3. татийабха̄н̣ава̄ро

сан̇гхабхедакатха̄

344. атха кхо девадатто тадахупосатхе ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ сала̄кам̣ га̄хеси – ‘‘майам̣, а̄вусо, саман̣ам̣ готамам̣ упасан̇камитва̄ пан̃ча ваттхӯни йа̄чимха̄ – ‘бхагава̄, бханте, анекапарийа̄йена аппиччхасса…пе… вӣрийа̄рамбхасса ван̣н̣ава̄дӣ. има̄ни, бханте, пан̃ча ваттхӯни анекапарийа̄йена аппиччхата̄йа…пе… вӣрийа̄рамбха̄йа сам̣ваттанти. са̄дху, бханте, бхиккхӯ йа̄ваджӣвам̣ а̄ран̃н̃ика̄ ассу; йо га̄мантам̣ осареййа, ваджджам̣ нам̣ пхусеййа…пе… йа̄ваджӣвам̣ маччхамам̣сам̣ на кха̄деййум̣; йо маччхамам̣сам̣ кха̄деййа, ваджджам̣ нам̣ пхусеййа̄’ти. има̄ни пан̃ча ваттхӯни саман̣о готамо на̄нуджа̄на̄ти. те майам̣ имехи пан̃чахи ваттхӯхи сама̄да̄йа ватта̄ма. йасса̄йасмато има̄ни пан̃ча ваттхӯни кхаманти, со сала̄кам̣ ган̣ха̄тӯ’’ти.

тена кхо пана самайена веса̄лика̄ ваджджипуттака̄ пан̃чаматта̄ни бхиккхусата̄ни навака̄ чева хонти аппакатан̃н̃уно ча. те – ‘айам̣ дхаммо, айам̣ винайо, идам̣ саттхуса̄сана’нти – сала̄кам̣ ган̣хим̣су. атха кхо девадатто сан̇гхам̣ бхиндитва̄ пан̃чаматта̄ни бхиккхусата̄ни а̄да̄йа йена гайа̄сӣсам̣ тена пакка̄ми. атха кхо са̄рипуттамоггалла̄на̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су, упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ са̄рипутто бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘девадатто, бханте, сан̇гхам̣ бхиндитва̄ пан̃чаматта̄ни бхиккхусата̄ни а̄да̄йа йена гайа̄сӣсам̣ тена пакканто’’ти. ‘‘на хи на̄ма тумха̄кам̣, са̄рипутта̄, тесу навакесу бхиккхӯсу ка̄рун̃н̃ампи бхависсати? гаччхатха тумхе, са̄рипутта̄, пура̄ те бхиккхӯ анайабйасанам̣ а̄паджджантӣ’’ти. ‘‘евам̣ бханте’’ти кхо са̄рипуттамоггалла̄на̄ бхагавато пат̣иссутва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ йена гайа̄сӣсам̣ тенупасан̇камим̣су.

тена кхо пана самайена ан̃н̃атаро бхиккху бхагавато авидӯре родама̄но т̣хито хоти. атха кхо бхагава̄ там̣ бхиккхум̣ етадавоча – ‘‘кисса твам̣, бхиккху, родасӣ’’ти? ‘‘йепи те, бханте, бхагавато аггаса̄вака̄ са̄рипуттамоггалла̄на̄ тепи девадаттасса сантике гаччханти девадаттасса дхаммам̣ рочента̄’’ти. ‘‘ат̣т̣ха̄наметам̣, бхиккху, анавака̄со, йам̣ са̄рипуттамоггалла̄на̄ девадаттасса дхаммам̣ рочеййум̣, апи ча те гата̄ бхиккхӯнам̣ сан̃н̃аттийа̄’’ти [бхиккхусан̃н̃аттийа̄ти (сӣ. сйа̄.), бхиккхӯ сан̃н̃аттийа̄ (ка.)].

345. тена кхо пана самайена девадатто махатийа̄ париса̄йа паривутто дхаммам̣ десенто нисинно хоти. аддаса̄ кхо девадатто са̄рипуттамоггалла̄не дӯратова а̄гаччханте. дисва̄на бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘пассатха, бхиккхаве, йа̄ва сва̄ккха̄то майа̄ дхаммо, йепи те саман̣асса готамасса аггаса̄вака̄ са̄рипуттамоггалла̄на̄ тепи мама сантике а̄гаччханти. мама дхаммам̣ рочента̄’’ти. евам̣ вутте кока̄лико девадаттам̣ етадавоча – ‘‘ма̄, а̄вусо девадатта, са̄рипуттамоггалла̄не виссаси. па̄пиччха̄ са̄рипуттамоггалла̄на̄, па̄пика̄нам̣ иччха̄нам̣ васам̣ гата̄’’ти. ‘‘алам̣, а̄вусо. сва̄гатам̣ тесам̣ йато ме дхаммам̣ рочентӣ’’ти.

атха кхо девадатто а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ упад̣д̣ха̄санена нимантеси – ‘‘еха̄вусо са̄рипутта, идха нисӣда̄хӣ’’ти. ‘‘алам̣ а̄вусо’’ти кхо а̄йасма̄ са̄рипутто ан̃н̃атарам̣ а̄санам̣ гахетва̄ екамантам̣ нисӣди. а̄йасма̄пи кхо маха̄моггалла̄но ан̃н̃атарам̣ а̄санам̣ гахетва̄ екамантам̣ нисӣди. атха кхо девадатто бахудева раттим̣ бхиккхӯ дхаммийа̄ катха̄йа сандассетва̄ сама̄дапетва̄ самуттеджетва̄ сампахам̣сетва̄ а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ аджджхеси – ‘‘вигататхинамиддхо кхо, а̄вусо са̄рипутта, бхиккхусан̇гхо. пат̣ибха̄ту там̣, а̄вусо са̄рипутта, бхиккхӯнам̣ дхаммӣ катха̄, пит̣т̣хи ме а̄гила̄йати, тамахам̣ а̄йамисса̄мӣ’’ти. ‘‘евама̄вусо’’ти кхо а̄йасма̄ са̄рипутто девадаттасса паччассоси. атха кхо девадатто чатуггун̣ам̣ сан̇гха̄т̣им̣ пан̃н̃а̄петва̄ даккхин̣ена пассена сеййам̣ каппеси. тасса киламантасса мут̣т̣хассатисса асампаджа̄насса мухуттакенева нидда̄ окками.

атха кхо а̄йасма̄ са̄рипутто а̄десана̄па̄т̣иха̄рийа̄нуса̄санийа̄ бхиккхӯ дхаммийа̄ катха̄йа овади ануса̄си. а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но иддхипа̄т̣иха̄рийа̄нуса̄санийа̄ бхиккхӯ дхаммийа̄ катха̄йа овади ануса̄си. атха кхо тесам̣ бхиккхӯнам̣ а̄йасмата̄ са̄рипуттена а̄десана̄па̄т̣иха̄рийа̄нуса̄санийа̄ а̄йасмата̄ ча маха̄моггалла̄нена иддхипа̄т̣иха̄рийа̄нуса̄санийа̄ овадийама̄на̄нам̣ ануса̄сийама̄на̄нам̣ вираджам̣ вӣтамалам̣ дхаммачаккхум̣ удапа̄ди – йам̣ кин̃чи самудайадхаммам̣, саббам̣ там̣ ниродхадхамманти.

атха кхо а̄йасма̄ са̄рипутто бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘гаччха̄ма майам̣, а̄вусо, бхагавато сантике. йо тасса бхагавато дхаммам̣ рочеси со а̄гаччхатӯ’’ти. атха кхо са̄рипуттамоггалла̄на̄ та̄ни пан̃чабхиккхусата̄ни а̄да̄йа йена вел̣уванам̣ тенупасан̇камим̣су. атха кхо кока̄лико девадаттам̣ ут̣т̣ха̄песи – ‘‘ут̣т̣хехи, а̄вусо девадатта, нӣта̄ те бхиккхӯ са̄рипуттамоггалла̄нехи. нану твам̣, а̄вусо девадатта, майа̄ вутто – ‘ма̄, а̄вусо девадатта, са̄рипуттамоггалла̄не висса̄си. па̄пиччха̄ са̄рипуттамоггалла̄на̄, па̄пика̄нам̣ иччха̄нам̣ васам̣ гата̄’’’ти? атха кхо девадаттасса таттхева ун̣хам̣ лохитам̣ мукхато угган̃чхи.

атха кхо са̄рипуттамоггалла̄на̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су, упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдисум̣. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ са̄рипутто бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘са̄дху, бханте, бхедака̄нуваттака̄ бхиккхӯ пуна упасампаджджеййу’’нти. ‘‘алам̣, са̄рипутта. ма̄ те руччи бхедака̄нуваттака̄нам̣ бхиккхӯнам̣ пуна упасампада̄. тена хи твам̣, са̄рипутта, бхедака̄нуваттаке бхиккхӯ тхуллаччайам̣ деса̄пехи. катхам̣ пана те, са̄рипутта, девадатто пат̣ипаджджӣ’’ти? ‘‘йатхева, бханте, бхагава̄ бахудева раттим̣ бхиккхӯ дхаммийа̄ катха̄йа сандассетва̄ сама̄дапетва̄ самуттеджетва̄ сампахам̣сетва̄ мам̣ аджджхесати – ‘вигататхинамиддхо кхо, са̄рипутта, бхиккхусан̇гхо; пат̣ибха̄ту там̣, са̄рипутта, бхиккхӯнам̣ дхаммӣ катха̄, пит̣т̣хи ме а̄гила̄йати, тамахам̣ а̄йамисса̄мӣ’ти, евамева кхо, бханте, девадатто пат̣ипаджджӣ’’ти.

346. атха кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘бхӯтапуббам̣, бхиккхаве, аран̃н̃а̄йатане маха̄сарасӣ. там̣ на̄га̄ упанисса̄йа вихарим̣су. те там̣ сарасим̣ ога̄хетва̄, сон̣д̣а̄йа бхисамул̣а̄лам̣ аббухитва̄, сувиккха̄литам̣ виккха̄летва̄, акаддамам̣ сан̇кха̄дитва̄, аджджхохаранти. тесам̣ там̣ ван̣н̣а̄йа чева хоти, бала̄йа ча. на ча татонида̄нам̣ маран̣ам̣ ва̄ нигаччханти, маран̣аматтам̣ ва̄ дуккхам̣. тесам̣йева кхо пана, бхиккхаве, маха̄на̄га̄нам̣ анусиккхама̄на̄ тарун̣а̄ бхин̇каччха̄па̄. те там̣ сарасим̣ ога̄хетва̄, сон̣д̣а̄йа бхисамул̣а̄лам̣ аббухитва̄, на сувиккха̄литам̣ виккха̄летва̄, сакаддамам̣ сан̇кха̄дитва̄, аджджхохаранти. тесам̣ там̣ нева ван̣н̣а̄йа хоти, на бала̄йа. татонида̄нан̃ча маран̣ам̣ ва̄ нигаччханти, маран̣аматтам̣ ва̄ дуккхам̣. евамева кхо, бхиккхаве, девадатто мама̄нукруббам̣ [мама̄нукуббам̣ (сӣ. сйа̄.)] капан̣о мариссатӣти.

‘‘маха̄вара̄хасса махим̣ викруббато [викуббато (сӣ. сйа̄.)], бхисам̣ гхаса̄насса [гхасама̄насса (ка.)] надӣсу джаггато;

бхин̇кова пан̇кам̣ абхибхаккхайитва̄, мама̄нукруббам̣ капан̣о мариссатӣ’’ти.

347. [а. ни. 8.16] ‘‘ат̣т̣хахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гато бхиккху дӯтеййам̣ гантумарахати. катамехи ат̣т̣хахи? идха, бхиккхаве, бхиккху сота̄ ча хоти, са̄вета̄ ча, уггахета̄ ча, дха̄рета̄ ча, вин̃н̃а̄та̄ ча, вин̃н̃а̄пета̄ ча, кусало ча сахита̄сахитасса, но ча калахака̄рако – имехи кхо, бхиккхаве, ат̣т̣хахан̇гехи саманна̄гато бхиккху дӯтеййам̣ гантумарахати.

[а. ни. 8.16] ‘‘ат̣т̣хахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гато са̄рипутто дӯтеййам̣ гантумарахати. катамехи ат̣т̣хахи? идха, бхиккхаве, са̄рипутто сота̄ ча хоти, са̄вета̄ ча, уггахета̄ ча, дха̄рета̄ ча, вин̃н̃а̄та̄ ча, вин̃н̃а̄пета̄ ча, кусало ча сахита̄сахитасса, но ча калахака̄рако – имехи кхо, бхиккхаве, ат̣т̣хахан̇гехи саманна̄гато са̄рипутто дӯтеййам̣ гантумарахатӣти.

[а. ни. 8.16] ‘‘йо ве на бйатхати [бйа̄дхати (сӣ. сйа̄.)] патва̄, парисам̣ уггава̄диним̣;

на ча ха̄пети вачанам̣, на ча чха̄дети са̄санам̣.

‘‘асандиддхо ча аккха̄ти [аккха̄та̄ (ка.)], пуччхито ча на куппати;

са ве та̄дисако бхиккху, дӯтеййам̣ гантумарахатӣ’’ти.

348. [а. ни. 8.7] ‘‘ат̣т̣хахи, бхиккхаве, асаддхаммехи абхибхӯто парийа̄динначитто девадатто а̄па̄йико нерайико каппат̣т̣хо атекиччхо. катамехи ат̣т̣хахи? ла̄бхена, бхиккхаве, абхибхӯто парийа̄динначитто девадатто а̄па̄йико нерайико каппат̣т̣хо атекиччхо; ала̄бхена, бхиккхаве…пе… йасена, бхиккхаве…пе… айасена, бхиккхаве…пе… сакка̄рена, бхиккхаве…пе… асакка̄рена, бхиккхаве…пе… па̄пиччхата̄йа, бхиккхаве…пе… па̄памиттата̄йа бхиккхаве, абхибхӯто парийа̄динначитто девадатто а̄па̄йико нерайико каппат̣т̣хо атекиччхо – имехи кхо, бхиккхаве, ат̣т̣хахи асаддхаммехи абхибхӯто парийа̄динначитто девадатто а̄па̄йико нерайико каппат̣т̣хо атекиччхо.

349. ‘‘са̄дху, бхиккхаве, бхиккху уппаннам̣ ла̄бхам̣ абхибхуййа абхибхуййа вихареййа, уппаннам̣ ала̄бхам̣…пе… уппаннам̣ йасам̣… уппаннам̣ айасам̣… уппаннам̣ сакка̄рам̣… уппаннам̣ асакка̄рам̣… уппаннам̣ па̄пиччхатам̣… уппаннам̣ па̄памиттатам̣ абхибхуййа абхибхуййа вихареййа. катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккху аттхавасам̣ пат̣ичча уппаннам̣ ла̄бхам̣ абхибхуййа абхибхуййа вихареййа, уппаннам̣ ала̄бхам̣…пе… уппаннам̣ йасам̣… уппаннам̣ айасам̣… уппаннам̣ сакка̄рам̣… уппаннам̣ асакка̄рам̣… уппаннам̣ па̄пиччхатам̣… уппаннам̣ па̄памиттатам̣ абхибхуййа абхибхуййа вихареййа? йам̣ хисса, бхиккхаве, уппаннам̣ ла̄бхам̣ анабхибхуййа вихарато уппаджджеййум̣ а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄, уппаннам̣ ла̄бхам̣ абхибхуййа абхибхуййа вихарато евам̣сате а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄ на хонти. йам̣ хисса, бхиккхаве, уппаннам̣ ала̄бхам̣…пе… уппаннам̣ йасам̣… уппаннам̣ айасам̣… уппаннам̣ сакка̄рам̣… уппаннам̣ асакка̄рам̣… уппаннам̣ па̄пиччхатам̣… уппаннам̣ па̄памиттатам̣ анабхибхуййа вихарато уппаджджеййум̣ а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄, уппаннам̣ па̄памиттатам̣ абхибхуййа абхибхуййа вихарато евам̣сате а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄ на хонти. идам̣ кхо, бхиккхаве, аттхавасам̣ пат̣ичча уппаннам̣ ла̄бхам̣ абхибхуййа абхибхуййа вихареййа, уппаннам̣ ала̄бхам̣…пе… уппаннам̣ йасам̣… уппаннам̣ айасам̣… уппаннам̣ сакка̄рам̣… уппаннам̣ асакка̄рам̣… уппаннам̣ па̄пиччхатам̣… уппаннам̣ па̄памиттатам̣ абхибхуййа абхибхуййа вихареййа. тасма̄тиха, бхиккхаве, уппаннам̣ ла̄бхам̣ абхибхуййа абхибхуййа вихарисса̄ма, уппаннам̣ ала̄бхам̣…пе… уппаннам̣ йасам̣… уппаннам̣ айасам̣… уппаннам̣ сакка̄рам̣… уппаннам̣ асакка̄рам̣… уппаннам̣ па̄пиччхатам̣… уппаннам̣ па̄памиттатам̣ абхибхуййа абхибхуййа вихарисса̄ма̄ти; еван̃хи во, бхиккхаве, сиккхитаббанти.

350. ‘‘тӣхи, бхиккхаве, асаддхаммехи абхибхӯто парийа̄динначитто девадатто а̄па̄йико нерайико каппат̣т̣хо атекиччхо. катамехи тӣхи? па̄пиччхата̄, па̄памиттата̄, ораматтакена висеса̄дхигамена антара̄ воса̄нам̣ а̄па̄ди – имехи кхо, бхиккхаве, тӣхи асаддхаммехи абхибхӯто парийа̄динначитто девадатто а̄па̄йико нерайико каппат̣т̣хо атекиччхоти.

‘‘ма̄ джа̄ту кочи локасмим̣, па̄пиччхо удападжджатха;

тадамина̄пи джа̄на̄тха, па̄пиччха̄нам̣ йатха̄гати.

‘‘пан̣д̣итоти саман̃н̃а̄то, бха̄витаттоти саммато;

джалам̣ва йасаса̄ ат̣т̣ха̄, девадаттоти ме сутам̣.

‘‘со пама̄дам̣ анучин̣н̣о, а̄саджджа нам̣ татха̄гатам̣;

авӣчинирайам̣ патто, чатудва̄рам̣ бхайа̄накам̣.

‘‘адут̣т̣хасса хи йо дуббхе, па̄пакаммам̣ акруббато;

тамева па̄пам̣ пхусати, дут̣т̣хачиттам̣ ана̄дарам̣.

‘‘самуддам̣ висакумбхена, йо ман̃н̃еййа падӯситум̣ [падусситум̣ (ка.)];

на со тена падӯсеййа, бхесма̄ хи удадхӣ маха̄.

‘‘евамева татха̄гатам̣, йо ва̄денупахим̣сати;

самаггатам̣ [самма̄гатам̣ (сӣ.), самагатам̣ (сйа̄.)] сантачиттам̣, ва̄до тамхи на рӯхати.

‘‘та̄дисам̣ миттам̣ круббетха [куббетха (сӣ. сйа̄.)], тан̃ча севетха пан̣д̣ито;

йасса магга̄нуго бхиккху, кхайам̣ дуккхасса па̄пун̣е’’ти.

упа̄липан̃ха̄

351. атха кхо а̄йасма̄ упа̄ли йена бхагава̄ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ упа̄ли бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘сан̇гхара̄джи сан̇гхара̄джӣти, бханте, вуччати. китта̄вата̄ ну кхо, бханте, сан̇гхара̄джи хоти, но ча сан̇гхабхедо? китта̄вата̄ ча пана сан̇гхара̄джи чева хоти сан̇гхабхедо ча̄’’ти?

‘‘екато, упа̄ли, еко хоти, екато две, чатуттхо анусса̄вети, сала̄кам̣ га̄хети – ‘айам̣ дхаммо, айам̣ винайо, идам̣ саттхуса̄санам̣, имам̣ ган̣хатха, имам̣ рочетха̄’ти. евампи кхо, упа̄ли, сан̇гхара̄джи хоти, но ча сан̇гхабхедо. екато, упа̄ли, две хонти, екато две, пан̃чамо анусса̄вети, сала̄кам̣ га̄хети – ‘айам̣ дхаммо, айам̣ винайо, идам̣ саттхуса̄санам̣, имам̣ ган̣хатха, имам̣ рочетха̄’ти. евампи кхо, упа̄ли, сан̇гхара̄джи хоти, но ча сан̇гхабхедо. екато, упа̄ли, две хонти, екато тайо, чхат̣т̣хо анусса̄вети, сала̄кам̣ га̄хети – ‘айам̣ дхаммо, айам̣ винайо, идам̣ саттхуса̄санам̣, имам̣ ган̣хатха, имам̣ рочетха̄’ти. евампи кхо, упа̄ли, сан̇гхара̄джи хоти, но ча сан̇гхабхедо. екато, упа̄ли, тайо хонти, екато тайо, саттамо анусса̄вети, сала̄кам̣ га̄хети – ‘айам̣ дхаммо, айам̣ винайо, идам̣ саттхуса̄санам̣, имам̣ ган̣хатха, имам̣ рочетха̄’ти. евампи кхо, упа̄ли, сан̇гхара̄джи хоти, но ча сан̇гхабхедо. екато, упа̄ли, тайо хонти, екато чатта̄ро, ат̣т̣хамо анусса̄вети, сала̄кам̣ га̄хети – ‘айам̣ дхаммо, айам̣ винайо, идам̣ саттхуса̄санам̣, имам̣ ган̣хатха, имам̣ рочетха̄’ти. евампи кхо, упа̄ли, сан̇гхара̄джи хоти, но ча сан̇гхабхедо. екато, упа̄ли, чатта̄ро хонти, екато чатта̄ро, навамо анусса̄вети, сала̄кам̣ га̄хети – ‘айам̣ дхаммо, айам̣ винайо, идам̣ саттхуса̄санам̣, имам̣ ган̣хатха, имам̣ рочетха̄’ти. евам̣ кхо, упа̄ли, сан̇гхара̄джи чева хоти сан̇гхабхедо ча. наваннам̣ ва̄, упа̄ли, атиреканаваннам̣ ва̄ сан̇гхара̄джи чева хоти сан̇гхабхедо ча. на кхо, упа̄ли, бхиккхунӣ сан̇гхам̣ бхиндати, апи ча бхеда̄йа параккамати, на сиккхама̄на̄ сан̇гхам̣ бхиндати…пе… на са̄ман̣еро сан̇гхам̣ бхиндати, на са̄ман̣ерӣ сан̇гхам̣ бхиндати, на упа̄сако сан̇гхам̣ бхиндати, на упа̄сика̄ сан̇гхам̣ бхиндати, апи ча бхеда̄йа параккамати. бхиккху кхо, упа̄ли, пакататто, сама̄насам̣ва̄сако, сама̄насӣма̄йам̣ т̣хито, сан̇гхам̣ бхиндатӣ’’ти.

352. [а. ни. 10.37] ‘‘сан̇гхабхедо сан̇гхабхедоти, бханте, вуччати. китта̄вата̄ ну кхо, бханте, сан̇гхо бхинно хотӣ’’ти?

‘‘идхупа̄ли, бхиккхӯ адхаммам̣ дхаммоти дӣпенти, дхаммам̣ адхаммоти дӣпенти, авинайам̣ винайоти дӣпенти, винайам̣ авинайоти дӣпенти, абха̄ситам̣ алапитам̣ татха̄гатена бха̄ситам̣ лапитам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, бха̄ситам̣ лапитам̣ татха̄гатена абха̄ситам̣ алапитам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, ана̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена а̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, а̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена ана̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, апан̃н̃аттам̣ татха̄гатена пан̃н̃аттам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, пан̃н̃аттам̣ татха̄гатена апан̃н̃аттам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, ана̄паттим̣ а̄паттӣти дӣпенти, а̄паттим̣ ана̄паттӣти дӣпенти, лахукам̣ а̄паттим̣ гарука̄ а̄паттӣти дӣпенти, гарукам̣ а̄паттим̣ лахука̄ а̄паттӣти дӣпенти, са̄васесам̣ а̄паттим̣ анавасеса̄ а̄паттӣти дӣпенти, анавасесам̣ а̄паттим̣ са̄васеса̄ а̄паттӣти дӣпенти, дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ адут̣т̣хула̄ а̄паттӣти дӣпенти, адут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ дут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпенти. те имехи ат̣т̣ха̄расахи ваттхӯхи апакассанти, авапакассанти, а̄веним̣ [а̄вен̣и (сӣ.), а̄вен̣икам̣ (сйа̄.)] упосатхам̣ каронти, а̄веним̣ пава̄ран̣ам̣ каронти, а̄веним̣ сан̇гхакаммам̣ каронти. етта̄вата̄ кхо, упа̄ли, сан̇гхо бхинно хотӣ’’ти.

353. [а. ни. 10.37] ‘‘сан̇гхаса̄маггӣ сан̇гхаса̄маггӣти, бханте, вуччати. китта̄вата̄ ну кхо, бханте, сан̇гхо самагго хотӣ’’ти? ‘‘идхупа̄ли, бхиккхӯ адхаммам̣ адхаммоти дӣпенти, дхаммам̣ дхаммоти дӣпенти, авинайам̣ авинайоти дӣпенти, винайам̣ винайоти дӣпенти, абха̄ситам̣ алапитам̣ татха̄гатена абха̄ситам̣ алапитам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, бха̄ситам̣ лапитам̣ татха̄гатена бха̄ситам̣ лапитам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, ана̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена ана̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, а̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена а̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, апан̃н̃аттам̣ татха̄гатена апан̃н̃аттам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, пан̃н̃аттам̣ татха̄гатена пан̃н̃аттам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, ана̄паттим̣ ана̄паттӣти дӣпенти, а̄паттим̣ а̄паттӣти дӣпенти, лахукам̣ а̄паттим̣ лахука̄ а̄паттӣти дӣпенти, гарукам̣ а̄паттим̣ гарука̄ а̄паттӣти дӣпенти, са̄васесам̣ а̄паттим̣ са̄васеса̄ а̄паттӣти дӣпенти, анавасесам̣ а̄паттим̣ анавасеса̄ а̄паттӣти дӣпенти, дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ дут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпенти, адут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ адут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпенти. те имехи ат̣т̣ха̄расахи ваттхӯхи на апакассанти, на авапакассанти, на а̄веним̣ упосатхам̣ каронти, на а̄веним̣ пава̄ран̣ам̣ каронти, на а̄веним̣ сан̇гхакаммам̣ каронти. етта̄вата̄ кхо, упа̄ли, сан̇гхо самагго хотӣ’’ти.

354. ‘‘самаггам̣ пана, бханте, сан̇гхам̣ бхиндитва̄ ким̣ со пасаватӣ’’ти? ‘‘самаггам̣ кхо, упа̄ли, сан̇гхам̣ бхиндитва̄ каппат̣т̣хикам̣ киббисам̣ пасавати, каппам̣ нирайамхи паччатӣ’’ти.

[итиву. 18; а. ни. 10.39] ‘‘а̄па̄йико нерайико, каппат̣т̣хо сан̇гхабхедако;

ваггарато адхаммат̣т̣хо, йогаккхема̄ падхам̣сати;

сан̇гхам̣ самаггам̣ бхиндитва̄, каппам̣ нирайамхи паччатӣ’’ти.

‘‘бхиннам̣ пана, бханте, сан̇гхам̣ самаггам̣ катва̄ ким̣ со пасаватӣ’’ти? ‘‘бхиннам̣ кхо, упа̄ли, сан̇гхам̣ самаггам̣ катва̄ брахмам̣ пун̃н̃ам̣ пасавати, каппам̣ саггамхи модатӣ’’ти.

[иттиву. 18; а. ни. 10.40] ‘‘сукха̄ сан̇гхасса са̄маггӣ, самагга̄нан̃ча ануггахо;

самаггарато дхаммат̣т̣хо, йогаккхема̄ на дхам̣сати;

сан̇гхам̣ самаггам̣ катва̄на, каппам̣ саггамхи модатӣ’’ти.

355. [пари. 459] ‘‘сийа̄ ну кхо, бханте, сан̇гхабхедако а̄па̄йико, нерайико, каппат̣т̣хо, атекиччхо’’ти? ‘‘сийа̄, упа̄ли, сан̇гхабхедако а̄па̄йико, нерайико, каппат̣т̣хо, атекиччхо’’ти.

[пари. 459] ‘‘сийа̄ [сийа̄ ну кхо (сйа̄. кам̣.)] пана, бханте, сан̇гхабхедако на а̄па̄йико, на нерайико, на каппат̣т̣хо, на атекиччхо’’ти? ‘‘сийа̄, упа̄ли, сан̇гхабхедако на а̄па̄йико, на нерайико, на каппат̣т̣хо, на атекиччхо’’ти.

‘‘катамо пана, бханте, сан̇гхабхедако а̄па̄йико, нерайико, каппат̣т̣хо, атекиччхо’’ти? ‘‘идхупа̄ли, бхиккху адхаммам̣ дхаммоти дӣпети. тасмим̣ адхаммадит̣т̣хи, бхеде адхаммадит̣т̣хи, винидха̄йа дит̣т̣хим̣, винидха̄йа кхантим̣, винидха̄йа ручим̣, винидха̄йа бха̄вам̣, анусса̄вети, сала̄кам̣ га̄хети – ‘айам̣ дхаммо, айам̣ винайо, идам̣ саттхуса̄санам̣, имам̣ ган̣хатха, имам̣ рочетха̄’ти. айампи кхо, упа̄ли, сан̇гхабхедако а̄па̄йико, нерайико, каппат̣т̣хо, атекиччхо.

‘‘пуна чапарам̣, упа̄ли, бхиккху адхаммам̣ дхаммоти дӣпети. тасмим̣ адхаммадит̣т̣хи, бхеде дхаммадит̣т̣хи, винидха̄йа дит̣т̣хим̣, винидха̄йа кхантим̣, винидха̄йа ручим̣, винидха̄йа бха̄вам̣, анусса̄вети, сала̄кам̣ га̄хети – ‘айам̣ дхаммо, айам̣ винайо, идам̣ саттхуса̄санам̣, имам̣ ган̣хатха, имам̣ рочетха̄’ти. айампи кхо, упа̄ли, сан̇гхабхедако а̄па̄йико, нерайико, каппат̣т̣хо, атекиччхо.

‘‘пуна чапарам̣, упа̄ли, бхиккху адхаммам̣ дхаммоти дӣпети. тасмим̣ адхаммадит̣т̣хи, бхеде вематико, винидха̄йа дит̣т̣хим̣, винидха̄йа кхантим̣, винидха̄йа ручим̣, винидха̄йа бха̄вам̣, анусса̄вети, сала̄кам̣ га̄хети – ‘айам̣ дхаммо, айам̣ винайо, идам̣ саттхуса̄санам̣, имам̣ ган̣хатха, имам̣ рочетха̄’ти. айампи кхо, упа̄ли, сан̇гхабхедако а̄па̄йико, нерайико, каппат̣т̣хо, атекиччхо.

‘‘пуна чапарам̣, упа̄ли, бхиккху адхаммам̣ дхаммоти дӣпети. тасмим̣ дхаммадит̣т̣хи, бхеде адхаммадит̣т̣хи…пе… (тасмим̣ дхаммадит̣т̣хи бхеде дхаммадит̣т̣хи) [( ) сйа̄мапоттхаке наттхи, вимативиноданӣт̣ӣка̄йа самети]. тасмим̣ дхаммадит̣т̣хи бхеде вематико. тасмим̣ вематико бхеде адхаммадит̣т̣хи. тасмим̣ вематико бхеде дхаммадит̣т̣хи. тасмим̣ вематико бхеде вематико винидха̄йа дит̣т̣хим̣, винидха̄йа кхантим̣, винидха̄йа ручим̣, винидха̄йа бха̄вам̣, анусса̄вети, сала̄кам̣ га̄хети – ‘айам̣ дхаммо, айам̣ винайо, идам̣ саттхуса̄санам̣, имам̣ ган̣хатха, имам̣ рочетха̄’ти. айампи кхо, упа̄ли, сан̇гхабхедако а̄па̄йико, нерайико, каппат̣т̣хо, атекиччхо.

‘‘пуна чапарам̣, упа̄ли, бхиккху дхаммам̣ адхаммоти дӣпети…пе… авинайам̣ винайоти дӣпети… винайам̣ авинайоти дӣпети… абха̄ситам̣ алапитам̣ татха̄гатена бха̄ситам̣ лапитам̣ татха̄гатена̄ти дӣпети… бха̄ситам̣ лапитам̣ татха̄гатена абха̄ситам̣ алапитам̣ татха̄гатена̄ти дӣпети… ана̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена а̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена̄ти дӣпети… а̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена ана̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена̄ти дӣпети… апан̃н̃аттам̣ татха̄гатена пан̃н̃аттам̣ татха̄гатена̄ти дӣпети… пан̃н̃аттам̣ татха̄гатена апан̃н̃аттам̣ татха̄гатена̄ти дӣпети… ана̄паттим̣ а̄паттӣти дӣпети… а̄паттим̣ ана̄паттӣти дӣпети… лахукам̣ а̄паттим̣ гарука̄ а̄паттӣти дӣпети… гарукам̣ а̄паттим̣ лахука̄ а̄паттӣти дӣпети… са̄васесам̣ а̄паттим̣ анавасеса̄ а̄паттӣти дӣпети… анавасесам̣ а̄паттим̣ са̄васеса̄ а̄паттӣти дӣпети… дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ адут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпети… адут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ дут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпети… тасмим̣ адхаммадит̣т̣хи, бхеде адхаммадит̣т̣хи…пе… тасмим̣ адхаммадит̣т̣хи, бхеде дхаммадит̣т̣хи … тасмим̣ адхаммадит̣т̣хи, бхеде вематико… тасмим̣ дхаммадит̣т̣хи, бхеде адхаммадит̣т̣хи… (тасмим̣ дхаммадит̣т̣хи, бхеде дхаммадит̣т̣хи) [( ) сйа̄мапоттхаке наттхи] … тасмим̣ дхаммадит̣т̣хи, бхеде вематико… тасмим̣ вематико, бхеде адхаммадит̣т̣хи… тасмим̣ вематико, бхеде дхаммадит̣т̣хи… тасмим̣ вематико, бхеде вематико, винидха̄йа дит̣т̣хим̣, винидха̄йа кхантим̣, винидха̄йа ручим̣, винидха̄йа бха̄вам̣, анусса̄вети, сала̄кам̣ га̄хети – ‘айам̣ дхаммо, айам̣ винайо, идам̣ саттхуса̄санам̣, имам̣ ган̣хатха, имам̣ рочетха̄’ти. айампи кхо, упа̄ли, сан̇гхабхедако а̄па̄йико, нерайико, каппат̣т̣хо, атекиччхо’’ти.

‘‘катамо пана, бханте, сан̇гхабхедако на а̄па̄йико, на нерайико, на каппат̣т̣хо, на атекиччхо’’ти? ‘‘идхупа̄ли, бхиккху адхаммам̣ дхаммоти дӣпети. тасмим̣ дхаммадит̣т̣хи, бхеде дхаммадит̣т̣хи, авинидха̄йа дит̣т̣хим̣, авинидха̄йа кхантим̣, авинидха̄йа ручим̣, авинидха̄йа бха̄вам̣, анусса̄вети, сала̄кам̣ га̄хети – ‘айам̣ дхаммо, айам̣ винайо, идам̣ саттхуса̄санам̣, имам̣ ган̣хатха, имам̣ рочетха̄’ти. айампи кхо, упа̄ли, сан̇гхабхедако на а̄па̄йико, на нерайико, на каппат̣т̣хо, на атекиччхо.

‘‘пуна чапарам̣, упа̄ли, бхиккху дхаммам̣ адхаммоти дӣпети…пе… дут̣т̣хуллам̣ а̄паттим̣ адут̣т̣хулла̄ а̄паттӣти дӣпети. тасмим̣ дхаммадит̣т̣хи, бхеде дхаммадит̣т̣хи, авинидха̄йа дит̣т̣хим̣, авинидха̄йа кхантим̣, авинидха̄йа ручим̣, авинидха̄йа бха̄вам̣, анусса̄вети, сала̄кам̣ га̄хети – ‘айам̣ дхаммо, айам̣ винайо, идам̣ саттхуса̄санам̣, имам̣ ган̣хатха, имам̣ рочетха̄’ти. айампи кхо, упа̄ли, сан̇гхабхедако на а̄па̄йико, на нерайико, на каппат̣т̣хо, на атекиччхо’’ти.

татийабха̄н̣ава̄ро нит̣т̣хито.

сан̇гхабхедакаккхандхако саттамо.

тассудда̄нам̣ –

анупийе абхин̃н̃а̄та̄, сукхума̄ло на иччхати;

каса̄ вапа̄ абхи нинне, ниддха̄ ла̄ве ча уббахе.

пун̃джамаддапала̄лан̃ча, бхусаопхун̣анӣхаре;

а̄йатимпи на кхӣйанти, питаро ча пита̄маха̄.

бхаддийо ануруддхо ча, а̄нандо бхагу кимило;

сакйама̄но ча косамбим̣, париха̄йи какудхена ча.

пака̄сеси питуно ча, пурисе силам̣ на̄л̣а̄гирим̣;

тикапан̃чагаруко кхо, бхинди тхуллаччайена ча;

тайо ат̣т̣ха пуна тӣн̣и, ра̄джи бхеда̄ сийа̄ ну кхоти.

сан̇гхабхедакаккхандхакам̣ нит̣т̣хитам̣.