. аддаса̄ кхо тасса̄ иттхийа̄ са̄мико там̣ иттхим̣ наггам̣ утта̄нам̣ нипаннам̣. дисва̄на – ‘‘имина̄ ме бхиккхуна̄ паджа̄патӣ дӯсита̄’’ти там̣ бхиккхум̣ гахетва̄ а̄кот̣еси. атха кхо са̄ иттхӣ тена саддена пат̣ибуджджхитва̄ там̣ пурисам̣ етадавоча – ‘‘кисса твам̣, аййа, имам̣ бхиккхум̣ а̄кот̣есӣ’’ти? ‘‘имина̄си твам̣ бхиккхуна̄ дӯсита̄’’ти? ‘‘на̄хам̣, аййа, имина̄ бхиккхуна̄ дӯсита̄; ака̄рако со бхиккхӯ’’ти там̣ бхиккхум̣ мун̃ча̄песи. атха кхо со бхиккху а̄ра̄мам̣ гантва̄ бхиккхӯнам̣ етаматтхам̣ а̄рочеси. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма пин̣д̣ача̄рика̄ бхиккхӯ дунниваттха̄ дуппа̄рута̄ ана̄каппасампанна̄ пин̣д̣а̄йа чариссанти, асаллаккхетва̄пи нивесанам̣ пависиссанти, асаллаккхетва̄пи никкхамиссанти, атисахаса̄пи пависиссанти, атисахаса̄пи никкхамиссанти, атидӯрепи тит̣т̣хиссанти, ачча̄саннепи тит̣т̣хиссанти, атичирампи тит̣т̣хиссанти, атилахумпи ниваттиссантӣ’’ти! атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… саччам̣ кира, бхиккхаве…пе… саччам̣ бхагава̄ти…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси –
366. ‘‘тена хи, бхиккхаве, пин̣д̣ача̄рика̄нам̣ бхиккхӯнам̣ ваттам̣ пан̃н̃а̄песса̄ми йатха̄ пин̣д̣ача̄рикехи бхиккхӯхи самма̄ ваттитаббам̣. пин̣д̣ача̄рикена, бхиккхаве, бхиккхуна̄ – ‘ида̄ни га̄мам̣ пависисса̄мӣ’ти тиман̣д̣алам̣ пат̣иччха̄дентена париман̣д̣алам̣ нива̄сетва̄ ка̄йабандханам̣ бандхитва̄ сагун̣ам̣ катва̄ сан̇гха̄т̣ийо па̄рупитва̄ ган̣т̣хикам̣ пат̣имун̃читва̄ дховитва̄ паттам̣ гахетва̄ са̄дхукам̣ атарама̄нена га̄мо пависитаббо.
‘‘суппат̣иччханнена антарагхаре гантаббам̣. сусам̣вутена антарагхаре гантаббам̣. оккхиттачаккхуна̄ антарагхаре гантаббам̣. на уккхиттака̄йа антарагхаре гантаббам̣. на уджджаггхика̄йа антарагхаре гантаббам̣. аппасаддена антарагхаре гантаббам̣. на ка̄йаппача̄лакам̣ антарагхаре гантаббам̣. на ба̄хуппача̄лакам̣ антарагхаре гантаббам̣. на сӣсаппача̄лакам̣ антарагхаре гантаббам̣. на кхамбхакатена антарагхаре гантаббам̣. на огун̣т̣хитена антарагхаре гантаббам̣. на уккут̣ика̄йа антарагхаре гантаббам̣.
‘‘нивесанам̣ пависантена саллаккхетаббам̣ – ‘имина̄ пависисса̄ми, имина̄ никкхамисса̄мӣ’ти. на̄тисахаса̄ пависитаббам̣. на̄тисахаса̄ никкхамитаббам̣. на̄тидӯре т̣ха̄таббам̣. на̄чча̄санне т̣ха̄таббам̣. на̄тичирам̣ т̣ха̄таббам̣. на̄тилахум̣ ниваттитаббам̣. т̣хитакена саллаккхетаббам̣ – ‘бхиккхам̣ да̄тука̄ма̄ ва̄ ада̄тука̄ма̄ ва̄’ти. саче каммам̣ ва̄ никкхипати, а̄сана̄ ва̄ вут̣т̣ха̄ти, кат̣аччхум̣ ва̄ пара̄масати, бха̄джанам̣ ва̄ пара̄масати, т̣хапети [т̣ха̄пети (ка.)] ва̄ – да̄тука̄масса̄ти [да̄тука̄мийа̄ти (сйа̄.), да̄тука̄ма̄ вийа̄ти (сӣ.)] т̣ха̄таббам̣. бхиккха̄йа диййама̄на̄йа ва̄мена хаттхена сан̇гха̄т̣им̣ учча̄ретва̄ даккхин̣ена хаттхена паттам̣ пан̣а̄метва̄ убхохи хаттхехи паттам̣ пат̣иггахетва̄ бхиккха̄ пат̣иггахетабба̄. на ча бхиккха̄да̄йика̄йа мукхам̣ уллокетаббам̣ [олокетаббам̣ (сйа̄.)]. саллаккхетаббам̣ – ‘сӯпам̣ да̄тука̄ма̄ ва̄ ада̄тука̄ма̄ ва̄’ти. саче кат̣аччхум̣ ва̄ пара̄масати, бха̄джанам̣ ва̄ пара̄масати, т̣хапети ва̄ – да̄тука̄масса̄ти т̣ха̄таббам̣. бхиккха̄йа динна̄йа сан̇гха̄т̣ийа̄ паттам̣ пат̣иччха̄детва̄ са̄дхукам̣ атарама̄нена ниваттитаббам̣.
‘‘суппат̣иччханнена антарагхаре гантаббам̣. сусам̣вутена антарагхаре гантаббам̣. оккхиттачаккхуна̄ антарагхаре гантаббам̣. на уккхиттака̄йа антарагхаре гантаббам̣. на уджджаггхика̄йа антарагхаре гантаббам̣. аппасаддена антарагхаре гантаббам̣. на ка̄йаппача̄лакам̣ антарагхаре гантаббам̣. на ба̄хуппача̄лакам̣ антарагхаре гантаббам̣. на сӣсаппача̄лакам̣ антарагхаре гантаббам̣. на кхамбхакатена антарагхаре гантаббам̣. на огун̣т̣хитена антарагхаре гантаббам̣. на уккут̣ика̄йа антарагхаре гантаббам̣. йо пат̣хамам̣ га̄мато пин̣д̣а̄йа пат̣иккамати, тена а̄санам̣ пан̃н̃апетаббам̣, па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣ па̄дакатхаликам̣ упаниккхипитаббам̣, авакка̄рапа̄ти дховитва̄ упат̣т̣ха̄петабба̄, па̄нӣйам̣ парибходжанӣйам̣ упат̣т̣ха̄петаббам̣. йо паччха̄ га̄мато пин̣д̣а̄йа пат̣иккамати, саче хоти бхутта̄васесо, саче а̄кан̇кхати, бхун̃джитаббам̣. но че а̄кан̇кхати, аппахарите ва̄ чхад̣д̣етаббам̣, аппа̄н̣аке ва̄ удаке опила̄петаббам̣. тена а̄санам̣ уддхаритаббам̣, па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣ па̄дакатхаликам̣ пат̣иса̄метаббам̣, авакка̄рапа̄ти дховитва̄ пат̣иса̄метабба̄, па̄нӣйам̣ парибходжанӣйам̣ пат̣иса̄метаббам̣, бхаттаггам̣ саммаджджитаббам̣. йо пассати па̄нӣйагхат̣ам̣ ва̄ парибходжанӣйагхат̣ам̣ ва̄ ваччагхат̣ам̣ ва̄ риттам̣ туччхам̣ тена упат̣т̣ха̄петаббам̣. сачасса хоти ависайхам̣, хаттхавика̄рена дутийам̣ а̄мантетва̄ хаттхавилан̇гхакена упат̣т̣ха̄петаббам̣, на ча таппаччайа̄ ва̄ча̄ бхиндитабба̄. идам̣ кхо, бхиккхаве, пин̣д̣ача̄рика̄нам̣ бхиккхӯнам̣ ваттам̣ йатха̄ пин̣д̣ача̄рикехи бхиккхӯхи самма̄ ваттитабба’’нти.
7. а̄ран̃н̃икаваттакатха̄
367. тена кхо пана самайена самбахула̄ бхиккхӯ аран̃н̃е вихаранти. те нева па̄нӣйам̣ упат̣т̣ха̄пенти, на парибходжанӣйам̣ упат̣т̣ха̄пенти, на аггим̣ упат̣т̣ха̄пенти, на аран̣исахитам̣ упат̣т̣ха̄пенти, на наккхаттапада̄ни джа̄нанти, на диса̄бха̄гам̣ джа̄нанти. чора̄ таттха гантва̄ те бхиккхӯ етадавочум̣ – ‘‘аттхи, бханте, па̄нӣйа’’нти? ‘‘наттха̄вусо’’ти. ‘‘аттхи, бханте, парибходжанӣйа’’нти? ‘‘наттха̄вусо’’ти. ‘‘аттхи, бханте, аггӣ’’ти? ‘‘наттха̄вусо’’ти. ‘‘аттхи, бханте, аран̣исахита’’нти? ‘‘наттха̄вусо’’ти. ( ) [(аттхи бханте наккхаттапада̄нӣти, на джа̄на̄ма а̄вусоти, аттхи бханте диса̄бха̄ганти, на джа̄на̄ма а̄вусоти.) сӣ. виматит̣ӣка̄йа пана самети] ‘‘кенаджджа, бханте, йутта’’нти? ‘‘на кхо майам̣, а̄вусо, джа̄на̄ма̄’’ти. ‘‘катама̄йам̣, бханте, диса̄’’ти? ‘‘на кхо майам̣, а̄вусо, джа̄на̄ма̄’’ти. атха кхо те чора̄ – ‘невимесам̣ па̄нӣйам̣ аттхи, на парибходжанӣйам̣ аттхи, на агги аттхи, на аран̣исахитам̣ аттхи, на наккхаттапада̄ни джа̄нанти, на диса̄бха̄гам̣ джа̄нанти; чора̄ име, найиме бхиккхӯ’ти – а̄кот̣етва̄ паккамим̣су. атха кхо те бхиккхӯ бхиккхӯнам̣ етаматтхам̣ а̄рочесум̣. бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. атха кхо бхагава̄ етасмим̣ нида̄не етасмим̣ пакаран̣е дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси –
368. ‘‘тена хи, бхиккхаве, а̄ран̃н̃ика̄нам̣ бхиккхӯнам̣ ваттам̣ пан̃н̃апесса̄ми йатха̄ а̄ран̃н̃икехи бхиккхӯхи самма̄ ваттитаббам̣. а̄ран̃н̃икена, бхиккхаве, бхиккхуна̄ ка̄лассева ут̣т̣ха̄йа паттам̣ тхавика̄йа паккхипитва̄ ам̣се а̄лаггетва̄ чӣварам̣ кхандхе каритва̄ упа̄хана̄ а̄рохитва̄ да̄рубхан̣д̣ам̣ маттика̄бхан̣д̣ам̣ пат̣иса̄метва̄ два̄рава̄тапа̄нам̣ тхакетва̄ сена̄сана̄ отаритаббам̣ – ида̄ни га̄мам̣ пависисса̄мӣти. упа̄хана̄ омун̃читва̄ нӣчам̣ катва̄ паппхот̣етва̄ тхавика̄йа паккхипитва̄ ам̣се а̄лаггетва̄ тиман̣д̣алам̣ пат̣иччха̄дентена париман̣д̣алам̣ нива̄сетва̄ ка̄йабандханам̣ бандхитва̄ сагун̣ам̣ катва̄ сан̇гха̄т̣ийо па̄рупитва̄ ган̣т̣хикам̣ пат̣имун̃читва̄ дховитва̄ паттам̣ гахетва̄ са̄дхукам̣ атарама̄нена га̄мо пависитаббо. суппат̣иччханнена антарагхаре гантаббам̣…пе… на кхамбхакатена антарагхаре гантаббам̣. на огун̣т̣хитена антарагхаре гантаббам̣. на уккут̣ика̄йа антарагхаре гантаббам̣.
‘‘нивесанам̣ пависантена саллаккхетаббам̣ – ‘имина̄ пависисса̄ми, имина̄ никкхамисса̄мӣ’ти. на̄тисахаса̄ пависитаббам̣. на̄тисахаса̄ никкхамитаббам̣. на̄тидӯре т̣ха̄таббам̣. на̄чча̄санне т̣ха̄таббам̣. на̄тичирам̣ т̣ха̄таббам̣. на̄тилахум̣ ниваттитаббам̣. т̣хитакена саллаккхетаббам̣ – ‘бхиккхам̣ да̄тука̄ма̄ ва̄ ада̄тука̄ма̄ ва̄’ти. саче каммам̣ ва̄ никкхипати, а̄сана̄ ва̄ вут̣т̣ха̄ти, кат̣аччхум̣ ва̄ пара̄масати, бха̄джанам̣ ва̄ пара̄масати, т̣хапети ва̄ – да̄тука̄масса̄ти т̣ха̄таббам̣. бхиккха̄йа диййама̄на̄йа ва̄мена хаттхена сан̇гха̄т̣им̣ учча̄ретва̄ даккхин̣ена хаттхена паттам̣ пан̣а̄метва̄ убхохи хаттхехи паттам̣ пат̣иггахетва̄ бхиккха̄ пат̣иггахетабба̄. на ча бхиккха̄да̄йика̄йа мукхам̣ уллокетаббам̣. саллаккхетаббам̣ – ‘сӯпам̣ да̄тука̄ма̄ ва̄ ада̄тука̄ма̄ ва̄’ти. саче кат̣аччху ва̄ пара̄масати, бха̄джанам̣ ва̄ пара̄масати, т̣хапети ва̄ – да̄тука̄масса̄ти т̣ха̄таббам̣. бхиккха̄йа динна̄йа сан̇гха̄т̣ийа̄ паттам̣ пат̣иччха̄детва̄ са̄дхукам̣ атарама̄нена ниваттитаббам̣.
‘‘суппат̣иччханнена антарагхаре гантаббам̣…пе… на уккут̣ика̄йа антарагхаре гантаббам̣. га̄мато никкхамитва̄ паттам̣ тхавика̄йа паккхипитва̄ ам̣се а̄лаггетва̄ чӣварам̣ сан̇гхаритва̄ сӣсе каритва̄ упа̄хана̄ а̄рохитва̄ гантаббам̣.
‘‘а̄ран̃н̃икена, бхиккхаве, бхиккхуна̄ па̄нӣйам̣ упат̣т̣ха̄петаббам̣, парибходжанӣйам̣ упат̣т̣ха̄петаббам̣, агги упат̣т̣ха̄петаббо, аран̣исахитам̣ упат̣т̣ха̄петаббам̣, каттарадан̣д̣о упат̣т̣ха̄петаббо, наккхаттапада̄ни уггахетабба̄ни – сакала̄ни ва̄ екадеса̄ни ва̄, диса̄кусалена бхавитаббам̣. идам̣ кхо, бхиккхаве, а̄ран̃н̃ика̄нам̣ бхиккхӯнам̣ ваттам̣ йатха̄ а̄ран̃н̃икехи бхиккхӯхи самма̄ ваттитабба’’нти.
8. сена̄санаваттакатха̄
369. тена кхо пана самайена самбахула̄ бхиккхӯ аджджхока̄се чӣваракаммам̣ каронти. чхаббаггийа̄ бхиккхӯ пат̣ива̄те ан̇ган̣е [пан̇ган̣е (сӣ. сйа̄.)] сена̄санам̣ паппхот̣есум̣. бхиккхӯ раджена окирим̣су. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма чхаббаггийа̄ бхиккхӯ пат̣ива̄те ан̇ган̣е сена̄санам̣ паппхот̣ессанти! бхиккхӯ раджена окирим̣сӯ’’ти. атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… ‘‘саччам̣ кира, бхиккхаве, чхаббаггийа̄ бхиккхӯ пат̣ива̄те ан̇ган̣е сена̄санам̣ паппхот̣енти, бхиккхӯ раджена окирим̣сӯ’’ти? ‘‘саччам̣ бхагава̄’’ти…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси –
370. ‘‘тена хи, бхиккхаве, бхиккхӯнам̣ сена̄санаваттам̣ пан̃н̃апесса̄ми йатха̄ бхиккхӯхи сена̄сане самма̄ ваттитаббам̣. йасмим̣ виха̄ре вихарати, саче со виха̄ро укла̄по хоти, саче уссахати, содхетаббо. [маха̄ва. 66, 67; чӯл̣ава. 357] виха̄рам̣ содхентена пат̣хамам̣ паттачӣварам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣; нисӣданапаччаттхаран̣ам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣; бхисибиббоханам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣; ман̃чо нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена, асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апит̣т̣хам̣, нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббо; пӣт̣хам̣ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена, асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апит̣т̣хам̣, нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣; ман̃чапат̣ипа̄дака̄ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитабба̄; кхел̣амаллако нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббо; апассенапхалакам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣; бхумматтхаран̣ам̣ йатха̄пан̃н̃аттам̣ саллаккхетва̄ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣. саче виха̄ре санта̄накам̣ хоти, уллока̄ пат̣хамам̣ оха̄ретаббам̣, а̄локасандхикан̣н̣абха̄га̄ памаджджитабба̄. саче герукапарикаммаката̄ бхитти кан̣н̣акита̄ хоти, чол̣акам̣ теметва̄ пӣл̣етва̄ памаджджитабба̄. саче ка̄л̣аван̣н̣аката̄ бхӯми кан̣н̣акита̄ хоти, чол̣акам̣ теметва̄ пӣл̣етва̄ памаджджитабба̄. саче аката̄ хоти бхӯми, удакена париппхоситва̄ парипхоситва̄ саммаджджитабба̄ – ма̄ виха̄ро раджена ухан̃н̃ӣти. сан̇ка̄рам̣ вичинитва̄ екамантам̣ чхад̣д̣етаббам̣.
‘‘на бхиккхуса̄манта̄ сена̄санам̣ паппхот̣етаббам̣. на виха̄раса̄манта̄ сена̄санам̣ паппхот̣етаббам̣. на па̄нӣйаса̄манта̄ сена̄санам̣ паппхот̣етаббам̣. на парибходжанӣйаса̄манта̄ сена̄санам̣ паппхот̣етаббам̣. на пат̣ива̄те ан̇ган̣е сена̄санам̣ паппхот̣етаббам̣. адхова̄те сена̄санам̣ паппхот̣етаббам̣.
‘‘бхумматтхаран̣ам̣ екамантам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ атихаритва̄ йатха̄пан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббам̣. ман̃чапат̣ипа̄дака̄ екамантам̣ ота̄петва̄ памаджджитва̄ атихаритва̄ йатха̄т̣ха̄не т̣хапетабба̄. ман̃чо екамантам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена, асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апит̣т̣хам̣, атихаритва̄ йатха̄пан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббо. пӣт̣хам̣ екамантам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена, асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апит̣т̣хам̣, атихаритва̄ йатха̄пан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббам̣. бхисибиббоханам̣ екамантам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ атихаритва̄ йатха̄пан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббам̣. нисӣданапаччаттхаран̣ам̣ екамантам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ атихаритва̄ йатха̄пан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббам̣. кхел̣амаллако екамантам̣ ота̄петва̄ памаджджитва̄ атихаритва̄ йатха̄т̣ха̄не т̣хапетаббо. апассенапхалакам̣ екамантам̣ ота̄петва̄ памаджджитва̄ атихаритва̄ йатха̄т̣ха̄не т̣хапетаббам̣. паттачӣварам̣ никкхипитаббам̣. паттам̣ никкхипантена екена хаттхена паттам̣ гахетва̄ екена хаттхена хет̣т̣ха̄ман̃чам̣ ва̄ хет̣т̣ха̄пӣт̣хам̣ ва̄ пара̄маситва̄ патто никкхипитаббо. на ча анантарахита̄йа бхӯмийа̄ патто никкхипитаббо. чӣварам̣ никкхипантена екена хаттхена чӣварам̣ гахетва̄ екена хаттхена чӣваравам̣сам̣ ва̄ чӣварараджджу ва̄ памаджджитва̄ па̄рато антам̣ орато бхогам̣ катва̄ чӣварам̣ никкхипитаббам̣.
‘‘саче пураттхима̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, пураттхима̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче паччхима̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, паччхима̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче уттара̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти уттара̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче даккхин̣а̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, даккхин̣а̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче сӣтака̄ло хоти, дива̄ ва̄тапа̄на̄ виваритабба̄, раттим̣ тхакетабба̄. саче ун̣хака̄ло хоти, дива̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄, раттим̣ виваритабба̄.
‘‘саче паривен̣ам̣ укла̄пам̣ хоти, паривен̣ам̣ саммаджджитаббам̣. саче кот̣т̣хако укла̄по хоти, кот̣т̣хако саммаджджитаббо. саче упат̣т̣ха̄наса̄ла̄ укла̄па̄ хоти, упат̣т̣ха̄наса̄ла̄ саммаджджитабба̄. саче аггиса̄ла̄ укла̄па̄ хоти, аггиса̄ла̄ саммаджджитабба̄. саче ваччакут̣и укла̄па̄ хоти, ваччакут̣и саммаджджитабба̄. саче па̄нӣйам̣ на хоти, па̄нӣйам̣ упат̣т̣ха̄петаббам̣. саче парибходжанӣйам̣ на хоти, парибходжанӣйам̣ упат̣т̣ха̄петаббам̣. саче а̄чаманакумбхийа̄ удакам̣ на хоти, а̄чаманакумбхийа̄ удакам̣ а̄син̃читаббам̣.
‘‘саче вуд̣д̣хена саддхим̣ екавиха̄ре вихарати, на вуд̣д̣хам̣ ана̄пуччха̄ уддесо да̄таббо, на парипуччха̄ да̄табба̄, на саджджха̄йо ка̄таббо, на дхаммо бха̄ситаббо, на падӣпо ка̄таббо, на падӣпо виджджха̄петаббо, на ва̄тапа̄на̄ виваритабба̄, на ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче вуд̣д̣хена саддхим̣ екачан̇каме чан̇камати, йена вуд̣д̣хо тена париваттитаббам̣, на ча вуд̣д̣хо сан̇гха̄т̣икан̣н̣ена гхат̣т̣етаббо. идам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккхӯнам̣ сена̄санаваттам̣ йатха̄ бхиккхӯхи сена̄сане самма̄ ваттитабба’’нти.
9. джанта̄гхараваттакатха̄
371. тена кхо пана самайена чхаббаггийа̄ бхиккхӯ джанта̄гхаре тхерехи бхиккхӯхи нива̄рийама̄на̄ ана̄дарийам̣ пат̣ичча пахӯтам̣ кат̣т̣хам̣ а̄ропетва̄ аггим̣ датва̄ два̄рам̣ тхакетва̄ два̄ре нисӣданти. бхиккхӯ [тхера̄ ча бхиккхӯ (сйа̄. кам̣.)] ун̣ха̄бхитатта̄ два̄рам̣ алабхама̄на̄ муччхита̄ папатанти. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма чхаббаггийа̄ бхиккхӯ джанта̄гхаре тхерехи бхиккхӯхи нива̄рийама̄на̄ ана̄дарийам̣ пат̣ичча пахӯтам̣ кат̣т̣хам̣ а̄ропетва̄ аггим̣ датва̄ два̄рам̣ тхакетва̄ два̄ре нисӣдиссанти! бхиккхӯ ун̣ха̄бхитатта̄ два̄рам̣ алабхама̄на̄ муччхита̄ папатантӣ’’ти. атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… ‘‘саччам̣ кира, бхиккхаве, чхаббаггийа̄ бхиккхӯ джанта̄гхаре тхерехи бхиккхӯхи нива̄рийама̄на̄ ана̄дарийам̣ пат̣ичча пахӯтам̣ кат̣т̣хам̣ а̄ропетва̄ аггим̣ датва̄ два̄рам̣ тхакетва̄ два̄ре нисӣданти; бхиккхӯ ун̣ха̄бхитатта̄ два̄рам̣ алабхама̄на̄ муччхита̄ папатантӣ’’ти? ‘‘саччам̣ бхагава̄’’ти…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘на, бхиккхаве, джанта̄гхаре тхерена бхиккхуна̄ нива̄рийама̄нена ана̄дарийам̣ пат̣ичча пахӯтам̣ кат̣т̣хам̣ а̄ропетва̄ агги да̄таббо. йо дадеййа, а̄патти дуккат̣асса. на, бхиккхаве, два̄рам̣ тхакетва̄ два̄ре нисӣдитаббам̣. йо нисӣдеййа, а̄патти дуккат̣асса.
372. ‘‘тена хи, бхиккхаве, бхиккхӯнам̣ джанта̄гхараваттам̣ пан̃н̃апесса̄ми йатха̄ бхиккхӯхи джанта̄гхаре самма̄ ваттитаббам̣. йо пат̣хамам̣ джанта̄гхарам̣ гаччхати, саче чха̄рика̄ уссанна̄ хоти, чха̄рика̄ чхад̣д̣етабба̄. саче джанта̄гхарам̣ укла̄пам̣ хоти, джанта̄гхарам̣ саммаджджитаббам̣. саче парибхан̣д̣ам̣ укла̄пам̣ хоти, парибхан̣д̣ам̣ саммаджджитаббам̣. саче паривен̣ам̣ укла̄пам̣ хоти, паривен̣ам̣ саммаджджитаббам̣. саче кот̣т̣хако укла̄по хоти, кот̣т̣хако саммаджджитаббо. саче джанта̄гхараса̄ла̄ укла̄па̄ хоти, джанта̄гхараса̄ла̄ саммаджджитабба̄.
‘‘чун̣н̣ам̣ саннетаббам̣, маттика̄ теметабба̄, удакадон̣ика̄йа удакам̣ а̄син̃читаббам̣. джанта̄гхарам̣ пависантена маттика̄йа мукхам̣ маккхетва̄ пурато ча паччхато ча пат̣иччха̄детва̄ джанта̄гхарам̣ пависитаббам̣. на тхере бхиккхӯ анупакхаджджа нисӣдитаббам̣. на нава̄ бхиккхӯ а̄санена пат̣иба̄хитабба̄. саче уссахати, джанта̄гхаре тхера̄нам̣ бхиккхӯнам̣ парикаммам̣ ка̄таббам̣. джанта̄гхара̄ никкхамантена джанта̄гхарапӣт̣хам̣ а̄да̄йа пурато ча паччхато ча пат̣иччха̄детва̄ джанта̄гхара̄ никкхамитаббам̣. саче уссахати, удакепи тхера̄нам̣ бхиккхӯнам̣ парикаммам̣ ка̄таббам̣. на тхера̄нам̣ бхиккхӯнам̣ пуратопи наха̄йитаббам̣, на упаритопи наха̄йитаббам̣. наха̄тена уттарантена отаранта̄нам̣ магго да̄таббо. йо паччха̄ джанта̄гхара̄ никкхамати, саче джанта̄гхарам̣ чиккхаллам̣ хоти, дховитаббам̣. маттика̄дон̣икам̣ дховитва̄ джанта̄гхарапӣт̣хам̣ пат̣иса̄метва̄ аггим̣ виджджха̄петва̄ два̄рам̣ тхакетва̄ паккамитаббам̣. идам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккхӯнам̣ джанта̄гхараваттам̣ йатха̄ бхиккхӯхи джанта̄гхаре самма̄ ваттитабба’’нти.
10. ваччакут̣иваттакатха̄
373. тена кхо пана самайена ан̃н̃атаро бхиккху бра̄хман̣аджа̄тико ваччам̣ катва̄ на иччхати а̄чаметум̣ – ко имам̣ васалам̣ дуггандхам̣ а̄масиссатӣти [а̄чамиссатӣти (ка.)]. тасса ваччамагге кими сан̣т̣ха̄ти. атха кхо со бхиккху бхиккхӯнам̣ етаматтхам̣ а̄рочеси. ‘‘ким̣ пана твам̣, а̄вусо, ваччам̣ катва̄ на а̄чамесӣ’’ти? ‘‘евама̄вусо’’ти. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма бхиккху ваччам̣ катва̄ на а̄чамессатӣ’’ти! атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… ‘‘саччам̣ кира твам̣, бхиккху, ваччам̣ катва̄ на а̄чамесӣ’’ти? ‘‘саччам̣ бхагава̄’’ти…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘на, бхиккхаве, ваччам̣ катва̄ сати удаке на̄чаметаббам̣. йо на̄чамеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти.
тена кхо пана самайена бхиккхӯ ваччакут̣ийа̄ йатха̄вуд̣д̣хам̣ ваччам̣ каронти. навака̄ бхиккхӯ пат̣хаматарам̣ а̄гантва̄ ваччита̄ а̄гаменти. те ваччам̣ сандха̄рента̄ муччхита̄ папатанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… саччам̣ кира бхиккхаве…пе… саччам̣ бхагава̄ти…пе… ‘‘на, бхиккхаве, ваччакут̣ийа̄ йатха̄вуд̣д̣хам̣ ваччо ка̄таббо. йо кареййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄гатапат̣ипа̄т̣ийа̄ ваччам̣ ка̄ту’’нти.
тена кхо пана самайена чхаббаггийа̄ бхиккхӯ атисахаса̄пи ваччакут̣им̣ пависанти, уббхаджитва̄пи [уббхуджджитва̄пи (сӣ.), уббхуджитва̄ (сйа̄.)] пависанти, ниттхунанта̄пи ваччам̣ каронти, дантакат̣т̣хам̣ кха̄данта̄пи ваччам̣ каронти, бахиддха̄пи ваччадон̣ика̄йа ваччам̣ каронти, бахиддха̄пи пасса̄вадон̣ика̄йа пасса̄вам̣ каронти, пасса̄вадон̣ика̄йапи кхел̣ам̣ каронти, пхарусенапи кат̣т̣хена авалекханти, авалекханакат̣т̣хампи ваччакӯпамхи па̄тенти, атисахаса̄пи никкхаманти, уббхаджитва̄пи никкхаманти, чапучапука̄ракампи а̄чаменти, а̄чаманасара̄вакепи удакам̣ сесенти. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма чхаббаггийа̄ бхиккхӯ атисахаса̄пи ваччакут̣им̣ пависиссанти, уббхаджитва̄пи пависиссанти, ниттхунанта̄пи ваччам̣ кариссанти, дантакат̣т̣хам̣ кха̄данта̄пи ваччам̣ кариссанти, бахиддха̄пи ваччадон̣ика̄йа ваччам̣ кариссанти, бахиддха̄пи пасса̄вадон̣ика̄йа пасса̄вам̣ кариссанти, пасса̄вадон̣ика̄йапи кхел̣ам̣ кариссанти, пхарусенапи кат̣т̣хена авалекхиссанти, авалекханакат̣т̣хампи ваччакӯпамхи па̄тессанти, атисахаса̄пи никкхамиссанти, уббхаджитва̄пи никкхамиссанти, чапучапука̄ракампи а̄чамессанти, а̄чаманасара̄вакепи удакам̣ сесессантӣ’’ти! атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… саччам̣ кира, бхиккхаве…пе… саччам̣ бхагава̄ти…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси –
374. ‘‘тена хи, бхиккхаве, бхиккхӯнам̣ ваччакут̣иваттам̣ пан̃н̃апесса̄ми йатха̄ бхиккхӯхи ваччакут̣ийа̄ самма̄ ваттитаббам̣. йо ваччакут̣им̣ гаччхати тена бахи т̣хитена [бахи т̣хитена (сӣ. ка.)] укка̄ситаббам̣. анто нисинненапи укка̄ситаббам̣. чӣваравам̣се ва̄ чӣварараджджуйа̄ ва̄ чӣварам̣ никкхипитва̄ са̄дхукам̣ атарама̄нена ваччакут̣ӣ пависитабба̄. на̄тисахаса̄ пависитабба̄. на уббхаджитва̄ пависитабба̄. ваччапа̄дука̄йа т̣хитена уббхаджитаббам̣. на ниттхунантена ваччо ка̄таббо. на дантакат̣т̣хам̣ кха̄дантена ваччо ка̄таббо. на бахиддха̄ ваччадон̣ика̄йа ваччо ка̄таббо. на бахиддха̄ пасса̄вадон̣ика̄йа пасса̄во ка̄таббо. на пасса̄вадон̣ика̄йа кхел̣о ка̄таббо. на пхарусена кат̣т̣хена авалекхитаббам̣. на авалекханакат̣т̣хам̣ ваччакӯпамхи па̄тетаббам̣. ваччапа̄дука̄йа т̣хитена пат̣иччха̄детаббам̣. на̄тисахаса̄ никкхамитаббам̣. на уббхаджитва̄ никкхамитаббам̣. а̄чаманапа̄дука̄йа т̣хитена уббхаджитаббам̣. на чапучапука̄ракам̣ а̄чаметаббам̣. на а̄чаманасара̄ваке удакам̣ сесетаббам̣. а̄чаманапа̄дука̄йа т̣хитена пат̣иччха̄детаббам̣.
‘‘саче ваччакут̣и ухата̄ [ӯхата̄ (сӣ. сйа̄.)] хоти, дховитабба̄. саче авалекханапидхаро пӯро хоти, авалекханакат̣т̣хам̣ чхад̣д̣етаббам̣. саче ваччакут̣и укла̄па̄ хоти, ваччакут̣и саммаджджитабба̄. саче парибхан̣д̣ам̣ укла̄пам̣ хоти, парибхан̣д̣ам̣ саммаджджитаббам̣. саче паривен̣ам̣ укла̄пам̣ хоти, паривен̣ам̣ саммаджджитаббам̣. саче кот̣т̣хако укла̄по хоти, кот̣т̣хако саммаджджитаббо. саче а̄чаманакумбхийа̄ удакам̣ на хоти, а̄чаманакумбхийа̄ удакам̣ а̄син̃читаббам̣. идам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккхӯнам̣ ваччакут̣иваттам̣ йатха̄ бхиккхӯхи ваччакут̣ийа̄ самма̄ ваттитабба’’нти.
11. упаджджха̄йаваттакатха̄
375. тена кхо пана самайена саддхивиха̄рика̄ упаджджха̄йесу на самма̄ ваттанти. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма саддхивиха̄рика̄ упаджджха̄йесу на самма̄ ваттиссантӣ’’ти! атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… ‘‘саччам̣ кира, бхиккхаве, саддхивиха̄рика̄ упаджджха̄йесу на самма̄ ваттантӣ’’ти? ‘‘саччам̣ бхагава̄’’ти вигарахи буддхо бхагава̄…пе… ‘‘катхан̃хи на̄ма, бхиккхаве, саддхивиха̄рика̄ упаджджха̄йесу на самма̄ ваттиссанти! нетам̣, бхиккхаве, аппасанна̄нам̣ ва̄ паса̄да̄йа…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси –
376. ‘‘тена хи, бхиккхаве, саддхивиха̄рика̄нам̣ упаджджха̄йесу ваттам̣ пан̃н̃апесса̄ми йатха̄ саддхивиха̄рикехи упаджджха̄йесу самма̄ ваттитаббам̣. [маха̄ва. 66] саддхивиха̄рикена, бхиккхаве, упаджджха̄йамхи самма̄ ваттитаббам̣. татра̄йам̣ самма̄ваттана̄ –
‘‘ка̄лассева ут̣т̣ха̄йа упа̄хана̄ омун̃читва̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ дантакат̣т̣хам̣ да̄таббам̣, мукходакам̣ да̄таббам̣, а̄санам̣ пан̃н̃апетаббам̣. саче йа̄гу хоти, бха̄джанам̣ дховитва̄ йа̄гу упана̄метабба̄. йа̄гум̣ пӣтасса удакам̣ датва̄ бха̄джанам̣ пат̣иггахетва̄ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена дховитва̄ пат̣иса̄метаббам̣. упаджджха̄йамхи вут̣т̣хите а̄санам̣ уддхаритаббам̣. саче со десо укла̄по хоти, со десо саммаджджитаббо.
‘‘саче упаджджха̄йо га̄мам̣ пависитука̄мо хоти, нива̄санам̣ да̄таббам̣, пат̣инива̄санам̣ пат̣иггахетаббам̣, ка̄йабандханам̣ да̄таббам̣, сагун̣ам̣ катва̄ сан̇гха̄т̣ийо да̄табба̄, дховитва̄ патто содако [саудако (ка.)] да̄таббо. саче упаджджха̄йо паччха̄саман̣ам̣ а̄кан̇кхати, тиман̣д̣алам̣ пат̣иччха̄дентена париман̣д̣алам̣ нива̄сетва̄ ка̄йабандханам̣ бандхитва̄ сагун̣ам̣ катва̄ сан̇гха̄т̣ийо па̄рупитва̄ ган̣т̣хикам̣ пат̣имун̃читва̄ дховитва̄ паттам̣ гахетва̄ упаджджха̄йасса паччха̄саман̣ена хотаббам̣. на̄тидӯре гантаббам̣, на̄чча̄санне гантаббам̣, паттапарийа̄паннам̣ пат̣иггахетаббам̣. на упаджджха̄йасса бхан̣ама̄насса антарантара̄ катха̄ опа̄тетабба̄. упаджджха̄йо а̄паттиса̄манта̄ бхан̣ама̄но нива̄ретаббо.
‘‘ниваттантена пат̣хаматарам̣ а̄гантва̄ а̄санам̣ пан̃н̃апетаббам̣, па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣ па̄дакатхаликам̣ упаниккхипитаббам̣, паччуггантва̄ паттачӣварам̣ пат̣иггахетаббам̣, пат̣инива̄санам̣ да̄таббам̣, нива̄санам̣ пат̣иггахетаббам̣. саче чӣварам̣ синнам̣ хоти, мухуттам̣ ун̣хе ота̄петаббам̣, на ча ун̣хе чӣварам̣ нидахитаббам̣. чӣварам̣ сан̇гхаритаббам̣. чӣварам̣ сан̇гхарантена чатуран̇гулам̣ кан̣н̣ам̣ усса̄ретва̄ чӣварам̣ сан̇гхаритаббам̣ – ма̄ маджджхе бхан̇го ахосӣти. обхоге ка̄йабандханам̣ ка̄таббам̣.
‘‘саче пин̣д̣апа̄то хоти, упаджджха̄йо ча бхун̃джитука̄мо хоти, удакам̣ датва̄ пин̣д̣апа̄то упана̄метаббо. упаджджха̄йо па̄нӣйена пуччхитаббо. бхутта̄висса удакам̣ датва̄ паттам̣ пат̣иггахетва̄ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена дховитва̄ водакам̣ катва̄ мухуттам̣ ун̣хе ота̄петаббо. на ча ун̣хе патто нидахитаббо. паттачӣварам̣ никкхипитаббам̣. паттам̣ никкхипантена екена хаттхена паттам̣ гахетва̄ екена хаттхена хет̣т̣ха̄ман̃чам̣ ва̄ хет̣т̣ха̄пӣт̣хам̣ ва̄ пара̄маситва̄ патто никкхипитаббо. на ча анантарахита̄йа бхӯмийа̄ патто никкхипитаббо. чӣварам̣ никкхипантена екена хаттхена чӣварам̣ гахетва̄ екена хаттхена чӣваравам̣сам̣ ва̄ чӣварараджджум̣ ва̄ памаджджитва̄ па̄рато антам̣ орато бхогам̣ катва̄ чӣварам̣ никкхипитаббам̣. упаджджха̄йамхи вут̣т̣хите а̄санам̣ уддхаритаббам̣, па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣ па̄дакатхаликам̣ пат̣иса̄метаббам̣. саче со десо укла̄по хоти, со десо саммаджджитаббо.
‘‘саче упаджджха̄йо наха̄йитука̄мо хоти, наха̄нам̣ пат̣ийа̄детаббам̣. саче сӣтена аттхо хоти, сӣтам̣ пат̣ийа̄детаббам̣. саче ун̣хена аттхо хоти, ун̣хам̣ пат̣ийа̄детаббам̣.
‘‘саче упаджджха̄йо джанта̄гхарам̣ пависитука̄мо хоти, чун̣н̣ам̣ саннетаббам̣, маттика̄ теметабба̄, джанта̄гхарапӣт̣хам̣ а̄да̄йа упаджджха̄йасса пит̣т̣хито пит̣т̣хито гантва̄ джанта̄гхарапӣт̣хам̣ датва̄ чӣварам̣ пат̣иггахетва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣, чун̣н̣ам̣ да̄таббам̣, маттика̄ да̄табба̄. саче уссахати, джанта̄гхарам̣ пависитаббам̣. джанта̄гхарам̣ пависантена маттика̄йа мукхам̣ маккхетва̄ пурато ча паччхато ча пат̣иччха̄детва̄ джанта̄гхарам̣ пависитаббам̣. на тхере бхиккхӯ анупакхаджджа нисӣдитаббам̣. на нава̄ бхиккхӯ а̄санена пат̣иба̄хитабба̄. джанта̄гхаре упаджджха̄йасса парикаммам̣ ка̄таббам̣. джанта̄гхара̄ никкхамантена джанта̄гхарапӣт̣хам̣ а̄да̄йа пурато ча паччхато ча пат̣иччха̄детва̄ джанта̄гхара̄ никкхамитаббам̣.
‘‘удакепи упаджджха̄йасса парикаммам̣ ка̄таббам̣. наха̄тена пат̣хаматарам̣ уттаритва̄ аттано гаттам̣ водакам̣ катва̄ нива̄сетва̄ упаджджха̄йасса гаттато удакам̣ памаджджитаббам̣, нива̄санам̣ да̄таббам̣, сан̇гха̄т̣и да̄табба̄, джанта̄гхарапӣт̣хам̣ а̄да̄йа пат̣хаматарам̣ а̄гантва̄ а̄санам̣ пан̃н̃апетаббам̣, па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣ па̄дакатхаликам̣ упаниккхипитаббам̣. упаджджха̄йо па̄нӣйена пуччхитаббо. саче уддиса̄петука̄мо хоти, уддиситаббо. саче парипуччхитука̄мо хоти, парипуччхитаббо.
‘‘йасмим̣ виха̄ре упаджджха̄йо вихарати, саче со виха̄ро укла̄по хоти, саче уссахати, содхетаббо. виха̄рам̣ содхентена пат̣хамам̣ паттачӣварам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣; нисӣданапаччаттхаран̣ам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣; бхисибиббоханам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣; ман̃чо нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена, асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апит̣т̣хам̣, нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббо; пӣт̣хам̣ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена, асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апит̣т̣хам̣, нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣; ман̃чапат̣ипа̄дака̄ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитабба̄; кхел̣амаллако нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббо; апассенапхалакам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣; бхӯматтхаран̣ам̣ йатха̄пан̃н̃аттам̣ саллаккхетва̄ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣. саче виха̄ре санта̄накам̣ хоти, уллока̄ пат̣хамам̣ оха̄ретаббам̣, а̄локасандхикан̣н̣абха̄га̄ памаджджитабба̄. саче герукапарикаммаката̄ бхитти кан̣н̣акита̄ хоти, чол̣акам̣ теметва̄ пӣл̣етва̄ памаджджитабба̄. саче ка̄л̣аван̣н̣аката̄ бхӯми кан̣н̣акита̄ хоти, чол̣акам̣ теметва̄ пӣл̣етва̄ памаджджитабба̄. саче аката̄ хоти бхӯми, удакена париппхоситва̄ парипхоситва̄ саммаджджитабба̄ – ма̄ виха̄ро раджена ухан̃н̃ӣти. сан̇ка̄рам̣ вичинитва̄ екамантам̣ чхад̣д̣етаббам̣.
‘‘бхӯматтхаран̣ам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ атихаритва̄ йатха̄пан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббам̣. ман̃чапат̣ипа̄дака̄ ота̄петва̄ памаджджитва̄ атихаритва̄ йатха̄т̣ха̄не т̣хапетабба̄. ман̃чо ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена, асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апит̣т̣хам̣, атихаритва̄ йатха̄пан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббо. пӣт̣хам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена, асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апит̣т̣хам̣, атихаритва̄ йатха̄пан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббам̣. бхисибиббоханам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ атихаритва̄ йатха̄пан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббам̣. нисӣданапаччаттхаран̣ам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ атихаритва̄ йатха̄пан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббам̣. кхел̣амаллако ота̄петва̄ памаджджитва̄ атихаритва̄ йатха̄т̣ха̄не т̣хапетаббо. апассенапхалакам̣ ота̄петва̄ памаджджитва̄ атихаритва̄ йатха̄т̣ха̄не т̣хапетаббам̣. паттачӣварам̣ никкхипитаббам̣. паттам̣ никкхипантена екена хаттхена паттам̣ гахетва̄ екена хаттхена хет̣т̣ха̄ман̃чам̣ ва̄ хет̣т̣ха̄пӣт̣хам̣ ва̄ пара̄маситва̄ патто никкхипитаббо. на ча анантарахита̄йа бхӯмийа̄ патто никкхипитаббо. чӣварам̣ никкхипантена екена хаттхена чӣварам̣ гахетва̄ екена хаттхена чӣваравам̣сам̣ ва̄ чӣварараджджум̣ ва̄ памаджджитва̄ па̄рато антам̣ орато бхогам̣ катва̄ чӣварам̣ никкхипитаббам̣.
‘‘саче пураттхима̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, пураттхима̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче паччхима̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, паччхима̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче уттара̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, уттара̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче даккхин̣а̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, даккхин̣а̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче сӣтака̄ло хоти, дива̄ ва̄тапа̄на̄ виваритабба̄, раттим̣ тхакетабба̄. саче ун̣хака̄ло хоти, дива̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄, раттим̣ виваритабба̄.
‘‘саче паривен̣ам̣ укла̄пам̣ хоти, паривен̣ам̣ саммаджджитаббам̣. саче кот̣т̣хако укла̄по хоти, кот̣т̣хако саммаджджитаббо. саче упат̣т̣ха̄наса̄ла̄ укла̄па̄ хоти, упат̣т̣ха̄наса̄ла̄ саммаджджитабба̄. саче аггиса̄ла̄ укла̄па̄ хоти, аггиса̄ла̄ саммаджджитабба̄. саче ваччакут̣и укла̄па̄ хоти, ваччакут̣и саммаджджитабба̄. саче па̄нӣйам̣ на хоти, па̄нӣйам̣ упат̣т̣ха̄петаббам̣. саче парибходжанӣйам̣ на хоти, парибходжанӣйам̣ упат̣т̣ха̄петаббам̣. саче а̄чаманакумбхийа̄ удакам̣ на хоти, а̄чаманакумбхийа̄ удакам̣ а̄син̃читаббам̣.
‘‘саче упаджджха̄йасса анабхирати уппанна̄ хоти, саддхивиха̄рикена вӯпака̄сетаббо, вӯпака̄са̄петаббо, дхаммакатха̄ ва̄сса ка̄табба̄. саче упаджджха̄йасса куккуччам̣ уппаннам̣ хоти, саддхивиха̄рикена винодетаббам̣, винода̄петаббам̣, дхаммакатха̄ ва̄сса ка̄табба̄. саче упаджджха̄йасса дит̣т̣хигатам̣ уппаннам̣ хоти, саддхивиха̄рикена вивечетаббам̣, вивеча̄петаббам̣, дхаммакатха̄ ва̄сса ка̄табба̄. саче упаджджха̄йо гарудхаммам̣ аджджха̄панно хоти парива̄са̄рахо, саддхивиха̄рикена уссуккам̣ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо сан̇гхо упаджджха̄йасса парива̄сам̣ дадеййа̄ти. саче упаджджха̄йо мӯла̄йапат̣икассана̄рахо хоти, саддхивиха̄рикена уссуккам̣ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо сан̇гхо упаджджха̄йам̣ мӯла̄йа пат̣икассеййа̄ти. саче упаджджха̄йо ма̄натта̄рахо хоти, саддхивиха̄рикена уссуккам̣ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо сан̇гхо упаджджха̄йасса ма̄наттам̣ дадеййа̄ти. саче упаджджха̄йо аббха̄на̄рахо хоти, саддхивиха̄рикена уссуккам̣ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо сан̇гхо упаджджха̄йам̣ аббхеййа̄ти. саче сан̇гхо упаджджха̄йасса каммам̣ каттука̄мо хоти, таджджанӣйам̣ ва̄ нийассам̣ ва̄ пабба̄джанӣйам̣ ва̄ пат̣иса̄ран̣ӣйам̣ ва̄ уккхепанӣйам̣ ва̄, саддхивиха̄рикена уссуккам̣ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо сан̇гхо упаджджха̄йасса каммам̣ на кареййа, лахука̄йа ва̄ парин̣а̄меййа̄ти. катам̣ ва̄ панасса хоти сан̇гхена каммам̣, таджджанӣйам̣ ва̄ нийассам̣ ва̄ пабба̄джанӣйам̣ ва̄ пат̣иса̄ран̣ӣйам̣ ва̄ уккхепанӣйам̣ ва̄, саддхивиха̄рикена уссуккам̣ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо упаджджха̄йо самма̄ ваттеййа, ломам̣ па̄теййа, неттха̄рам̣ ваттеййа, сан̇гхо там̣ каммам̣ пат̣иппассамбхеййа̄ти.
‘‘саче упаджджха̄йасса чӣварам̣ дховитаббам̣ хоти, саддхивиха̄рикена дховитаббам̣, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо упаджджха̄йасса чӣварам̣ дховийетха̄ти. саче упаджджха̄йасса чӣварам̣ ка̄таббам̣ хоти, саддхивиха̄рикена ка̄таббам̣, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо упаджджха̄йасса чӣварам̣ карийетха̄ти. саче упаджджха̄йасса раджана̄ пачитабба̄ хоти, саддхивиха̄рикена пачитабба̄, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо упаджджха̄йасса раджанам̣ пачийетха̄ти. саче упаджджха̄йасса чӣварам̣ раджитаббам̣ [раджетаббам̣ (сйа̄.)] хоти, саддхивиха̄рикена раджитаббам̣, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо упаджджха̄йасса чӣварам̣ раджийетха̄ти. чӣварам̣ раджантена [раджентена (сйа̄.)] са̄дхукам̣ сампариваттакам̣ сампариваттакам̣ раджитаббам̣, на ча аччхинне тхеве паккамитаббам̣.
‘‘на упаджджха̄йам̣ ана̄пуччха̄ екаччасса патто да̄таббо, на екаччасса патто пат̣иггахетаббо; на екаччасса чӣварам̣ да̄таббам̣, на екаччасса чӣварам̣ пат̣иггахетаббам̣; на екаччасса париккха̄ро да̄таббо, на екаччасса париккха̄ро пат̣иггахетаббо; на екаччасса кеса̄ чхедетабба̄ [чхеттабба̄ (сӣ.), чхедитабба̄ (ка.)], на екаччена кеса̄ чхеда̄петабба̄; на екаччасса парикаммам̣ ка̄таббам̣, на екаччена парикаммам̣ ка̄ра̄петаббам̣; на екаччасса веййа̄ваччо [веййа̄ваччам̣ (ка.)] ка̄таббо, на екаччена веййа̄ваччо ка̄ра̄петаббо; на екаччасса паччха̄саман̣ена хотаббам̣, на екаччо паччха̄саман̣о а̄да̄таббо; на екаччасса пин̣д̣апа̄то нӣхаритаббо, на екаччена пин̣д̣апа̄то нӣхара̄петаббо; на упаджджха̄йам̣ ана̄пуччха̄ га̄мо пависитаббо; на суса̄нам̣ гантаббам̣; на диса̄ паккамитабба̄. саче упаджджха̄йо гила̄но хоти, йа̄ваджӣвам̣ упат̣т̣ха̄таббо, вут̣т̣ха̄намасса а̄гаметаббам̣. идам̣ кхо, бхиккхаве, саддхивиха̄рика̄нам̣ упаджджха̄йесу ваттам̣ йатха̄ саддхивиха̄рикехи упаджджха̄йесу самма̄ ваттитабба’’нти.
12. саддхивиха̄рикаваттакатха̄
377. тена кхо пана самайена упаджджха̄йа̄ саддхивиха̄рикесу на самма̄ ваттанти. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма упаджджха̄йа̄ саддхивиха̄рикесу на самма̄ ваттиссантӣ’’ти! атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… ‘‘саччам̣ кира, бхиккхаве, упаджджха̄йа̄ саддхивиха̄рикесу на самма̄ ваттантӣ’’ти? ‘‘саччам̣ бхагава̄’’ти…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси –
378. ‘‘тена хи, бхиккхаве, упаджджха̄йа̄нам̣ саддхивиха̄рикесу ваттам̣ пан̃н̃апесса̄ми йатха̄ упаджджха̄йехи саддхивиха̄рикесу самма̄ ваттитаббам̣. [маха̄ва. 67] упаджджха̄йена, бхиккхаве, саддхивиха̄рикамхи самма̄ ваттитаббам̣. татра̄йам̣ самма̄ваттана̄ –
‘‘упаджджха̄йена, бхиккхаве, саддхивиха̄рико сан̇гахетаббо ануггахетаббо уддесена парипуччха̄йа ова̄дена ануса̄санийа̄. саче упаджджха̄йасса патто хоти, саддхивиха̄рикасса патто на хоти, упаджджха̄йена саддхивиха̄рикасса патто да̄таббо, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо саддхивиха̄рикасса патто уппаджджийетха̄ти. саче упаджджха̄йасса чӣварам̣ хоти, саддхивиха̄рикасса чӣварам̣ на хоти, упаджджха̄йена саддхивиха̄рикасса чӣварам̣ да̄таббам̣, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо саддхивиха̄рикасса чӣварам̣ уппаджджийетха̄ти. саче упаджджха̄йасса париккха̄ро хоти, саддхивиха̄рикасса париккха̄ро на хоти, упаджджха̄йена саддхивиха̄рикасса париккха̄ро да̄таббо, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо саддхивиха̄рикасса париккха̄ро уппаджджийетха̄ти.
‘‘саче саддхивиха̄рико гила̄но хоти, ка̄лассева ут̣т̣ха̄йа дантакат̣т̣хам̣ да̄таббам̣, мукходакам̣ да̄таббам̣, а̄санам̣ пан̃н̃апетаббам̣. саче йа̄гу хоти, бха̄джанам̣ дховитва̄ йа̄гу упана̄метабба̄. йа̄гум̣ пӣтасса удакам̣ датва̄ бха̄джанам̣ пат̣иггахетва̄ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена дховитва̄ пат̣иса̄метаббам̣. саддхивиха̄рикамхи вут̣т̣хите а̄санам̣ уддхаритаббам̣. саче со десо укла̄по хоти, со десо саммаджджитаббо.
‘‘саче саддхивиха̄рико га̄мам̣ пависитука̄мо хоти, нива̄санам̣ да̄таббам̣, пат̣инива̄санам̣ пат̣иггахетаббам̣, ка̄йабандханам̣ да̄таббам̣, сагун̣ам̣ катва̄ сан̇гха̄т̣ийо да̄табба̄, дховитва̄ патто содако да̄таббо.
‘‘етта̄вата̄ ниваттиссатӣти а̄санам̣ пан̃н̃апетаббам̣, па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣ па̄дакатхаликам̣ упаниккхипитаббам̣, паччуггантва̄ паттачӣварам̣ пат̣иггахетаббам̣, пат̣инива̄санам̣ да̄таббам̣, нива̄санам̣ пат̣иггахетаббам̣. саче чӣварам̣ синнам̣ хоти, мухуттам̣ ун̣хе ота̄петаббам̣, на ча ун̣хе чӣварам̣ нидахитаббам̣. чӣварам̣ сан̇гхаритаббам̣. чӣварам̣ сан̇гхарантена чатуран̇гулам̣ кан̣н̣ам̣ усса̄ретва̄ чӣварам̣ сан̇гхаритаббам̣ – ма̄ маджджхе бхан̇го ахосӣти. обхоге ка̄йабандханам̣ ка̄таббам̣.
‘‘саче пин̣д̣апа̄то хоти, саддхивиха̄рико ча бхун̃джитука̄мо хоти, удакам̣ датва̄ пин̣д̣апа̄то упана̄метаббо. саддхивиха̄рико па̄нӣйена пуччхитаббо. бхутта̄висса удакам̣ датва̄ паттам̣ пат̣иггахетва̄ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена дховитва̄ водакам̣ катва̄ мухуттам̣ ун̣хе ота̄петаббо, на ча ун̣хе патто нидахитаббо. паттачӣварам̣ никкхипитаббам̣. паттам̣ никкхипантена екена хаттхена паттам̣ гахетва̄ екена хаттхена хет̣т̣ха̄ман̃чам̣ ва̄ хет̣т̣ха̄пӣт̣хам̣ ва̄ пара̄маситва̄ патто никкхипитаббо. на ча анантарахита̄йа бхӯмийа̄ патто никкхипитаббо. чӣварам̣ никкхипантена екена хаттхена чӣварам̣ гахетва̄ екена хаттхена чӣваравам̣сам̣ ва̄ чӣварараджджум̣ ва̄ памаджджитва̄ па̄рато антам̣ орато бхогам̣ катва̄ чӣварам̣ никкхипитаббам̣. саддхивиха̄рикамхи вут̣т̣хите а̄санам̣ уддхаритаббам̣, па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣ па̄дакатхаликам̣ пат̣иса̄метаббам̣. саче со десо укла̄по хоти, со десо саммаджджитаббо.
‘‘саче саддхивиха̄рико наха̄йитука̄мо хоти, наха̄нам̣ пат̣ийа̄детаббам̣. саче сӣтена аттхо хоти, сӣтам̣ пат̣ийа̄детаббам̣. саче ун̣хена аттхо хоти, ун̣хам̣ пат̣ийа̄детаббам̣.
‘‘саче саддхивиха̄рико джанта̄гхарам̣ пависитука̄мо хоти, чун̣н̣ам̣ саннетаббам̣, маттика̄ теметабба̄, джанта̄гхарапӣт̣хам̣ а̄да̄йа [а̄да̄йа саддхивиха̄рикасса пит̣т̣хито пит̣т̣хито (ка.)] гантва̄ джанта̄гхарапӣт̣хам̣ датва̄ чӣварам̣ пат̣иггахетва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣, чун̣н̣ам̣ да̄таббам̣, маттика̄ да̄табба̄. саче уссахати джанта̄гхарам̣ пависитаббам̣. джанта̄гхарам̣ пависантена маттика̄йа мукхам̣ маккхетва̄ пурато ча паччхато ча пат̣иччха̄детва̄ джанта̄гхарам̣ пависитаббам̣. на тхере бхиккхӯ анупакхаджджа нисӣдитаббам̣, на нава̄ бхиккхӯ а̄санена пат̣иба̄хитабба̄. джанта̄гхаре саддхивиха̄рикасса парикаммам̣ ка̄таббам̣. джанта̄гхара̄ никкхамантена джанта̄гхарапӣт̣хам̣ а̄да̄йа пурато ча паччхато ча пат̣иччха̄детва̄ джанта̄гхара̄ никкхамитаббам̣.
‘‘удакепи саддхивиха̄рикасса парикаммам̣ ка̄таббам̣. наха̄тена пат̣хаматарам̣ уттаритва̄ аттано гаттам̣ водакам̣ катва̄ нива̄сетва̄ саддхивиха̄рикасса гаттато удакам̣ памаджджитаббам̣, нива̄санам̣ да̄таббам̣, сан̇гха̄т̣и да̄табба̄, джанта̄гхарапӣт̣хам̣ а̄да̄йа пат̣хаматарам̣ а̄гантва̄ а̄санам̣ пан̃н̃апетаббам̣, па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣ па̄дакатхаликам̣ упаниккхипитаббам̣. саддхивиха̄рико па̄нӣйена пуччхитаббо.
‘‘йасмим̣ виха̄ре саддхивиха̄рико вихарати, саче со виха̄ро укла̄по хоти, саче уссахати, содхетаббо. виха̄рам̣ содхентена пат̣хамам̣ паттачӣварам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣…пе… саче а̄чаманакумбхийа̄ удакам̣ на хоти, а̄чаманакумбхийа̄ удакам̣ а̄син̃читаббам̣.
‘‘саче саддхивиха̄рикасса анабхирати уппанна̄ хоти, упаджджха̄йена вӯпака̄сетаббо, вӯпака̄са̄петаббо, дхаммакатха̄ ва̄сса ка̄табба̄. саче саддхивиха̄рикасса куккуччам̣ уппаннам̣ хоти, упаджджха̄йена винодетаббам̣, винода̄петаббам̣, дхаммакатха̄ ва̄сса ка̄табба̄. саче саддхивиха̄рикасса дит̣т̣хигатам̣ уппаннам̣ хоти, упаджджха̄йена вивечетаббам̣, вивеча̄петаббам̣, дхаммакатха̄ ва̄сса ка̄табба̄. саче саддхивиха̄рико гарудхаммам̣ аджджха̄панно хоти парива̄са̄рахо, упаджджха̄йена уссуккам̣ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо сан̇гхо саддхивиха̄рикасса парива̄сам̣ дадеййа̄ти. саче саддхивиха̄рико мӯла̄йапат̣икассана̄рахо хоти, упаджджха̄йена уссуккам̣ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо сан̇гхо саддхивиха̄рикам̣ мӯла̄йа пат̣икассеййа̄ти. саче саддхивиха̄рико ма̄натта̄рахо хоти, упаджджха̄йена уссуккам̣ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо сан̇гхо саддхивиха̄рикасса ма̄наттам̣ дадеййа̄ти. саче саддхивиха̄рико аббха̄на̄рахо хоти, упаджджха̄йена уссуккам̣ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо сан̇гхо саддхивиха̄рикам̣ аббхеййа̄ти. саче сан̇гхо саддхивиха̄рикасса каммам̣ каттука̄мо хоти, таджджанӣйам̣ ва̄ нийассам̣ ва̄ пабба̄джанӣйам̣ ва̄ пат̣иса̄ран̣ӣйам̣ ва̄ уккхепанӣйам̣ ва̄, упаджджха̄йена уссуккам̣ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо сан̇гхо саддхивиха̄рикасса каммам̣ на кареййа, лахука̄йа ва̄ парин̣а̄меййа̄ти. катам̣ ва̄ панасса хоти сан̇гхена каммам̣, таджджанӣйам̣ ва̄ нийассам̣ ва̄ пабба̄джанӣйам̣ ва̄ пат̣иса̄ран̣ӣйам̣ ва̄, уккхепанӣйам̣ ва̄, упаджджха̄йена уссуккам̣ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо саддхивиха̄рико самма̄ ваттеййа ломам̣ па̄теййа, неттха̄рам̣ ваттеййа, сан̇гхо там̣ каммам̣ пат̣иппассамбхеййа̄ти.
‘‘саче саддхивиха̄рикасса чӣварам̣ дховитаббам̣ хоти, упаджджха̄йена а̄чиккхитаббам̣ – евам̣ дховеййа̄сӣти, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо саддхивиха̄рикасса чӣварам̣ дховийетха̄ти. саче саддхивиха̄рикасса чӣварам̣ ка̄таббам̣ хоти, упаджджха̄йена а̄чиккхитаббам̣ – евам̣ кареййа̄сӣти, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо саддхивиха̄рикасса чӣварам̣ карийетха̄ти. саче саддхивиха̄рикасса раджанам̣ пачитаббам̣ хоти, упаджджха̄йена а̄чиккхитаббам̣ – евам̣ пачеййа̄сӣти, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо саддхивиха̄рикасса раджанам̣ пачийетха̄ти. саче саддхивиха̄рикасса чӣварам̣ раджитаббам̣ хоти, упаджджха̄йена а̄чиккхитаббам̣ – евам̣ раджеййа̄сӣти, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо саддхивиха̄рикасса чӣварам̣ раджийетха̄ти. чӣварам̣ раджантена са̄дхукам̣ сампариваттакам̣ сампариваттакам̣ раджитаббам̣, на ча аччхинне тхеве паккамитаббам̣. саче саддхивиха̄рико гила̄но хоти, йа̄ваджӣвам̣ упат̣т̣ха̄таббо, вут̣т̣ха̄намасса а̄гаметаббам̣. идам̣ кхо, бхиккхаве, упаджджха̄йа̄нам̣ саддхивиха̄рикесу ваттам̣ йатха̄ упаджджха̄йехи саддхивиха̄рикесу самма̄ ваттитабба’’нти.
дутийабха̄н̣ава̄ро нит̣т̣хито.
13. а̄чарийаваттакатха̄
379. тена кхо пана самайена антева̄сика̄ а̄чарийесу на самма̄ ваттанти. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма антева̄сика̄ а̄чарийесу на самма̄ ваттиссантӣ’’ти! атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… ‘‘саччам̣ кира, бхиккхаве, антева̄сика̄ а̄чарийесу на самма̄ ваттантӣ’’ти? ‘‘саччам̣ бхагава̄’’ти…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси –
380. ‘‘тена хи, бхиккхаве, антева̄сика̄нам̣ а̄чарийесу ваттам̣ пан̃н̃апесса̄ми йатха̄ антева̄сикехи а̄чарийесу самма̄ ваттитаббам̣. [маха̄ва. 78] антева̄сикена, бхиккхаве, а̄чарийамхи самма̄ ваттитаббам̣. татра̄йам̣ самма̄ваттана̄ –
‘‘ка̄лассева ут̣т̣ха̄йа упа̄хана̄ омун̃читва̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ дантакат̣т̣хам̣ да̄таббам̣, мукходакам̣ да̄таббам̣, а̄санам̣ пан̃н̃апетаббам̣. саче йа̄гу хоти, бха̄джанам̣ дховитва̄ йа̄гу упана̄метабба̄. йа̄гум̣ пӣтасса удакам̣ датва̄ бха̄джанам̣ пат̣иггахетва̄ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена дховитва̄ пат̣иса̄метаббам̣. а̄чарийамхи вут̣т̣хите а̄санам̣ уддхаритаббам̣. саче со десо укла̄по хоти, со десо саммаджджитаббо.
‘‘саче а̄чарийо га̄мам̣ пависитука̄мо хоти, нива̄санам̣ да̄таббам̣, пат̣инива̄санам̣ пат̣иггахетаббам̣, ка̄йабандханам̣ да̄таббам̣, сагун̣ам̣ катва̄ сан̇гха̄т̣ийо да̄табба̄, дховитва̄ патто содако да̄таббо. саче а̄чарийо паччха̄саман̣ам̣ а̄кан̇кхати, тиман̣д̣алам̣ пат̣иччха̄дентена париман̣д̣алам̣ нива̄сетва̄ ка̄йабандханам̣ бандхитва̄ сагун̣ам̣ катва̄ сан̇гха̄т̣ийо па̄рупитва̄ ган̣т̣хикам̣ пат̣имун̃читва̄ дховитва̄ паттам̣ гахетва̄ а̄чарийасса паччха̄саман̣ена хотаббам̣. на̄тидӯре гантаббам̣, на̄чча̄санне гантаббам̣, паттапарийа̄паннам̣ пат̣иггахетаббам̣. на а̄чарийасса бхан̣ама̄насса антарантара̄ катха̄ опа̄тетабба̄. а̄чарийо а̄паттиса̄манта̄ бхан̣ама̄но нива̄ретаббо.
‘‘ниваттантена пат̣хаматарам̣ а̄гантва̄ а̄санам̣ пан̃н̃апетаббам̣, па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣ па̄дакатхаликам̣ упаниккхипитаббам̣, паччуггантва̄ паттачӣварам̣ пат̣иггахетаббам̣, пат̣инива̄санам̣ да̄таббам̣, нива̄санам̣ пат̣иггахетаббам̣. саче чӣварам̣ синнам̣ хоти, мухуттам̣ ун̣хе ота̄петаббам̣, на ча ун̣хе чӣварам̣ нидахитаббам̣. чӣварам̣ сан̇гхаритаббам̣. чӣварам̣ сан̇гхарантена чатуран̇гулам̣ кан̣н̣ам̣ усса̄ретва̄ чӣварам̣ сан̇гхаритаббам̣ – ма̄ маджджхе бхан̇го ахосӣти. обхоге ка̄йабандханам̣ ка̄таббам̣.
‘‘саче пин̣д̣апа̄то хоти, а̄чарийо ча бхун̃джитука̄мо хоти, удакам̣ датва̄ пин̣д̣апа̄то упана̄метаббо. а̄чарийо па̄нӣйена пуччхитаббо. бхутта̄висса удакам̣ датва̄ паттам̣ пат̣иггахетва̄ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена дховитва̄ водакам̣ катва̄ мухуттам̣ ун̣хе ота̄петаббо, на ча ун̣хе патто нидахитаббо. паттачӣварам̣ никкхипитаббам̣. паттам̣ никкхипантена екена хаттхена паттам̣ гахетва̄ екена хаттхена хет̣т̣ха̄ман̃чам̣ ва̄ хет̣т̣ха̄пӣт̣хам̣ ва̄ пара̄маситва̄ патто никкхипитаббо. на ча анантарахита̄йа бхӯмийа̄ патто никкхипитаббо. чӣварам̣ никкхипантена екена хаттхена чӣварам̣ гахетва̄ екена хаттхена чӣваравам̣сам̣ ва̄ чӣварараджджум̣ ва̄ памаджитва̄ па̄рато антам̣ орато бхогам̣ катва̄ чӣварам̣ никкхипитаббам̣. а̄чарийамхи вут̣т̣хите а̄санам̣ уддхаритаббам̣, па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣ па̄дакатхаликам̣ пат̣иса̄метаббам̣. саче со десо укла̄по хоти, со десо саммаджджитаббо.
‘‘саче а̄чарийо наха̄йитука̄мо хоти, наха̄нам̣ пат̣ийа̄детаббам̣. саче сӣтена аттхо хоти, сӣтам̣ пат̣ийа̄детаббам̣. саче ун̣хена аттхо хоти, ун̣хам̣ пат̣ийа̄детаббам̣.
‘‘саче а̄чарийо джанта̄гхарам̣ пависитука̄мо хоти, чун̣н̣ам̣ саннетаббам̣, маттика̄ теметабба̄, джанта̄гхарапӣт̣хам̣ а̄да̄йа а̄чарийасса пит̣т̣хито пит̣т̣хито гантва̄ джанта̄гхарапӣт̣хам̣ датва̄ чӣварам̣ пат̣иггахетва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣, чун̣н̣ам̣ да̄таббам̣, маттика̄ да̄табба̄. саче уссахати, джанта̄гхарам̣ пависитаббам̣. джанта̄гхарам̣ пависантена маттика̄йа мукхам̣ маккхетва̄ пурато ча паччхато ча пат̣иччха̄детва̄ джанта̄гхарам̣ пависитаббам̣. на тхере бхиккхӯ анупакхаджджа нисӣдитаббам̣. на нава̄ бхиккхӯ а̄санена пат̣иба̄хитабба̄. джанта̄гхаре а̄чарийасса парикаммам̣ ка̄таббам̣. джанта̄гхара̄ никкхамантена джанта̄гхарапӣт̣хам̣ а̄да̄йа пурато ча паччхато ча пат̣иччха̄детва̄ джанта̄гхара̄ никкхамитаббам̣.
‘‘удакепи а̄чарийасса парикаммам̣ ка̄таббам̣. наха̄тена пат̣хаматарам̣ уттаритва̄ аттано гаттам̣ водакам̣ катва̄ нива̄сетва̄ а̄чарийасса гаттато удакам̣ памаджджитаббам̣, нива̄санам̣ да̄таббам̣, сан̇гха̄т̣и да̄табба̄, джанта̄гхарапӣт̣хам̣ а̄да̄йа пат̣хаматарам̣ а̄гантва̄ а̄санам̣ пан̃н̃апетаббам̣, па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣ па̄дакатхаликам̣ упаниккхипитаббам̣. а̄чарийо па̄нӣйена пуччхитаббо. саче уддиса̄петука̄мо хоти, уддиситаббо. саче парипуччхитука̄мо хоти, парипуччхитаббо.
‘‘йасмим̣ виха̄ре а̄чарийо вихарати, саче со виха̄ро укла̄по хоти, саче уссахати, содхетаббо. виха̄рам̣ содхентена пат̣хамам̣ паттачӣварам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣; нисӣданапаччаттхаран̣ам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣; бхисибиббоханам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣; ман̃чо нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апит̣т̣хам̣, нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббо; пӣт̣хам̣ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена, асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апит̣т̣хам̣, нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣; ман̃чапат̣ипа̄дака̄ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитабба̄; кхел̣амаллако нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббо; апассенапхалакам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣; бхӯматтхаран̣ам̣ йатха̄пан̃н̃аттам̣ саллаккхетва̄ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣. саче виха̄ре санта̄накам̣ хоти, уллока̄ пат̣хамам̣ оха̄ретаббам̣, а̄локасандхикан̣н̣абха̄га̄ памаджджитабба̄. саче герукапарикаммаката̄ бхитти кан̣н̣акита̄ хоти, чол̣акам̣ теметва̄ пӣл̣етва̄ памаджджитабба̄. саче ка̄л̣аван̣н̣аката̄ бхӯми кан̣н̣акита̄ хоти, чол̣акам̣ теметва̄ пӣл̣етва̄ памаджджитабба̄. саче аката̄ хоти бхӯми, удакена париппхоситва̄ парипхоситва̄ саммаджджитабба̄ – ма̄ виха̄ро раджена ухан̃н̃ӣти. сан̇ка̄рам̣ вичинитва̄ екамантам̣ чхад̣д̣етаббам̣.
‘‘бхӯматтхаран̣ам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ атихаритва̄ йатха̄пан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббам̣. ман̃чапат̣ипа̄дака̄ ота̄петва̄ памаджджитва̄ атихаритва̄ йатха̄т̣ха̄не т̣хапетабба̄. ман̃чо ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена, асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апит̣т̣хам̣, атихаритва̄ йатха̄пан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббо. пӣт̣хам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена, асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апит̣т̣хам̣, атихаритва̄ йатха̄пан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббам̣. бхисибиббоханам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ атихаритва̄ йатха̄пан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббам̣. нисӣданапаччаттхаран̣ам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ атихаритва̄ йатха̄пан̃н̃аттам̣ пан̃н̃апетаббам̣. кхел̣амаллако ота̄петва̄ памаджджитва̄ атихаритва̄ йатха̄т̣ха̄не т̣хапетаббо. апассенапхалакам̣ ота̄петва̄ памаджджитва̄ атихаритва̄ йатха̄т̣ха̄не т̣хапетаббам̣. паттачӣварам̣ никкхипитаббам̣. паттам̣ никкхипантена екена хаттхена паттам̣ гахетва̄ екена хаттхена хет̣т̣ха̄ман̃чам̣ ва̄ хет̣т̣ха̄пӣт̣хам̣ ва̄ пара̄маситва̄ патто никкхипитаббо. на ча анантарахита̄йа бхӯмийа̄ патто никкхипитаббо. чӣварам̣ никкхипантена екена хаттхена чӣварам̣ гахетва̄ екена хаттхена чӣваравам̣сам̣ ва̄ чӣварараджджум̣ ва̄ памаджджитва̄ па̄рато антам̣ орато бхогам̣ катва̄ чӣварам̣ никкхипитаббам̣.
‘‘саче пураттхима̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, пураттхима̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче паччхима̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, паччхима̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче уттара̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, уттара̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче даккхин̣а̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, даккхин̣а̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче сӣтака̄ло хоти, дива̄ ва̄тапа̄на̄ виваритабба̄, раттим̣ тхакетабба̄. саче ун̣хака̄ло хоти, дива̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄, раттим̣ виваритабба̄.
‘‘саче паривен̣ам̣ укла̄пам̣ хоти, паривен̣ам̣ саммаджджитаббам̣. саче кот̣т̣хако укла̄по хоти, кот̣т̣хако саммаджджитаббо. саче упат̣т̣ха̄наса̄ла̄ укла̄па̄ хоти, упат̣т̣ха̄наса̄ла̄ саммаджджитабба̄. саче аггиса̄ла̄ укла̄па̄ хоти, аггиса̄ла̄ саммаджджитабба̄. саче ваччакут̣и укла̄па̄ хоти, ваччакут̣и саммаджджитабба̄. саче па̄нӣйам̣ на хоти, па̄нӣйам̣ упат̣т̣ха̄петаббам̣. саче парибходжанӣйам̣ на хоти, парибходжанӣйам̣ упат̣т̣ха̄петаббам̣. саче а̄чаманакумбхийа̄ удакам̣ на хоти, а̄чаманакумбхийа̄ удакам̣ а̄син̃читаббам̣.
‘‘саче а̄чарийасса анабхирати уппанна̄ хоти, антева̄сикена вӯпака̄сетабба̄, вӯпака̄са̄петабба̄, дхаммакатха̄ ва̄сса ка̄табба̄. саче а̄чарийасса куккуччам̣ уппаннам̣ хоти, антева̄сикена винодетаббам̣, винода̄петаббам̣, дхаммакатха̄ ва̄сса ка̄табба̄. саче а̄чарийасса дит̣т̣хигатам̣ уппаннам̣ хоти, антева̄сикена вивечетаббам̣, вивеча̄петаббам̣, дхаммакатха̄ ва̄сса ка̄табба̄. саче а̄чарийо гарудхаммам̣ аджджха̄панно хоти, парива̄са̄рахо, антева̄сикена уссуккам̣ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо сан̇гхо а̄чарийасса парива̄сам̣ дадеййа̄ти. саче а̄чарийо мӯла̄йапат̣икассана̄рахо хоти, антева̄сикена уссуккам̣ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо сан̇гхо а̄чарийам̣ мӯла̄йа пат̣икассеййа̄ти. саче а̄чарийо ма̄натта̄рахо хоти, антева̄сикена уссуккам̣ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо сан̇гхо а̄чарийасса ма̄наттам̣ дадеййа̄ти. саче а̄чарийо аббха̄на̄рахо хоти, антева̄сикена уссуккам̣ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо сан̇гхо а̄чарийам̣ аббхеййа̄ти. саче сан̇гхо а̄чарийасса каммам̣ каттука̄мо хоти, таджджанӣйам̣ ва̄ нийассам̣ ва̄ пабба̄джанӣйам̣ ва̄ пат̣иса̄ран̣ӣйам̣ ва̄ уккхепанӣйам̣ ва̄, антева̄сикена уссуккам̣ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо сан̇гхо а̄чарийасса каммам̣ на кареййа, лахука̄йа ва̄ парин̣а̄меййа̄ти. катам̣ ва̄ панасса хоти сан̇гхена каммам̣, таджджанӣйам̣ ва̄ нийассам̣ ва̄ пабба̄джанӣйам̣ ва̄ пат̣иса̄ран̣ӣйам̣ ва̄ уккхепанӣйам̣ ва̄, антева̄сикена уссуккам̣ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо а̄чарийо самма̄ ваттеййа, ломам̣ па̄теййа, неттха̄рам̣ ваттеййа, сан̇гхо там̣ каммам̣ пат̣иппассамбхеййа̄ти.
‘‘саче а̄чарийасса чӣварам̣ дховитаббам̣ хоти, антева̄сикена дховитаббам̣, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо а̄чарийасса чӣварам̣ дховийетха̄ти. саче а̄чарийасса чӣварам̣ ка̄таббам̣ хоти, антева̄сикена ка̄таббам̣, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо а̄чарийасса чӣварам̣ карийетха̄ти. саче а̄чарийасса раджанам̣ пачитаббам̣ хоти, антева̄сикена пачитаббам̣, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо а̄чарийасса раджанам̣ пачийетха̄ти. саче а̄чарийасса чӣварам̣ раджитаббам̣ хоти, антева̄сикена раджитаббам̣, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо а̄чарийасса чӣварам̣ раджийетха̄ти. чӣварам̣ раджантена са̄дхукам̣ сампариваттакам̣ сампариваттакам̣ раджитаббам̣, на ча аччхинне тхеве паккамитаббам̣.
‘‘на а̄чарийам̣ ана̄пуччха̄ екаччасса патто да̄таббо, на екаччасса патто пат̣иггахетаббо; на екаччасса чӣварам̣ да̄таббам̣, на екаччасса чӣварам̣ пат̣иггахетаббам̣; на екаччасса париккха̄ро да̄таббо, на екаччасса париккха̄ро пат̣иггахетаббо; на екаччасса кеса̄ чхедитабба̄, на екаччена кеса̄ чхеда̄петабба̄; на екаччасса парикаммам̣ ка̄таббам̣, на екаччена парикаммам̣ ка̄ра̄петаббам̣; на екаччасса веййа̄ваччо ка̄таббо, на екаччена веййа̄ваччо ка̄ра̄петаббо; на екаччасса паччха̄саман̣ена хотаббам̣, на екаччо паччха̄саман̣о а̄да̄таббо; на екаччасса пин̣д̣апа̄то нӣхаритаббо, на екаччена пин̣д̣апа̄то нӣхара̄петаббо; на а̄чарийам̣ ана̄пуччха̄ га̄мо пависитаббо; на суса̄нам̣ гантаббам̣; на диса̄ паккамитабба̄. саче а̄чарийо гила̄но хоти, йа̄ваджӣвам̣ упат̣т̣ха̄таббо, вут̣т̣ха̄намасса а̄гаметаббам̣. идам̣ кхо, бхиккхаве, антева̄сика̄нам̣ а̄чарийесу ваттам̣ йатха̄ антева̄сикехи а̄чарийесу самма̄ ваттитабба’’нти.
14. антева̄сикаваттакатха̄
381. тена кхо пана самайена а̄чарийа̄ антева̄сикесу на самма̄ ваттанти. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма а̄чарийа̄ антева̄сикесу на самма̄ ваттиссантӣ’’ти! атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. атха кхо бхагава̄ етасмим̣ нида̄не етасмим̣ пакаран̣е бхиккхусан̇гхам̣ саннипа̄та̄петва̄ бхиккхӯ пат̣ипуччхи – ‘‘саччам̣ кира, бхиккхаве, а̄чарийа̄ антева̄сикесу на самма̄ ваттантӣ’’ти? ‘‘саччам̣ бхагава̄’’ти…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси –
382. ‘‘тена хи, бхиккхаве, а̄чарийа̄нам̣ антева̄сикесу ваттам̣ пан̃н̃апесса̄ми йатха̄ а̄чарийехи антева̄сикесу самма̄ ваттитаббам̣. [маха̄ва. 79] а̄чарийена, бхиккхаве, антева̄сикамхи самма̄ ваттитаббам̣. татра̄йам̣ самма̄ваттана̄ –
‘‘а̄чарийена, бхиккхаве, антева̄сико сан̇гахетаббо ануггахетаббо уддесена парипуччха̄йа ова̄дена ануса̄санийа̄. саче а̄чарийасса патто хоти, антева̄сикасса патто на хоти, а̄чарийена антева̄сикасса патто да̄таббо, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо антева̄сикасса патто уппаджджийетха̄ти. саче а̄чарийасса чӣварам̣ хоти, антева̄сикасса чӣварам̣ на хоти, а̄чарийена антева̄сикасса чӣварам̣ да̄таббам̣, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо антева̄сикасса чӣварам̣ уппаджджийетха̄ти. саче а̄чарийасса париккха̄ро хоти, антева̄сикасса париккха̄ро на хоти, а̄чарийена антева̄сикасса париккха̄ро да̄таббо, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо антева̄сикасса париккха̄ро уппаджджийетха̄ти.
‘‘саче антева̄сико гила̄но хоти, ка̄лассева ут̣т̣ха̄йа дантакат̣т̣хам̣ да̄таббам̣, мукходакам̣ да̄таббам̣, а̄санам̣ пан̃н̃апетаббам̣. саче йа̄гу хоти, бха̄джанам̣ дховитва̄ йа̄гу упана̄метабба̄. йа̄гум̣ пӣтасса удакам̣ датва̄ бха̄джанам̣ пат̣иггахетва̄ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена дховитва̄ пат̣иса̄метаббам̣. антева̄сикамхи вут̣т̣хите а̄санам̣ уддхаритаббам̣. саче со десо укла̄по хоти, со десо саммаджджитаббо.
‘‘саче антева̄сико га̄мам̣ пависитука̄мо хоти, нива̄санам̣ да̄таббам̣, пат̣инива̄санам̣ пат̣иггахетаббам̣, ка̄йабандханам̣ да̄таббам̣, сагун̣ам̣ катва̄ сан̇гха̄т̣ийо да̄табба̄, дховитва̄ патто содако да̄таббо.
‘‘етта̄вата̄ ниваттиссатӣти а̄санам̣ пан̃н̃апетаббам̣, па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣ па̄дакатхаликам̣ упаниккхипитаббам̣, паччуггантва̄ паттачӣварам̣ пат̣иггахетаббам̣, пат̣инива̄санам̣ да̄таббам̣, нива̄санам̣ пат̣иггахетаббам̣. саче чӣварам̣ синнам̣ хоти, мухуттам̣ ун̣хе ота̄петаббам̣, на ча ун̣хе чӣварам̣ нидахитаббам̣. чӣварам̣ сан̇гхаритаббам̣. чӣварам̣ сан̇гхарантена чатуран̇гулам̣ кан̣н̣ам̣ усса̄ретва̄ чӣварам̣ сан̇гхаритаббам̣ – ма̄ маджджхе бхан̇го ахосӣти. обхоге ка̄йабандханам̣ ка̄таббам̣.
‘‘саче пин̣д̣апа̄то хоти, антева̄сико ча бхун̃джитука̄мо хоти, удакам̣ датва̄ пин̣д̣апа̄то упана̄метаббо. антева̄сико па̄нӣйена пуччхитаббо. бхутта̄висса удакам̣ датва̄ паттам̣ пат̣иггахетва̄ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена дховитва̄ водакам̣ катва̄ мухуттам̣ ун̣хе ота̄петаббо, на ча ун̣хе патто нидахитаббо. паттачӣварам̣ никкхипитаббам̣. паттам̣ никкхипантена…пе… чӣварам̣ никкхипантена…пе… па̄рато антам̣ орато бхогам̣ катва̄ чӣварам̣ никкхипитаббам̣. антева̄сикамхи ут̣т̣хите а̄санам̣ уддхаритаббам̣, па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣ па̄дакатхаликам̣ пат̣иса̄метаббам̣. саче со десо укла̄по хоти, со десо саммаджджитаббо.
‘‘саче антева̄сико наха̄йитука̄мо хоти, наха̄нам̣ пат̣ийа̄детаббам̣. саче сӣтена аттхо хоти, сӣтам̣ пат̣ийа̄детаббам̣. саче ун̣хена аттхо хоти, ун̣хам̣ пат̣ийа̄детаббам̣.
‘‘саче антева̄сико джанта̄гхарам̣ пависитука̄мо хоти, чун̣н̣ам̣ саннетаббам̣, маттика̄ теметабба̄, джанта̄гхарапӣт̣хам̣ а̄да̄йа [а̄да̄йа антева̄сикасса пит̣т̣хито пит̣т̣хито (ка.)] гантва̄ джанта̄гхарапӣт̣хам̣ датва̄ чӣварам̣ пат̣иггахетва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣, чун̣н̣ам̣ да̄таббам̣, маттика̄ да̄табба̄. саче уссахати джанта̄гхарам̣ пависитаббам̣. джанта̄гхарам̣ пависантена маттика̄йа мукхам̣ маккхетва̄ пурато ча паччхато ча пат̣иччха̄детва̄ джанта̄гхарам̣ пависитаббам̣. на тхере бхиккхӯ анупакхаджджа нисӣдитаббам̣. на нава̄ бхиккхӯ а̄санена пат̣иба̄хитабба̄. джанта̄гхаре антева̄сикасса парикаммам̣ ка̄таббам̣. джанта̄гхара̄ никкхамантена джанта̄гхарапӣт̣хам̣ а̄да̄йа пурато ча паччхато ча пат̣иччха̄детва̄ джанта̄гхара̄ никкхамитаббам̣.
‘‘удакепи антева̄сикасса парикаммам̣ ка̄таббам̣. наха̄тена пат̣хаматарам̣ уттаритва̄ аттано гаттам̣ водакам̣ катва̄ нива̄сетва̄ антева̄сикасса гаттато удакам̣ памаджджитаббам̣, нива̄санам̣ да̄таббам̣, сан̇гха̄т̣и да̄табба̄, джанта̄гхарапӣт̣хам̣ а̄да̄йа пат̣хаматарам̣ а̄гантва̄ а̄санам̣ пан̃н̃апетаббам̣, па̄додакам̣ па̄дапӣт̣хам̣ па̄дакатхаликам̣ упаниккхипитаббам̣, антева̄сико па̄нӣйена пуччхитаббо.
‘‘йасмим̣ виха̄ре антева̄сико вихарати, саче со виха̄ро укла̄по хоти, саче уссахати, содхетаббо. виха̄рам̣ содхентена пат̣хамам̣ паттачӣварам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣…пе… а̄чаманакумбхийа̄ удакам̣ на хоти, а̄чаманакумбхийа̄ удакам̣ а̄син̃читаббам̣.
‘‘саче антева̄сикасса анабхирати уппанна̄ хоти, а̄чарийена вӯпака̄сетаббо, вӯпака̄са̄петаббо, дхаммакатха̄ ва̄сса ка̄табба̄. саче антева̄сикасса куккуччам̣ уппаннам̣ хоти, а̄чарийена винодетаббам̣, винода̄петаббам̣, дхаммакатха̄ ва̄сса ка̄табба̄. саче антева̄сикасса дит̣т̣хигатам̣ уппаннам̣ хоти, а̄чарийена вивечетаббам̣, вивеча̄петаббам̣, дхаммакатха̄ ва̄сса ка̄табба̄. саче антева̄сико гарудхаммам̣ аджджха̄панно хоти, парива̄са̄рахо, а̄чарийена уссуккам̣ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо сан̇гхо антева̄сикасса парива̄сам̣ дадеййа̄ти. саче антева̄сико мӯла̄йапат̣икассана̄рахо хоти, а̄чарийена уссуккам̣ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо сан̇гхо антева̄сикам̣ мӯла̄йа пат̣икассеййа̄ти. саче антева̄сико ма̄натта̄рахо хоти, а̄чарийена уссуккам̣ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо сан̇гхо антева̄сикасса ма̄наттам̣ дадеййа̄ти. саче антева̄сико аббха̄на̄рахо хоти, а̄чарийена уссуккам̣ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо сан̇гхо антева̄сикам̣ аббхеййа̄ти. саче сан̇гхо антева̄сикасса каммам̣ каттука̄мо хоти, таджджанӣйам̣ ва̄ нийассам̣ ва̄ пабба̄джанӣйам̣ ва̄ пат̣иса̄ран̣ӣйам̣ ва̄ уккхепанӣйам̣ ва̄, а̄чарийена уссуккам̣ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо сан̇гхо антева̄сикасса каммам̣ на кареййа, лахука̄йа ва̄ парин̣а̄меййа̄ти. катам̣ ва̄ панасса хоти, сан̇гхена каммам̣, таджджанӣйам̣ ва̄ нийассам̣ ва̄ пабба̄джанӣйам̣ ва̄ пат̣иса̄ран̣ӣйам̣ ва̄ уккхепанӣйам̣ ва̄, а̄чарийена уссуккам̣ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо антева̄сико самма̄ ваттеййа, ломам̣ па̄теййа, неттха̄рам̣ ваттеййа, сан̇гхо там̣ каммам̣ пат̣иппассамбхеййа̄ти.
‘‘саче антева̄сикасса чӣварам̣ дховитаббам̣ хоти, а̄чарийена а̄чиккхитаббам̣ – евам̣ дховеййа̄сӣти, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо антева̄сикасса чӣварам̣ дховийетха̄ти. саче антева̄сикасса чӣварам̣ ка̄таббам̣ хоти, а̄чарийена а̄чиккхитаббам̣ – евам̣ кареййа̄сӣти, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо антева̄сикасса чӣварам̣ карийетха̄ти. саче антева̄сикасса раджанам̣ пачитаббам̣ хоти, а̄чарийена а̄чиккхитаббам̣ – евам̣ пачеййа̄сӣти, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо антева̄сикасса раджанам̣ пачийетха̄ти. саче антева̄сикасса чӣварам̣ раджитаббам̣ хоти, а̄чарийена а̄чиккхитаббам̣ – евам̣ раджеййа̄сӣти, уссуккам̣ ва̄ ка̄таббам̣ – кинти ну кхо антева̄сикасса чӣварам̣ раджийетха̄ти. чӣварам̣ раджантена са̄дхукам̣ сампариваттакам̣ сампариваттакам̣ раджитаббам̣. на ча аччхинне тхеве паккамитаббам̣. саче антева̄сико гила̄но хоти, йа̄ваджӣвам̣ упат̣т̣ха̄таббо, вут̣т̣ха̄намасса а̄гаметаббам̣. идам̣ кхо, бхиккхаве, а̄чарийа̄нам̣ антева̄сикесу ваттам̣ йатха̄ а̄чарийехи антева̄сикесу самма̄ ваттитабба’’нти.
ваттаккхандхако ат̣т̣хамо.
имамхи кхандхаке ваттхӯ екӯнавӣсати, ватта̄ чуддаса.
тассудда̄нам̣ –
саупа̄хана̄ чхатта̄ ча, огун̣т̣хи сӣсам̣ па̄нӣйам̣;
на̄бхива̄де на пуччханти, ахи уджджханти песала̄.
омун̃чи чхаттам̣ кхандхе ча, атаран̃ча пат̣иккамам̣;
паттачӣварам̣ никкхипа̄, патирӯпан̃ча пуччхита̄.
а̄син̃чеййа дховитена, суккхеналленупа̄хана̄;
вуд̣д̣хо навако пуччхеййа, аджджха̄вут̣т̣хан̃ча гочара̄.
секкха̄ вачча̄ па̄нӣ пари, каттарам̣ катикам̣ тато;
ка̄лам̣ мухуттам̣ укла̄по, бхӯматтхаран̣ам̣ нӣхаре.
пат̣ипа̄до бхисибиббо, ман̃чапӣт̣хан̃ча маллакам̣;
апассенуллокакан̣н̣а̄, герука̄ ка̄л̣а аката̄.
сан̇ка̄ран̃ча бхӯматтхаран̣ам̣, пат̣ипа̄дакам̣ ман̃чапӣт̣хам̣;
бхиси нисӣданампи, маллакам̣ апассена ча.
паттачӣварам̣ бхӯми ча, па̄рантам̣ орато бхогам̣;
пураттхима̄ паччхима̄ ча, уттара̄ атха даккхин̣а̄.
сӣтун̣хе ча дива̄раттим̣, паривен̣ан̃ча кот̣т̣хако;
упат̣т̣ха̄нагги са̄ла̄ ча, ваттам̣ ваччакут̣ӣсу ча.
па̄нӣ парибходжанийа̄, кумбхи а̄чаманесу ча;
анопамена пан̃н̃аттам̣, ваттам̣ а̄гантукехиме [ве (ка. евамупарипи)].
нева̄санам̣ на удакам̣, на паччу на ча па̄нийам̣;
на̄бхива̄де напан̃н̃апе, уджджха̄йанти ча песала̄.
вуд̣д̣ха̄санан̃ча удакам̣, паччуггантва̄ ча па̄нийам̣;
упа̄хане екамантам̣, абхива̄де ча пан̃н̃апе.