2. дутийабха̄н̣ава̄ро
пака̄санӣйакаммам̣
336. тена кхо пана самайена бхагава̄ махатийа̄ париса̄йа паривуто дхаммам̣ десенто нисинно хоти сара̄джика̄йа париса̄йа. атха кхо девадатто ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ йена бхагава̄ тенан̃джалим̣ пан̣а̄метва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘джин̣н̣о да̄ни, бханте, бхагава̄ вуд̣д̣хо махаллако аддхагато вайоануппатто. аппоссукко да̄ни, бханте, бхагава̄ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄рам̣ ануйутто вихарату, мамам̣ бхиккхусан̇гхам̣ ниссаджджату. ахам̣ бхиккхусан̇гхам̣ парихарисса̄мӣ’’ти. ‘‘алам̣, девадатта, ма̄ те руччи бхиккхусан̇гхам̣ парихариту’’нти. дутийампи кхо девадатто…пе… татийампи кхо девадатто бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘джин̣н̣о да̄ни, бханте, бхагава̄ вуд̣д̣хо махаллако аддхагато вайоануппатто. аппоссукко да̄ни, бханте, бхагава̄ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄рам̣ ануйутто вихарату, мамам̣ бхиккхусан̇гхам̣ ниссаджджату. ахам̣ бхиккхусан̇гхам̣ парихарисса̄мӣ’’ти. ‘‘са̄рипуттамоггалла̄на̄нампи кхо ахам̣, девадатта, бхиккхусан̇гхам̣ на ниссаджджеййам̣, ким̣ пана туйхам̣ чхавасса кхел̣а̄сакасса̄’’ти! атха кхо девадатто – сара̄джика̄йа мам̣ бхагава̄ париса̄йа кхел̣а̄сакава̄дена апаса̄дети, са̄рипуттамоггалла̄нева уккам̣сатӣти – купито анаттамано бхагавантам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ пакка̄ми. айан̃чарахи девадаттасса бхагавати пат̣хамо а̄гха̄то ахоси.
атха кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘тена хи, бхиккхаве, сан̇гхо девадаттасса ра̄джагахе пака̄санӣйам̣ каммам̣ кароту – ‘пуббе девадаттасса ан̃н̃а̄ пакати ахоси, ида̄ни ан̃н̃а̄ пакати. йам̣ девадатто кареййа ка̄йена ва̄ча̄йа, на тена буддхо ва̄ дхаммо ва̄ сан̇гхо ва̄ дат̣т̣хаббо, девадаттова тена дат̣т̣хаббо’ти. еван̃ча пана, бхиккхаве, ка̄таббам̣. бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена сан̇гхо н̃а̄петаббо –
337. ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. йади сан̇гхасса паттакаллам̣ сан̇гхо девадаттасса ра̄джагахе пака̄санӣйам̣ каммам̣ кареййа – ‘‘пуббе девадаттасса ан̃н̃а̄ пакати ахоси, ида̄ни ан̃н̃а̄ пакати. йам̣ девадатто кареййа ка̄йена ва̄ча̄йа, на тена буддхо ва̄ дхаммо ва̄ сан̇гхо ва̄ дат̣т̣хаббо, девадаттова тена дат̣т̣хаббо’ти. еса̄ н̃атти.
‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. сан̇гхо девадаттасса ра̄джагахе пака̄санӣйам̣ каммам̣ кароти – ‘пуббе девадаттасса ан̃н̃а̄ пакати ахоси, ида̄ни ан̃н̃а̄ пакати. йам̣ девадатто кареййа ка̄йена ва̄ча̄йа, на тена буддхо ва̄ дхаммо ва̄ сан̇гхо ва̄ дат̣т̣хаббо, девадаттова тена дат̣т̣хаббо’ти. йасса̄йасмато кхамати девадаттасса ра̄джагахе пака̄санӣйам̣ каммасса каран̣ам̣ – ‘пуббе девадаттасса ан̃н̃а̄ пакати ахоси, ида̄ни ан̃н̃а̄ пакати, йам̣ девадатто кареййа ка̄йена ва̄ча̄йа, на тена буддхо ва̄ дхаммо ва̄ сан̇гхо ва̄ дат̣т̣хаббо, девадаттова тена дат̣т̣хаббо’ти – со тун̣хасса; йасса наккхамати, со бха̄сеййа.
‘‘катам̣ сан̇гхена девадаттасса ра̄джагахе пака̄санӣйам̣ каммам̣ – ‘пуббе девадаттасса ан̃н̃а̄ пакати ахоси, ида̄ни ан̃н̃а̄ пакати. йам̣ девадатто кареййа ка̄йена ва̄ча̄йа, на тена буддхо ва̄ дхаммо ва̄ сан̇гхо ва̄ дат̣т̣хаббо, девадаттова тена дат̣т̣хаббо’ти. кхамати сан̇гхасса, тасма̄ тун̣хӣ, еваметам̣ дха̄райа̄мӣ’’ти.
338. атха кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ а̄мантеси – ‘‘тена хи твам̣, са̄рипутта, девадаттам̣ ра̄джагахе пака̄сехӣ’’ти. ‘‘пуббе майа̄, бханте, девадаттасса ра̄джагахе ван̣н̣о бха̄сито – ‘махиддхико годхипутто, маха̄нубха̄во годхипутто’ти. катха̄хам̣, бханте, девадаттам̣ ра̄джагахе пака̄семӣ’’ти? ‘‘нану тайа̄, са̄рипутта, бхӯтойева девадаттасса ра̄джагахе ван̣н̣о бха̄сито – ‘махиддхико годхипутто, маха̄нубха̄во годхипутто’’’ ти? ‘‘евам̣ бханте’’ти. ‘‘евамева кхо твам̣, са̄рипутта, бхӯтам̣йева девадаттам̣ ра̄джагахе пака̄сехӣ’’ти. ‘‘евам̣ бханте’’ти кхо а̄йасма̄ са̄рипутто бхагавато паччассоси.
атха кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘тена хи, бхиккхаве, сан̇гхо са̄рипуттам̣ самманнату девадаттам̣ ра̄джагахе пака̄сетум̣ – ‘пуббе девадаттасса ан̃н̃а̄ пакати ахоси, ида̄ни ан̃н̃а̄ пакати. йам̣ девадатто кареййа ка̄йена ва̄ча̄йа, на тена буддхо ва̄ дхаммо ва̄ сан̇гхо ва̄ дат̣т̣хаббо, девадаттова тена дат̣т̣хаббо’ти. еван̃ча пана, бхиккхаве, самманнитаббо. пат̣хамам̣ са̄рипутто йа̄читаббо. йа̄читва̄ бйаттена бхиккхуна̄ пат̣ибалена сан̇гхо н̃а̄петаббо –
‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. йади сан̇гхасса паттакаллам̣, сан̇гхо а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ самманнеййа девадаттам̣ ра̄джагахе пака̄сетум̣ – ‘пуббе девадаттасса ан̃н̃а̄ пакати ахоси, ида̄ни ан̃н̃а̄ пакати. йам̣ девадатто кареййа ка̄йена ва̄ча̄йа, на тена буддхо ва̄ дхаммо ва̄ сан̇гхо ва̄ дат̣т̣хаббо, девадаттова тена дат̣т̣хаббо’ти. еса̄ н̃атти.
‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо. сан̇гхо а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ самманнати девадаттам̣ ра̄джагахе пака̄сетум̣ – ‘пуббе девадаттасса ан̃н̃а̄ пакати ахоси, ида̄ни ан̃н̃а̄ пакати, йам̣ девадатто кареййа ка̄йена ва̄ча̄йа, на тена буддхо ва̄ дхаммо ва̄ сан̇гхо ва̄ дат̣т̣хаббо, девадаттова тена дат̣т̣хаббо’ти. йасса̄йасмато кхамати, а̄йасмато са̄рипуттасса саммути девадаттам̣ ра̄джагахе пака̄сетум̣ – ‘пуббе девадаттасса ан̃н̃а̄ пакати ахоси, ида̄ни ан̃н̃а̄ пакати, йам̣ девадатто кареййа ка̄йена ва̄ча̄йа, на тена буддхо ва̄ дхаммо ва̄ сан̇гхо ва̄ дат̣т̣хаббо, девадаттова тена дат̣т̣хаббо’ти – со тун̣хасса; йасса наккхамати, со бха̄сеййа.
‘‘саммато сан̇гхена а̄йасма̄ са̄рипутто девадаттам̣ ра̄джагахе пака̄сетум̣ – ‘пуббе девадаттасса ан̃н̃а̄ пакати ахоси, ида̄ни ан̃н̃а̄ пакати. йам̣ девадатто кареййа ка̄йена ва̄ча̄йа, на тена буддхо ва̄ дхаммо ва̄ сан̇гхо ва̄ дат̣т̣хаббо, девадаттова тена дат̣т̣хаббо’ти. кхамати сан̇гхасса, тасма̄ тун̣хӣ, еваметам̣ дха̄райа̄мӣ’’ти.
саммато ча а̄йасма̄ са̄рипутто самбахулехи бхиккхӯхи саддхим̣ ра̄джагахам̣ пависитва̄ девадаттам̣ ра̄джагахе пака̄сеси – ‘‘пуббе девадаттасса ан̃н̃а̄ пакати ахоси, ида̄ни ан̃н̃а̄ пакати. йам̣ девадатто кареййа ка̄йена ва̄ча̄йа, на тена буддхо ва̄ дхаммо ва̄ сан̇гхо ва̄ дат̣т̣хаббо, девадаттова тена дат̣т̣хаббо’’ти. таттха йе те манусса̄ ассаддха̄ аппасанна̄ дуббуддхино, те евама̄хам̣су – ‘‘усӯйака̄ име саман̣а̄ сакйапуттийа̄ девадаттасса ла̄бхасакка̄рам̣ усӯйантӣ’’ти. йе пана те манусса̄ саддха̄ пасанна̄ пан̣д̣ита̄ бйатта̄ буддхиманто, те евама̄хам̣су – ‘‘на кхо идам̣ оракам̣ бхависсати йатха̄ бхагава̄ девадаттам̣ ра̄джагахе пака̄са̄петӣ’’ти.
аджа̄тасаттукума̄раваттху
339. атха кхо девадатто йена аджа̄тасатту кума̄ро тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ аджа̄тасаттум̣ кума̄рам̣ етадавоча – ‘‘пуббе кхо, кума̄ра, манусса̄ дӣгха̄йука̄, етарахи аппа̄йука̄. т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣ виджджати йам̣ твам̣ кума̄рова сама̄но ка̄лам̣ кареййа̄си. тена хи твам̣, кума̄ра, питарам̣ хантва̄ ра̄джа̄ хохи. ахам̣ бхагавантам̣ хантва̄ буддхо бхависса̄мӣ’’ти.
атха кхо аджа̄тасатту кума̄ро – аййо кхо девадатто махиддхико маха̄нубха̄во, джа̄неййа̄си аййо девадаттоти – ӯруйа̄ поттханикам̣ бандхитва̄ дива̄ дивасса [дива̄ дивасасса (ка.)] бхӣто уббигго уссан̇кӣ утрасто сахаса̄ антепурам̣ па̄виси. аддаса̄сум̣ кхо антепуре упача̄рака̄ маха̄матта̄ аджа̄тасаттум̣ кума̄рам̣ дива̄ дивасса бхӣтам̣ уббиггам̣ уссан̇ким̣ утрастам̣ сахаса̄ антепурам̣ пависантам̣; дисва̄на аггахесум̣. те вичинанта̄ ӯруйа̄ поттханикам̣ баддхам̣ [бандхам̣ (ка.)] дисва̄на аджа̄тасаттум̣ кума̄рам̣ етадавочум̣ – ‘‘ким̣ твам̣, кума̄ра, каттука̄мосӣ’’ти? ‘‘питарамхи хантука̄мо’’ти. ‘‘кена̄си усса̄хито’’ти? ‘‘аййена девадаттена̄’’ти. екачче маха̄матта̄ евам̣ матим̣ акам̣су – ‘‘кума̄ро ча хантаббо, девадатто ча, саббе ча бхиккхӯ хантабба̄’’ти. екачче маха̄матта̄ евам̣ матим̣ акам̣су – ‘‘на бхиккхӯ хантабба̄. на бхиккхӯ кин̃чи апараджджханти. кума̄ро ча хантаббо, девадатто ча̄’’ти. екачче маха̄матта̄ евам̣ матим̣ акам̣су – ‘‘на кума̄ро ча хантаббо, на девадатто. на бхиккхӯ хантабба̄. ран̃н̃о а̄рочетаббам̣. йатха̄ ра̄джа̄ ваккхати татха̄ карисса̄ма̄’’ти.
атха кхо те маха̄матта̄ аджа̄тасаттум̣ кума̄рам̣ а̄да̄йа йена ра̄джа̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро тенупасан̇камим̣су, упасан̇камитва̄ ран̃н̃о ма̄гадхасса сенийасса бимбиса̄расса етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘катхам̣, бхан̣е, маха̄маттехи мати ката̄’’ти? ‘‘екачче, дева, маха̄матта̄ евам̣ матим̣ акам̣су – ‘кума̄ро ча хантаббо, девадатто ча, саббе ча бхиккхӯ хантабба̄’ти. екачче маха̄матта̄ евам̣ матим̣ акам̣су – ‘на бхиккхӯ хантабба̄. на бхиккхӯ кин̃чи апараджджханти. кума̄ро ча хантаббо, девадатто ча̄’ти. екачче маха̄матта̄ евам̣ матим̣ акам̣су – ‘на кума̄ро ча хантаббо, на девадатто. на бхиккхӯ хантабба̄. ран̃н̃о а̄рочетаббам̣. йатха̄ ра̄джа̄ ваккхати татха̄ карисса̄ма̄’’’ти. ‘‘ким̣, бхан̣е, кариссати буддхо ва̄ дхаммо ва̄ сан̇гхо ва̄? нану бхагавата̄ пат̣икаччева девадатто ра̄джагахе пака̄са̄пито – ‘пуббе девадаттасса ан̃н̃а̄ пакати ахоси, ида̄ни ан̃н̃а̄ пакати. йам̣ девадатто кареййа ка̄йена ва̄ча̄йа, на тена буддхо ва̄ дхаммо ва̄ сан̇гхо ва̄ дат̣т̣хаббо, девадаттова тена дат̣т̣хаббо’’ти? таттха йе те маха̄матта̄ евам̣ матим̣ акам̣су – ‘кума̄ро ча хантаббо девадатто ча; саббе ча бхиккхӯ хантабба̄’ти; те ат̣т̣ха̄не ака̄си. йе те маха̄матта̄ евам̣ матим̣ акам̣су – ‘на бхиккхӯ хантабба̄; на бхиккхӯ кин̃чи апараджджханти; кума̄ро ча хантаббо девадатто ча̄’ти; те нӣче т̣ха̄не т̣хапеси. йе те маха̄матта̄ евам̣ матим̣ акам̣су – ‘на кума̄ро ча хантаббо, на девадатто; на бхиккхӯ хантабба̄; ран̃н̃о а̄рочетаббам̣; йатха̄ ра̄джа̄ ваккхати татха̄ карисса̄ма̄’ти; те учче т̣ха̄не т̣хапеси. атха кхо ра̄джа̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро аджа̄тасаттум̣ кума̄рам̣ етадавоча – ‘‘кисса мам̣ твам̣, кума̄ра, хантука̄мосӣ’’ти? ‘‘раджджена̄мхи, дева, аттхико’’ти. ‘‘саче кхо твам̣, кума̄ра, раджджена аттхико, етам̣ те раджджа’’нти аджа̄тасаттусса кума̄расса раджджам̣ ниййа̄деси.
абхима̄рапесанам̣
340. атха кхо девадатто йена аджа̄тасатту кума̄ро тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ аджа̄тасаттум̣ кума̄рам̣ етадавоча – ‘‘пурисе, маха̄ра̄джа, а̄н̣а̄пехи, йе саман̣ам̣ готамам̣ джӣвита̄ воропессантӣ’’ти. атха кхо аджа̄тасатту кума̄ро мануссе а̄н̣а̄песи – ‘‘йатха̄, бхан̣е, аййо девадатто а̄ха татха̄ кареййа̄тха̄’’ти. атха кхо девадатто екам̣ пурисам̣ а̄н̣а̄песи – ‘‘гаччха̄вусо, амукасмим̣ ока̄се саман̣о готамо вихарати. там̣ джӣвита̄ воропетва̄ имина̄ маггена а̄гаччха̄’’ти. тасмим̣ магге две пурисе т̣хапеси – ‘‘йо имина̄ маггена еко пурисо а̄гаччхати, там̣ джӣвита̄ воропетва̄ имина̄ маггена а̄гаччхатха̄’’ти. тасмим̣ магге чатта̄ро пурисе т̣хапеси – ‘‘йе имина̄ маггена две пуриса̄ а̄гаччханти, те джӣвита̄ воропетва̄ имина̄ маггена а̄гаччхатха̄’’ти. тасмим̣ магге ат̣т̣ха пурисе т̣хапеси – ‘‘йе имина̄ маггена чатта̄ро пуриса̄ а̄гаччханти, те джӣвита̄ воропетва̄ имина̄ маггена а̄гаччхатха̄’’ти. тасмим̣ магге сол̣аса пурисе т̣хапеси – ‘‘йе имина̄ маггена ат̣т̣ха пуриса̄ а̄гаччханти, те джӣвита̄ воропетва̄ а̄гаччхатха̄’’ти.
атха кхо со еко пурисо асичаммам̣ гахетва̄ дханукала̄пам̣ саннайхитва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ бхагавато авидӯре бхӣто уббигго уссан̇кӣ утрасто паттхаддхена ка̄йена ат̣т̣ха̄си. аддаса̄ кхо бхагава̄ там̣ пурисам̣ бхӣтам̣ уббиггам̣ уссан̇ким̣ утрастам̣ паттхаддхена ка̄йена т̣хитам̣. дисва̄на там̣ пурисам̣ етадавоча – ‘‘еха̄вусо, ма̄ бха̄йӣ’’ти. атха кхо со пурисо асичаммам̣ екамантам̣ каритва̄ дханукала̄пам̣ никкхипитва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ бхагавато па̄десу сираса̄ нипатитва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘аччайо мам̣, бханте, аччагама̄ йатха̄ба̄лам̣ йатха̄мӯл̣хам̣ йатха̄акусалам̣, йохам̣ дут̣т̣хачитто вадхакачитто идхӯпасан̇канто. тасса ме, бханте, бхагава̄ аччайам̣ аччайато пат̣игган̣ха̄ту а̄йатим̣ сам̣вара̄йа̄’’ти. ‘‘таггха твам̣, а̄вусо, аччайо аччагама̄ йатха̄ба̄лам̣ йатха̄мӯл̣хам̣ йатха̄акусалам̣, йам̣ твам̣ дут̣т̣хачитто вадхакачитто идхӯпасан̇канто. йато ча кхо твам̣, а̄вусо, аччайам̣ аччайато дисва̄ йатха̄дхаммам̣ пат̣икароси, там̣ те майам̣ пат̣игган̣ха̄ма. вуд̣д̣хи хеса̄, а̄вусо, арийасса винайе – йо аччайам̣ аччайато дисва̄ йатха̄дхаммам̣ пат̣икароти, а̄йатим̣ сам̣варам̣ а̄паджджатӣ’’ти.
атха кхо бхагава̄ тасса пурисасса анупуббим̣ катхам̣ катхеси, сеййатхидам̣ – да̄накатхам̣ сӣлакатхам̣ саггакатхам̣, ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнавам̣ ока̄рам̣ сам̣килесам̣, неккхамме а̄нисам̣сам̣ пака̄сеси. йада̄ там̣ бхагава̄ ан̃н̃а̄си каллачиттам̣, мудучиттам̣, винӣваран̣ачиттам̣, удаггачиттам̣, пасанначиттам̣, атха йа̄ буддха̄нам̣ са̄муккам̣сика̄ дхаммадесана̄ там̣ пака̄сеси – дуккхам̣, самудайам̣, ниродхам̣, маггам̣. сеййатха̄пи на̄ма суддхам̣ ваттхам̣ апагатака̄л̣акам̣ саммадева раджанам̣ пат̣иггахеййа, евамева тасса пурисасса тасмим̣йева а̄сане вираджам̣ вӣтамалам̣ дхаммачаккхум̣ удапа̄ди – йам̣ кин̃чи самудайадхаммам̣, саббам̣ там̣ ниродхадхамманти. атха кхо со пурисо дит̣т̣хадхаммо паттадхаммо видитадхаммо парийога̄л̣хадхаммо тин̣н̣авичикиччхо вигатакатхам̣катхо веса̄раджджаппатто апараппаччайо саттхуса̄сане бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхиккантам̣, бханте, абхиккантам̣, бханте. сеййатха̄пи, бханте, никкуджджитам̣ ва̄ уккуджджеййа, пат̣иччханнам̣ ва̄ вивареййа, мӯл̣хасса ва̄ маггам̣ а̄чиккхеййа, андхака̄ре ва̄ телападжджотам̣ дха̄реййа – чаккхуманто рӯпа̄ни даккхантӣти – евамевам̣ бхагавата̄ анекапарийа̄йена дхаммо пака̄сито. еса̄хам̣, бханте, бхагавантам̣ саран̣ам̣ гаччха̄ми, дхамман̃ча, бхиккхусан̇гхан̃ча. упа̄сакам̣ мам̣ бхагава̄ дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти. атха кхо бхагава̄ там̣ пурисам̣ етадавоча – ‘‘ма̄ кхо твам̣, а̄вусо, имина̄ маггена гаччха, имина̄ маггена гаччха̄хӣ’’ти ан̃н̃ена маггена уййоджеси.
атха кхо те две пуриса̄ – ким̣ ну кхо со еко пурисо чирена а̄гаччхатӣти – пат̣ипатхам̣ гаччханта̄ аддасам̣су бхагавантам̣ ан̃н̃атарасмим̣ руккхамӯле нисиннам̣. дисва̄на йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су, упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. тесам̣ бхагава̄ анупуббим̣ катхам̣ катхеси…пе… апараппаччайа̄ саттхуса̄сане бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘абхиккантам̣, бханте…пе… упа̄саке но бхагава̄ дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гате’’ти. атха кхо бхагава̄ те пурисе етадавоча – ‘‘ма̄ кхо тумхе, а̄вусо, имина̄ маггена гаччхиттха, имина̄ маггена гаччхатха̄’’ти ан̃н̃ена маггена уййоджеси.
атха кхо те чатта̄ро пуриса̄…пе… атха кхо те ат̣т̣ха пуриса̄…пе… атха кхо те сол̣аса пуриса̄ – ким̣ ну кхо те ат̣т̣ха пуриса̄ чирена а̄гаччхантӣти – пат̣ипатхам̣ гаччханта̄ аддаса̄сум̣ бхагавантам̣ ан̃н̃атарасмим̣ руккхамӯле нисиннам̣. дисва̄на йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су, упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. тесам̣ бхагава̄ анупуббим̣ катхам̣ катхеси, сеййатхидам̣ – да̄накатхам̣…пе… апараппаччайа̄ саттхуса̄сане бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘абхиккантам̣, бханте…пе… упа̄саке но бхагава̄ дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гате’’ти. атха кхо бхагава̄ те пурисе етадавоча – ‘‘ма̄ кхо тумхе, а̄вусо, имина̄ маггена гаччхиттха, имина̄ маггена гаччхатха̄’’ти ан̃н̃ена маггена уййоджеси.
атха кхо со еко пурисо йена девадатто тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ девадаттам̣ етадавоча – ‘‘на̄хам̣, бханте, саккоми там̣ бхагавантам̣ джӣвита̄ воропетум̣; махиддхико со бхагава̄, маха̄нубха̄во’’ти. ‘‘алам̣, а̄вусо; ма̄ твам̣ саман̣ам̣ готамам̣ джӣвита̄ воропеси. ахамева саман̣ам̣ готамам̣ джӣвита̄ воропесса̄мӣ’’ти.
лохитуппа̄дакакаммам̣
341. тена кхо пана самайена бхагава̄ гиджджхакӯт̣асса паббатасса чха̄йа̄йам̣ чан̇камати. атха кхо девадатто гиджджхакӯт̣ам̣ паббатам̣ а̄рухитва̄ махатим̣ силам̣ павиджджхи – има̄йа саман̣ам̣ готамам̣ джӣвита̄ воропесса̄мӣти. две паббатакӯт̣а̄ сама̄гантва̄ там̣ силам̣ сампат̣иччхим̣су. тато папатика̄ уппатитва̄ бхагавато па̄де рухирам̣ уппа̄деси. атха кхо бхагава̄ уддхам̣ уллокетва̄ девадаттам̣ етадавоча – ‘‘бахум̣ тайа̄, могхапуриса, апун̃н̃ам̣ пасутам̣, йам̣ твам̣ дут̣т̣хачитто вадхакачитто татха̄гатасса рухирам̣ уппа̄десӣ’’ти. атха кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘идам̣, бхиккхаве, девадаттена пат̣хамам̣ а̄нантарийам̣ каммам̣ упачитам̣, йам̣ дут̣т̣хачиттена вадхакачиттена татха̄гатасса рухирам̣ уппа̄дита’’нти.
ассосум̣ кхо бхиккхӯ – ‘‘девадаттена кира бхагавато вадхо пайутто’’ти. те ча бхиккхӯ бхагавато виха̄расса парито парито чан̇каманти учча̄садда̄ маха̄садда̄ саджджха̄йам̣ каронта̄, бхагавато раккха̄варан̣агуттийа̄. ассоси кхо бхагава̄ учча̄саддам̣ маха̄саддам̣ саджджха̄йасаддам̣. сутва̄на а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ а̄мантеси – ‘‘ким̣ ну кхо со, а̄нанда, учча̄саддо маха̄саддо саджджха̄йасаддо’’ти? ‘‘ассосум̣ кхо, бханте, бхиккхӯ – ‘девадаттена кира бхагавато вадхо пайутто’ти. те ча [тедха (сӣ.)], бханте, бхиккхӯ бхагавато виха̄расса парито парито чан̇каманти учча̄садда̄ маха̄садда̄ саджджха̄йам̣ каронта̄, бхагавато раккха̄варан̣агуттийа̄. со есо, бхагава̄, учча̄саддо маха̄саддо саджджха̄йасаддо’’ти. ‘‘тена ха̄нанда, мама вачанена те бхиккхӯ а̄мантехи – саттха̄ а̄йасманте а̄мантетӣ’’ти. ‘‘евам̣ бханте’’ти кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавато пат̣иссутва̄ йена те бхиккхӯ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ те бхиккхӯ етадавоча – ‘‘саттха̄ а̄йасманте а̄мантетӣ’’ти. ‘‘евама̄вусо’’ти кхо те бхиккхӯ а̄йасмато а̄нандасса пат̣иссутва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су, упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинне кхо те бхиккхӯ бхагава̄ етадавоча –
‘‘ат̣т̣ха̄наметам̣, бхиккхаве, анавака̄со, йам̣ парӯпаккамена татха̄гатам̣ джӣвита̄ воропеййа. анупаккамена, бхиккхаве, татха̄гата̄ паринибба̄йанти.
[чӯл̣ава. 334; а. ни. 5.100] ‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, саттха̄ро санто сам̣виджджама̄на̄ локасмим̣. катаме пан̃ча? ‘‘идха, бхиккхаве, екаччо саттха̄ апарисуддхасӣло сама̄но ‘парисуддхасӣломхӣ’ти пат̣иджа̄на̄ти ‘парисуддхам̣ ме сӣлам̣ парийода̄там̣ асам̣килит̣т̣ха’нти ча. таменам̣ са̄вака̄ евам̣ джа̄нанти – ‘айам̣ кхо бхавам̣ саттха̄ апарисуддхасӣло сама̄но ‘парисуддхасӣломхӣ’ти пат̣иджа̄на̄ти ‘парисуддхам̣ ме сӣлам̣ парийода̄там̣ асам̣килит̣т̣ха’нти ча. майан̃чева кхо пана гихӣнам̣ а̄рочеййа̄ма, на̄ссасса мана̄пам̣. йам̣ кхо панасса амана̄пам̣, катхам̣ нам̣ майам̣ тена самуда̄чареййа̄ма? самманнати кхо пана чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄наппаччайабхесаджджапариккха̄рена – йам̣ тумо кариссати, тумова тена пан̃н̃а̄йиссатӣ’ти. еварӯпам̣ кхо, бхиккхаве, саттха̄рам̣ са̄вака̄ сӣлато раккханти; еварӯпо ча пана саттха̄ са̄вакехи сӣлато раккхам̣ пачча̄сӣсати.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, идхекаччо саттха̄ апарисуддхаа̄джӣво сама̄но…пе… апарисуддхадхаммадесано сама̄но…пе… апарисуддхавеййа̄каран̣о сама̄но…пе… апарисуддхан̃а̄н̣адассано сама̄но ‘парисуддхан̃а̄н̣адассаномхӣ’ти пат̣иджа̄на̄ти ‘парисуддхам̣ ме н̃а̄н̣адассанам̣ парийода̄там̣ асам̣килит̣т̣ха’нти ча. таменам̣ са̄вака̄ евам̣ джа̄нанти – ‘айам̣ кхо бхавам̣ саттха̄ апарисуддхан̃а̄н̣адассано сама̄но ‘парисуддхан̃а̄н̣адассаномхӣ’ти пат̣иджа̄на̄ти ‘парисуддхам̣ ме н̃а̄н̣адассанам̣ парийода̄там̣ асам̣килит̣т̣ха’нти ча. майан̃чева кхо пана гихӣнам̣ а̄рочеййа̄ма, на̄ссасса мана̄пам̣. йам̣ кхо панасса амана̄пам̣, катхам̣ на майам̣ тена самуда̄чареййа̄ма? самманнати кхо пана чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄наппаччайабхесаджджапариккха̄рена – йам̣ тумо кариссати, тумова тена пан̃н̃а̄йиссатӣ’ти. еварӯпам̣ кхо, бхиккхаве, саттха̄рам̣ са̄вака̄ н̃а̄н̣адассанато раккханти; еварӯпо ча пана саттха̄ са̄вакехи н̃а̄н̣адассанато раккхам̣ пачча̄сӣсати. име кхо, бхиккхаве, пан̃ча саттха̄ро санто сам̣виджджама̄на̄ локасмим̣. ‘‘ахам̣ кхо пана, бхиккхаве, парисуддхасӣло сама̄но ‘парисуддхасӣломхӣ’ти пат̣иджа̄на̄ми ‘парисуддхам̣ ме сӣлам̣ парийода̄там̣ асам̣килит̣т̣ха’нти ча. на ча мам̣ са̄вака̄ сӣлато раккханти; на ча̄хам̣ са̄вакехи сӣлато раккхам̣ пачча̄сӣса̄ми. ахам̣ кхо пана бхиккхаве парисуддха̄джӣво сама̄но…пе… парисуддхадхаммадесано сама̄но…пе… парисуддхавеййа̄каран̣о сама̄но…пе… парисуддхан̃а̄н̣адассано сама̄но ‘‘парисуддхан̃а̄н̣адассаномхӣ’’ти пат̣иджа̄на̄ми ‘‘парисуддхам̣ ме н̃а̄н̣адассанам̣ парийода̄там̣ асам̣килит̣т̣ха’’нти ча, на ча мам̣ са̄вака̄ н̃а̄н̣адассанато раккханти, на ча̄хам̣ са̄вакехи н̃а̄н̣адассанато раккхам̣ пачча̄сӣса̄ми. ‘‘ат̣т̣ха̄наметам̣, бхиккхаве, анавака̄со, йам̣ парӯпаккамена татха̄гатам̣ джӣвита̄ воропеййа. анупаккамена, бхиккхаве, татха̄гата̄ паринибба̄йанти. гаччхатха тумхе, бхиккхаве, йатха̄виха̄рам̣. араккхийа̄, бхиккхаве, татха̄гата̄’’ти.
на̄л̣а̄гирипесанам̣
342. тена кхо пана самайена ра̄джагахе на̄л̣а̄гири на̄ма хаттхӣ чан̣д̣о хоти, мануссагха̄тако. атха кхо девадатто ра̄джагахам̣ пависитва̄ хаттхиса̄лам̣ гантва̄ хаттхибхан̣д̣е етадавоча – ‘‘майам̣ кхо, бхан̣е, ра̄джан̃а̄така̄ на̄ма пат̣ибала̄ нӣчат̣т̣ха̄нийам̣ уччат̣т̣ха̄не т̣хапетум̣, бхаттампи ветанампи вад̣д̣ха̄петум̣. тена хи, бхан̣е, йада̄ саман̣о готамо имам̣ раччхам̣ пат̣ипанно хоти, тада̄ имам̣ на̄л̣а̄гирим̣ хаттхим̣ мун̃четва̄ имам̣ раччхам̣ пат̣ипа̄детха̄’’ти. ‘‘евам̣ бханте’’ти кхо те хаттхибхан̣д̣а̄ девадаттасса паччассосум̣. атха кхо бхагава̄ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа самбахулехи бхиккхӯхи саддхим̣ ра̄джагахам̣ пин̣д̣а̄йа па̄виси. атха кхо бхагава̄ там̣ раччхам̣ пат̣ипаджджи. аддаса̄сум̣ кхо те хаттхибхан̣д̣а̄ бхагавантам̣ там̣ раччхам̣ пат̣ипаннам̣. дисва̄на на̄л̣а̄гирим̣ хаттхим̣ мун̃читва̄ там̣ раччхам̣ пат̣ипа̄десум̣. аддаса̄ кхо на̄л̣а̄гири хаттхӣ бхагавантам̣ дӯратова а̄гаччхантам̣. дисва̄на сон̣д̣ам̣ усса̄петва̄ пахат̣т̣хакан̣н̣ава̄ло йена бхагава̄ тена абхидха̄ви. аддаса̄сум̣ кхо те бхиккхӯ на̄л̣а̄гирим̣ хаттхим̣ дӯратова а̄гаччхантам̣. дисва̄на бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘айам̣, бханте, на̄л̣а̄гири хаттхӣ чан̣д̣о мануссагха̄тако имам̣ раччхам̣ пат̣ипанно. пат̣иккамату, бханте, бхагава̄; пат̣иккамату сугато’’ти. ‘‘а̄гаччхатха, бхиккхаве, ма̄ бха̄йиттха. ат̣т̣ха̄наметам̣, бхиккхаве, анавака̄со, йам̣ парӯпаккамена татха̄гатам̣ джӣвита̄ воропеййа. анупаккамена, бхиккхаве, татха̄гата̄ паринибба̄йантӣ’’ти. дутийампи кхо те бхиккхӯ…пе… татийампи кхо те бхиккхӯ бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘айам̣, бханте, на̄л̣а̄гири хаттхӣ чан̣д̣о мануссагха̄тако имам̣ раччхам̣ пат̣ипанно. пат̣иккамату, бханте, бхагава̄; пат̣иккамату сугато’’ти. ‘‘а̄гаччхатха, бхиккхаве, ма̄ бха̄йиттха. ат̣т̣ха̄наметам̣, бхиккхаве, анавака̄со, йам̣ парӯпаккамена татха̄гатам̣ джӣвита̄ воропеййа. анупаккамена, бхиккхаве, татха̄гата̄ паринибба̄йантӣ’’ти.
тена кхо пана самайена манусса̄ па̄са̄десупи хаммийесупи чхаданесупи а̄рул̣ха̄ аччханти. таттха йе те манусса̄ ассаддха̄ аппасанна̄ дуббуддхино, те евама̄хам̣су – ‘‘абхирӯпо вата, бхо [абхирӯпо вата бхо готамо (сйа̄. кам̣.)], маха̄саман̣о на̄гена вихет̣хӣйиссатӣ’’ти. йе пана те манусса̄ саддха̄ пасанна̄ пан̣д̣ита̄ бйатта̄ буддхиманто, те евама̄хам̣су – ‘‘начирассам̣ вата, бхо, на̄го на̄гена сан̇га̄мессатӣ’’ти. атха кхо бхагава̄ на̄л̣а̄гирим̣ хаттхим̣ меттена читтена пхари. атха кхо на̄л̣а̄гири хаттхӣ бхагавато [бхагавата̄ (сӣ.)] меттена читтена пхут̣т̣хо [пхут̣о (ка.)] сон̣д̣ам̣ оропетва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ бхагавато пурато ат̣т̣ха̄си. атха кхо бхагава̄ даккхин̣ена хаттхена на̄л̣а̄гирисса хаттхисса кумбхам̣ пара̄масанто на̄л̣а̄гирим̣ хаттхим̣ има̄хи га̄тха̄хи аджджхабха̄си –
‘‘ма̄ кун̃джара на̄гама̄садо, дуккхан̃хи кун̃джара на̄гама̄садо;
на хи на̄гахатасса кун̃джара сугати, хоти ито парам̣ йато.
‘‘ма̄ ча мадо ма̄ ча пама̄до, на хи паматта̄ сугатим̣ ваджанти те;
тван̃н̃ева татха̄ кариссаси, йена твам̣ сугатим̣ гамиссасӣ’’ти.
атха кхо на̄л̣а̄гири хаттхӣ сон̣д̣а̄йа бхагавато па̄дапам̣сӯни гахетва̄ упаримуддхани а̄киритва̄ пат̣икут̣ийова [пат̣икут̣ито пат̣исакки (сӣ. сйа̄.)] осакки, йа̄ва бхагавантам̣ аддаккхи. атха кхо на̄л̣а̄гири хаттхӣ хаттхиса̄лам̣ гантва̄ саке т̣ха̄не ат̣т̣ха̄си. татха̄ данто ча пана на̄л̣а̄гири хаттхӣ ахоси. тена кхо пана самайена манусса̄ имам̣ га̄тхам̣ га̄йанти –
[ма. ни. 2.352; тхерага̄. 878] ‘‘дан̣д̣енеке дамайанти, ан̇кусехи каса̄хи ча;
адан̣д̣ена асаттхена, на̄го данто махесина̄’’ти.
манусса̄ уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘йа̄ва па̄по айам̣ девадатто, алаккхико, йатра хи на̄ма саман̣асса готамасса евам̣махиддхикасса евам̣ маха̄нубха̄васса вадха̄йа параккамиссатӣ’’ти. девадаттасса ла̄бхасакка̄ро париха̄йи. бхагавато ча ла̄бхасакка̄ро абхивад̣д̣хи.
пан̃чаваттхуйа̄чанакатха̄
343. [па̄чи. 209] тена кхо пана самайена девадатто парихӣнала̄бхасакка̄ро сапарисо кулесу вин̃н̃а̄петва̄ вин̃н̃а̄петва̄ бхун̃джати. манусса̄ уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма саман̣а̄ сакйапуттийа̄ кулесу вин̃н̃а̄петва̄ вин̃н̃а̄петва̄ бхун̃джиссанти! касса сампаннам̣ на мана̄пам̣, касса са̄дум̣ на руччатӣ’’ти! ассосум̣ кхо бхиккхӯ тесам̣ манусса̄нам̣ уджджха̄йанта̄нам̣ кхиййанта̄нам̣ випа̄чента̄нам̣. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – катхан̃хи на̄ма девадатто сапарисо кулесу вин̃н̃а̄петва̄ вин̃н̃а̄петва̄ бхун̃джиссатӣ’’ти! бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… ‘‘саччам̣ кира твам̣, девадатта, сапарисо кулесу вин̃н̃а̄петва̄ вин̃н̃а̄петва̄ бхун̃джасӣ’’ти? ‘‘саччам̣ бхагава̄’’ти…пе… вигарахитва̄…пе… дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘тена хи, бхиккхаве, бхиккхӯнам̣ кулесу тикабходжанам̣ пан̃н̃апесса̄ми тайо аттхавасе пат̣ичча – думман̇кӯнам̣ пуггала̄на ниггаха̄йа; песала̄нам̣ бхиккхӯнам̣ пха̄сувиха̄ра̄йа, ма̄ па̄пиччха̄ паккхам̣ нисса̄йа сан̇гхам̣ бхиндеййунти; кула̄нуддайа̄йа [кула̄нудайата̄йа (сӣ. сйа̄.)] ча. ган̣абходжане йатха̄дхаммо ка̄ретаббо’’ти.
[па̄ра̄. 409] атха кхо девадатто йена кока̄лико кат̣амодакатиссако [кат̣аморакатиссако (сӣ. сйа̄.)] кхан̣д̣адевийа̄ путто самуддадатто тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ кока̄ликам̣ кат̣амодакатиссакам̣ кхан̣д̣адевийа̄ путтам̣ самуддадаттам̣ етадавоча – ‘‘етха, майам̣, а̄вусо, саман̣асса готамасса сан̇гхабхедам̣ карисса̄ма чаккабхеда’’нти. евам̣ вутте кока̄лико девадаттам̣ етадавоча – ‘‘саман̣о кхо, а̄вусо, готамо махиддхико маха̄нубха̄во. катхам̣ майам̣ саман̣асса готамасса сан̇гхабхедам̣ карисса̄ма чаккабхеда’’нти? ‘‘етха, майам̣, а̄вусо, саман̣ам̣ готамам̣ упасан̇камитва̄ пан̃ча ваттхӯни йа̄чисса̄ма – ‘бхагава̄, бханте, анекапарийа̄йена аппиччхасса сантут̣т̣хасса саллекхасса дхутасса па̄са̄дикасса апачайасса вӣрийа̄рамбхасса ван̣н̣ава̄дӣ. има̄ни, бханте, пан̃ча ваттхӯни анекапарийа̄йена аппиччхата̄йа сантут̣т̣хийа̄ саллекха̄йа дхутата̄йа па̄са̄диката̄йа апачайа̄йа вӣрийа̄рамбха̄йа сам̣ваттанти. са̄дху, бханте, бхиккхӯ йа̄ваджӣвам̣ а̄ран̃н̃ика̄ ассу; йо га̄мантам̣ осареййа, ваджджам̣ нам̣ пхусеййа. йа̄ваджӣвам̣ пин̣д̣апа̄тика̄ ассу; йо нимантанам̣ са̄дийеййа, ваджджам̣ нам̣ пхусеййа. йа̄ваджӣвам̣ пам̣сукӯлика̄ ассу; йо гахапатичӣварам̣ са̄дийеййа, ваджджам̣ нам̣ пхусеййа. йа̄ваджӣвам̣ руккхамӯлика̄ ассу; йо чханнам̣ упагаччхеййа, ваджджам̣ нам̣ пхусеййа. йа̄ваджӣвам̣ маччхамам̣сам̣ на кха̄деййум̣; йо маччхамам̣сам̣ кха̄деййа, ваджджам̣ нам̣ пхусеййа̄’ти. има̄ни пан̃ча ваттхӯни саман̣о готамо на̄нуджа̄ниссати. те майам̣ имехи пан̃чахи ваттхӯхи джанам̣ сан̃н̃а̄песса̄ма̄’’ти. ‘‘сакка̄ кхо, а̄вусо, имехи пан̃чахи ваттхӯхи саман̣асса готамасса сан̇гхабхедо ка̄тум̣ чаккабхедо. лӯкхаппасанна̄ хи, а̄вусо, манусса̄’’ти.
атха кхо девадатто сапарисо йена бхагава̄ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо девадатто бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘бхагава̄, бханте, анекапарийа̄йена аппиччхасса сантут̣т̣хасса саллекхасса дхутасса па̄са̄дикасса апачайасса вӣрийа̄рамбхасса ван̣н̣ава̄дӣ. има̄ни, бханте, пан̃ча ваттхӯни анекапарийа̄йена аппиччхата̄йа сантут̣т̣хийа̄ саллекха̄йа дхутата̄йа па̄са̄диката̄йа апачайа̄йа вӣрийа̄рамбха̄йа сам̣ваттанти. са̄дху, бханте, бхиккхӯ йа̄ваджӣвам̣ а̄ран̃н̃ика̄ ассу; йо га̄мантам̣ осареййа, ваджджам̣ нам̣ пхусеййа. йа̄ваджӣвам̣ пин̣д̣апа̄тика̄ ассу; йо нимантанам̣ са̄дийеййа, ваджджам̣ нам̣ пхусеййа. йа̄ваджӣвам̣ пам̣сукӯлика̄ ассу; йо гахапатичӣварам̣ са̄дийеййа, ваджджам̣ нам̣ пхусеййа. йа̄ваджӣвам̣ руккхамӯлика̄ ассу; йо чханнам̣ упагаччхеййа, ваджджам̣ нам̣ пхусеййа. йа̄ваджӣвам̣ маччхамам̣сам̣ на кха̄деййум̣; йо маччхамам̣сам̣ кха̄деййа, ваджджам̣ нам̣ пхусеййа̄’’ти. ‘‘алам̣, девадатта. йо иччхати, а̄ран̃н̃ико хоту; йо иччхати, га̄манте вихарату. йо иччхати, пин̣д̣апа̄тико хоту; йо иччхати, нимантанам̣ са̄дийату. йо иччхати, пам̣сукӯлико хоту; йо иччхати, гахапатичӣварам̣ са̄дийату. ат̣т̣хама̄се кхо майа̄, девадатта, руккхамӯласена̄санам̣ анун̃н̃а̄там̣; тикот̣ипарисуддхам̣ маччхамам̣сам̣ – адит̣т̣хам̣, ассутам̣, апарисан̇кита’’нти. атха кхо девадатто – на бхагава̄ има̄ни пан̃ча ваттхӯни ануджа̄на̄тӣти – хат̣т̣хо удагго сапарисо ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ пакка̄ми.
атха кхо девадатто сапарисо ра̄джагахам̣ пависитва̄ пан̃чахи ваттхӯхи джанам̣ сан̃н̃а̄песи – ‘‘майам̣, а̄вусо, саман̣ам̣ готамам̣ упасан̇камитва̄ пан̃ча ваттхӯни йа̄чимха̄ – ‘бхагава̄, бханте, анекапарийа̄йена аппиччхасса…пе… вӣрийа̄рамбхасса ван̣н̣ава̄дӣ. има̄ни, бханте, пан̃ча ваттхӯни анекапарийа̄йена аппиччхата̄йа…пе… вӣрийа̄рамбха̄йа сам̣ваттанти. са̄дху, бханте, бхиккхӯ йа̄ваджӣвам̣ а̄ран̃н̃ика̄ ассу; йо га̄мантам̣ осареййа, ваджджам̣ нам̣ пхусеййа…пе… йа̄ваджӣвам̣ маччхамам̣сам̣ на кха̄деййум̣; йо маччхамам̣сам̣ кха̄деййа, ваджджам̣ нам̣ пхусеййа̄’ти. има̄ни пан̃ча ваттхӯни саман̣о готамо на̄нуджа̄на̄ти. те майам̣ имехи пан̃чахи ваттхӯхи сама̄да̄йа ватта̄ма̄’’ти.
таттха йе те манусса̄ ассаддха̄ аппасанна̄ дуббуддхино, те евама̄хам̣су – ‘‘име кхо саман̣а̄ сакйапуттийа̄ дхута̄ саллекхавуттино. саман̣о пана готамо ба̄хуллико ба̄хулла̄йа чететӣ’’ти. йе пана те манусса̄ саддха̄ пасанна̄ пан̣д̣ита̄ бйатта̄ буддхиманто, те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма девадатто бхагавато сан̇гхабхеда̄йа параккамиссати чаккабхеда̄йа̄’’ти! ассосум̣ кхо бхиккхӯ тесам̣ манусса̄нам̣ уджджха̄йанта̄нам̣ кхиййанта̄нам̣ випа̄чента̄нам̣. йе те бхиккхӯ аппиччха̄…пе… те уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – ‘‘катхан̃хи на̄ма девадатто сан̇гхабхеда̄йа параккамиссати чаккабхеда̄йа̄’’ти! атха кхо те бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣…пе… ‘‘саччам̣ кира твам̣, девадатта, сан̇гхабхеда̄йа параккамаси чаккабхеда̄йа̄’’ти? ‘‘саччам̣ бхагава̄’’ти. ‘‘алам̣, девадатта. ма̄ те руччи сан̇гхабхедо. гаруко кхо, девадатта, сан̇гхабхедо. йо кхо, девадатта, самаггам̣ сан̇гхам̣ бхиндати, каппат̣т̣хикам̣ [каппат̣т̣хитикам̣ (сйа̄.)] киббисам̣ пасавати, каппам̣ нирайамхи паччати. йо ча кхо, девадатта, бхиннам̣ сан̇гхам̣ самаггам̣ кароти, брахмам̣ пун̃н̃ам̣ пасавати, каппам̣ саггамхи модати. алам̣, девадатта. ма̄ те руччи сан̇гхабхедо. гаруко кхо, девадатта, сан̇гхабхедо’’ти.
[уда̄. 48] атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа ра̄джагахам̣ пин̣д̣а̄йа па̄виси. аддаса̄ кхо девадатто а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ ра̄джагахе пин̣д̣а̄йа чарантам̣. дисва̄на йена̄йасма̄ а̄нандо тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ етадавоча – ‘‘аджджатаггеда̄на̄хам̣, а̄вусо а̄нанда, ан̃н̃атрева бхагавата̄, ан̃н̃атрева бхиккхусан̇гха̄, упосатхам̣ карисса̄ми сан̇гхакаммам̣ карисса̄мӣ’’ти.
атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо ра̄джагахе пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄таппат̣икканто йена бхагава̄ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘идха̄хам̣, бханте, пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа ра̄джагахам̣ пин̣д̣а̄йа па̄висим̣. аддаса̄ кхо мам̣, бханте, девадатто ра̄джагахе пин̣д̣а̄йа чарантам̣. дисва̄на йена̄хам̣ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ мам̣ етадавоча – ‘аджджатаггеда̄на̄хам̣, а̄вусо а̄нанда, ан̃н̃атрева бхагавата̄, ан̃н̃атрева бхиккхусан̇гха̄, упосатхам̣ карисса̄ми сан̇гхакаммам̣ карисса̄мӣ’ти. аджджатагге, бханте, девадатто сан̇гхам̣ бхиндиссатӣ’’ти. атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –
[уда̄. 48] ‘‘сукарам̣ са̄дхуна̄ са̄дхум̣, са̄дхум̣ па̄пена дуккарам̣;
па̄пам̣ па̄пена сукарам̣, па̄памарийехи дуккара’’нти.
дутийабха̄н̣ава̄ро нит̣т̣хито.