1. пат̣хамабха̄н̣ава̄ро

виха̄ра̄нуджа̄нанам̣

294. тена самайена буддхо бхагава̄ ра̄джагахе вихарати вел̣уване каландаканива̄пе. тена кхо пана самайена бхагавата̄ бхиккхӯнам̣ сена̄санам̣ апан̃н̃аттам̣ хоти. те ча бхиккхӯ тахам̣ тахам̣ вихаранти – аран̃н̃е, руккхамӯле, паббате, кандара̄йам̣, гиригуха̄йам̣, суса̄не, ванапаттхе, аджджхока̄се, пала̄лапун̃дже. те ка̄лассева тато тато упаниккхаманти – аран̃н̃а̄ руккхамӯла̄ паббата̄ кандара̄ гиригуха̄ суса̄на̄ ванапаттха̄ аджджхока̄са̄ пала̄лапун̃джа̄, па̄са̄дикена абхиккантена пат̣иккантена, а̄локитена вилокитена, самин̃джитена паса̄ритена, оккхиттачаккхӯ, ирийа̄патхасампанна̄. тена кхо пана самайена ра̄джагахако сет̣т̣хӣ [сет̣т̣хи (ка.)] ка̄лассева уййа̄нам̣ агама̄си. аддаса̄ кхо ра̄джагахако сет̣т̣хӣ те бхиккхӯ ка̄лассева тато тато упаниккхаманте – аран̃н̃а̄ руккхамӯла̄ паббата̄ кандара̄ гиригуха̄ суса̄на̄ ванапаттха̄ аджджхока̄са̄ пала̄лапун̃джа̄, па̄са̄дикена абхиккантена пат̣иккантена, а̄локитена вилокитена, самин̃джитена паса̄ритена, оккхиттачаккхӯ, ирийа̄патхасампанне. дисва̄насса читтам̣ пасӣди. атха кхо ра̄джагахако сет̣т̣хӣ йена те бхиккхӯ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ те бхиккхӯ етадавоча – ‘‘сача̄хам̣, бханте, виха̄ре ка̄ра̄пеййам̣, васеййа̄тха ме виха̄ресӯ’’ти? ‘‘на кхо, гахапати, бхагавата̄ виха̄ра̄ анун̃н̃а̄та̄’’ти. ‘‘тена хи, бханте, бхагавантам̣ пат̣ипуччхитва̄ мама а̄рочеййа̄тха̄’’ти. ‘‘евам̣ гахапатӣ’’ти кхо те бхиккхӯ ра̄джагахакасса сет̣т̣хисса пат̣иссутва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су, упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо те бхиккхӯ бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘ра̄джагахако, бханте, сет̣т̣хӣ виха̄ре ка̄ра̄петука̄мо. катхам̣ ну кхо, бханте, амхехи [бханте (сӣ. ка.)] пат̣ипаджджитабба’’нти? атха кхо бхагава̄ етасмим̣ нида̄не етасмим̣ пакаран̣е дхаммим̣ катхам̣ катва̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пан̃ча лен̣а̄ни [пан̃ча сена̄сана̄ни (сйа̄.)] – виха̄рам̣, ад̣д̣хайогам̣, па̄са̄дам̣, хаммийам̣, гуха’’нти.

атха кхо те бхиккхӯ йена ра̄джагахако сет̣т̣хӣ тенупасан̇камим̣су, упасан̇камитва̄ ра̄джагахакам̣ сет̣т̣хим̣ етадавочум̣ – ‘‘анун̃н̃а̄та̄ кхо, гахапати, бхагавата̄ виха̄ра̄; йассада̄ни ка̄лам̣ ман̃н̃асӣ’’ти. атха кхо ра̄джагахако сет̣т̣хӣ ека̄хенева сат̣т̣хивиха̄ре патит̣т̣ха̄песи. атха кхо ра̄джагахако сет̣т̣хӣ те сат̣т̣хивиха̄ре парийоса̄петва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо ра̄джагахако сет̣т̣хӣ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘адхива̄сету ме, бханте, бхагава̄ сва̄тана̄йа бхаттам̣ саддхим̣ бхиккхусан̇гхена̄’’ти. адхива̄сеси бхагава̄ тун̣хӣбха̄вена. атха кхо ра̄джагахако сет̣т̣хӣ бхагавато адхива̄санам̣ видитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ пакка̄ми.

атха кхо ра̄джагахако сет̣т̣хӣ тасса̄ раттийа̄ аччайена пан̣ӣтам̣ кха̄данӣйам̣ бходжанӣйам̣ пат̣ийа̄да̄петва̄ бхагавато ка̄лам̣ а̄роча̄песи – ‘‘ка̄ло, бханте, нит̣т̣хитам̣ бхатта’’нти. атха кхо бхагава̄ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена ра̄джагахакасса сет̣т̣хисса нивесанам̣ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди саддхим̣ бхиккхусан̇гхена. атха кхо ра̄джагахако сет̣т̣хӣ буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ пан̣ӣтена кха̄данӣйена бходжанӣйена сахаттха̄ сантаппетва̄ сампава̄ретва̄, бхагавантам̣ бхутта̄вим̣ онӣтапаттапа̄н̣им̣, екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо ра̄джагахако сет̣т̣хӣ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ете ме, бханте, сат̣т̣хивиха̄ра̄ пун̃н̃аттхикена саггаттхикена ка̄ра̄пита̄. катха̄хам̣, бханте, тесу виха̄ресу пат̣ипаджджа̄мӣ’’ти? ‘‘тена хи твам̣, гахапати, те сат̣т̣хивиха̄ре а̄гата̄на̄гатасса ча̄туддисасса сан̇гхасса патит̣т̣ха̄пехӣ’’ти. ‘‘евам̣ бханте’’ти кхо ра̄джагахако сет̣т̣хӣ бхагавато пат̣иссутва̄ те сат̣т̣хивиха̄ре а̄гата̄на̄гатасса ча̄туддисасса сан̇гхасса патит̣т̣ха̄песи.

295. атха кхо бхагава̄ ра̄джагахакам̣ сет̣т̣хим̣ има̄хи га̄тха̄хи анумоди –

‘‘сӣтам̣ ун̣хам̣ пат̣иханти [пат̣иханати (ка.)], тато ва̄л̣амига̄ни ча;

сарӣсапе ча макасе, сисире ча̄пи вут̣т̣хийо.

‘‘тато ва̄та̄тапо гхоре, сан̃джа̄то [ва̄та̄тапе гхоре, сан̃джа̄те (ка. садданӣти)] пат̣ихан̃н̃ати;

лен̣аттхан̃ча сукхаттхан̃ча, джха̄йитун̃ча випасситум̣.

‘‘виха̄рада̄нам̣ сан̇гхасса, аггам̣ буддхена [буддхехи (сйа̄.)] ван̣н̣итам̣;

тасма̄ хи пан̣д̣ито, посо сампассам̣ аттхаматтано.

‘‘виха̄ре ка̄райе рамме, ва̄сайеттха бахуссуте;

тесам̣ аннан̃ча па̄нан̃ча, ваттхасена̄сана̄ни ча;

дадеййа уджубхӯтесу, виппасаннена четаса̄.

‘‘те тасса дхаммам̣ десенти, саббадуккха̄панӯданам̣;

йам̣ со дхаммам̣ идхан̃н̃а̄йа, паринибба̄ти ана̄саво’’ти.

атха кхо бхагава̄ ра̄джагахакам̣ сет̣т̣хим̣ има̄хи га̄тха̄хи анумодитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄ми.

296. ассосум̣ кхо манусса̄ – ‘‘бхагавата̄ кира виха̄ра̄ анун̃н̃а̄та̄’’ти саккаччам̣ [те саккаччам̣ (сйа̄. кам̣.)] виха̄ре ка̄ра̄пенти. те виха̄ра̄ акава̄т̣ака̄ хонти; ахӣпи виччхика̄пи сатападийопи пависанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кава̄т̣а’’нти. бхиттичхиддам̣ каритва̄ валлийа̄пи раджджуйа̄пи кава̄т̣ам̣ бандханти. ундӯрехипи упачика̄хипи кхаджджанти. кхайитабандхана̄ни кава̄т̣а̄ни патанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пит̣т̣хасан̇гха̄т̣ам̣ удуккхаликам̣ уттарапа̄сака’’нти. кава̄т̣а̄ на пхусӣйанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄вин̃чханаччхиддам̣ а̄вин̃чханараджджу’’нти. кава̄т̣а̄ на тхакийанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, аггал̣ават̣т̣им̣ каписӣсакам̣ сӯчикам̣ гхат̣ика’’нти.

тена кхо пана самайена бхиккхӯ на сакконти кава̄т̣ам̣ апа̄пуритум̣. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, та̄л̣аччхиддам̣. тӣн̣и та̄л̣а̄ни – лохата̄л̣ам̣, кат̣т̣хата̄л̣ам̣, виса̄н̣ата̄л̣а’’нти. йехи [йепи (сӣ. сйа̄.)] те уггха̄т̣етва̄ пависанти [виса̄н̣ата̄л̣ам̣, йехи те уггха̄т̣етва̄ пависантӣти (ка.)], виха̄ра̄ агутта̄ хонти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, йантакам̣ сӯчика’’нти.

тена кхо пана самайена виха̄ра̄ тин̣аччхадана̄ хонти; сӣтака̄ле сӣта̄, ун̣хака̄ле ун̣ха̄. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, огумпхетва̄ уллитта̄валиттам̣ ка̄ту’’нти.

тена кхо пана самайена виха̄ра̄ ава̄тапа̄нака̄ хонти ачаккхусса̄ дуггандха̄. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тӣн̣и ва̄тапа̄на̄ни – ведика̄ва̄тапа̄нам̣, джа̄лава̄тапа̄нам̣, сала̄кава̄тапа̄на’’нти. ва̄тапа̄нантарика̄йа ка̄л̣ака̄пи ваггулийопи пависанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ва̄тапа̄начаккалика’’нти. чаккаликантарика̄йапи ка̄л̣ака̄пи ваггулийопи пависанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ва̄тапа̄накава̄т̣акам̣ ва̄тапа̄набхисика’’нти.

тена кхо пана самайена бхиккхӯ чхама̄йам̣ сайанти. гатта̄нипи чӣвара̄нипи пам̣сукита̄ни хонти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тин̣асантха̄рака’’нти. тин̣асантха̄рако ундӯрехипи упачика̄хипи кхаджджати. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, мид̣д̣хи’’нти [мӣд̣ханти (сӣ.), мид̣хинти (сйа̄.)]. мид̣д̣хийа̄ гатта̄ни дуккха̄ хонти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, бидаламан̃чака’’нти.

ман̃чапӣт̣ха̄диануджа̄нанам̣

297. тена кхо пана самайена сан̇гхасса соса̄нико маса̄рако ман̃чо уппанно хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, маса̄ракам̣ ман̃ча’’нти. маса̄ракам̣ пӣт̣хам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, маса̄ракам̣ пӣт̣ха’’нти.

тена кхо пана самайена сан̇гхасса соса̄нико бундика̄баддхо ман̃чо уппанно хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, бундика̄баддхам̣ ман̃ча’’нти. бундика̄баддхам̣ пӣт̣хам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, бундика̄баддхам̣ пӣт̣ха’’нти.

тена кхо пана самайена сан̇гхасса соса̄нико кул̣ӣрапа̄дако ман̃чо уппанно хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кул̣ӣрапа̄дакам̣ ман̃ча’’нти. кул̣ӣрапа̄дакам̣ пӣт̣хам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кул̣ӣрапа̄дакам̣ пӣт̣ха’’нти.

тена кхо пана самайена сан̇гхасса соса̄нико а̄хаччапа̄дако ман̃чо уппанно хоти. бхагавато етаматтхам̣ ора̄чесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄хаччапа̄дакам̣ ман̃ча’’нти. а̄хаччапа̄дакам̣ пӣт̣хам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄хаччапа̄дакам̣ пӣт̣ха’’нти.

тена кхо пана самайена сан̇гхасса а̄сандико уппанно хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄сандика’’нти. уччако а̄сандико уппанно хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, уччакампи а̄сандика’’нти. саттан̇го уппанно хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, саттан̇га’’нти. уччако саттан̇го уппанно хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, уччакампи саттан̇га’’нти. бхаддапӣт̣хам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, бхаддапӣт̣ха’’нти. пӣт̣хика̄ уппанна̄ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пӣт̣хика’’нти. ел̣акапа̄дакам̣ пӣт̣хам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ел̣акапа̄дакам̣ пӣт̣ха’’нти. а̄малакават̣т̣икам̣ [а̄малакаван̣т̣икам̣ (сйа̄.)] пӣт̣хам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄малакават̣т̣икам̣ пӣт̣ха’’нти. пхалакам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пхалака’’нти. коччхам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, коччха’’нти. пала̄лапӣт̣хам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пала̄лапӣт̣ха’’нти.

тена кхо пана самайена чхаббаггийа̄ бхиккхӯ учче ман̃че сайанти. манусса̄ виха̄рача̄рикам̣ а̄хин̣д̣анта̄ пасситва̄ уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – сеййатха̄пи гихӣ ка̄мабхогиноти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘на, бхиккхаве, учче ман̃че сайитаббам̣. йо сайеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти.

тена кхо пана самайена ан̃н̃атаро бхиккху нӣче ман̃че сайанто ахина̄ дат̣т̣хо хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ман̃чапат̣ипа̄дака’’нти.

тена кхо пана самайена чхаббаггийа̄ бхиккхӯ учче ман̃чапат̣ипа̄даке дха̄ренти, саха ман̃чапат̣ипа̄дакехи паведхенти. манусса̄ виха̄рача̄рикам̣ а̄хин̣д̣анта̄ пасситва̄ уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – сеййатха̄пи гихӣ ка̄мабхогиноти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘на, бхиккхаве, учча̄ ман̃чапат̣ипа̄дака̄ дха̄ретабба̄. йо дха̄реййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ат̣т̣хан̇гулапарамам̣ ман̃чапат̣ипа̄дака’’нти.

тена кхо пана самайена сан̇гхасса суттам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, суттам̣ ман̃чам̣ вет̣хету’’нти [ветунти (сӣ.)]. ан̇га̄ни бахусуттам̣ парийа̄дийанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ан̇ге виджджхитва̄ ат̣т̣хападакам̣ вет̣хету’’нти. чол̣акам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, чимиликам̣ ка̄ту’’нти. тӯлика̄ уппанна̄ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, виджат̣етва̄ биббоханам̣ [бимбоханам̣ (сӣ. сйа̄. бимба + оханам̣)] ка̄тум̣. тӣн̣и тӯла̄ни – руккхатӯлам̣, лата̄тӯлам̣, пот̣акитӯла’’нти.

тена кхо пана самайена чхаббаггийа̄ бхиккхӯ аддхака̄йика̄ни [ад̣д̣хака̄йика̄ни (ка.)] биббохана̄ни дха̄ренти. манусса̄ виха̄рача̄рикам̣ а̄хин̣д̣анта̄ пасситва̄ уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – сеййатха̄пи гихӣ ка̄мабхогиноти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘на, бхиккхаве, ад̣д̣хака̄йика̄ни биббохана̄ни дха̄ретабба̄ни. йо дха̄реййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, сӣсаппама̄н̣ам̣ биббоханам̣ ка̄ту’’нти.

тена кхо пана самайена ра̄джагахе гираггасамаджджо хоти. манусса̄ маха̄матта̄нам̣ аттха̄йа бхисийо пат̣ийа̄денти – ун̣н̣абхисим̣, чол̣абхисим̣, ва̄кабхисим̣, тин̣абхисим̣, пан̣н̣абхисим̣. те вӣтиватте самадждже чхавим̣ уппа̄т̣етва̄ харанти. аддаса̄сум̣ кхо бхиккхӯ самаджджат̣т̣ха̄не бахум̣ ун̣н̣ампи чол̣акампи ва̄кампи тин̣ампи пан̣н̣ампи чхат̣т̣итам̣. дисва̄на бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пан̃ча бхисийо – ун̣н̣абхисим̣, чол̣абхисим̣, ва̄кабхисим̣, тин̣абхисим̣, пан̣н̣абхиси’’нти.

тена кхо пана самайена сан̇гхасса сена̄санапариккха̄рикам̣ дуссам̣ уппаннам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, бхисим̣ онандхиту’’нти [онаддхитум̣ (сйа̄.)].

тена кхо пана самайена бхиккхӯ ман̃чабхисим̣ пӣт̣хе сантхаранти, пӣт̣хабхисим̣ ман̃че сантхаранти. бхисийо парибхиджджанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, онаддхаман̃чам̣ [онаддхаман̃чам̣ (ка.) евамупарипи] онаддхапӣт̣ха’’нти. уллокам̣ акаритва̄ сантхаранти, хет̣т̣хато нипатанти [нипат̣анти (ка.), ниппхат̣анти (сӣ.), ниппа̄т̣енти (сйа̄.)] …пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, уллокам̣ каритва̄ сантхаритва̄ бхисим̣ онандхиту’’нти. чхавим̣ уппа̄т̣етва̄ харанти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пхоситу’’нти. харантийева…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, бхаттикамма’’нти. харантийева…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, хаттхабхаттикамма’’нти. харантийева…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, хаттхабхатти’’нти.

сетаван̣н̣а̄диануджа̄нанам̣

298. тена кхо пана самайена титтхийа̄нам̣ сеййа̄йо сетаван̣н̣а̄ хонти, ка̄л̣аван̣н̣аката̄ бхӯми, герукапарикаммаката̄ бхитти. бахӯ манусса̄ сеййа̄пеккхака̄ гаччханти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, виха̄ре сетаван̣н̣ам̣ ка̄л̣аван̣н̣ам̣ герукапарикамма’’нти.

тена кхо пана самайена пхаруса̄йа бхиттийа̄ сетаван̣н̣о на нипатати. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тхусапин̣д̣ам̣ датва̄ па̄н̣ика̄йа пат̣иба̄хетва̄ сетаван̣н̣ам̣ нипа̄тету’’нти. сетаван̣н̣о анибандханӣйо хоти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, сан̣хаматтикам̣ датва̄ па̄н̣ика̄йа пат̣иба̄хетва̄ сетаван̣н̣ам̣ нипа̄тету’’нти. сетаван̣н̣о анибандханӣйо хоти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, икка̄сам̣ пит̣т̣хамадда’’нти.

тена кхо пана самайена пхаруса̄йа бхиттийа̄ герука̄ на нипатати. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тхусапин̣д̣ам̣ датва̄ па̄н̣ика̄йа пат̣иба̄хетва̄ герукам̣ нипа̄тету’’нти. герука̄ анибандханӣйа̄ хоти …пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кун̣д̣акаматтикам̣ датва̄ па̄н̣ика̄йа пат̣иба̄хетва̄ герукам̣ нипа̄тету’’нти. герука̄ анибандханӣйа̄ хоти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, са̄сапакут̣т̣ам̣ ситтхателака’’нти. аччуссаннам̣ хоти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, чол̣акена паччуддхариту’’нти.

тена кхо пана самайена пхаруса̄йа бхӯмийа̄ ка̄л̣аван̣н̣о на нипатати. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тхусапин̣д̣ам̣ датва̄ па̄н̣ика̄йа пат̣иба̄хетва̄ ка̄л̣аван̣н̣ам̣ нипа̄тету’’нти. ка̄л̣аван̣н̣о анибандханӣйо хоти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ган̣д̣уматтикам̣ датва̄ па̄н̣ика̄йа пат̣иба̄хетва̄ ка̄л̣аван̣н̣ам̣ нипа̄тету’’нти. ка̄л̣аван̣н̣о анибандханӣйо хоти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, икка̄сам̣ каса̄ва’’нти.

пат̣ибха̄начиттапат̣иккхепам̣

299. тена кхо пана самайена чхаббаггийа̄ бхиккхӯ виха̄ре пат̣ибха̄начиттам̣ ка̄ра̄пенти – иттхирӯпакам̣ пурисарӯпакам̣. манусса̄ виха̄рача̄рикам̣ а̄хин̣д̣анта̄ пасситва̄ уджджха̄йанти кхиййанти випа̄ченти – сеййатха̄пи гихӣ ка̄мабхогиноти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘на, бхиккхаве, пат̣ибха̄начиттам̣ ка̄ра̄петаббам̣ – иттхирӯпакам̣ пурисарӯпакам̣. йо ка̄ра̄пеййа, а̄патти дуккат̣асса. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ма̄ла̄каммам̣ лата̄каммам̣ макарадантакам̣ пан̃чапат̣ика’’нти.

ит̣т̣хака̄чайа̄диануджа̄нанам̣

300. тена кхо пана самайена виха̄ра̄ нӣчаваттхука̄ хонти, удакена оттхариййанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, уччаваттхукам̣ ка̄ту’’нти. чайо парипатати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, чинитум̣ тайо чайе – ит̣т̣хака̄чайам̣, сила̄чайам̣, да̄ручайа’’нти. а̄роханта̄ вихан̃н̃анти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тайо сопа̄не – ит̣т̣хака̄сопа̄нам̣, сила̄сопа̄нам̣, да̄русопа̄на’’нти. а̄роханта̄ парипатанти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄ламбанаба̄ха’’нти.

тена кхо пана самайена виха̄ра̄ а̄л̣акаманда̄ хонти. бхиккхӯ хирийанти нипаджджитум̣. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тирокаран̣и’’нти. тирокаран̣им̣ уккхипитва̄ олокенти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, ад̣д̣хакут̣т̣ака’’нти. ад̣д̣хакут̣т̣ака̄ упарито олокенти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тайо габбхе – сивика̄габбхам̣, на̄л̣ика̄габбхам̣, хаммийагаббха’’нти.

тена кхо пана самайена бхиккхӯ кхуддаке виха̄ре маджджхе габбхам̣ каронти. упача̄ро на хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кхуддаке виха̄ре екамантам̣ габбхам̣ ка̄тум̣, махаллаке маджджхе’’ти.

тена кхо пана самайена виха̄расса кут̣т̣апа̄до джӣрати. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кулан̇капа̄дака’’нти [кул̣ун̇капа̄даканти (сӣ.)]. виха̄расса кут̣т̣о овассати…пе…‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, паритта̄н̣акит̣икам̣ уддасудха’’нти [уддха̄судханти (сйа̄.)].

тена кхо пана самайена ан̃н̃атарасса бхиккхуно тин̣аччхадана̄ ахи кхандхе патати. со бхӣто виссарамака̄си. бхиккхӯ упадха̄витва̄ там̣ бхиккхум̣ етадавочум̣ – ‘‘кисса твам̣, а̄вусо, виссарамака̄сӣ’’ти? атха кхо со бхиккхӯнам̣ етаматтхам̣ а̄рочеси. бхиккхӯ бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, вита̄на’’нти.

тена кхо пана самайена бхиккхӯ ман̃чапа̄депи пӣт̣хапа̄депи тхавика̄йо лаггенти. ундӯрехипи упачика̄хипи кхаджджанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, бхиттикхилам̣ на̄гадантака’’нти.

тена кхо пана самайена бхиккхӯ ман̃чепи пӣт̣хепи чӣварам̣ никкхипанти. чӣварам̣ парибхиджджити. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, виха̄ре чӣваравам̣сам̣ чӣварараджджу’’нти.

тена кхо пана самайена виха̄ра̄ ана̄л̣индака̄ хонти аппат̣иссаран̣а̄. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄л̣индам̣ пагханам̣ пакут̣т̣ам̣ [пакуд̣д̣ам̣ (сӣ.)] оса̄рака’’нти. а̄л̣инда̄ па̄кат̣а̄ хонти. бхиккхӯ хирийанти нипаджджитум̣…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, сам̣саран̣акит̣икам̣ уггха̄т̣анакит̣ика’’нти.

упат̣т̣ха̄наса̄ла̄ануджа̄нанам̣

301. тена кхо пана самайена бхиккхӯ аджджхока̄се бхаттависсаггам̣ каронта̄ сӣтенапи ун̣хенапи киламанти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, упат̣т̣ха̄наса̄ла’’нти. упат̣т̣ха̄наса̄ла̄ нӣчаваттхука̄ хоти, удакена оттхариййати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, уччаваттхукам̣ ка̄ту’’нти. чайо парипатати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, чинитум̣ тайо чайе – ит̣т̣хака̄чайам̣, сила̄чайам̣, да̄ручайа’’нти. а̄роханта̄ вихан̃н̃анти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тайо сопа̄не – ит̣т̣хака̄сопа̄нам̣, сила̄сопа̄нам̣, да̄русопа̄на’’нти. а̄роханта̄ парипатанти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄ламбанаба̄ха’’нти. упат̣т̣ха̄наса̄ла̄йа тин̣ачун̣н̣ам̣ парипатати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, огумпхетва̄ уллитта̄валиттам̣ ка̄тум̣ – сетаван̣н̣ам̣ ка̄л̣аван̣н̣ам̣ герукапарикаммам̣ ма̄ла̄каммам̣ лата̄каммам̣ макарадантакам̣ пан̃чапат̣икам̣ чӣваравам̣сам̣ чӣварараджджу’’нти.

тена кхо пана самайена бхиккхӯ аджджхока̄се чхама̄йа чӣварам̣ паттхаранти. чӣварам̣ пам̣сукитам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, аджджхока̄се чӣваравам̣сам̣ чӣварараджджу’’нти. па̄нӣйам̣ отаппати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, па̄нӣйаса̄лам̣ па̄нӣйаман̣д̣апа’’нти. па̄нӣйаса̄ла̄ нӣчаваттхука̄ хоти, удакена оттхариййати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, уччаваттхукам̣ ка̄ту’’нти. чайо парипатати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, чинитум̣ тайо чайе – ит̣т̣хака̄чайам̣, сила̄чайам̣, да̄ручайа’’нти. а̄роханта̄ вихан̃н̃анти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тайо сопа̄не – ит̣т̣хака̄сопа̄нам̣, сила̄сопа̄нам̣, да̄русопа̄на’’нти. а̄роханта̄ парипатанти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄ламбанаба̄ха’’нти. па̄нӣйаса̄ла̄йа тин̣ачун̣н̣ам̣ парипатати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, огумпхетва̄ уллитта̄валиттам̣ ка̄тум̣ – сетаван̣н̣ам̣ ка̄л̣аван̣н̣ам̣ герукапарикаммам̣ ма̄ла̄каммам̣ лата̄каммам̣ макарадантакам̣ пан̃чапат̣икам̣ чӣваравам̣сам̣ чӣварараджджу’’нти. па̄нӣйабха̄джанам̣ на сам̣виджджати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, па̄нӣйасан̇кхам̣ па̄нӣйасара̄вака’’нти.

па̄ка̄ра̄диануджа̄нанам̣

302. тена кхо пана самайена виха̄ра̄ апариккхитта̄ хонти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, париккхипитум̣ тайо па̄ка̄ре – ит̣т̣хака̄па̄ка̄рам̣, сила̄па̄ка̄рам̣, да̄рупа̄ка̄ра’’нти. кот̣т̣хако на хоти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кот̣т̣хака’’нти. кот̣т̣хако нӣчаваттхуко хоти, удакена оттхариййати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, уччаваттхукам̣ ка̄ту’’нти. кот̣т̣хакасса кава̄т̣ам̣ на хоти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кава̄т̣ам̣ пит̣т̣хасан̇гха̄т̣ам̣ удуккхаликам̣ уттарапа̄сакам̣ аггал̣ават̣т̣им̣ каписӣсакам̣ сӯчикам̣ гхат̣икам̣ та̄л̣аччхиддам̣ а̄вин̃чханаччхиддам̣ а̄вин̃чханараджджу’’нти. кот̣т̣хаке тин̣ачун̣н̣ам̣ парипатати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, огумпхетва̄ уллитта̄валиттам̣ ка̄тум̣ – сетаван̣н̣ам̣ ка̄л̣аван̣н̣ам̣ герукапарикаммам̣ ма̄ла̄каммам̣ лата̄каммам̣ макарадантакам̣ пан̃чапат̣ика’’нти.

тена кхо пана самайена паривен̣ам̣ чиккхаллам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, марумбам̣ упакириту’’нти. на парийа̄пун̣анти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, падарасилам̣ никкхипиту’’нти. удакам̣ сантит̣т̣хати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, удаканиддхамана’’нти.

тена кхо пана самайена бхиккхӯ паривен̣е тахам̣ тахам̣ аггит̣т̣ха̄нам̣ каронти. паривен̣ам̣ укла̄пам̣ хоти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, екамантам̣ аггиса̄лам̣ ка̄ту’’нти. аггиса̄ла̄ нӣчаваттхука̄ хоти, удакена оттхариййати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, уччаваттхукам̣ ка̄ту’’нти. чайо парипатати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, чинитум̣ тайо чайе – ит̣т̣хака̄чайам̣, сила̄чайам̣, да̄ручайа’’нти. а̄роханта̄ вихан̃н̃анти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, тайо сопа̄не – ит̣т̣хака̄сопа̄нам̣, сила̄сопа̄нам̣, да̄русопа̄на’’нти. а̄роханта̄ парипатанти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, а̄ламбанаба̄ха’’нти. аггиса̄ла̄йа кава̄т̣ам̣ на хоти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кава̄т̣ам̣ пит̣т̣хасан̇гха̄т̣ам̣ удуккхаликам̣ уттарапа̄сакам̣ аггал̣ават̣т̣им̣ каписӣсакам̣ сӯчикам̣ гхат̣икам̣ та̄л̣аччхиддам̣ а̄вин̃чханаччхиддам̣ а̄вин̃чханараджджу’’нти. аггиса̄ла̄йа тин̣ачун̣н̣ам̣ парипатати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, огумпхетва̄ уллитта̄валиттам̣ ка̄тум̣ – сетаван̣н̣ам̣ ка̄л̣аван̣н̣ам̣ герукапарикаммам̣ ма̄ла̄каммам̣ лата̄каммам̣ макарадантакам̣ пан̃чапат̣икам̣ чӣваравам̣сам̣ чӣварараджджу’’нти.

а̄ра̄мапариккхепаануджа̄нанам̣

303. тена кхо пана самайена а̄ра̄мо апариккхитто хоти. аджака̄пи пасука̄пи упаропе вихет̣хенти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, париккхипитум̣ тайо ва̄т̣е – вел̣ува̄т̣ам̣, кан̣д̣акава̄т̣ам̣ [ват̣е вел̣уват̣ам̣ кан̣д̣акават̣ам̣ (сйа̄.)], парикха’’нти. кот̣т̣хако на хоти. татхева аджака̄пи пасука̄пи упаропе вихет̣хенти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, кот̣т̣хакам̣ апесим̣ йамакакава̄т̣ам̣ торан̣ам̣ палигха’’нти. кот̣т̣хаке тин̣ачун̣н̣ам̣ парипатати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, огумпхетва̄ уллитта̄валиттам̣ ка̄тум̣ – сетаван̣н̣ам̣ ка̄л̣аван̣н̣ам̣ герукапарикаммам̣ ма̄ла̄каммам̣ лата̄каммам̣ макарадантакам̣ пан̃чапат̣ика’’нти. а̄ра̄мо чиккхалло хоти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, марумбам̣ упакириту’’нти. на парийа̄пун̣анти…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, падарасилам̣ никкхипиту’’нти. удакам̣ сантит̣т̣хати…пе… ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, удаканиддхамана’’нти.

тена кхо пана самайена ра̄джа̄ ма̄гадхо сенийо бимбиса̄ро сан̇гхасса аттха̄йа судха̄маттика̄лепанам̣ па̄са̄дам̣ ка̄ретука̄мо хоти. атха кхо бхиккхӯнам̣ етадахоси – ‘‘ким̣ ну кхо бхагавата̄ чхаданам̣ анун̃н̃а̄там̣, ким̣ ананун̃н̃а̄та’’нти. бхагавато етаматтхам̣ а̄рочесум̣. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, пан̃ча чхадана̄ни – ит̣т̣хака̄чхаданам̣, сила̄чхаданам̣, судха̄чхаданам̣, тин̣аччхаданам̣, пан̣н̣аччхадана’’нти.

пат̣хамабха̄н̣ава̄ро нит̣т̣хито.