1. а̄гантукаваттакатха̄

356. тена самайена буддхо бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена а̄гантука̄ бхиккхӯ саупа̄хана̄пи а̄ра̄мам̣ пависанти, чхаттапаггахита̄пи а̄ра̄мам̣ пависанти, огун̣т̣хита̄пи а̄ра̄мам̣ пависанти, сӣсепи чӣварам̣ каритва̄ а̄ра̄мам̣ пависанти, па̄нӣйенапи па̄де дхованти, вуд̣д̣хатарепи а̄ва̄сике бхиккхӯ на абхива̄денти, напи сена̄санам̣ пуччханти. ан̃н̃атаропи а̄гантуко бхиккху анаджджха̄вут̣т̣хам̣ виха̄рам̣ гхат̣икам̣ уггха̄т̣етва̄ кава̄т̣ам̣ пан̣а̄метва̄ сахаса̄ па̄виси. тасса упарипит̣т̣хито [упарипит̣т̣хато (?)] ахи кхандхе папати. со бхӣто виссарамака̄си. бхиккхӯ упадха̄витва̄ там̣ бхиккхум̣ етадавочум̣ – ‘‘кисса твам̣, а̄вусо, виссарамака̄сӣ’’ти? атха кхо со бхиккху бхиккхӯнам̣ етаматтхам̣ а̄рочеси. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма а̄гантука̄ бхиккхӯ саупа̄хана̄пи а̄ра̄мам̣ пависиссанти, чхаттапаггахита̄пи а̄ра̄мам̣ пависиссанти, огун̣т̣хита̄пи а̄ра̄мам̣ пависиссанти, сӣсепи чӣварам̣ каритва̄ а̄ра̄мам̣ пависиссанти, па̄нӣйенапи па̄де дховиссанти, вуд̣д̣хатарепи а̄ва̄сике бхиккхӯ на абхива̄дессанти, напи сена̄санам̣ пуччхиссантӣ’’ти! атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… ‘‘саччам̣ кира, бхиккхаве, ‘‘а̄гантука̄ бхиккхӯ саупа̄хана̄пи а̄ра̄мам̣ пависанти, чхаттапаггахита̄пи а̄ра̄мам̣ пависанти, огун̣т̣хита̄пи а̄ра̄мам̣ пависанти, сӣсепи чӣварам̣ каритва̄ а̄ра̄мам̣ пависанти, па̄нӣйенипи па̄де дхованти, вуд̣д̣хатарепи а̄ва̄сике бхиккхӯ на абхива̄денти, напи сена̄санам̣ пуччхантӣти. саччам̣ бхагава̄ти. вигарахи буддхо бхагава̄…пе… катхан̃хи на̄ма бхиккхаве а̄гантука̄ бхиккхӯ саупа̄хана̄пи а̄ра̄мам̣ пависиссанти, чхаттапаггахита̄пи а̄ра̄мам̣ пависиссанти, огун̣т̣хита̄пи а̄ра̄мам̣ пависиссанти, сӣсепи чӣварам̣ каритва̄ а̄ра̄мам̣ пависиссанти, па̄нӣйенапи па̄де дховиссанти, вуд̣д̣хатарепи а̄ва̄сике бхиккхӯ на абхива̄дессанти, напи сена̄санам̣ пуччхиссанти, нетам̣ бхиккхаве аппасанна̄нам̣ ва̄ паса̄да̄йа…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси –

357. ‘‘тена хи, бхиккхаве, а̄гантука̄нам̣ бхиккхӯнам̣ ваттам̣ пан̃н̃апесса̄ми йатха̄ а̄гантукехи бхиккхӯхи самма̄ ваттитаббам̣. а̄гантукена, бхиккхаве, бхиккхуна̄ ‘ида̄ни а̄ра̄мам̣ пависисса̄мӣ’ти упа̄хана̄ омун̃читва̄ нӣчам̣ катва̄ паппхот̣етва̄ гахетва̄ чхаттам̣ апана̄метва̄ сӣсам̣ виваритва̄ сӣсе чӣварам̣ [виваритва̄ чӣварам̣ (ка.)] кхандхе катва̄ са̄дхукам̣ атарама̄нена а̄ра̄мо пависитаббо. а̄ра̄мам̣ пависантена саллаккхетаббам̣ – ‘каттха а̄ва̄сика̄ бхиккхӯ пат̣иккамантӣ’ти? йаттха а̄ва̄сика̄ бхиккхӯ пат̣иккаманти – упат̣т̣ха̄наса̄ла̄йа ва̄ ман̣д̣апе ва̄ руккхамӯле ва̄ – таттха гантва̄ екамантам̣ патто никкхипитаббо; екамантам̣ чӣварам̣ никкхипитаббам̣; патирӯпам̣ а̄санам̣ гахетва̄ нисӣдитаббам̣; па̄нӣйам̣ пуччхитаббам̣, парибходжанӣйам̣ пуччхитаббам̣ – ‘катамам̣ па̄нӣйам̣, катамам̣ парибходжанӣйа’нти? саче па̄нӣйена аттхо хоти, па̄нӣйам̣ гахетва̄ па̄таббам̣. саче парибходжанӣйена аттхо хоти, парибходжанӣйам̣ гахетва̄ па̄да̄ дховитабба̄. па̄де дховантена екена хаттхена удакам̣ а̄син̃читаббам̣, екена хаттхена па̄да̄ дховитабба̄. тенева удакам̣ а̄син̃читаббам̣ [йена хаттхена удакам̣ а̄син̃читаббам̣ (сйа̄.)] на тенева хаттхена па̄да̄ дховитабба̄. упа̄ханапун̃чханачол̣акам̣ пуччхитва̄ упа̄хана̄ пун̃чхитабба̄. упа̄хана̄ пун̃чхантена пат̣хамам̣ суккхена чол̣акена пун̃чхитабба̄, паччха̄ аллена. упа̄хана̄пун̃чханачол̣акам̣ дховитва̄ [пӣл̣етва̄ (сйа̄.)] екамантам̣ виссаджджетаббам̣.

‘‘саче а̄ва̄сико бхиккху вуд̣д̣хо хоти, абхива̄детаббо. саче навако хоти, абхива̄да̄петаббо. сена̄санам̣ пуччхитаббам̣ – ‘катамам̣ ме сена̄санам̣ па̄пун̣а̄тӣ’ти? аджджха̄вут̣т̣хам̣ ва̄ анаджджха̄вут̣т̣хам̣ ва̄ пуччхитаббам̣, гочаро пуччхитаббо, агочаро пуччхитаббо, секкхасаммата̄ни [секхасаммата̄ни (ка.)] кула̄ни пуччхитабба̄ни, ваччат̣т̣ха̄нам̣ пуччхитаббам̣, пасса̄ват̣т̣ха̄нам̣ пуччхитаббам̣, па̄нӣйам̣ пуччхитаббам̣, парибходжанӣйам̣ пуччхитаббам̣, каттарадан̣д̣о пуччхитаббо, сан̇гхасса катикасан̣т̣ха̄нам̣ пуччхитаббам̣ – ‘кам̣ ка̄лам̣ пависитаббам̣, кам̣ ка̄лам̣ никкхамитабба’нти? саче виха̄ро анаджджха̄вут̣т̣хо хоти, кава̄т̣ам̣ а̄кот̣етва̄ мухуттам̣ а̄гаметва̄ гхат̣икам̣ уггха̄т̣етва̄ кава̄т̣ам̣ пан̣а̄метва̄ бахи т̣хитена ниллокетаббо.

‘‘саче виха̄ро укла̄по хоти, ман̃че ва̄ ман̃чо а̄ропито хоти, пӣт̣хе ва̄ пӣт̣хам̣ а̄ропитам̣ хоти, сена̄санам̣ упари пун̃джӣкатам̣ [пун̃джакитам̣ (ка.)] хоти, саче уссахати, содхетаббо. [маха̄ва. 66-67 (тхокам̣ висадисам̣)] виха̄рам̣ содхентена пат̣хамам̣ бхӯматтхаран̣ам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣; ман̃чапат̣ипа̄дака̄ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитабба̄; бхисибиббоханам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣; нисӣданапаччаттхаран̣ам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣; ман̃чо нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена, асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апит̣т̣хам̣, нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббо; пӣт̣хам̣ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена, асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апит̣т̣хам̣, нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣; кхел̣амаллако нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббо; апассенапхалакам̣ нӣхаритва̄ екамантам̣ никкхипитаббам̣. саче виха̄ре санта̄накам̣ хоти, уллока̄ пат̣хамам̣ оха̄ретаббам̣, а̄локасандхикан̣н̣абха̄га̄ памаджджитабба̄. саче герукапарикаммаката̄ бхитти кан̣н̣акита̄ хоти, чол̣акам̣ теметва̄ пӣл̣етва̄ памаджджитабба̄. саче ка̄л̣аван̣н̣аката̄ бхӯми кан̣н̣акита̄ хоти, чол̣акам̣ теметва̄ пӣл̣етва̄ памаджджитабба̄. саче аката̄ хоти бхӯми, удакена париппхоситва̄ саммаджджитабба̄ – ма̄ виха̄ро раджена ухан̃н̃ӣти [ӯхан̃н̃ӣти (сӣ. сйа̄.)]. сан̇ка̄рам̣ вичинитва̄ екамантам̣ чхад̣д̣етаббам̣.

‘‘бхӯматтхаран̣ам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ атихаритва̄ йатха̄т̣ха̄не [йатха̄пан̃н̃аттам̣ (сӣ. сйа̄.), йатха̄бха̄гам̣ (ка.)] пан̃н̃апетаббам̣. ман̃чапат̣ипа̄дака̄ ота̄петва̄ памаджджитва̄ атихаритва̄ йатха̄т̣ха̄не [йатха̄бха̄гам̣ (сйа̄. ка.)] т̣хапетабба̄. ман̃чо ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена, асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апит̣т̣хам̣, атихаритва̄ йатха̄т̣ха̄не [йатха̄бха̄гам̣ (сйа̄. ка.)] пан̃н̃апетаббо. пӣт̣хам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ нӣчам̣ катва̄ са̄дхукам̣ аппат̣игхам̣сантена, асан̇гхат̣т̣ентена кава̄т̣апит̣т̣хам̣, атихаритва̄ йатха̄т̣ха̄не [йатха̄бха̄гам̣ (сйа̄. ка.)] пан̃н̃апетаббам̣. бхисибиббоханам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ атихаритва̄ йатха̄бха̄гам̣ пан̃н̃апетаббам̣. нисӣданапаччаттхаран̣ам̣ ота̄петва̄ содхетва̄ паппхот̣етва̄ атихаритва̄ йатха̄бха̄гам̣ пан̃н̃апетаббам̣. кхел̣амаллако ота̄петва̄ памаджджитва̄ атихаритва̄ йатха̄бха̄гам̣ т̣хапетаббо. апассенапхалакам̣ ота̄петва̄ памаджджитва̄ атихаритва̄ йатха̄бха̄гам̣ т̣хапетаббам̣. паттачӣварам̣ никкхипитаббам̣. паттам̣ никкхипантена екена хаттхена паттам̣ гахетва̄ екена хаттхена хет̣т̣ха̄ман̃чам̣ ва̄ хет̣т̣ха̄пӣт̣хам̣ ва̄ пара̄маситва̄ патто никкхипитаббо. на ча анантарахита̄йа бхӯмийа̄ патто никкхипитаббо. чӣварам̣ никкхипантена екена хаттхена чӣварам̣ гахетва̄ екена хаттхена чӣваравам̣сам̣ ва̄ чӣварараджджум̣ ва̄ памаджджитва̄ па̄рато антам̣ орато бхогам̣ катва̄ чӣварам̣ никкхипитаббам̣.

‘‘саче пураттхима̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, пураттхима̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче паччхима̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, паччхима̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче уттара̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, уттара̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче даккхин̣а̄ сараджа̄ ва̄та̄ ва̄йанти, даккхин̣а̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄. саче сӣтака̄ло хоти, дива̄ ва̄тапа̄на̄ виваритабба̄, раттим̣ тхакетабба̄. саче ун̣хака̄ло хоти, дива̄ ва̄тапа̄на̄ тхакетабба̄, раттим̣ виваритабба̄.

‘‘саче паривен̣ам̣ укла̄пам̣ хоти, паривен̣ам̣ саммаджджитаббам̣. саче кот̣т̣хако укла̄по хоти, кот̣т̣хако саммаджджитаббо. саче упат̣т̣ха̄наса̄ла̄ укла̄па̄ хоти, упат̣т̣ха̄наса̄ла̄ саммаджджитабба̄. саче аггиса̄ла̄ укла̄па̄ хоти, аггиса̄ла̄ саммаджджитабба̄. саче ваччакут̣и укла̄па̄ хоти, ваччакут̣и саммаджджитабба̄. саче па̄нӣйам̣ на хоти, па̄нӣйам̣ упат̣т̣ха̄петаббам̣. саче парибходжанӣйам̣ на хоти, парибходжанӣйам̣ упат̣т̣ха̄петаббам̣. саче а̄чаманакумбхийа̄ удакам̣ на хоти, а̄чаманакумбхийа̄ удакам̣ а̄син̃читаббам̣. идам̣ кхо, бхиккхаве, а̄гантука̄нам̣ бхиккхӯнам̣ ваттам̣ йатха̄ а̄гантукехи бхиккхӯхи самма̄ ваттитабба’’нти.